I ACa 283/12

<p>Sygn. akt. I ACa 283/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 8 listopada 2012 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Rzeszowie Wydział I Cywilny w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="208"/> <col width="413"/> </colgroup> <tr> <td> <p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Przewodniczący</span> </strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->SSA Kazimierz Rusin</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Sędziowie:</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->SA Anna Gawełko</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->SA Anna Pelc (spraw)</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Protokolant:</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->st. sekr. sądowy Aleksandra Szubert </strong> </p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 25 października 2012 r. na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- -->Ochotniczej Straży Pożarnej w <span class="anon-block">D.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> <span class="anon-block">M. Ś.</span> </strong> </p> <p>o ochronę własności</p> <p>na skutek apelacji powoda</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie</p> <p>z dnia 5 marca 2012 r., sygn. akt I C 1611/11</p> <p>I.  <strong> <!-- -->o d d a l a</strong> apelację,</p> <p>II.  <strong> <!-- -->z a s ą d z a</strong> od powoda Ochotniczej Straży Pożarnej w <span class="anon-block">D.</span> na rzecz pozwanego <span class="anon-block">M. Ś.</span> kwotę 5.400 zł (pięć tysięcy czterysta) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powód Ochotnicza Straż Pożarna w <span class="anon-block">D.</span> w pozwie przeciwko <span class="anon-block">M. Ś.</span> pełniącemu funkcję Burmistrza <span class="anon-block">S.</span> domagał się zakazania pozwanemu naruszenia powoda w prawie własności nieruchomości stanowiącej zabudowaną budynkiem działkę <span class="anon-block">(...)</span> położoną w <span class="anon-block">D.</span>, objętą <span class="anon-block">KW (...)</span>, w szczególności zakazanie wchodzenia , wjeżdżania, parkowania samochodu , umieszczania plakatów bez zgody powoda.</p> <p>W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa.</p> <p>W sprawie było okolicznością bezsporną, że właścicielem wskazanej w pozwie nieruchomości jest powód, który nabył nieruchomość na podstawie umowy sprzedaży - aktem notarialnym z dnia 7 października 1971r. Wnioskiem z dnia 14 maja 2009r. Gmina <span class="anon-block">S.</span> zainicjowała przed Sądem Rejonowym w Strzyżowie postępowanie z udziałem Ochotniczej Straży Pożarnej w <span class="anon-block">D.</span>, w którym domagała się stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości – działki <span class="anon-block">(...)</span>, położonej w <span class="anon-block">D.</span> objętej <span class="anon-block">KW (...)</span>, na której posadowiony jest Dom Ludowy wybudowany ze środków Gminy w latach 1974 – 1977, oddany do użytku w 1976r. Wobec cofnięcia wniosku postępowanie umorzono postanowieniem z dnia 17 czerwca 2009r. (sygn. akt INs 190/09).</p> <p>Przed Sądem Rejonowym w Strzyżowie toczyło się również w 2009r. postępowanie o ochronę posiadania z powództwa Gminy <span class="anon-block">S.</span> przeciwko Ochotniczej Straży Pożarnej w <span class="anon-block">D.</span> o przywrócenie Gminie utraconego posiadania w/w działki i zakazanie pozwanemu naruszania posiadania.</p> <p>Wobec cofnięcia pozwu postępowanie umorzono postanowieniem z dnia 8 października 2011r. (sygn. akt IC 99/09).</p> <p>W październiku 2009r. Skarb Państwa – Starosta <span class="anon-block"> (...)</span> wystąpił przeciwko Ochotniczej Straży Pożarnej w <span class="anon-block">D.</span> o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym domagając się dokonania w dziale II księgi wieczystej <span class="anon-block">(...)</span>prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości w miejsce wpisu prawa własności na rzecz OSP w <span class="anon-block">D.</span>, wpisu prawa własności na rzecz Skarbu Państwa.</p> <p>Wyrokiem z dnia 28 grudnia 2009r. (sygn. akt IC 132/09) Sąd Rejonowy w Strzyżowie powództwo oddalił, a Sąd Okręgowy w Rzeszowie rozpatrujący apelację powoda wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2010r. oddalił apelację (sygn. akt I Ca 138/10).</p> <p>Z kolei w sprawie z powództwa Ochotniczej Straży Pożarnej w <span class="anon-block">D.</span> przeciwko Gminie <span class="anon-block">S.</span> o ochronę własności (sygn. akt IC 1463/09) zapadł w dniu 22 lutego 2010r. wyrok zakazujący pozwanemu naruszania powoda w prawie własności nieruchomości objętej niniejszym pozwem, w szczególności poprzez zakazanie pozwanemu i osobom działającym w jego imieniu pisemnego i słownego utrudniania władania nieruchomością , wchodzenia na nieruchomość, przejeżdżania przez nią bez zgody powoda, wymieniania zamków do drzwi budynku, zrywania ogłoszeń z drzwi budynku.</p> <p>Budynek posadowiony na działce <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">D.</span> wykorzystywany jest jako Dom Ludowy. Odbywają się w nim imprezy i różnego rodzaju uroczystości i spotkania. Znajduje się również pomieszczenie Rady Sołeckiej i Sołtysa.</p> <p>W przeszłości budynek administrowany był przez Gminę <span class="anon-block">S.</span>, która dysponowała lokalami znajdującymi się w budynku m. in. wynajmując je. Umową z dnia 4 czerwca 2006r. pozwany , działający jako Burmistrz <span class="anon-block">S.</span> w imieniu Gminy <span class="anon-block">S.</span>, wynajął lokal użytkowy, znajdujący się na parterze budynku Domu Ludowego na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług medycznych. Umowa ta została rozwiązana z dniem 1 czerwca 2011r., w związku z czym sporządzono protokół zdawczo – odbiorczy w dniu 31 maja 2011r., przekazujący lokal na rzecz Gminy. Dochód z wynajmu lokalu w trakcie trwania umowy czerpała Gmina.</p> <p>Obecnie w budynku organizowane są m.in. zebrania OSP, obchodzony jest dzień seniora i opłatek, zorganizowano obchody 80-lecia Koła Gospodyń Wiejskich w <span class="anon-block">D.</span> , na które zaproszony został przez organizatorów m. in. pozwany <span class="anon-block">M. Ś.</span>.</p> <p>W listopadzie 2010r. w budynku Domu Ludowego odbył się wieczór przedwyborczy z udziałem kandydatów w tym pozwanego. Spotkanie miało charakter publiczny, zaś pozwany wziął w nim udział po zawiadomieniu przez Komitet wyborczy PSL. Plakat wyborczy z wizerunkiem pozwanego umieszczony został w gablocie znajdującej się przy wejściu do budynku Domu Ludowego przez Sołtysa – <span class="anon-block">K. Z.</span>, który w tym czasie pełnił funkcję Sekretarza OSP w <span class="anon-block">D.</span>. Sama gablota ufundowana została przez Gminę <span class="anon-block">S.</span> i dostęp do niej mieli przedstawiciele Gminy. Od grudnia 2011r. powód wynajmuje lokal w Domu Ludowym pod działalność Gospodarczą (sklep).</p> <p>Oceniając stan faktyczny sprawy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 222;art. 222 § 2)">art. 222 § 2 kc</a> Sąd Okręgowy stwierdził, że zachowania pozwanego <span class="anon-block">M. Ś.</span> , w których powód upatrywał naruszenie uprawnień właścicielskich objętej pozwem nieruchomości, nie wyczerpały znamion bezprawności .</p> <p>Odnosząc się do poszczególnych zachowań pozwanego określonych w pozwie jako naruszenie prawa własności powoda Sąd Okręgowy stwierdził, że:</p> <p>- dysponowanie lokalami użytkowymi, znajdującymi się w Domu Ludowym, będącym własnością powoda poprzez ich wynajmowanie i czerpanie pożytków z tego tytułu stanowiło działania Gminy <span class="anon-block">S.</span>, a nie powoda, zaś kwestie związane z reprezentacją Gminy w zakresie czynności dotyczących zawierania umów najmu i zarządzaniem budynkami oraz sprawowania zarządu budynkiem OSP przez Gminę <span class="anon-block">S.</span>, w tym czerpanie pożytków z budynku wykraczają poza przedmiot żądania pozwu</p> <p>- korzystanie przez pozwanego z nieruchomość OSP przejawiające się wjeżdżaniem, parkowaniem pojazdu, udziałem w spotkaniach publicznych organizowanych w Domu Ludowym nie wykraczało poza ramy korzystania, do jakiego uprawnieni byli wszyscy inni zainteresowani, a oferta podmiotów prowadzącym działalność gospodarczą w wymienionym budynku (przychodnia medyczna, sklep)skierowana była do ogółu publiczności w tym pozwanego – powyższe należy odnieść do uczestnictwa pozwanego w spotkaniach organizowanych w Domu Ludowym,</p> <p>- umieszczenia plakatów wyborczych z wizerunkiem pozwanego w budynku OSP dokonał członek OSP <span class="anon-block">K. Z.</span>, działając na zlecenie komitetu wyborczego PSL.</p> <p>Stwierdzając, że pozwany nie dopuścił się zarzucanych mu przez powoda naruszeń uprawnień właścicielskich powoda, Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 5 marca 2012r. oddalił powództwo jako bezzasadne i orzekł stosownie o kosztach procesu.</p> <p>W apelacji od tego wyroku powód zarzucił naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 140;art. 222;art. 222 § 2;art. 223)">art. 140, art. 222 § 2 i art. 223 kc</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 64)">art. 64 Konstytucji RP</a>, dowolność i sprzeczność ustaleń z treścią materiału dowodowego, w tym dowolne ustalenie, że pozwany nie naruszył własności powoda , że pozwany nie działał bezprawnie w sensie cywilistycznym oraz naruszenie prawa procesowego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227;art. 228;art. 229;art. 230;art. 231;art. 232;art. 233)">art. 227 – 233 kpc</a>.</p> <p>Wskazując na powyższe powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa ewentualnie o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.</p> <p>W szczególności powód zarzucił, że ze sformułowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 140)">art. 140 kc</a> wynika, że każdy podmiot , którym nie służy prawo do rzeczy powinien powstrzymać się od działań naruszających sferę cudzej własności. Z kolei <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 222;art. 222 § 2)">art. 222 § 2 kc</a> przyznaje właścicielowi roszczenie negatoryjne skuteczne erga amnes. W tej sytuacji nie ma znaczenia – według powoda – czy pozwany występował jako osoba fizyczna , czy też jako burmistrz skoro mimo prawomocnego wyroku z 22 lutego 2010r. (sygn. akt IC 1463/09) dalej narusza własność powoda, również działając w imieniu gminy, przez pobieranie pożytków z nieruchomości, wchodzenie i wjeżdżanie na nieruchomość jako osoba prywatna i burmistrz.</p> <p>Według apelacji, Sąd Okręgowy błędnie przyjął, że skoro korzystanie z nieruchomości powoda w postaci wjeżdżania i parkowania na posesji OSP było dozwolone dla ogółu korzystających z usług świadczonych w obiekcie OSP to również działanie pozwanego w tym zakresie nie nosiło cech bezprawności, bowiem z nieruchomości powoda korzystać może ten, kto ma na to zgodę – a pozwany takiej zgody nie miał.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Sąd Apelacyjny, zważył co następuje:</em> </strong> </p> <p>Powództwo i apelacja opierają się na błędnym założeniu, że działania pozwanego <span class="anon-block">M. Ś.</span> jako osoby fizycznej i działania <span class="anon-block">M. Ś.</span> Burmistrza Gminy <span class="anon-block">S.</span> są tożsame i wyrok z dnia 22 lutego 2010r. (sygn. akt IC 1463/09) zakazujący pozwanemu w tej sprawie tj. Gminie <span class="anon-block">S.</span> naruszania powoda w prawie własności nieruchomości zabudowanej budynkiem stanowiącemu Dom Ludowy obejmuje również pozwanego <span class="anon-block">M. Ś.</span>.</p> <p>Sąd Okręgowy prawidłowo przyjął, że w niniejszej sprawie pozwanym jest <span class="anon-block">M. Ś.</span>, osoba fizyczna jeden z mieszkańców Gminy<span class="anon-block">S.</span>. Pozwanemu zatem przysługują takie same prawa jak ogółowi , w tym prawo do korzystania z nieruchomości powoda w takim zakresie jak innym osobom.</p> <p>Podkreślenia wymaga, że zgodnie z odpisem KRS działania powoda oprócz działalności ściśle związanej z realizacją zadań , do których został powołany (akcje ratunkowe w wypadku pożaru, klęsk żywiołowych, działania prewencyjne w tym zakresie) obejmują również prowadzenie działalności kulturalno – oświatowej i rozrywkowej i do tego celu wykorzystywany jest Dom Ludowy. Z ustaleń Sądu Okręgowego wynika, że w Domu Ludowym organizowane są spotkania okolicznościowe , w tym urządzane przyjęcia weselne.</p> <p>Zgodnie z zadaniami statutowymi powoda Dom Ludowy winien być udostępniony do użytku powszechnego, co oznacza, że również w ten sposób wykonywane jest przez powoda prawo własności nieruchomości objętej pozwem. Nieruchomość powoda wykorzystywana jest także jako miejsce parkingowe, co nie jest traktowane przez powoda jako naruszenie własności – chyba że chodzi o pozwanego wbrew zarzutom apelacji uczestniczenie pozwanego w imprezach organizowanych w Domu Ludowym nie stanowi bezprawnej ingerencji w sferę własności powoda, nie uniemożliwia również powodowi korzystania z nieruchomości zgodnie ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem swego prawa ani rozporządzania nieruchomością (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 140)">art. 140 kc</a>). Żądanie niniejszego pozwu odczytać można jako swego rodzaju represję wobec pozwanego <span class="anon-block">M. Ś.</span>, za jego działania podejmowane w ramach sprawowanego urzędu Burmistrza Gminy <span class="anon-block">S.</span>.</p> <p>Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego własność jest prawem bezwzględnym, ale nie absolutnym, a jego granice wyznacza <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 140)">art. 140 kc</a> ( tak np. wyrok SN z 9.07.2008r. VCSK 52/08 LEX nr 510986).</p> <p>Z tych względów zarzut apelacji „że z nieruchomości prywatnej powoda może korzystać ten kto ma zgodę powoda”, stanowi nadużycie prawa własności powoda, w kontekście zadań statutowych, które ma obowiązek wykonywać.</p> <p>Zarzuty podniesione w apelacji odnośnie działań Gminy naruszającej – jak utrzymuje strona powoda – własność Ochotniczej Straży Pożarnej w <span class="anon-block">D.</span> należało pominąć jako niezwiązane z niniejszą sprawą.</p> <p>Wobec powyższego Sąd Apelacyjny oddalił apelację jako bezzasadną na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a> i orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108 § 1</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 kpc</a>.</p> </div>