I ACa 584/12

<p> <strong> <!-- --> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I ACa 584/12 </strong> </p>Sygn. akt I ACa 584/12 </strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> <strong> <!-- -->Dnia 8 listopada 2012 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie: </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Przewodniczący – Sędzia SA – Roman Dziczek /spr./</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Sędzia SA – Edyta Jefimko </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Sędzia SO del. – Jacek Sadomski </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Protokolant – st. sekr. sad. Katarzyna Foltak </strong> </p> <p>po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2012 r. w Warszawie na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">W. F.</span> </p> <p>przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>o uchylenie uchwały</p> <p>na skutek apelacji powoda</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie</p> <p>z dnia 17 stycznia 2012 r. sygn. akt I C 376/10</p> <p> <strong> <!-- -->1. oddala apelację,</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->2. zasądza od <span class="anon-block">W. F.</span> na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> kwotę 135 (sto trzydzieści pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.</strong> </p> <p>Sygn. akt I ACa 584/12</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powód – <span class="anon-block">W. F.</span> wnosił ostatecznie o uchylenie uchwały nr<span class="anon-block">(...)</span> z 2008 oraz wszystkich uchwał z 2009 i 2010 r. Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>.</p> <p>Pozwana Wspólnota Mieszkaniowa wniosła o oddalenie powództwa.</p> <p>Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2012 r. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo oraz orzekł o kosztach procesu.</p> <p>Sąd Okręgowy ustalił, że powód jest współwłaścicielem 22% niesprzedanych lokali w budynku przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>.</p> <p>W dniu 25 lutego 2010 r. odbyło się zebranie właścicieli lokali tej nieruchomości, o którym właściciele lokali zostali powiadomieni pismem z dnia 10 lutego 2010 r. Na tym zebraniu została podjęta uchwała nr <span class="anon-block">(...)</span> w sprawie przyjęcia sprawozdania finansowego i udzielenia zarządowi absolutorium za rok 2009, uchwała nr <span class="anon-block">(...)</span> w sprawie zatwierdzenia planu finansowo – gospodarczego na 2010 r. i uchwała nr<span class="anon-block">(...)</span> w sprawie naprawy dźwigu. Powód nie został poinformowany o zebraniu właścicieli lokali</p> <p>W piśmie z 28 kwietnia 2009 r. pozwana Wspólnota Mieszkaniowa zwracała się do powoda o przedstawienie dokumentów potwierdzających jego prawo własności, jednakże jej pismo pozostało bez odpowiedzi. Ani w 2008 r., ani w 2009 r. Wspólnota Mieszkaniowa nie podejmowała uchwał dotyczących powołania zarządu Wspólnoty.</p> <p>W tym stanie faktycznym Sąd pierwszej instancji uznał, że powództwo jest niezasadne, albowiem powód nie sprecyzował, którą konkretnie uchwałę zaskarża. Z kolei, w przypadku odnoszącym się do uchwały z 2008 i 2009 r., która miałaby dotyczyć powołania zarządu, takiej uchwały brakowało; nastąpiło tu także uchybienie 6 tygodniowemu terminowi do zaskarżenia.</p> <p>O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> </p> <p>Od tego orzeczenia Sądu apelację wniósł powód zarzucając Sądowi pierwszej instancji poczynienie błędnych ustaleń faktycznych oraz wadliwe uznanie, że niedopuszczenie współwłaściciela (i właściciela lokali) do udziału w zebraniu wspólnoty mieszkaniowej nie rzutuje na ważność podjętych uchwał.</p> <p>Wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa oraz zasadzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów procesu ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.</p> <p>Na rozprawie przed Sądem Apelacyjnym w dniu 28 września 2012 r. powód sprecyzował, że skarży oddalenie powództwa o uchylenie uchwał podjętych w 2010 r., a następnie, pismem z dnia 5 października 2012 r. uzupełnił braki formalne apelacji poprzez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia co do każdej z uchwał (k. 109 akt).</p> <p>Sąd Apelacyjny zważył co następuje:</p> <p>Apelacja nie ma uzasadnionych podstaw, chociaż nie z przyczyn wskazanych przez Sąd Okręgowy.</p> <p>Na wstępie odnieść się należało do kwestii legitymacji czynnej powoda zarówno w niniejszym procesie, jak w zakresie jego uprawnień związanych z funkcjonowaniem we wspólnocie mieszkaniowej.</p> <p>Sąd pierwszej instancji ustalił, że <span class="anon-block">W. F.</span> jest współwłaścicielem 22% niesprzedanych lokali i odwołał się w tym zakresie do dokumentu z k. 6 akt, tj. zaświadczenia nr <span class="anon-block"> (...)</span> wystawionego w dniu 3 grudnia 2009 r. z up. Prezydenta<span class="anon-block">(...)</span>. <span class="anon-block">W.</span>.</p> <p>Zaświadczenie to stwierdza m.in., że budynek mieszkalny i garażowy nieruchomości przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> spełnia warunki z art. 5 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze<span class="anon-block">(...)</span> (Dz. U. nr 50, poz. 279 – dalej „dekret z 1945 r.”) i stanowią one, w części niesprzedanej, współwłasność następców prawnych dawnych właścicieli hipotecznych:</p> <p>- <span class="anon-block">A. R.</span> w 36%,</p> <p>- <span class="anon-block">W. F.</span> w 22%,</p> <p>- <span class="anon-block">H. G.</span> w 7,75%,</p> <p>- <span class="anon-block">A. W.</span> w 7,75% oraz</p> <p>- <span class="anon-block">J. G.</span> i <span class="anon-block">S. P.</span>, nieznanych z miejsca pobytu.</p> <p>Z powyższego nie wynikał więc rzeczywisty udział powoda we współwłasności budynku przy <span class="anon-block">ul (...)</span>, a jedynie niewątpliwy fakt (okoliczność), że był współwłaścicielem w zakresie niesprzedanych lokali (o udziale niewynikającym z Zaświadczenia), w wysokości 22%.</p> <p>Ta okoliczność nakazywała już w tym miejscu dokonać oceny, czy powód jest członkiem wspólnoty mieszkaniowej i czy był uprawniony do czynnego udziału w podejmowaniu uchwał, a następnie ich podważania w postępowaniu sądowym.</p> <p>Konstrukcja prawna wspólnoty mieszkaniowej określona przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 6;art. 17)">art. 6 i 17 ustawy o własności lokali</a> (dalej – „u.w.l.”) odwołuje się do pojęcia „właściciel lokalu”; takim samym pojęcie posługuje się także <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 25)">art. 25</a> u.w.l., który określa legitymację do zaskarżania uchwał właścicieli lokali. Pozostaje to w ścisłej korelacji z konstrukcją odrębnej własności lokalu, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 3;art. 3 ust. 1;art. 3 ust. 2)">art. 3 ust. 1 i 2</a> u.w.l.</p> <p>Jednocześnie, w art. 4 u.w.l. ustawodawca zrównał dotychczasowego właściciela nieruchomości, któremu przysługują niewyodrębnione lokale z właścicielem lokalu wyodrębnionego – przyznał mu takie same uprawnienia do tych lokali oraz do nieruchomości wspólnej, jakie przysługują właścicielom lokali wyodrębnionych.</p> <p>Jeśli się przy tym zważy, że odrębna własność budynkowa, o której mowa w art. 5 dekretu z 1945 r. jest szczególnym rodzajem nieruchomości (por. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 46;art. 46 § 1)">art. 46 § 1 k.c.</a> w zw. z art. 5 dekretu z 1945r.), powiązanym z roszczeniem o prawo do gruntu – „prawa i roszczenia do uzyskania w trybie art. 7 dekretu z 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze<span class="anon-block">(...)</span> prawa użytkowania wieczystego są częścią składową prawa własności budynku odpowiadającego warunkom określonym w art. 5 dekretu z 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy” (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2011 r., ISA/Wa 1402/10, LEX nr 991511), przymiot dotychczasowego właściciela, o którym mowa w art. 4 u.w.l. należy przyznać także właścicielowi dekretowemu (jego następcom prawnym), a nie właścicielowi gruntu, który nie dysponuje prawem do budynku, a jest obciążony roszczeniem z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z 1945 r.</p> <p>Reasumując ten wątek rozważań stwierdzić należy, że powód jako współwłaściciel części budynku z lokalami niewyodrębnionymi, jest współuprawnionym członkiem wspólnoty mieszkaniowej, który miał prawo czynnie uczestniczyć w podejmowaniu uchwał przez właścicieli lokali.</p> <p>Jako współwłaściciel części budynku z lokalami niewyodrębnionymi jest także legitymowany do zaskarżenia uchwał wspólnoty mieszkaniowej, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 25;art. 25 ust. 1)">art. 25 ust. 1</a> u.w.l i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 209)">art. 209 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1;art. 1 ust. 2 u)">art. 1 ust. 2 u</a>.wl.</p> <p>Jak stwierdził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 14 lipca 2005 r. (III CZP 43/05, OSNC 2006/6/98) „Współwłaściciel samodzielnych lokali niewyodrębnionych jest legitymowany do wytoczenia powództwa przewidzianego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 25;art. 25 ust. 1)">art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali</a> (jedn. tekst: Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.).”</p> <p>W tym kontekście, skoro jedynym zarzutem powoda było, że nie został on powiadomiony o zebraniu właścicieli, na którym podjęto zaskarżone uchwały, przypomnieć należy, że wadliwość zwołania zebrania członków wspólnoty mieszkaniowej nie stanowi bezwzględnej przyczyny uchylenia uchwały.</p> <p>Jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 października 2011 r. (IV CSK 664/10, LEX nr 1129164) „Nieuzasadnione jest wyprowadzanie z naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 32)">art. 32</a> u.w.l. bezwzględnej podstawy uchylenia uchwały, gdyż ustawodawca w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 25;art. 25 ust. 1)">art. 25 ust. 1</a> u.w.l. odniósł naruszenie prawa do uchwały, a nie do postępowania poprzedzającego jej podjęcie. Tylko więc wykazanie, że nieobecność właściciela lokalu mogła mieć wpływ na treść uchwały, może skutkować jej uchyleniem na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 25;art. 25 ust. 1)">art. 25 ust. 1</a> u.w.l.” To stanowisko jest ugruntowane w judykaturze. M. in. w wyroku z dnia 16 października 2002 r. (IV CKN 1351/00, SCNC z 2004 r., z. 3, poz. 40) Sąd Najwyższy stwierdził, że tylko wykazanie, że nieobecność właściciela lokalu mogła mieć wpływ na treść uchwały, może skutkować jej uchyleniem na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 25;art. 25 ust. 1)">art. 25 ust. 1</a> u.w.l. Z kolei w wyroku z dnia 8 lipca 2004 r. (IV CK 543/03, OSNC 2005, nr 7-8, poz. 132) Sąd Najwyższy podkreślił, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 ()">ustawa o własności lokali</a> nie uzależnia zdolności zebrania właścicieli lokali do powzięcia uchwał od jego należytego zwołania. To stanowisko było kontynuowane (por. wyrok SN z dnia 11 stycznia 2007 r., II CSK 370/06, Mon. Prawn. z 2007 r. nr 4, poz. 173), aż do konkluzji, że decydujące znaczenie ma treść woli wyrażonej przez członków wspólnoty w podjętych uchwałach, a nie kwestie proceduralne.</p> <p>Sąd Apelacyjny w niniejszym składzie podziela przywołany kierunek wykładni, z tym wszakże zastrzeżeniem, że kwestie formalne, o ile mogły wpłynąć na treść podjętej uchwały, także mogą stanowić podstawę uchylenia uchwały.</p> <p>Jak wynika z listy obecności na zebraniu właścicieli w dniu 25 lutego 2010 r. (k. 52), właściciele lokali wyodrębnionych dysponowali łącznie 55,80% udziałów w nieruchomości wspólnej i taką większością zostały podjęte uchwały: nr <span class="anon-block">(...)</span> (k. 53 i 53 – verte), nr <span class="anon-block"> (...)</span> (k. 55 i 55 – verte), nr <span class="anon-block"> (...)</span> (k. 57 i 57 – verte) oraz nr <span class="anon-block"> (...)</span> (k. 58 i 58 – verte).</p> <p>Jak wynika z tych dokumentów, których wiarygodności powód skutecznie nie zakwestionował (przeciwnie, odwołał się do danych z tych dokumentów w piśmie z dnia 29 X 2012 r. – k. 115), udział<span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> wynosił 44,20 % w nieruchomości wspólnej.</p> <p>Skoro jednak jest to w istocie jedynie udział w prawie własności gruntu, albowiem to spadkobiercy właścicieli dekretowych są w tym udziale – łącznie - współwłaścicielami budynku z lokalami niewyodrębnionymi (wraz z prawami i roszczeniami do uzyskania użytkowania wieczystego gruntu); a zatem tę wykluczającą się kolizję uprawnień do bycia członkiem wspólnoty mieszkaniowej należało rozstrzygnąć na korzyść właścicieli dekretowych (współwłaścicieli) budynku - jak to już wyżej przyjęto, podjęcie zaskarżonych uchwał należało oceniać bez głosu <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span>.</p> <p>Mimo tego, co już stwierdzono w akapicie poprzedzającym, tj. pominięcia właścicieli dekretowych w procesie podejmowania tych uchwał oraz udziału w głosowaniu nieuprawnionego<span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span>, zapadłe uchwały zostały podjęte stosownie do art. 23 ust. 2 u.w.l. (większością głosów właścicieli lokali, liczoną według wielkości udziałów).</p> <p>Obowiązek wykazania, że niezawiadomienie wszystkich członków wspólnoty mieszkaniowej o terminie zebrania właścicieli lokali mogło wpłynąć na treść podjętej uchwały, obciąża stronę wnoszącą o uchylenie uchwały (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 25;art. 25 ust. 1;art. 32)">art. 25 ust. 1 i art. 32</a> u.w.l.).</p> <p>W niniejszej sprawie strona powodowa nie wykazała wpływu wspomnianego wyżej uchybienia na treść podjętych uchwał. Próba liczenia udziałów własnych powoda (i pozostałych współwłaścicieli dekretowych) w oderwaniu od udziału<span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span>, w którego ramach powodowie dysponują prawem do budynku i roszczeniami do gruntu, zaprezentowana w piśmie procesowym z 29 X 2012 r., jest oczywiście chybiona. Z żadnego bowiem wiarygodnego dowodu (a ściślej - jakiegokolwiek dowodu), nie wynika inny łączny udział współwłaścicieli dekretowych, niż ten, jaki przysługuje<span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> do gruntu.</p> <p>Nie zostały także wskazane i wykazane inne wadliwości uchwał, o których mowa w art. 25 ust. 1 u.w.l.</p> <p>Z tych wszystkich względów, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 108 § 1 i art. 98 oraz rozporządzenia MS z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ….(Dz. U z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) - § 11pkt 1 w zw. z § 13 ust. 1 pkt 2 i § 5.</p> <p>Sąd drugiej instancji nie znalazł podstaw do zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a>, albowiem nie wystąpiły w sprawie szczególne okoliczności leżące bądź po stronie powoda (jego szczególnej sytuacji osobistej lub majątkowej) bądź w charakterze unormowania będącego podstawą orzekania.</p> </div>