I ACa 812/12
Sądy powszechne2012-11-13
Sygnatura
I ACa 812/12
Data orzeczenia
2012-11-13
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Alicja MyszkowskaAnna Miastkowska (PRESIDING_JUDGE)Wiesława Kuberska
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt: I ACa 812/12</strong>
</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 13 listopada 2012 r.</p>
<p>Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny</p>
<p>w składzie:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="173"/>
<col width="438"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->Przewodniczący:</strong>
</p>
</td>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->SSA Anna Miastkowska</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->Sędziowie:</strong>
</p>
</td>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->SA Alicja Myszkowska</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->SA Wiesława Kuberska (spr.)</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Protokolant:</p>
</td>
<td>
<p>st.sekr.sądowy Grażyna Michalska</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2012 r. w Łodzi</p>
<p>na rozprawie</p>
<p>sprawy z powództwa <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">J. S. (1)</span> </strong>
</p>
<p>przeciwko <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">M. K. (1)</span>, <span class="anon-block">R. K. (1)</span> i <span class="anon-block">R. G. (1)</span> </strong>
</p>
<p>o wydanie i zapłatę</p>
<p>na skutek apelacji powoda oraz pozwanego <span class="anon-block">R. G. (1)</span>
</p>
<p>od wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu</p>
<p>z dnia 12 kwietnia 2012 r. sygn. akt I C 971/11</p>
<p>
<strong>
<!-- -->1. z apelacji pozwanego <span class="anon-block">R. G. (1)</span> zmienia zaskarżony wyrok na następujący:</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->„I, oddala powództwo w całości;</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->II, zasądza od powoda <span class="anon-block">J. S. (1)</span> z tytułu zwrotu kosztów procesu:</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->1), na rzecz <span class="anon-block">M. K. (1)</span> kwotę 4.419,40 (cztery tysiące czterysta dziewiętnaście 40/100) złotych;</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->2), na rzecz <span class="anon-block">R. K. (1)</span> kwotę 3.817,60 (trzy tysiące osiemset siedemnaście 60/100) złotych;</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->3), na rzecz <span class="anon-block">R. G. (1)</span> kwotę 3.817,60 (trzy tysiące osiemset siedemnaście 60/100) złotych.”</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->2. umarza postępowanie apelacyjne z apelacji powoda <span class="anon-block">J. S. (1)</span> w stosunku do <span class="anon-block">R. K. (1)</span>;</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->3. oddala apelację powoda <span class="anon-block">J. S. (1)</span> w pozostałym zakresie;</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->4. ustala wartość przedmiotu zaskarżenia apelacją powoda na kwotę 127.150 złotych;</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->5. zasądza od powoda <span class="anon-block">J. S. (1)</span> z tytułu zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego:</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->a), na rzecz <span class="anon-block">M. K. (1)</span> kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych;</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->b), na rzecz <span class="anon-block">R. K. (1)</span> 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych;</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->c), na rzecz <span class="anon-block">R. G. (1)</span> kwotę 5.351 (pięć tysięcy trzysta pięćdziesiąt jeden) złotych;</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->6. nakazuje ściągnąć od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Kaliszu kwotę 2.000 (dwa tysiące) złotych z tytułu brakującej opłaty od apelacji. </strong>
</p>
<p>Sygn. akt I ACa 812/12</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Zaskarżonym wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2012 r. Sąd Okręgowy <br/>w Kaliszu nakazał pozwanemu <span class="anon-block">R. G. (1)</span>, aby wydał powodowi <span class="anon-block">J. S. (1)</span> samochód ciężarowy marki <span class="anon-block">N. (...)</span>, rok produkcji 2005, o <span class="anon-block">numerze rejestracyjnym (...)</span> i numerze indentyfikacyjnym VIN <span class="anon-block"> (...)</span>, oddalając w pozostałym zakresie powództwo wobec wszystkich pozwanych, tj. <span class="anon-block">M. K. (1)</span>, <span class="anon-block">R. K. (1)</span> i <span class="anon-block">R. G. (1)</span> oraz orzekając w przedmiocie kosztów postępowania</p>
<p>
<em>
<!-- -->(wyrok – k. 184).</em>
</p>
<p>Sąd Okręgowy wydał powyższe orzeczenie na podstawie ustaleń faktycznych, z których wynika, że samochód ciężarowy marki <span class="anon-block">N. (...)</span>, rok produkcji 2005, o <span class="anon-block">numerze rejestracyjnym (...)</span> i numerze indentyfikacyjnym VIN <span class="anon-block"> (...)</span> został zakupiony przez matkę powoda – <span class="anon-block">A. S.</span> w Belgii w grudniu 2007 r. i sprowadzony do Polski w styczniu 2008 r. Rejestracji pojazdu dokonano na nazwisko <span class="anon-block">A. S.</span>, której jako właścicielce wydano dowód rejestracyjny i kartę pojazdu. Mąż <span class="anon-block">A. S.</span>– <span class="anon-block">L. Z.</span>uzgodnił z <span class="anon-block">M. K. (2)</span>, <br/>z którym oboje utrzymywali stosunki przyjacielskie, że do końca maja <br/>2008 r. sfinalizują umowę sprzedaży powyższego samochodu, którego zakupem <span class="anon-block">M. K. (2)</span> był zainteresowany z uwagi na potrzebę wykorzystania go do prac polowych. Umówiona cena sprzedaży wynosiła 50.000 zł. <span class="anon-block">M. K. (2)</span> zgodził się również, by umowa sprzedaży została zawarta po upływie połowy roku od momentu jego nabycia przez <span class="anon-block">A. S.</span> w celu uniknięcia przez sprzedawcę zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych. Do czasu zawarcia umowy, <span class="anon-block">A. S.</span> zatrzymała kartę pojazdu, wydając pod koniec maja 2008 r. samochód wraz <br/>z kluczykami i dowodem rejestracyjnym <span class="anon-block">R. G. (1)</span>, wykonującemu w <span class="anon-block"> gospodarstwie rolnym (...)</span> usługi agrotechniczne. Od tego czasu <span class="anon-block">R. G. (1)</span>, za zgodą <span class="anon-block">M. K. (2)</span>, wykorzystywał samochód do prac w <span class="anon-block"> gospodarstwie (...)</span>, jak i własnym. W dniu <br/>3 kwietnia 2008 r. <span class="anon-block">A. S.</span> darowała przedmiotowy samochód powodowi. Zmiana właściciela została odnotowana w karcie pojazdu w dniu 2 kwietnia 2009 r. Na czas przerejestrowania <span class="anon-block">R. G. (1)</span>, za zgodą <span class="anon-block">M. K. (2)</span>, udostępnił rodzinie <span class="anon-block">S.</span> dowód rejestracyjny. <span class="anon-block">M. K. (2)</span> zgodził się nabyć przedmiotowy samochód od powoda, jako nowego właściciela. W 2009 r. relacje łączące rodziny <span class="anon-block">S.</span> i <span class="anon-block">K.</span> uległy pogorszeniu, prowadząc do wzajemnych sporów sądowych, w trakcie, których <span class="anon-block">R. G. (1)</span> złożył zeznania, wskazując, że jest w posiadaniu samochodu i że włada nim w imieniu <span class="anon-block">M. K. (2)</span>. <span class="anon-block">M. K. (2)</span> natomiast złożył rozbieżne zeznania, twierdząc początkowo, że samochód nabył dla siebie i zapłacił cenę, by później zeznać, że samochód miał być nabyty dla jednego z jego dzieci, które wskazałby, gdyby doszło do podpisania dokumentu. Sporny samochód pozostaje wraz z kluczykami i dowodem rejestracyjnym w posiadaniu <span class="anon-block">R. G. (1)</span>, który użytkuje go <br/>w dotychczasowy sposób. Rodzina <span class="anon-block">K.</span> przez czas korzystania z pojazdu przez pozwanego <span class="anon-block">G.</span> ponosiła opłaty z tytułu ubezpieczenia OC, ten natomiast ponosił koszty jego eksploatacji, które rozliczał z rodziną <span class="anon-block">K.</span> w ramach czynszu dzierżawnego z tytułu dzierżawienia gospodarstwa rolnego, zarządzanego przez <span class="anon-block">M. K. (2)</span>, a należącego formalnie do <span class="anon-block">M. K. (1)</span> i <span class="anon-block">R. K. (1)</span>. Wezwanie do wydania samochodu bądź jego równowartości (55.000 zł) oraz do zapłaty kwoty 79.500 zł z tytułu bezumownego korzystania z pojazdu otrzymał syn <span class="anon-block">M. M. (1)</span> <span class="anon-block">K.</span>.</p>
<p>Sąd Okręgowy oddalił powództwo wobec <span class="anon-block">M. K. (1)</span> i <span class="anon-block">R. K. (1)</span>, gdyż w postępowaniu nie zostało wykazane, by kiedykolwiek byli oni posiadaczami spornego samochodu. Tym samym nie są oni legitymowani biernie <br/>w niniejszej sprawie, ani w zakresie wydania samochodu, ani tym bardziej w zakresie bezumownego korzystania z niego. W ocenie Sądu I instancji powództwo windykacyjne właściwie zostało natomiast skierowane przeciwko <span class="anon-block">R. G. (1)</span>, gdyż, jako dzierżyciel przedmiotowego pojazdu, sprawował nad nim faktyczne władztwo. Zdaniem Sądu Okręgowego między <span class="anon-block">A. S.</span>, działającą przez męża a <span class="anon-block">M. K. (2)</span> doszło do zawarcia umowy przedwstępnej sprzedaży tego samochodu, która przestała obowiązywać z momentem przejścia jego własności na powoda. Materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że doszło do zawarcia umowy przyrzeczonej. <span class="anon-block">M. K. (2)</span> był, zatem posiadaczem tego pojazdu bez tytułu prawnego, co uzasadniało uwzględnienie powództwa windykacyjnego przeciwko pozwanemu <span class="anon-block">R. G. (1)</span>. Jednak, jako dzierżyciel korzystał z tego samochodu tylko w imieniu i na rzecz <span class="anon-block">M. K. (2)</span>, a zatem brak jest podstawy prawnej do zasądzenia od tego pozwanego wynagrodzenia za korzystanie z pojazdu bez tytułu prawnego i dlatego powództwo w tej części podlegało oddaleniu</p>
<p>
<em>
<!-- -->(uzasadnienie zaskarżonego wyroku – k. 193 – 202).</em>
</p>
<p>Apelację od powyższego wyroku wywiedli <span class="anon-block">R. G. (1)</span> oraz <span class="anon-block">J. S. (1)</span>.</p>
<p>
<span class="anon-block">R. G. (1)</span> zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego w części zobowiązującej go do wydania spornego pojazdu oraz w zakresie obciążenia go kosztami procesu na rzecz powoda (pkt. I i III), zarzucając temu wyrokowi naruszenie:</p>
<p>- prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sporu, tj. art. 233 <br/>§ l w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 § 2 k.p.c.</a> poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego, w szczególności zeznań świadka <span class="anon-block">A. S.</span>, <span class="anon-block">M. K. (2)</span> oraz stron <br/>i w konsekwencji błędne ustalenie, że <span class="anon-block">M. K. (2)</span> nie zapłacił ceny spornego samochodu;</p>
<p>- prawa materialnego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 349;art. 350;art. 351)">art. 349 – 351 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 890;art. 890 § 1)">art. 890 § l k.c.</a> przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że przy umowie darowizny zawartej bez wymaganej formy aktu notarialnego przewidziane we wskazanych przepisach sposoby przeniesienia posiadania mają zastosowanie także przed wydaniem ruchomości osobie trzeciej, czyli posiadaczowi zależnemu lub dzierżycielowi.</p>
<p>Ponadto pozwany <span class="anon-block">R. G.</span> wniósł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 382)">art. 382 k.p.c.</a> o dopuszczenie w postępowaniu apelacyjnym nowego dowodu w postaci pokwitowania wydania przez niego spornego samochodu <span class="anon-block">M. K. (2)</span>, a także dopuszczenie dowodu z uzupełniającego przesłuchania <span class="anon-block">M. K. (2)</span> i samego pozwanego, na okoliczność, że sporny samochód został wydany po ogłoszeniu wyroku <span class="anon-block">M. K. (2)</span>.</p>
<p>W następstwie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w punkcie I przez oddalenie powództwa w całości<br/>oraz w punkcie III przez zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego <span class="anon-block">(...)</span>zwrotu kosztów postępowania przez Sądem I instancji stosownie do wniosków składanych w toku tamtego postępowania oraz <br/>o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego <span class="anon-block">R. G. (1)</span> zwrotu<br/>kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych</p>
<p>
<em>
<!-- -->(apelacja <span class="anon-block">R. G.</span> – k. 215 – 218).</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">J. S. (1)</span>, działając przez pełnomocnika, zaskarżył natomiast wyrok Sądu Okręgowego w części oddającej powództwo oraz orzekającej zwrot kosztów procesu od powoda na rzecz pozwanych (pkt. II i IV), zarzucając temu wyrokowi:</p>
<p>- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na:</p>
<p>a) błędnym założeniu, że osobą, która bezumownie korzystała <br/>z pojazdu należącego do powoda, jako posiadacz, był wyłącznie <span class="anon-block">M. K. (2)</span>, w sytuacji, gdy przedmiotowy samochód był wykorzystywany wyłącznie do pracy na gruntach należących do pozwanych <span class="anon-block">M. K. (1)</span> i <span class="anon-block">R. K. (1)</span>. Błąd ten miał istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem przyjęcie, że jedynym posiadaczem spornego samochody był <span class="anon-block">M. K. (2)</span>, a nie pozwani <span class="anon-block">R. K. (1)</span> i <span class="anon-block">M. K. (1)</span>, skutkowało oddaleniem powództwa wobec tych pozwanych w zakresie zapłaty za bezumowne korzystanie z pojazdu;</p>
<p>b) błędnym przyjęciu, że <span class="anon-block">M. K. (2)</span>, nie posiadając żadnego majątku, wyraził chęć zakupu na jego rzecz samochodu marki <span class="anon-block">N. (...)</span>, w sytuacji, gdy sam <span class="anon-block">M. K. (2)</span>, zeznając przed Sądem Rejonowym <br/>w Ostrowie Wielkopolskim, jako świadek w innej sprawie, pouczony <br/>o obowiązku mówienia prawdy i odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań, zeznał, że samochód ten miał być nabyty na rzecz jednego z jego dzieci, które by wskazał, gdyby doszło do podpisania umowy, a on sam działał, jako pełnomocnik dzieci, a nie w swoim imieniu,</p>
<p>- naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § l k.p.c.</a> poprzez spowodowane przekroczeniem ram swobodnej oceny dowodów uznanie, że pozwani <span class="anon-block">M. K. (1)</span> i <span class="anon-block">R. K. (1)</span> nie mieli zamiaru nabycia pojazdu i <span class="anon-block">M. K. (2)</span> nie działał w ich imieniu, jako ich pełnomocnik, w sytuacji, gdy powód na podstawie zeznań <span class="anon-block">A. S.</span> i <span class="anon-block">M. K. (2)</span>, złożonych przed Sądem Rejonowym <br/>w Ostrowie Wielkopolskim oraz na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez pozwanych <span class="anon-block">M. K. (2)</span> udowodnił, że pojazd został wydany pozwanym, i to oni bezumownie z niego korzystali dla potrzeb prowadzonych przez nich gospodarstw rolnych,</p>
<p>- naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 § 2 k.p.c.</a> poprzez niewskazanie przyczyn, dla których Sąd odmówił wiarygodności i mocy dowodowej wskazanym przez powoda dowodom w sprawie, zwłaszcza w postaci zeznań świadka <span class="anon-block">A. S.</span>, odnosząc się w treści uzasadnienia do przedstawionych przez powoda dowodów w sposób lakoniczny, poprzestając na uznaniu zeznania świadka jako odosobnionych i odmawiając im na tej podstawie wiarygodności i mocy dowodowej.</p>
<p>W następstwie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w objętej apelacją części i zasądzenie od pozwanych <span class="anon-block">M. K. (1)</span> i <span class="anon-block">R. K. (1)</span> powództwa w całości oraz zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania za I instancję według norm przepisanych, a nadto o zasądzenie od pozwanych <span class="anon-block">M. K. (1)</span> i <span class="anon-block">R. K. (1)</span> na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego, ewentualnie o uchylenie wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego.</p>
<p>
<em>
<!-- --> (apelacja pełnomocnika <span class="anon-block">J. S.</span> – k. 231 – 237).</em>
</p>
<p>W piśmie stanowiącym uzupełnienie apelacji swojego pełnomocnika powód dodatkowo wskazał, że zaskarża wyrok Sądu <br/>I instancji w zakresie pkt. I, III oraz IV ppkt. 1, zarzucając orzeczeniu:</p>
<p>- naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy, które przejawia się w:</p>
<p>1) błędnym ustaleniu przez Sąd I instancji stanu faktycznego, poprzez przyjęcie, że pozwany <span class="anon-block">R. G. (1)</span> jest dzierżycielem spornego pojazdu <span class="anon-block">N. (...)</span>, co pozostaje w sprzeczności z zebranym w sprawie materiałem dowodowym z zeznań stron, podczas gdy <span class="anon-block">R. G. (1)</span> zeznał, że tylko on korzysta ze spornego samochodu, cały czas jeździ tym autem, ponosząc jednocześnie koszty związane z jego eksploatacją, który to samochód częściowo wykorzystywany jest do własnych celów przez pozwanego <span class="anon-block">R. G. (1)</span> (k. 5, 6, 7 protokołu rozprawy głównej z dnia 3 kwietnia <br/>2012 r.), a także poprzez przyjęcie, że posiadaczem pojazdu jest <span class="anon-block">M. K. (2)</span>, a nie <span class="anon-block">M. K. (1)</span>, w imieniu, którego w wydawaniu dyspozycji, co do dysponowania pojazdem, działa <span class="anon-block">M. K. (2)</span>,</p>
<p>2) naruszeniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § l k.p.c.</a> poprzez ocenę materiału dowodowego w sposób sprzeczny z zasadami logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, w świetle całokształtu okoliczności sprawy, wynikających ze zgromadzonego materiału dowodowego, w sposób mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i w konsekwencji dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego zeznań stron i świadka <span class="anon-block">A. S.</span> oraz świadka <span class="anon-block">M. K. (2)</span>, potwierdzających, że pozwany <span class="anon-block">R. G. (1)</span> wykorzystywał pojazd <span class="anon-block">N. (...)</span> do własnych celów związanych <br/>z prowadzonym gospodarstwem, a także do prowadzenia prac <br/>w gospodarstwie pozwanego <span class="anon-block">M. K. (1)</span>, oraz tego, że nabycie pojazdu miało nastąpić na rzecz <span class="anon-block">M. K. (1)</span>,</p>
<p>- naruszenie przepisów prawa materialnego:</p>
<p>1) przez błędną wykładnię <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 225)">art. 225 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 230)">art. 230 k.c.</a> polegającą na przyjęciu, że przesłanką powstania roszczenia o wynagrodzenie z tytułu bezumownego korzystania w stosunku do pozwanego <span class="anon-block">R. G. (1)</span> nie jest faktyczne korzystanie przez niego z rzeczy na potrzeby własne, jako posiadacza zależnego w złej wierze i niewłaściwe zastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 338)">art. 338 k.c.</a> zwalniającego pozwanego <span class="anon-block">R. G. (1)</span>, jako dzierżyciela, <br/>z obowiązku zapłaty wynagrodzenia z tytułu bezumownego korzystania <br/>z pojazdu,</p>
<p>2) niezastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 225)">art. 225 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 230)">art. 230 k.c.</a> i nie zasądzenie od pozwanych solidarnie, jako posiadaczy w złej wierze, kwoty 87.150 zł wraz z odsetkami tytułem bezumownego korzystania ze spornego pojazdu.</p>
<p>Wskazując powyższe zarzuty, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa w całości co do pozwanych solidarnie oraz o zasądzenie od pozwanych solidarnie na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym według norm przepisanych, jeśli pełnomocnik będzie działał <br/>w sprawie w imieniu powoda</p>
<p>
<em>
<!-- -->(pismo powoda – k. 242 – 250).</em>
</p>
<p>W odpowiedzi na apelację strony powodowej <span class="anon-block">R. G. (1)</span> wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie w stosunku do niego oraz o zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów postępowania apelacyjnego wg. norm przepisanych</p>
<p>
<em>
<!-- -->(odpowiedź <span class="anon-block">R. G.</span> na apelację powoda – k. 265 – 266 verte).</em>
</p>
<p>W odpowiedzi na apelację powoda, pozwana <span class="anon-block">R. K. (1)</span> wniosła <br/>o oddalenie apelacji pełnomocnika powoda oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych</p>
<p>
<em>
<!-- -->(odpowiedź <span class="anon-block">R. K.</span> na apelację powoda – 271 – 272).</em>
</p>
<p>W odpowiedzi na apelację powoda, pozwany <span class="anon-block">M. K. (1)</span> wniósł <br/>o oddalenie apelacji pełnomocnika powoda oraz zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych, a nadto o wezwanie powoda do uiszczenia opłaty od osobiście wniesionej apelacji i w wypadku jej nieuiszczenia - o odrzucenie tej apelacji, zaś w przypadku jej uiszczenia - <br/>o jej oddalenie z każdorazowym orzeczeniem o kosztach postępowania apelacyjnego</p>
<p>
<em>
<!-- -->(odpowiedź <span class="anon-block">M. K. (1)</span> na apelację powoda – k. 283 – 285 verte).</em>
</p>
<p>W piśmie procesowym z dnia 19 października 2012 r. pozwany <span class="anon-block">R. G. (1)</span> wniósł dodatkowo o przeprowadzenie dowodu z protokołu rozprawy przeprowadzonej przed Sądem Okręgowym w Legnicy w dniu 14 września 2012 r., w zakresie obejmującym zeznania świadka <span class="anon-block">L. Z.</span> na okoliczność przekazywania sobie z <span class="anon-block">M. K. (2)</span> pieniędzy bez potwierdzania tego na piśmie.</p>
<p> <em>
<!-- -->(pismo pozwanego <span class="anon-block">R. G.</span> – k. 280).</em>
</p>
<p>Strona powodowa nie zaprzeczyła okoliczności wydania spornego samochodu przez <span class="anon-block">R. G. (1)</span>, po ogłoszeniu wyroku przez Sąd I instancji, <span class="anon-block">M. K. (2)</span>, natomiast, wyraziła pogląd, że fakt ten nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie. Nie zaprzeczono także treści aktu notarialnego z dnia 11 grudnia 2007 r. w zakresie pełnomocnictwa udzielonego przez <span class="anon-block">M. K.</span>
<span class="anon-block">L. Z.</span>.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(pismo strony powodowej – k. 288 – 289).</em>
</p>
<p>W toku rozprawy apelacyjnej z dnia 8 listopada 2012 r. pełnomocnik powoda oświadczył, że przedmiotem zaskarżenia był pkt. 2 wyroku, <br/>w związku, z czym cofnął apelację wobec <span class="anon-block">R. K. (1)</span> w całości, podtrzymując żądanie pozwu w całości w stosunku do pozostałych pozwanych.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(oświadczenie pełnomocnika powoda – k. 306 verte).</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny ustalił dodatkowo, ponad ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego, które podziela i uznaje za własne, co następuje.</strong>
</p>
<p>W dniu 13 kwietnia 2012 r. <span class="anon-block">M. K. (2)</span> potwierdził przyjęcie od <span class="anon-block">R. G. (1)</span> samochodu marki <span class="anon-block">N. (...)</span> o <span class="anon-block">nr rej. (...)</span> i numerze indentyfikacyjnym VIN <span class="anon-block"> (...)</span> wraz z kluczykami oraz dowodem rejestracyjnym <em>
<!-- -->(dowód: oświadczenie – k. 220). </em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">M. K. (2)</span> w dniu 21 listopada 2007 r. uzyskał od swoich dzieci <span class="anon-block">M. K. (1)</span>, <span class="anon-block">R. K. (1)</span> i <span class="anon-block">K. K.</span>, bardzo szerokie pełnomocnictwo do zawierania w ich imieniu umów dotyczących nieruchomości, ruchomości itp., opisanych w akcie notarialnym rep. <span class="anon-block">(...)</span>
<em>
<!-- -->
(dowód: kopia aktu – k. 152 – 154). </em>
</p>
<p>Przejawem dobrych relacji pomiędzy matką i ojcem powoda a <span class="anon-block">M. K. (2)</span>, było udzielone w dniu 11 grudnia 2007 r. przez <span class="anon-block">M. K.</span>
<span class="anon-block">L. Z.</span>, pełnomocnictwo do reprezentowania przed Agencją Nieruchomości Rolnych wraz z uczestnictwem w przetargach i rokowaniach organizowanych przez tę agencję, co znalazło wyraz w akcie notarialnym rep. <span class="anon-block">(...)</span>
<em>
<!-- -->
(okoliczność niesporna). </em>
</p>
<p>Powyższy stan faktyczny został ustalony dodatkowo w oparciu o powołane dowody. Sąd Apelacyjny dokonał tego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 382)">art. 382 k.p.c.</a> wobec faktu, że obie apelacje kwestionowały ustalenia faktyczne Sądu I instancji, a sąd odwoławczy jest sądem merytorycznym, orzekającym na podstawie całości materiału dowodowego zebranego w sprawie. Szczególnie, że z uwagi na zmianę stanu faktycznego dotyczącego posiadania spornego samochodu, zachodziła konieczność uzupełnienia ustaleń o nowe fakty. Okoliczności związane z relacjami pomiędzy matką i ojcem powoda a <span class="anon-block">M. K. (2)</span> zostały ustalone już przez Sąd Okręgowy, ale wymagały doprecyzowania, co też nastąpiło.</p>
<p>Sąd II instancji oddalił pozostałe wnioski dowodowe zgłoszone przez pozwanego <span class="anon-block">R. G. (1)</span> z uwagi na to, że tezy dowodowe dotyczące przesłuchania <span class="anon-block">M. K. (2)</span> i pozwanego <span class="anon-block">R. G.</span> zostały wykazane dowodem z oświadczenia z dnia 13 kwietnia 2012 r., a ponadto nie były kwestionowane przez stronę powodową. Pozostałe wnioski naruszały zasadę bezpośredniości przeprowadzania dowodów w procesie cywilnym, wynikająca z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235;art. 235 § 1)">art. 235 § 1 k.p.c.</a>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.</strong>
</p>
<p>Wobec cofnięcia apelacji powoda w całości w stosunku do pozwanej <span class="anon-block">R. K. (1)</span>, w tym zakresie należało umorzyć postępowanie apelacyjne na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 2)">art. 391 § 2 k.p.c.</a> i orzec o kosztach postępowania jak przy cofnięciu pozwu, to jest zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a>, stosując zasadę odpowiedzialności za wynik procesu. Pozwana była w postępowaniu apelacyjnym reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zajęła stanowisko wobec apelacji powoda, która pierwotnie zaskarżyła w stosunku do niej całość oddalonego żądania, zarówno, co do wydania samochodu, jak i zapłaty kwoty 87.150 zł. z tytułu odszkodowania za bezumowne korzystanie z samochodu marki <span class="anon-block">N. (...)</span>. Z tego względu na podstawie § 13 ust. 1 pkt. 2 w zw. z § 6 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (…) orzeczono, jak w pkt. 5 ppkt. b wyroku.</p>
<p>W tym miejscu należy od razu wskazać, że zakres zaskarżenia wyroku sądu I instancji wskazany w apelacji powoda nie korespondował ze wskazaną w apelacji wartością zaskarżenia, co doprowadziło do błędnego wyliczenia opłaty od apelacji na kwotę 4358 zł., podczas gdy powinna być ona równoważna opłacie od pozwu, to jest kwocie 6358 zł., co spowodowało konieczność ściągnięcia brakującej kwoty 2000 zł., wobec nadania biegu apelacji. Podstawę tej decyzji stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 130(3);art. 130(3) § 2)">art. 130<sup>
<!-- -->3 </sup>§ 2 k.p.c.</a>
</p>
<p>Odnosząc się w pierwszej kolejności do apelacji <span class="anon-block">R. G. (1)</span> należy wskazać, że wobec zmienionego stanu faktycznego, apelacja ta jest w pełni zasadna. Podkreślenia wymaga fakt, że nikt ze stron procesu oraz świadków przesłuchanych w tej sprawie nie kwestionowali okoliczności, że <span class="anon-block">R. G.</span> był jedynie dzierżycielem przedmiotowego samochodu, o czym wprost zeznawała nawet matka powoda na karcie 134 – 137 akt sprawy. Ten pozwany korzystał z samochodu jedynie z woli, na rzecz i w imieniu <span class="anon-block">M. K. (2)</span>. O ile było dyskusyjne w toku postępowania przed Sądem I instancji zagadnienie czy roszczenie windykacyjne oparte o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 222)">art. 222 k.c.</a> ma zastosowanie wobec dzierżyciela, o tyle nie ma ono obecnie znaczenia. Samochód znajduje się, bowiem w dyspozycji <span class="anon-block">M. K. (2)</span>, który nie jest pozwanym w sprawie. Z tego względu należało uwzględnić apelację pozwanego w całości i zmienić zaskarżony wyrok na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> poprzez oddalenie powództwa o wydanie samochodu.</p>
<p>Przechodząc do apelacji powoda trzeba powiedzieć, że okazała się ona nietrafna i podlegała oddaleniu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>
</p>
<p>Skarżący nie przedstawił żadnych zarzutów jurydycznych, logicznych lub wynikających z doświadczenia życiowego, które podważałyby ocenę prawną relacji pomiędzy stronami, którą co do zasady Sąd II instancji także podziela.</p>
<p>Przede wszystkim nietrafne są zarzuty błędnego założenia, że osobą, która bezumownie korzystała z pojazdu należącego do powoda, jako posiadacza, był wyłącznie <span class="anon-block">M. K. (2)</span>, w sytuacji, gdy przedmiotowy samochód był wykorzystywany wyłącznie do pracy na gruntach należących do pozwanych <span class="anon-block">M. K. (1)</span> i <span class="anon-block">R. K. (1)</span>, co samo w sobie decyduje o tym, że ci pozwani korzystali z samochodu i odnosili z tego tytułu jakąkolwiek korzyść. Pomijając okoliczność, że cofnięcie apelacji wobec <span class="anon-block">R. K. (1)</span> znacznie osłabia moc tego zarzutu, to trzeba podnieść, iż żaden z dowodów zaoferowanych przez powoda nie wskazuje na jakikolwiek związek pozwanego <span class="anon-block">M. K. (1)</span> ze spornym samochodem. Co czyni roszczenie windykacyjne zupełnie nietrafnym. Natomiast okoliczność, bardzo podkreślana przez skarżącego powoda, że sam <span class="anon-block">M. K. (2)</span>, zeznając przed Sądem Rejonowym w Ostrowie Wielkopolskim, jako świadek w innej sprawie, pouczony o obowiązku mówienia prawdy i odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań, zeznał, że samochód ten miał być nabyty na rzecz jednego z jego dzieci, które by wskazał, gdyby doszło do podpisania umowy, a on sam działał, jako pełnomocnik dzieci, a nie w swoim imieniu, nie oznacza, że do umowy doszło. Dalej, nie oznacza, że <span class="anon-block">M. K. (2)</span> dokonał wyboru dziecka w imieniu, którego działał, a ponadto, że dzieckiem tym jest <span class="anon-block">M.</span>
<span class="anon-block">k.</span>, aktualnie jedyne pozwane dziecko <span class="anon-block">M. K. (2)</span>. Należy zwrócić uwagę, że nigdy pozwaną w tym procesie nie była druga córka świadka, <span class="anon-block">K. K.</span>. Sam fakt posiadania szerokiego pełnomocnictwa do reprezentowania dzieci nie może jeszcze oznaczać pewności, że wszelkie działania pełnomocnika są dokonywane tylko i wyłącznie w imieniu dających umocowanie. Podobnie formalny brak własnych środków pieniężnych, jak wskazuje doświadczenie życiowe, nie stanowi przeszkody do zawierania różnego rodzaju umów.</p>
<p>W odniesieniu do <span class="anon-block">R. G. (1)</span>, trzeba powiedzieć, że żądanie odszkodowania za bezumowne korzystanie z samochodu jest oparte na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 k.c.</a>, czyli bezpodstawnym wzbogaceniu. Nie wykazano, w jaki sposób pozwany, będąc jedynie dzierżycielem, uzyskał korzyść majątkową i to w żądanej wysokości.</p>
<p>Reasumując powództwo nie zostało udowodnione i jako takie podlega oddaleniu.</p>
<p>Wobec oddalenia apelacji powoda w całości, o pozostałych kosztach postępowania apelacyjnego także orzeczono zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a>, stosując zasadę odpowiedzialności za wynik procesu i na podstawie § 13 ust. 1 pkt. 2 w zw. z § 6 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (…) orzeczono, jak w pkt. 5 ppkt. a i c wyroku, uwzględniając koszty opłaty od apelacji i złożone zestawienie kosztów na karcie 305 akt sprawy.</p>
</div>