I ACa 820/12

<p>Sygn. akt I ACa 820/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 6 listopada 2012 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Poznaniu, I Wydział Cywilny</strong> w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="219"/> <col width="398"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Marek Górecki /spr./</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SA Piotr Górecki</p> <p>SA Jan Futro</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>st. sekr. sądowy Ewa Gadomska</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2012 r. w Poznaniu</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block">Z. H.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> <span class="anon-block"> (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z siedzibą w <span class="anon-block">S.</span> </strong> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji pozwanego</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu</p> <p>z dnia 28 czerwca 2012 r., sygn. akt I C 2391/10</p> <p>1.  oddala apelację,</p> <p>2.  zasądza od pozwanej na rzecz powoda 2.700 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.</p> <p> Jan Futro Marek Górecki Piotr Górecki </p> <p>I ACa 820/12</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powód <span class="anon-block">Z. H.</span> w pozwie skierowanym przeciwko <span class="anon-block"> (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">S.</span> wniósł o orzeczenie nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym, że pozwany ma zapłacić na jego rzecz kwotę 79.311,70 zł wraz z ustawowymi odsetkami od kwoty 3.216,20 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty i umownymi odsetkami w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP tj. 20 % od kwoty 76.095,50 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, a to wraz z kosztami procesu.</p> <p>Sumy tej domagał się pierwotnie na podstawie weksla zabezpieczającego zwrot udzielonej pozwanemu pożyczki, później jako podstawę roszczenia podając również przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu.</p> <p>W dniu 15 lipca 2010 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu wydał nakaz zapłaty uwzględniający żądanie pozwu w całości.</p> <p>W zarzutach od tego nakazu zapłaty pozwana wniosła o jego uchylenie i oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepianych.</p> <p>Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2012 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu utrzymał w mocy w całości nakaz zapłaty z dnia 15 lipca 2010 r. i rozstrzygnął o kosztach procesu.</p> <p>Podstawą tego orzeczenia były następujące ustalenia faktyczne:</p> <p>Powód był wspólnikiem <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span>, która zbankrutowała. W lipcu 2009 r. powstała nowa spółka funkcjonująca najpierw pod tą samą nazwą, ale już pod koniec lipca pod <span class="anon-block"> firmą (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">S.</span>. Powód pełnił funkcję prezesa tej spółki i w dacie jej zawiązania był jednym z dwóch jej wspólników, mając 99 udziałów. Drugim wspólnikiem była jego synowa <span class="anon-block">I. H.</span>, posiadająca 1 udział. Od dnia 8 października 2009 r. powód był już jedynym udziałowcem spółki, nadal pełniąc funkcję prezesa jej zarządu. W tym samym czasie <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> zaczęła funkcjonować jako <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> Wspólnikami tej spółki został powód oraz <span class="anon-block">J. K.</span>, przy czym drugi ze wspólników objął 51% udziałów w spółce, zostając jednocześnie jej prezesem. Powód wybrany został wiceprezesem. W § 9 ust. 9.3 równocześnie zawartej umowy inwestycyjnej z dnia 8 października 2009 r., inwestor <span class="anon-block">J. K.</span> oświadczył, że przyjmuje do wiadomości i akceptuje fakt, że bieżące zobowiązania <span class="anon-block"> spółki (...)</span> są finansowane ze środków pochodzących z pożyczki udzielonej spółce przez wspólnika (powoda), a umowa pożyczki w wysokości 70.000 zł zawarta przez powoda ze <span class="anon-block"> spółką (...) sp. z o. o.</span> stanowiła załącznik nr 2 do umowy inwestycyjnej.</p> <p>W dniu 24 sierpnia 2009 r. w siedzibie <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">S.</span> odbyło się Zgromadzenie Wspólników w ramach którego reprezentowany był cały ówczesny kapitał zakładowy. Zgromadzenie podjęło uchwałę wyrażającą zgodę na zawarcie przez spółkę umowy pożyczki z członkiem zarządu tej spółki tj. z powodem. Jednocześnie udzieliło <span class="anon-block">D. H.</span> - córce powoda - pełnomocnictwa do reprezentacji spółki przy zawieraniu umowy pożyczki właśnie pomiędzy tą spółką a członkiem jej zarządu. W związku z tą uchwałą w dniu 24 sierpnia 2009 r. doszło do zawarcia umowy pożyczki pomiędzy powodem a <span class="anon-block"> (...) sp. z o. o.</span> z/s w <span class="anon-block">S.</span>. Przedmiotem tej umowy było udzielenie spółce pożyczki pieniężnej w kwocie 70.000 zł, którą pożyczkobiorca zobowiązał się zwrócić jednorazowo w terminie do dnia 31 grudnia 2009 r. Strony umowy określiły roszczenia odsetkowe, które należne są powodowi od pożyczkobiorcy w razie spłaty pożyczki w terminie oraz w razie braku spłaty kwoty pożyczki.</p> <p>Powód jest posiadaczem weksla, który w chwili wystawienia był wekslem in blanco, na którym złożone zostały podpisy powoda oraz <span class="anon-block">D. H.</span>. Na wekslu przyłożono także pieczęć <span class="anon-block"> (...) sp. z o. o.</span> z/s w <span class="anon-block">S.</span>. Do przedmiotowego weksla została sporządzona deklaracja wekslowa opatrzona podpisami powoda, <span class="anon-block">D. H.</span> i pieczęcią ww. spółki.</p> <p>Przekazanie kwoty 70.000 zł tytułem pożyczki odbyło się w ten sposób, że w dniu 24 sierpnia 2009 r. w siedzibie <span class="anon-block"> spółki (...)</span> pojawił się powód, jego synowa <span class="anon-block">I. H.</span> oraz córka <span class="anon-block">D. H.</span>. W pomieszczeniu, w którym zwyczajowo pracował powód, kwota 70.000 zł, przywieziona przez powoda w tym dniu do zakładu, została przez niego przeliczona, a następnie włożona do kasetki (metalowej skrzynki) zamykanej na klucz. Formalnie ww. kwota pożyczki nie została odzwierciedlona w dokumentach księgowych ww. spółki po stronie jej przychodów, przy czym z kwoty pożyczki, na bieżąco, w miarę potrzeb były realizowane płatności związane z funkcjonowaniem spółki. Powód na prośbę <span class="anon-block">E. W.</span> przekazywał jej kwoty pieniężne, a ta dokonywała płatności m.in. na rzecz kontrahentów spółki.</p> <p>Na początek 2010 r. datowany jest konflikt pomiędzy <span class="anon-block">J. K.</span> a powodem. W sposób faktyczny powód został odsunięty od spraw spółki, nie mając możliwości wpływania na sposób jej zarządzania.</p> <p>Na gruncie ustalonych okoliczności faktycznych Sąd Okręgowy uznał roszczenie za zasadne. W sprawie nie może być mowy o skutecznym zaciągnięciu przez pozwaną spółkę zobowiązania wekslowego. Co wynika z treści protokołu Zgromadzenia Wspólników z dnia 24 sierpnia 2009 r. <span class="anon-block">D. H.</span>, na podstawie uchwały wspólników <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> została umocowana do reprezentacji tej spółki przy zawarciu umowy pożyczki z członkiem zarządu - powodem, nie zaś do zaciągnięcia za spółkę (w jej imieniu) zobowiązania wekslowego.</p> <p>Ponieważ spór stron przeniósł się na tzw. stosunek podstawowy będący podstawą wystawienia weksla, Sąd Okręgowy zbadał w dalszej kolejności kwestię ważności uchwały z dnia 24 sierpnia 2009 r. Za niedopuszczalne uznał skorzystanie przez pozwaną z dyspozycji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 252;art. 252 § 4)">art. 252 § 4 ksh</a> i podnoszenie zarzutu nieważności powyższej uchwały.</p> <p>Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 252;art. 252 § 4)">art. 252 § 4 ksh</a> nie stwarza podstawy do wytoczenia powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały, nie kreuje legitymacji procesowej czynnej, a jedynie przewiduje szczególny środek obrony w postaci możliwości podniesienia zarzutu nieważności uchwały w każdym czasie, gdy na podstawie uchwały sprzecznej z prawem wystąpiono z roszczeniem przeciwko określonej osobie. Przepis ten stanowi regulację wyjątkową, przyznającą uprawnienie szczególne w stosunku do sytuacji podstawowej, jaką jest konieczność stwierdzenia nieważności uchwały wyrokiem sądowym. Podniesienie zarzutu nieważności, w razie jego zasadności, nie powoduje, iż uchwała w całym obrocie będzie uważana za nieważną, a jedynie z woli ustawodawcy będzie ona pozbawiona skutków prawnych tylko wobec tego, kto podniósł zarzut w procesie przeciwko niemu wytoczonym na podstawie uchwały sprzecznej z ustawą. Pozwana spółka mogła, w stosownym czasie, zainicjować postępowanie, o którym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 252;art. 252 § 1)">art. 252 § 1 ksh</a>, jednak sytuacja taka nie miała miejsca, a rzeczona uchwała funkcjonowała w obrocie prawnym jako niekwestionowana aż do czasu wniesienia pozwu w sprawie. W judykaturze Sądu Najwyższego wyrażane jest nawet zapatrywanie, iż wspólnik spółki z o.o. nie posiada uprawnienia do podniesienia zarzutu nieważności, w sytuacji, w której uchwały takiej nie zaskarżył powództwem w trybie przewidzianym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 ()">ksh</a>.</p> <p>Zdaniem Sądu pozwanej spółce nie przysługiwałoby także uprawnienie do skutecznego żądania, na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 kpc</a>, ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, co do którego uchwała ma wywrzeć skutek prawny, albowiem przyjąć należałoby, że całość interesu prawnego spółki ulokowana jest (była) w możliwości zaskarżenia uchwały w przewidzianym do tego trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 ()">ksh</a>.</p> <p>Zgłoszenie zarzutu nieważności uchwały dopiero na obecnym etapie, oceniane także w kontekście <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 kc</a>, traktować należy jako nadużycie prawa, tym bardziej, że o przedmiotowej uchwale <span class="anon-block">J. K.</span> musiał wiedzieć najpóźniej w dniu podpisania umowy inwestycyjnej. W tych okolicznościach przyjąć należało, że istotna uchwała zgromadzenia wspólników z dnia 24 sierpnia 2009 r. nie jest dotknięta sankcją nieważności.</p> <p>Zdaniem Sądu okoliczności faktyczne sprawy pozwalają wyprowadzić wniosek, że powód udzielił <span class="anon-block"> spółce (...)</span> pożyczki w kwocie 70.000 zł. Przekazaniu tych pieniędzy nie przeczą ani rozbieżności pomiędzy świadkami tej czynności, albowiem te dotyczyły elementów towarzyszących zdeponowaniu kwoty, ani okoliczność, iż pożyczkobiorca w umowie pożyczki zobowiązał się uiścić podatek od czynności cywilnoprawnych. Z uwagi na treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000860959" title="Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych - Dz. U. z 2000 r. Nr 86, poz. 959 (art. 9;art. 9 pkt. 10)">art. 9 pkt 10 ppkt i</a>) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000860959" title="Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych - Dz. U. z 2000 r. Nr 86, poz. 959 ()">ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych</a> (Dz.U. 2010.101.649), którego brzmienie w dniu 24 sierpnia 2009 r., jak i obecnie wskazywało, że zwalnia się od podatku pożyczkę udzieloną przez wspólnika spółce kapitałowej, odmienny zapis umowny potraktować należy jako niezgodny z obowiązującymi wówczas przepisami prawa. Z faktu nieuiszczenia podatku od czynności nie można wyprowadzać wniosku co do tego, że czynność prawna pod postacią pożyczki nie miała w ogóle miejsca. Ponadto odróżnić należy kwestię przekazania pożyczkobiorcy kwoty pożyczki od kwestii jej rozdysponowywania. Gdyby na podstawie okoliczności faktycznych towarzyszących procesowi jej rozdysponowywania ustalać stan faktyczny sprawy, w tym badać jak strona powodowa podołała wykazaniu okoliczności wprowadzenia kwoty pożyczki do spółki, to istotnie można by powziąć wątpliwości co do tego, czy pożyczka w sprawie została udzielona. Takie podejście byłoby błędne, bowiem mieć na uwadze należy, że powód został odcięty od prowadzenia spraw spółki, w tym od dokumentacji. Dokumentacja ta i tak mogłaby w przybliżeniu obrazować przepływ przez spółkę kapitału, przy czym nie musiałaby wykazywać tego precyzyjnie, w szczególności wobec tego, że polityka gospodarcza spółki (spółek w okresie funkcjonowania w nich powoda) z istoty nie zapewniała transparentności jej finansów. Powód jednym razem pożyczał spółce kwotę 20.000 zł i czynność ta dokonywana była za pośrednictwem rachunku bankowego, a w konsekwencji znalazła odzwierciedlenie w raportach kasowych, innym razem przychody nie były w taki sposób odzwierciedlane, a ślad tych czynności obrazują dokumenty nieksięgowe (tu pożyczka z dnia 24 sierpnia 2009 r.). Ta niekonsekwencja w zachowaniu powoda, także czy przede wszystkim jako zarządcy <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, zdaniem Sądu, nie może i nie powinna być „użyta” przeciwko niemu, a do tego w istocie należałoby sprowadzić stanowisko strony pozwanej w całości negującej umowę pożyczki. Powód w okresie udzielania pożyczki <span class="anon-block"> spółce (...)</span> niemal desperacko szukał środków w celu jej dokapitalizowania. Wchodząc we współpracę z <span class="anon-block">J. K.</span> zadbał jednak o to, aby przystępujący do spółki wspólnik miał pełną świadomość tego, że powód zaangażował w spółkę swoje prywatne pieniądze. Ewentualna niefrasobliwość powoda w rozdysponowywaniu kwoty pożyczki, a nawet hipotetyczna nieudolność w tym zakresie, może jedynie decydować o ocenie powoda jako zarządzającego tą spółką, nie może jednak przeczyć faktowi udzielenia pożyczki. Okoliczność udzielenia pożyczki w dniu 24 sierpnia 2009 r. Sąd uznał zatem za wykazaną, a wobec faktu, że strona pozwana nie kwestionowała ani wysokości roszczenia głównego, ani roszczenia odsetkowego, Sąd przyjął wszystkie roszczenia pozwu za usprawiedliwione w całości. Umowne odsetki w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego odpowiadają dyspozycji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 2)">art. 481 § 2 kc.</a> </p> <p>W tym stanie rzeczy zaskarżony nakaz zapłaty należało w całości utrzymać w mocy.</p> <p>Wyrok ten zaskarżyła pozwana w całości, wnoszę o jego zmianę przez uchylenie w całości nakazu zapłaty z dnia 15 lipca 2010 r. i oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje. Skarżąca zarzuciła:</p> <dl> <dt>-</dt> <dd> <p>naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 496)">art. 496 kpc</a> poprzez utrzymanie w odniesieniu do pozwanej Spółki w całości mocy nakazu zapłaty wydanego na podstawie weksla przez nią niewystawionego,</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 kpc</a> poprzez dokonanie błędnej (powierzchownej) oceny dowodów, poczynienie dowolnych ustaleń faktycznych, bezzasadne pominięcie wniosków dowodowych pozwanej,</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 278)">art. 278 kpc</a> poprzez poczynienie ustaleń wymagających wiedzy specjalnej bez przeprowadzenia na tę okoliczności dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości;</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 kpc</a> poprzez przyjęcie, że nakład pracy pełnomocnika strony powodowej do celowego dochodzenia jego praw uzasadnia zasądzenie na jego rzecz kwoty 9.000 zł,</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 kc</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 210)">art. 210 ksh</a> i przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19941210591" title="Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości - Dz. U. z 1994 r. Nr 121, poz. 591 ()">ustawy o rachunkowości</a>, w tym zwłaszcza <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19941210591" title="Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości - Dz. U. z 1994 r. Nr 121, poz. 591 (art. 2;art. 2 ust. 1;art. 2 ust. 1 pkt. 1;art. 4;art. 6)">art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 4, art. 6</a> poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie: polegające na przyjęciu, że w sytuacji kiedy członek zarządu udziela pożyczki kierowanej przez siebie spółce, ciężar dowodu że do wykonania umowy pożyczki nie doszło, spoczywa na spółce, jak i na pożyczkobiorcy, a nie na członku zarządu,</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 720)">art. 720 kc</a> polegające na przyjęciu, że pozwana spółka ma obowiązek świadczyć powodowi kwotę 70.000 zł tytułem zwrotu pożyczki, w sytuacji gdy z żadnego miarodajnego dowodu nie wynika, że tę kwotę wcześniej otrzymała.</p> </dd> </dl> <p>W odpowiedzi na apelację powód wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie od pozwanej kosztów zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą według norm przepisanych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja pozwanej Spółki nie zasługiwała na uwzględnienie.</p> <p>Sąd Apelacyjny podziela w pełni stanowisko Sądu I instancji i przyjmuje jego ustalenia faktyczne i wyprowadzone z nich wnioski jako swoje własne.</p> <p>Zarzuty podniesione w apelacji okazały się bezzasadne.</p> <p>I tak, nie mógł odnieść zamierzonego rezultatu zarzut narusza <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 496)">art. 496 kpc</a> poprzez utrzymanie w mocy nakazu zapłaty wydanego na podstawie weksla nie wystawionego przez pozwaną.</p> <p>Prawdą jest, iż Sąd Okręgowy uznał, że roszczenie wekslowe nie istnieje.</p> <p>Jednakże spór po wniesieniu zarzutów od nakazu zapłaty wydanego na podstawie weksla, przeniósł na płaszczyznę stosunku podstawowego, tj. umowy pożyczki.</p> <p>Skoro Sąd Okręgowy uznał za zasadne roszczenie z tytułu zwrotu pożyczki, to zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 496)">art. 496 kpc</a> mógł jedynie utrzymać nakaz zapłaty w całości, gdyż powołany przepis nie przewiduje innej możliwości rozstrzygnięcia w przypadku uznania zasadności powództwa.</p> <p>Nie ma zaś przy tym znaczenie, iż sąd uznaje roszczenie za zasadne czy to na podstawie stosunku wekslowego, czy też podstawowego.</p> <p>Nie zasługiwał także na uwzględnienie zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 kpc</a> poprzez dokonanie błędnej i powierzchownej oceny dowodów.</p> <p>Podkreślić trzeba, że skuteczne postanowienie zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 kpc</a> wymaga wykazania argumentami natury jurydycznej, iż sąd orzekający rażąco naruszył ustanowione w tym przepisie zasady oceny wiarygodności i mocy dowodów i że naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.</p> <p>Jeśli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne.</p> <p>W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd Okręgowy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego – ocenianego z zachowaniem reguł z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 kpc</a> – miał pełne podstawy do uznania, iż powód zawarł z pozwaną umowę pożyczki (która jest umową konsensualną) i wykonał swoje zobowiązanie.</p> <p>Przede wszystkim, umowa została zawarta na piśmie, co jest okolicznością bezsporną.</p> <p>Po drugie, z pisemnej umowy pożyczki jednoznacznie wynika, iż pozwana Spółka pokwitowała odbiór kwoty pożyczki w wys. 70.000 zł.</p> <p>Po trzecie, fakt zawarcia umowy pożyczki znajduje pełne potwierdzenie w umowie inwestycyjnej z dnia 8.10.2009 roku, gdzie w § 9 ust. 3 <span class="anon-block">J. K.</span> jako inwestor zamierzający nabyć większość udziałów w pozwanej Spółce przyjął do wiadomości i zaakceptował fakt, że bieżące zobowiązania Spółki są finansowane ze środków pochodzących z pożyczki udzielonej pozwanej Spółce przez powoda w wys. 70m tys zł. Co więcej zawarta umowa pożyczki stanowiła załącznik do umowy inwestycyjnej.</p> <p>Nie jest też tak, jak twierdzi pozwana Spółka w apelacji, iż umowa ta nie stanowi żadnego dowodu na okoliczność zawarcia umowy pożyczki, gdyż została zawarta pomiędzy osobami fizycznymi.</p> <p>Nie można bowiem abstrahować od faktu, iż <span class="anon-block">J. K.</span> podpisywał umowę inwestycyjną jako przyszły większościowy udziałowiec pozwanej Spółki i jej przyszły prezes, którym stał się jeszcze tego samego dnia na mocy aktu notarialnego. Na mocy tego aktu notarialnego nabył bowiem większość udziałów w spółce i stał się jej prezesem.</p> <p>Trudno dać wiarę zeznaniom <span class="anon-block">J. K.</span> słuchanego w charakterze prezesa pozwanej Spółki, iż przyjął do wiadomości i akceptował fakt udzielenia pożyczki, nie sprawdzając tego. Jego zeznania, że dopiero jak sprawdzi dokumenty i z nich będzie wynikać fakt zawarcia umowy pożyczki i to, że wpłynęły one na konto spółki, to dopiero wówczas zaakceptuje umowę pożyczki, są zupełnie niewiarygodne, jeśli weźmie się pod uwagę, iż zeznał jednocześnie, że powód i jego rodzina byli dla niego niewiarygodni.</p> <p>Nadto podkreślić trzeba, że w umowie inwestycyjnej bardzo szczegółowo <span class="anon-block">J. K.</span> zabezpieczył swoje interesy jako przyszłego większościowego udziałowca spółki.</p> <p>W tej sytuacji trudno przyjąć, by potwierdził w umowie inwestycyjnej, że spółka której jeszcze tego samego dnia stał się większościowym udziałowcem, otrzymała od powoda pożyczkę w kwocie 70 tyś złotych, gdyby okoliczności tej nie sprawdził i nie było to prawdą. Zauważyć też trzeba, że w umowie inwestycyjnej <span class="anon-block">J. K.</span> potwierdził nie tylko fakt zawarcia umowy pożyczki, ale także fakt przekazania pożyczonej kwoty na rzecz spółki, skoro oświadczył, że bieżące zobowiązania spółki są finansowane „ze środków pochodzących z pożyczki”.</p> <p>Nie ma znaczenia dla ważności umowy pożyczki eksponowany przez pozwaną Spółkę w apelacji fakt, iż wbrew zapisom <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19941210591" title="Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości - Dz. U. z 1994 r. Nr 121, poz. 591 ()">ustawy o rachunkowości</a>, kwota udzielonej pożyczki nie została nigdzie zaewidencjonowana w pozwanej Spółce. Nie wpływa to bowiem w żaden sposób na ważność umowy pożyczki, a jedynie może narażać pozwaną Spółkę na określone sankcje wynikające z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19941210591" title="Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości - Dz. U. z 1994 r. Nr 121, poz. 591 ()">ustawy o rachunkowości</a>.</p> <p>Nie dyskwalifikuje też wiarygodności zeznań powoda rozbieżności w jego zeznaniach złożonych w charakterze strony i w postępowaniu przygotowawczym.</p> <p>Sąd Okręgowy szczegółowo ustosunkował się do tych zeznań i przekonywująco wyjaśnił tę kwestię.</p> <p>Podkreślić jeszcze trzeba, że fakt realizowania bieżących płatności w spółce z pieniędzy przekazywanych przez powoda – ówczesnego prezesa spółki – potwierdziła świadek <span class="anon-block">E. W.</span>. Pozwana zarzuca też w apelacji błędne ustalenie, iż w czasie udzielania umowy pożyczki pozwana Spółka znajdowała się w trudnej sytuacji finansowej.</p> <p>W ocenie Sądu Apelacyjnego ustalenie to jest prawidłowe i dodatkowo potwierdza i uwiarygodnia fakt udzielenia pożyczki pozwanej Spółce.</p> <p>Chociażby, z umowy inwestycyjnej wynika, iż działalność spółki była nierentowna i rentowność spółka zamierzała osiągnąć dopiero począwszy od czwartego kwartału 2010 roku.</p> <p>Nadto logicznym wydaje się, że gdyby pozwana Spółka znajdowała się wówczas w dobrej sytuacji finansowej to powód będący wówczas 99% udziałowcem nie pozbywałby się większości udziałów na rzecz nowego wspólnika <span class="anon-block">J. K.</span>, tracąc możliwość decydowania o działalności spółki.</p> <p>Nie jest także uzasadniony zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 278)">art. 278 kpc</a> poprzez poczynienie ustaleń wymagających wiedzy specjalnej bez przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z dziedziny rachunkowości.</p> <p>Słusznie bowiem Sąd Okręgowego oddalił zgłoszony w zarzutach od nakazu zapłaty wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z dziedziny rachunkowości na okoliczność, że powód nie wpłacił pozwanej kwoty 70.000 zł dni na rachunek bankowy ani w kasie przedsiębiorstwa, skoro bezspornym jest, iż kwota 70.000 zł nie wpłynęła na rachunek bankowy pozwanej Spółki ani nie została wpłacona do kasy za potwierdzeniem wpłaty. Natomiast pozwana Spółka w toku procesu nie składała wniosku o jakim mowa w apelacji tj – o przeprowadzenie dowodu z ksiąg rachunkowych spółki na okoliczność, czy i jakie wydatki zostały sfinansowane przez spółkę z innych źródeł niż przychód z prowadzonej działalności.</p> <p>Nadto okoliczność ta nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.</p> <p>Nie jest bowiem okolicznością istotną, co pozwana Spółka zrobiła z otrzymaną kwotą pożyczki. Jeśliby nawet przyjąć, iż powód po przekazaniu pożyczki spółce, której był wówczas prezesem, rozdysponował ja z korzyścią dla siebie, rodzi to jedynie ewentualną jego odpowiedzialność na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 293)">art. 293 ksh</a> wobec spółki za szkodę wyrządzoną działaniem lub zaniechaniem sprzecznym z prawem.</p> <p>Odrębna bowiem kwestią jest fakt udzielenia przez powoda pożyczki pozwanej Spółce, który rodzi po stronie tej spółki obowiązek zwrotu pożyczki zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 720)">art. 720 kc</a>, a inną kwestią jest okoliczność co powód działający w charakterze wówczas prezesa pozwanej Spółki zrobił z otrzymaną pożyczką, rodząca ewentualną odpowiedzialność powoda jako ówczesnego członka zarządu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 293)">art. 293 ksh</a>.</p> <p>Kwestia zatem rozdysponowania pożyczki przez ówczesnego prezesa pozwanej Spółki nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia istoty tego sporu.</p> <p>Biorąc powyższe pod uwagę zarzuty pozwanej Spółki podniesione w apelacji nie zasługiwały na uwzględnienie, w tym zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 kpc</a>.</p> <p>Sąd Apelacyjny oddalił także wnioski dowodowe powoda zgłoszone w odpowiedzi na apelację i piśmie procesowym z dnia 15.10.2012 r. jako zgłoszone na okoliczności nie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.</p> <p>Biorąc pod uwagę rodzaj i stopień zawiłości sprawy, nakład pracy oraz stopień przyczynienia się pełnomocnika powoda do rozstrzygnięcia sprawy, Sąd Okręgowy władny był przyznać pełnomocnikowi powoda wynagrodzenie nie przekraczające trzykrotnej stawki minimalnej określonej w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 z późn. zm.)</p> <p>W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a> apelację pozwanej jako bezzasadną oddalił.</p> <p>O kosztach postępowania apelacyjnego rozstrzygnięto stosownie do wyniku sporu, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 kpc</a> w zw z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108 § 1 kpc</a>.</p> <p> Jan Futro Marek Górecki Piotr Górecki </p> </div>