III AUa 2492/11

<p>Sygn. akt III AUa 2492/11</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 8 listopada 2012 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Katowicach</strong> III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="167"/> <col width="498"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący</p> </td> <td> <p>SSA Irena Goik (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie</p> </td> <td> <p>SSA Marek Żurecki</p> <p>SSA Jolanta Pietrzak</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>Beata Gandyk</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2012r. w Katowicach</p> <p>sprawy z odwołania <span class="anon-block">T. P.</span> (<span class="anon-block">T. P.</span> )</p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">B.</span> </p> <p>o ustalenie właściwego ustawodawstwa</p> <p>na skutek apelacji ubezpieczonego <span class="anon-block">T. P.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w Bielsku-Białej z dnia 14 września 2011r. sygn. akt VI U 2619/10</p> <p> <strong> <!-- -->oddala apelację.</strong> </p> <p>/-/ SSA J. Pietrzak /-/ SSA I. Goik /-/ SSA M. Żurecki </p> <p>Sędzia Przewodniczący Sędzia</p> <p>Sygn. akt III AUa 2492/11</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 21 października 2010 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">B.</span> stwierdził, że w stosunku do ubezpieczonego <span class="anon-block">T. P.</span> począwszy od dnia 1 marca 2009 roku właściwym ustawodawstwem jest ustawodawstwo polskie.</p> <p>Uzasadniając zajęte w sprawie stanowisko, organ rentowy podniósł, <br/>iż ubezpieczony <span class="anon-block">T. P.</span> do dnia wydania decyzji nie przedłożył formularza potwierdzającego zastosowanie ustawodawstwa brytyjskiego, co wskazuje, że nie został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych z tytułu wykonywania pracy najemnej <br/>w Wielkiej Brytanii a tym samym nie jest możliwe wydanie „zaświadczenia dotyczącego ustawodawstwa właściwego”.</p> <p>Odwołanie od wskazanej decyzji wniósł pełnomocnik ubezpieczonego <span class="anon-block">T. P.</span> zarzucając jej naruszenie tj. art. 13 ust. 3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady WE z dnia 29 kwietnia 2004 roku Nr 884/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE.L. 7.06.2004) oraz naruszenie art. 16 ust. 5 oraz art. 20 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego <br/>i Rady WE z dnia 16 września 2009 roku Nr 987/2009 dotyczącego wykonywania Rozporządzenia 883/2009 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE. L.09.284.1.) zwanego dalej Rozporządzeniem Wykonawczym.</p> <p>W oparciu o przedstawione zarzuty skarżący domagał się zmiany zaskarżonej decyzji poprzez stwierdzenie, iż odwołujący się <span class="anon-block">T. P.</span> począwszy od dnia <br/>21 marca 2009 roku nie podlega ustawodawstwu polskiemu a właściwym ustawodawstwem począwszy od dnia 1 marca 2009 roku jest prawo brytyjskie.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.</p> <p>Wyrokiem z dnia 14 września 2011 roku sygn. akt VI U 2619/10 Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w pkt 1 oddalił odwołanie obejmujące okres od dnia 1 marca 2009 roku do dnia 5 kwietnia 2010 roku, w pkt 2 w pozostałym zakresie umorzył postępowanie w sprawie, a w pkt 3 zniósł koszty postępowania wzajemnie między stronami.</p> <p>Sąd pierwszej instancji ustalił, że ubezpieczony <span class="anon-block">T. P.</span> prowadzi działalność gospodarczą od dnia 1 lutego 2006 roku a od dnia 1 stycznia 2010 roku wykonuje pracę na rzecz <span class="anon-block"> (...) Ltd</span> w <span class="anon-block">L.</span>. Z dokonanych przez Sąd Okręgowy ustaleń wynika i ta okoliczność, że ubezpieczony posiada zezwolenie na pracę od dnia 1 stycznia 2010 roku na terytorium Anglii. Posiada europejską kartę ubezpieczenia nr <span class="anon-block"> (...)</span> ważną do dnia 5 maja 2014 roku. Jak nadto ustalił Sąd I instancji ubezpieczony wystąpił do właściwej instytucji brytyjskiej o wydanie zaświadczenia i przebiegu jego ubezpieczenia w Wielkiej Brytanii uzyskując formularz E 101 z dnia 5 maja 2011 roku stwierdzający, iż właściwym ustawodawstwem dla wnioskodawcy z racji wykonywania pracy najemnej w Wielkiej Brytanii i prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Polski jest od dnia <br/>6 kwietnia 2010 roku do dnia 5 kwietnia 2013 roku ustawodawstwo brytyjskie.</p> <p>Organ rentowy decyzją z dnia 11 sierpnia 2011 roku stwierdził, iż dla ubezpieczonego właściwym ustawodawstwem w okresie od dnia 1 marca 2009 roku do dnia 6 kwietnia 2010 jest prawo polskie, a od dnia 6 kwietnia 2011 roku jest prawo brytyjskie,</p> <p>W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd pierwszej instancji stwierdził, <br/>iż wobec okoliczności, że ubezpieczony <span class="anon-block">T. P.</span> nie przedłożył wymaganego zaświadczenia E 101 za okres od dnia 1 stycznia 2010 roku do dnia <br/>5 kwietnia 2010 roku a przed 1 stycznia 2010 roku nie wykonywał pracy najemnej na terytorium Wielkiej Brytanii, należało oddalić jego odwołanie za okres od dnia <br/>1 marca 2009 roku do dnia 5 kwietnia 2010 roku. Mając na względzie okoliczność, <br/>że w trakcie procesu organ rentowy wydał decyzję z dnia 11 sierpnia 2011 roku <br/>o zaspokojeniu roszczenia dochodzonego za okres od 6 kwietnia 2010 roku Sąd Okręgowy umorzył postępowanie w tym zakresie.</p> <p>Uzasadniając zajęte stanowisko z punktu widzenia przepisów prawa Sąd I instancji powołał się na przepis art. 14 c lit. a rozporządzenia Rady EWG nr 1408/71 <br/>z dnia 14 czerwca 1971 roku w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego dla pracowników najemnych i ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie.</p> <p>Sąd Okręgowy nie stracił z pola widzenia i tej okoliczności, że z dniem 1 maja 2010 roku weszło w życie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego WE Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego zastępujące rozporządzenie Nr 1408/71.</p> <p>Sąd pierwszej instancji zwrócił nadto uwagę na przepis art. 12 A ust. 7 lit. a rozporządzenia Rady EWG Nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 roku ustalający sposób stosowania rozporządzenia Nr 1408/71 i dotyczący odpowiedniego zaświadczenia.</p> <p>Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji.</p> <p>Apelację od wskazanego wyroku wniósł pełnomocnik ubezpieczonego.</p> <p>Wnoszący środek odwoławczy zaskarżył opisany wyrok w części, tj. w zakresie orzeczenia zawartego w pkt 1 wyroku Sądu Okręgowego w Bielsku Białej VI Wydział</p> <p>Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 września 2011 roku sygn. akt VI U 2619/10, którym Sąd I instancji oddalił odwołanie obejmujące okres od dnia 1 marca 2009 roku do dnia 5 kwietnia 2010 roku.</p> <p>Apelujący zarzucił skarżonemu wyrokowi:</p> <p>1. Naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.:</p> <p>a)naruszenie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> przez wyprowadzenie z materiału<br/>dowodowego wniosków z niego niewynikających z przekroczeniem zasady swobodnej<br/>oceny dowodów, skutkiem czego Sąd I instancji przyjął, że odwołujący się zawarł<br/>umowę o pracę najemną na rzecz <span class="anon-block"> (...) Ltd</span> w <span class="anon-block">L.</span> od dnia 01.01.2010 r.,<br/>podczas gdy w rzeczywistości odwołujący się wykonuje pracę najemną na terenie<br/>Wielkiej Brytanii od dnia 1.03.2009 r.,</p> <p>b)naruszenie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez błędne przyjęcie, że uzyskanie <br/>i przedłożenie przez odwołującego się formularza E-101/A-1 jest obowiązkiem<br/>strony, a nie jej uprawnieniem, i to realizowanym tylko i wyłącznie dla celów<br/>dowodowych,</p> <p>c)  naruszenie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> przez sprzeczne z bezwzględnie obowiązującym prawem, zasadami logiki i doświadczenia życiowego przyjęcie, <br/>iż jedynie przedłożenie przez odwołującego się formularza E-101 / A-l stanowi podstawę do jego wyłączenia z obowiązkowych ubezpieczeń w Państwie Członkowskim, w którym jest prowadzona pozarolnicza działalność gospodarcza,<br/>a jednocześnie przesądza o podleganiu pod ustawodawstwo innego Państwa Członkowskiego,</p> <p>d)  naruszenie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez wyciągnięcie wniosków jedynie <br/>z części materiału dowodowego oraz pozostawienie pozostałej części materiału dowodowego poza zakresem rozważań Sądu I instancji, oraz jej nieuwzględnienie w procesie wyrokowania, w szczególności nieuwzględnienie przedłożonych przez odwołującego się dokumentów urzędowych potwierdzających fakt opłacania składek na brytyjski system ubezpieczenia społecznego przed dniem 1.01.2010 r.</p> <p>2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 14 „c" lit. a rozporządzenia Rady EWG Nr 1408/71 poprzez przyjęcie, że w sytuacji, gdy odwołujący się świadczy w tym samym czasie pracę najemną na rzecz pracodawcy w jednym Państwie Członkowskim, przy jednoczesnym wykonywaniu działalności gospodarczej w innym Państwie Członkowskim, organ rentowy jego miejsca zamieszkania ma prawo ustalić właściwe ustawodawstwo <br/>w drodze decyzji.</p> <p>W oparciu o przedstawione zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez stwierdzenie, że właściwym ustawodawstwem dla ubezpieczonego od dnia 1 marca 2009 roku do dnia 5 kwietnia 2010 roku jest prawo brytyjskie oraz o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie na rzecz ubezpieczonego kosztów procesu za postępowanie przed Sądem I instancji.</p> <p>Zdaniem skarżącego ubezpieczony faktycznie wykonywał pracę najemną na terenie Wielkiej Brytanii przed dniem przyjętym przez Sąd Okręgowy za moment początkowy świadczenia pracy najemnej, a od uzyskiwanego tam wynagrodzenia płatnik zgodnie <br/>z brytyjskim systemem ubezpieczeń społecznych odprowadzał składki na ubezpieczenie społeczne na rzecz ubezpieczonego <span class="anon-block">T. P.</span>.</p> <p>Nadto ubezpieczony argumentował, iż Sąd Okręgowy wydając zaskarżone orzeczenie oddalające odwołanie za okres od 1 marca 2009 roku do dnia 5 kwietnia 2010 roku doprowadził do sytuacji, w której złamana została jedna z podstawowych zasad prawa europejskiego a mianowicie zasada jednego ustawodawstwa. Zdaniem skarżącego ubezpieczony opłacając składki z tytułu świadczenia pracy najemnej, co miało zostać potwierdzone przedłożonymi dokumentami urzędowymi nie zakwestionowanymi przez organ rentowy, podlega w zaskarżonym okresie zarówno pod brytyjski jak i polski system zabezpieczenia społecznego. Według apelującego. Sąd I instancji niesłusznie podzielił stanowisko prezentowane przez organ rentowy, że nieprzedłożenie przez ubezpieczonego formularza E-101/A-1 wydanego przez brytyjski odpowiednik organu rentowego przesądza <br/>o podleganiu pod system zabezpieczenia społecznego w Polsce. Skarżący argumentował, <br/>iż dokument poświadczający ustawodawstwo właściwe jest dokumentem przedkładanym jedynie w celach dowodowych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja pełnomocnika ubezpieczonego <span class="anon-block">T. P.</span> nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.</p> <p>Zdaniem Sądu Odwoławczego zaskarżony wyrok z dnia 14 września 2011 roku sygn. akt VI U 2619/10 w zakresie pkt 1 dotyczącego oddalenia odwołania obejmującego okres od dnia 1 marca 2009 roku do dnia 5 kwietnia 2010 roku odpowiada bowiem prawu.</p> <p>Sąd Okręgowy przeprowadził co do zasady prawidłowe postępowanie dowodowe, nie naruszył przepisów prawa materialnego ani postępowania, zarówno krajowego, w tym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> jak i wspólnotowego, zaś poczynione przez niego ustalenia faktyczne Sąd II instancji podziela i przyjmuje za swoje.</p> <p>Podejmując rozważania prawne w niniejszej sprawie należy odnotować okoliczności, iż w maju 2010 roku dotychczasowe rozporządzenia dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego zostały zastąpione przez rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady /WE/ Nr 883/2004 z dnia <br/>29 kwietnia 2004 roku w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE 1 166 z dnia 30 kwietnia 2004 roku ze zmianami) oraz przez rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady /WE/ Nr 987/2009 z dnia <br/>16 września 2009 roku dotyczące wykonywania wskazanego rozporządzenia.</p> <p>Skoro rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady /WE/ Nr 883/2004 <br/>z dnia 29 kwietnia 2004 roku w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE 1 166 z dnia 30 kwietnia 2004 roku ze zmianami) podtrzymało dotychczasowe rozwiązania, to należy zaakcentować, że sytuacja, <br/>w której pracownik wykonuje w jednym państwie członkowskim działalność gospodarczą zaś w innym kraju pracuje na podstawie umowy o pracę, jest uregulowana art. 11 oraz art. 13 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego <br/>i Rady /WE/ Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 roku w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE 1166 z dnia 30 kwietnia 2004 roku ze zmianami).</p> <p>Zgodnie z powyższymi przepisami osoby, do których stosuje się niniejsze rozporządzenie podlegają ustawodawstwu tylko jednego Państwa Członkowskiego, natomiast osoba, która normalnie wykonuje pracę najemną i pracę na własny rachunek w różnych Państwach Członkowskich podlega ustawodawstwu Państwa Członkowskiego w którym wykonuje swą pracę najemną, lub jeżeli wykonuję taką pracę w dwóch lub kilku Państwach Członkowskich, ustawodawstwu określonemu zgodnie z przepisem ust 1.</p> <p>Na obecnym etapie postępowania należy zwrócić uwagę na okoliczność, <br/>iż w sprawie spór dotyczy kwestii jakiemu ustawodawstwu podlegał ubezpieczony <br/>w okresie od 1 marca 2009 roku do 5 kwietnia 2010 roku z uwagi na wykonywaną pracę najemną w Wielkiej Brytanii.</p> <p>Stwierdzić należy, iż analiza przepisów prawa wspólnotowego pozwala na stwierdzenie, że ubezpieczony w spornym okresie podlegałby prawu Wielkiej Brytanii, gdyby w sposób wiarygodny wykazał, że istotnie był zatrudniony na podstawie umowy o pracę z pracodawcą w Anglii i opłacał składki na ubezpieczenie społeczne. Stwierdzić należy, iż ubezpieczony nie sprostał powyższemu zadaniu. Według Sądu Odwoławczego za takim ustaleniem nie przemawia przedłożona do akt wraz z tłumaczeniem umowa o pracę z dnia 1 marca 2009 roku (k. 70 akt sądowych).</p> <p>W ocenie Sądu II instancji powyższe twierdzenie nie zostało usankcjonowane żadnymi innymi dokumentami urzędowymi. Odnosząc się zaś do twierdzeń ubezpieczonego zawartych w apelacji dotyczących przedstawienia odpowiedniego zaświadczenia i jego charakteru prawnego, to zważyć należy, iż ubezpieczony po prostu go nie przedstawił, stąd wszelkie ewentualne rozważania co do jego dobrowolnego lub obowiązkowego charakteru tracą na znaczeniu.</p> <p>Nadto wbrew twierdzeniom skarżącego w niniejszej sprawie nie mamy w żaden sposób do czynienia z podleganiem przez ubezpieczonego systemowi ubezpieczenia zarówno brytyjskiemu jak i polskiemu, bowiem w prawidłowy sposób organ rentowy ustalił podleganie ubezpieczonego prawu polskiemu wobec okoliczności, <br/>iż podleganie ubezpieczeniu brytyjskiemu nie zostało w żaden sposób udowodnione.</p> <p>Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> orzekł <br/>jak w sentencji.</p> <p>/-/ SSA J. Pietrzak /-/ SSA I. Goik /-/ SSA M. Żurecki </p> <p>Sędzia Przewodniczący Sędzia</p> <p>ek</p> </div>