III AUz 239/12

<p>Sygn. akt AUz 239/12</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 06 listopada 2012r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Gdańsku – III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący: SSA Grażyna Czyżak (spr.)</p> <p>Sędziowie: SSA Bożena Grubba</p> <p>SSA Iwona Krzeczowska-Lasoń</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 06 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy <span class="anon-block">M. T.</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">O.</span> </p> <p>o odstąpienie od żądania zwrotu nienależnie pobranych świadczeń</p> <p>na skutek zażalenia wnioskodawczyni</p> <p>na postanowienie Sądu Okręgowego - IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Włocławku z dnia 06 sierpnia 2012 r. w sprawie IV U 645/12</p> <p>postanawia:</p> <p>uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi</p> <p>Okręgowemu IV Wydziałowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we</p> <p> <span class="anon-block">W.</span> do rozpoznania.</p> <p>Sygn. akt III AUz 239/12</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 27 czerwca 2012 r., po rozpoznaniu wniosku <span class="anon-block">M. T.</span> z dnia 26 kwietnia 2012 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">O.</span> nie wyraził zgody na odstąpienie od żądania zwrotu należności z tytułu nienależnie pobranego świadczenia z funduszu chorobowego (zasiłek chorobowy, macierzyński i porodowy) w kwocie 50.401,28 zł oraz odsetek w kwocie 71.518,82 zł (k. 269 akt ZUS).</p> <p>Odwołanie od powyższej decyzji wniosła do Sądu Okręgowego we Włocławku IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">M. T.</span> domagając się jej uchylenia i rozstrzygnięcia zgodnie z jej wnioskiem z dnia 26 kwietnia 2012 r. (k. 2-3 akt sprawy).</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (k. 9-10 akt sprawy).</p> <p>Postanowieniem z dnia 06 sierpnia 2012 r. w sprawie IV U 645/12 Sąd Okręgowy we Włocławku IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych stwierdził swoją niewłaściwość rzeczową i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu we Włocławku Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (k. 12 akt sprawy).</p> <p>W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd I instancji przytoczył treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477;art. 477 § 1;art. 477 § 2)">art. 477 § 1 i 2 k.p.c.</a> oraz wskazał, że nie jest władny do rozpoznania odwołania <span class="anon-block">M. T.</span> od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">O.</span> z dnia 27 czerwca 2012 r. Powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2008 r. w sprawie II UZP 7/07, publik. OSNP 2008, nr 13-14, poz. 197 podkreślił, iż przez termin zasiłek chorobowy należy rozumieć nie tylko sprawy o przyznanie (odmowę) zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego, wynikające z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990600636" title="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636 (art. 66;art. 66 ust. 2)">art. 66 ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa</a>, ale także sprawy o zwrot nienależnie pobranych świadczeń. Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 200;art. 200 § 1;art. 200 § 2)">art. 200 § 1 i 2 k.p.c.</a> orzekł, jak w sentencji postanowienia.</p> <p>Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła <span class="anon-block">M. T.</span> wskazując, że wniosła odwołanie od decyzji ZUS/Oddział w <span class="anon-block">O.</span> z dnia 27 czerwca 2012 r. w przedmiocie odstąpienia od żądania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z Funduszu Chorobowego, zaś Sąd I instancji błędnie przyjął, że przedmiotem rozpoznania jest kwestia zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.</p> <p>Skarżąca zaznaczyła, że jest to jej kolejna sprawa o odstąpienie od żądania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia i poprzednie jej odwołanie było rozpoznawane przez Sąd Okręgowy we Włocławku w postępowaniu w sprawie IV U 1608/10.</p> <p>W konkluzji zażalenia skarżąca wnosiła o „pozytywne rozpatrzenie jej zażalenia”, przez co rozumieć należy wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu IV Wydziałowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych do rozpoznania (k. 19 akt sprawy).</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Zażalenie <span class="anon-block">M. T.</span> zasługiwało na uwzględnienie w sposób skutkujący uchyleniem zaskarżonego postanowienia i przekazaniem sprawy Sądowi Okręgowemu we Włocławku IV Wydziałowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych do rozpoznania.</p> <p>Na wstępie wskazać należy, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot rozpoznania sprawy sądowej wyznacza decyzja organu rentowego, od której wniesiono odwołanie (por. wyrok S.N. dnia 26 maja 2011 r. w sprawie II UK 360/10, publik. LEX nr 901610).</p> <p>W niniejszej sprawie skarżąca wniosła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 czerwca 2012 r. odmawiającej odstąpienia od żądania zwrotu należności z tytułu nienależnie pobranego świadczenia z Funduszu Chorobowego w kwocie 50.401,28 zł i odsetek w kwocie 71.518,82 zł.</p> <p>Tym samym przedmiotem rozpoznania w sprawie IV U 645/12 jest kwestia spełnienia przez <span class="anon-block">M. T.</span>, wynikających z treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 84;art. 84 ust. 8;art. 84 ust. 8 pkt. 1)">art. 84 ust. 8 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm., nazywanej dalej ustawą systemową), przesłanek do odstąpienia przez organ rentowy od żądania zwrotu kwot nienależnie pobranych świadczeń z funduszu chorobowego (por. komentarz do art. 66 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa Agnieszka Rzetecka-Gil Komentarz Oficyna 2009).</p> <p>Niezasadnie zatem Sąd I instancji przyjął, że przedmiotem rozpoznania w sprawie IV U 645/12 jest kwestia zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu chorobowego.</p> <p>Powyższe błędne ustalenie skutkowało przyjęciem, że dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy IV U 645/12 nieodzowne jest badanie, wynikających z przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990600636" title="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636 ()">ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa</a> (jednolity tekst: Dz. U. z 2010 r. Nr 77, poz. 512 ze zm.), przesłanek ustalenia prawa do zasiłku chorobowego, macierzyńskiego i porodowego celem stwierdzenia, czy pobrane tytułem tych świadczeń kwoty stanowią nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu art. 84 ust. 2 ustawy systemowej, które podlegają zwrotowi.</p> <p>Stosownie zaś do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(8);art. 477(8) § 2;art. 477(8) § 2 pkt. 1)">art. 477 (8) § 2 pkt 1 k.p.c.</a> sprawy o zasiłek chorobowy, wyrównawczy, opiekuńczy, macierzyński, porodowy, pogrzebowy, rodzinny oraz o dodatki do zasiłku rodzinnego należą do właściwości sądów rejonowych.</p> <p>Wobec powyższego zasadne jest przyjęcie, że sprawy o zwrot nienależnie pobranego zasiłku chorobowego, macierzyńskiego i porodowego również należą do właściwości rzeczowej sądów rejonowych (por. uchwała S.N. z dnia 19 lutego 2008 r. w sprawie II UZP 7/07, publik. LEX nr 342343).</p> <p>Tymczasem w niniejszej sprawie przedmiotem analizy sądu ubezpieczeń społecznych winny być jedynie, wynikające z art. 84 ust. 8 pkt 1 ustawy systemowej, przesłanki odstąpienia od żądania zwrotu należności z tytułu nienależnie pobranych przez skarżącą świadczeń - zasiłku chorobowego, macierzyńskiego i porodowego, co nie wymaga badania przesłanek do ustalenia prawa do tych świadczeń.</p> <p>Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że właściwość rzeczowa sądów ubezpieczeń społecznych stanowi odwrócenie zasady przewidzianej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 16;art. 17)">art. 16 i 17 k.p.c.</a>, gdyż <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(8))">art. 477 (8) k.p.c.</a> stwarza domniemanie właściwości rzeczowej sądu okręgowego, a właściwość sądu rejonowego jest wyjątkiem. Zakres właściwości tego sądu nie może być zatem poszerzany poza sprawy określone w § 2 tego przepisu. Także wykładnia tego przepisu nie pozwala na inne oznaczenie przedmiotu sprawy przekazanej sądowi rejonowemu, niż wynikający z jego treści (por. wyrok S.N. z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie II UK 273/08, publik. LEX nr 607384).</p> <p>Ponieważ niniejsza sprawa o odstąpienie od zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu chorobowego – zasiłków: chorobowego, macierzyńskiego i porodowego nie wymaga analizowania przesłanek do ustalenia prawa do tych świadczeń, a jedynie badania przesłanek z art. 84 ust. 8 pkt 1 ustawy systemowej, a zatem znajduje w tej sprawie zastosowanie domniemanie właściwości rzeczowej Sądu Okręgowego, wynikające z treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(8))">art. 477 (8) k.p.c.</a> </p> <p>Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 200;art. 200 § 1)">art. 200 § 1 k.p.c.</a> stanowi, że sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę sądowi właściwemu. Postanowienie sądu może zapaść na posiedzeniu niejawnym.</p> <p>Zgodnie zaś z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1;art. 391 § 1 zd. 1)">art. 391 § 1 zd. 1 k.p.c.</a> jeżeli nie ma szczególnych przepisów o postępowaniu przed sądem drugiej instancji, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.</p> <p>Ponieważ Sąd Okręgowy jest właściwy do rozpoznania sprawy wszczętej wniesieniem odwołania <span class="anon-block">M. T.</span> od zaskarżonej decyzji organu rentowego z dnia 27 czerwca 2012 r., wydanej w przedmiocie wniosku skarżącej z dnia 26 kwietnia 2012 r. o odstąpienie od żądania zwrotu kwot nienależnie pobranych świadczeń z funduszu chorobowego, a zatem sprawa ta podlega przekazaniu temu Sądowi celem jej rozpoznania.</p> <p>Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2;art. 397 § 2 zd. 1)">art. 397 § 2 zd. 1 k.p.c.</a> do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu apelacyjnym.</p> <p>W myśl natomiast <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> w razie uwzględnienia apelacji sąd drugiej instancji zmienia zaskarżony wyrok i orzeka co do istoty sprawy.</p> <p>Mając na względzie powyższe, Sąd Apelacyjny na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397 § 2 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 200;art. 200 § 1)">art. 200 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1;art. 391 § 1 zd. 1)">art. 391 § 1 zd. 1 k.p.c.</a> orzekł, jak we wstępie.</p> </div>