I ACa 1004/12

<p>Sygn. akt I ACa 1004/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 13 listopada 2012 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="219"/> <col width="398"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Józef Wąsik</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SSA Maria Kus Trybek</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->SSA Piotr Rusin</span> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>st.sekr.sądowy Beata Lech</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2012 r. w Krakowie na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">R. Z.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">E. P.</span> </p> <p>o złożenie oświadczenia woli</p> <p>na skutek apelacji powoda</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie</p> <p>z dnia 29 maja 2012 r. sygn. akt I C 991/10</p> <p>1.  <strong> <!-- -->oddala apelację; </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 1.500 zł (jeden tysiąc pięćset złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego; </strong> </p> <p>3.  <strong> <!-- -->przyznaje od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Krakowie na rzecz adwokat <span class="anon-block">A. K.</span> z Kancelarii Adwokackiej w <span class="anon-block">K.</span>, <span class="anon-block">ul. (...)</span> kwotę 6.642 zł, w tym 1.242 zł podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconych kosztów pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. </strong> </p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Sygn.akt I A Ca 1004/12</span> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powód <span class="anon-block">R. Z.</span> wniosło nakazanie pozwanej <span class="anon-block">E. P.</span> złożenie oświadczenia woli o przeniesieniu na jego rzecz własności nieruchomości położonej w <span class="anon-block">C.</span> składającej z działki nr. <span class="anon-block">(...)</span>niezabudowanej oraz nr. <span class="anon-block">(...)</span> zbudowanej domem jednorodzinnym oznaczonym nr. <span class="anon-block">(...)</span> objętej księgą wieczystą Kw.Nr. <span class="anon-block"> (...)</span> prowadzoną przez Sąd Rejonowy dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie-VII Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w <span class="anon-block">C.</span> wobec odwołania darowizny poczynionej na rzecz pozwanej umową z dnia 16 listopada 2007 r.</p> <p>W uzasadnieniu powództwa podał, że darowiznę tę odwołał w formie pisemnej w dniu 2 stycznia 2008 r. wobec rażącej niewdzięczności obdarowanej, która jest jego córką. Pozwana nie dba o jego warunki bytowe , nie zagwarantowała mu należytej pomocy i opieki, mimo jego podeszłego wieku i poważnego stanu zdrowia , nie przeprowadziło koniecznych prac remontowych w zajmowanym przez niego budynku będącym częścią składową nieruchomości objętej darowizną, a w szczególności remonty instalacji grzewczej, co sprawia że temperatura w pokoju zajmowanym przez powoda spada w zimie do + 10-13 stopni Celsjusza. Dlatego też w okresie zimowym powód zmuszony jest do wynajmowania pokoju w mieszkaniu kolegi w <span class="anon-block">K.</span>. Dodał, że córka proponowała mu wspólne zamieszkanie w swoim domu, ale z uwagi na przywiązanie do domu będącego przedmiotem darowizny nie przystał na tę propozycję.</p> <p>Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, przecząc by dopuściła się względem ojca rażącej niewdzięczności.</p> <p>Podała , że ani z jej strony, ani ze strony pozostałych członków jej rodziny (męża i dzieci) powoda spotkała jakaś przykrość. Do 2000 r. mieszkała z mężem i dziećmi w domu, w którym pozostał powód i chciała dokonać nadbudowy tego budynku celem poprawy warunków mieszkaniowych , ale wobec braku zgody ojca wyprowadziła się do nowowybudowanego w <span class="anon-block">C.</span>. Od jej wyprowadzenia się powód nie dokonywał w starym domu żądnych remontów wskutek czego jego stan techniczny ulegał pogorszeniu, a w 2007 r. powód w ramach uregulowania rodzinnych spraw majątkowych postanowił przenieść na rzecz córki własność przedmiotowej nieruchomości za dokonaniem przez nią spłaty jego syna kwotą 100.000 zł. Pozwana brata spłaciła, a kilka dni po zawarciu umowy darowizny powód odmówił wpuszczenia jej do darowanego , a nadal zajmowanego przez niego domu , oświadczył że nie życzy sobie z nią kontaktów, pozwana mimo to ojca do swojego domu zapraszała , proponowała mu tam zamieszkanie , ale powód nie chciał z tego skorzystać, wobec czego przestała go odwiedzać. Mimo to pozwana nadal kupuje węgiel do c.o. w budynku , w którym ojciec zamieszkuje, kupiła też piec akumulacyjny, ale powód odmówił korzystania z niego i zniszczył podłączenie do sieci elektrycznej. W okresie choroby dzieci pozwanej odwiedzały powoda w szpitalu , troszczyły się o jego zdrowie , a po opuszczeniu szpitala zwiozły go do wynajmowanego przez niego wówczas mieszkania.</p> <p>Wyrokiem z dnia 29 maja 2012 r. sygn. akt IC 991/10 Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił powództwo i przyznał od Skarbu Państwa ( Sądu Okręgowego w Krakowie ) na rzecz pełnomocnik powoda kwotę 8.856 zł., w tym 1.656 zł. podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu.</p> <p>Za bezsporne w sprawie Sąd Okręgowy uznał, że w dniu 16 listopada 2007r. doszło do zawarcia wymienionej w pozwie umowy darowizny z ustanowieniem na rzecz powoda nieodpłatnej osobistej służebności w pomieszczeniach budynku stojącego na nieruchomości objętej darowizną.</p> <p>Ponadto Sąd ustalił, że powód nieruchomość będącą przedmiotem darowizny odziedziczył po swoich rodzicach i postawił tam wraz z żoną <span class="anon-block">A. Z.</span> dom parterowy, do którego rodzina wprowadziła się około 1976 r., a w budynku tym prowadzono sukcesywnie prace wykończeniowe. Pozwana zawarła w roku <span class="anon-block">(...)</span>związek małżeński i w latach<span class="anon-block">(...)</span>własnym i z własnych środków finansowych wraz z mężem wykonała nadbudowę oraz dwuspadowy dach . Zgodnie z ówczesnymi rodzinnymi zamiarami piętro budynku oraz działka miały przypaść pozwanej, która w kolejnych latach poczyniła dalsze nakłady w postaci ogrodzenia oraz posadzenia drzew i krzewów. Po wyjeździe brata pozwanej do<span class="anon-block">(...)</span>pozwana wraz mężem przejęła całkowitą opiekę nad domem , wykonali remont instalacji c.o., instalacji wodnej, doprowadzili sieć kanalizacyjną , pokrywali koszty utrzymania domu , a pozwana przygotowywała ojcu posiłki. W <span class="anon-block">(...)</span>powód zmienił zdanie i wycofał się ze zgody na zabudowę strychu , wobec czego rok później pozwana z mężem zakupili nieruchomość w <span class="anon-block">C.</span> i postawili na niej dom , do którego przeprowadzili się w grudniu 2000, pozostawiając ojca w dotychczasowym miejscu zamieszkania. Żona powoda pozostawała w faktycznej separacji z mężem , do 2000 r. przebywała w <span class="anon-block">(...)</span>a powrocie do Polski zamieszkała w nowym domu pozwanej. Stosunki pozwanej z ojcem układały się w zasadzie dobrze , pozwana odwiedzała ojca , przynosiła mu obiady, pomagała w sprzątaniu domu , zaproponowała zamieszkanie w nowym , ale powód nie wyraził na to zgody i rzadko korzystał z zaproszeń na święta , gdyż wolał w tym okresie wyjeżdżać do <span class="anon-block">K.</span>. W latach 2002-2003 powód powrócił do zamiaru przekazania pozwanej piętra budynku i całej działki za spłatą jej brata przebywającego od 20 lat w <span class="anon-block">(...)</span>kwotą 100.000 zł., a w grudnia 2007 r. doszło do sporządzenia umowy darowizny <span class="underline"> <!-- --> i </span>do spłacenia przez pozwaną brata wymienioną wyżej kwotą. Kilka dni po zawarciu umowy pozwana wraz z synem udała się do powoda, ale ten wypchnął ją z drzwi wejściowych zwracając się do niej słowami „ wynoś się stąd, nie chcę Cię więcej widzieć", a w dniu 21 listopada 2007 r. pozwana otrzymała od ojca list, w którym napisał, że straciła ojca, ona i dzieci jej nie mają do niego wstępu i także straciły dziadka .Od tego czasu pozwana nie widuje się z ojcem , strony kontaktują się tylko listownie , powód życzył sobie aby córka odwiedziła go osobiście ale tylko w celu omówienia kwestii związanych z odwołaniem darowizny. Powód straszył pozwaną sądami, prokuraturą , nagłośnieniem sprawy jego pokrzywdzenia w telewizji, żądał od córki zwrotu kosztów zużytej energii elektrycznej, remontu instalacji c.o., zwrotu kosztów pobytu w <span class="anon-block">K.</span> . Zwracał się też do notariusz <span class="anon-block">A. D.</span> anulowania aktu notarialnego obejmującego umowę darowizny, a pismem z dnia 3 grudnia 2007 r. zarzucił, że umowa została sporządzona bez jego udziału. W dalszych pismach adresowanych do notariusz oraz władz korporacyjnych dla notariuszy zwracał się o dokonanie wykładni umowy, a zwłaszcza postanowienia dotyczącego postanowienia w punkcie <span class="anon-block">(...)</span> aktu notarialnego traktującego o korzyściach i ciężarach związanych z przeniesieniem na rzecz pozwanej własności nieruchomości. W grudniu 2007 r. powód udał się do <span class="anon-block">K.</span> informując pozwaną, ze nie będzie go w <span class="anon-block">C.</span> przez okres dwóch miesięcy Jednocześnie zażądał od wnuka <span class="anon-block">P.</span> aby w razie spadku temperatury spuścił wodę z instalacji c.o. Tymczasem powód wrócił z <span class="anon-block">K.</span> już po 10 dniach i z uwagi na wyłączenie ogrzewania temperatura w domu wynosiła około 0 stopni C oraz doszło do zamarznięcia wody w kranie w kuchni i łazience. Podobnie było kiedy powód w okresie od listopada 2010 r. do lutego 2011 r. wynajmował mieszkanie od swojego kolegi w <span class="anon-block">K.</span>. Pismem z dnia 2 stycznia 2008 r. powód odwołał darowiznę z uwagi na rażącą niewdzięczność obdarowanej. Pismem z dnia 10 stycznia 2008 r. pozwana zareagowała stwierdzenie, że oświadczenia powoda nie przyjmuje do wiadomości, gdyż wskazana przez niego przyczyna odwołania nigdy nie miała miejsca .Dom , w którym powód zamieszkuje rzeczywiście wymaga poważnego remontu , a w szczególności poprawy ocieplenia. Pozwana próbowała temu zaradzić kupując piec akumulacyjny w styczniu 2008 r., ale powód odmówił korzystania z niego. Poza tym po nabyciu nieruchomości pozwana wykonała częściowy remont łazienki, częściowo wyremontowała instalację c.o., natomiast nie wymieniła w łazience wanny na kabinę prysznicową. Wymagało to bowiem poważniejszych robót, jak wyburzenia starej cienkiej ściany i postawienia nowej oraz wykonania nowej instalacji wodnej. W grudniu 2007 r. powód poinformował dostawcę energii elektrycznej żeby w związku z przeniesieniem własności nieruchomości faktury za dostawę wystawiać na nazwisko pozwanej i do niej kierować wszelką dotyczącą tego korespondencję oraz zawrzeć z nią w tej materii nową umowę. Pozwana odmówiła realizacji kierowanych do niej faktur, wobec były one wysyłane znów do powoda jako kontrahenta umowy o dostawę energii, a skoro powód nie zapłacił należności za okres od marca do lipca 2008 r. <span class="anon-block"> Zakład (...)</span> wniósł przeciwko niemu powództwo o zapłatę i prawomocnym wyrokiem sądowym z dnia 30 czerwca 2009 r. zasądzono od powoda z tego tytułu kwotę 995,44 zł. z ustawowymi odsetkami oraz kwotę 227 zł. tytułem zwrotu kosztów procesu. W lipcu 2008 r. <span class="anon-block"> Zakład (...)</span> zdemontował licznik energii elektrycznej w domu zajmowanym przez powoda i na podstawie nowej umowy zawartej już z pozwaną zamontowano nowy licznik i od tego czasu pozwana pokrywa koszty dostawy energii .Pismem z dnia 20 lipca 2009 r. powód wezwał pozwaną do zwrotu należności za energię za okres od 16 listopada 2007 r. do 11 lipca 2008 r. Powód jest osobą w podeszłym wieku, liczy <span class="anon-block">(...)</span> lat, cierpi na szereg schorzeń , w szczególności na <span class="anon-block">(...)</span> , zmiany <span class="anon-block">(...)</span> , nadciśnienie <span class="anon-block">(...)</span> , ale w życiu codziennym nie wymaga opieki innych osób , porusza się samodzielnie , jeździ na zakupy do <span class="anon-block">K.</span>,, sam przyrządza sobie posiłki, uczęszcza w odwiedziny do znajomych.</p> <p>Pozwana stara się zapewnić ojcu konieczną pomoc, opłaca obecnie należności za media , w okresie zimowym syn pozwanej na zmianę z mężem palą powodowi w piecu , w czasie wyjazdów powoda do <span class="anon-block">K.</span> pozwana sama lub z matką robią w domu generalne porządki. Poza tym pozwana wielokrotnie proponowała ojcu zamieszkanie w nowym domu jej i jej męża , ale powód nie wyraża na to zgody.</p> <p>Ustalenia powyższe Sąd Okręgowy poczynił na podstawie zeznań wszystkich przesłuchanych w sprawie świadków i stron , z tym że świadkom <span class="anon-block">A. P.</span>, <span class="anon-block">T. P.</span> i <span class="anon-block">I. G.</span> oraz powodowi dał wiarę tylko częściowo w zakresie w jakim nalazły one potwierdzenie w pozostałym zebranym w sprawie materiale. Jeśli chodzi zeznania wymienionych wyżej trzech świadków to w zasadzie czerpali oni swoją wiedzę o stosunkach między stronami na podstawie relacji powoda , a sami nigdy nie poznali pozwanej, ani jej rodziny. Pozostali świadkowie mieli natomiast bezpośrednie obserwacje i przedstawione przez siebie fakty oparli na podstawie własnych spostrzeżeń podczas kontaktów osobistych z powodem oraz pozwaną i jej rodziną. Sąd pominął wniosek dowodowy powoda o przesłuchanie świadka <span class="anon-block">M. J.</span> jako spóźniony.</p> <p>Poczyniwszy powyższe ustalenia Sąd Okręgowy powiada , że zebrany w sprawie materiał nie daje podstaw do przyjęcia aby pozwana dopuściła się względem ojca rażącej niewdzięczności i tym samym aby oświadczenie o odwołaniu darowizny w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 898)">art. 898</a> &amp; 1 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a> wywarło skutek prawny. Rażąca niewdzięczność w świetle wykładni ukształtowanej w orzecznictwie sądowym oznacza taką postawę czy zachowanie osoby obdarowanej, które oceniając rzecz rozsądnie musi być uznane za wysoce niewłaściwe i krzywdzące darczyńcę.</p> <p>Z uwagi na pewien stosunek etyczny między darczyńcą a obdarowanym wyrażający się w moralnym obowiązku wdzięczności za przysporzenie majątkowe za rażącą niewdzięczność mogą być poczytane także drobne umyślne przewinienia , jeżeli wykraczają one poza zwykłe konflikty rodzinne w określonym środowisku. Tego rodzaju zarzutów nie można jednak postawić pozwanej. Przede wszystkim przyczyna odwołania darowizny wskazana została przez darczyńcę zbyt ogólnikowo , co utrudnia weryfikację zarzutów kierowanych pod adresem obdarowanej jako rażącej niewdzięczności. Fakty wynikające z przeprowadzonych w sprawie dowodów, głownie dowodów osobowych nie wskazują aby postawa pozwanej względem ojca mogła być oceniona jako wysoce naganna , czy nawet tylko naganna. Pozwana starała się zapewnić ojcu godne warunki egzystencji w budynku stojącym na nieruchomości będącej przedmiotem darowizny, zaproponowała mu także zamieszkanie w swoim nowym domu, zapraszała go w odwiedziny, ale nie dochodziło do tego tylko z przyczyn leżących po stronie obdarowanego. Gdy powód nie życzył sobie osobistego z nią kontaktu starała się pomagać ojcu za pośrednictwem swojej rodziny lub porządkować stary dom w czasie dłuższej nieobecności powoda. Nadal wyraża gotowość opieki nad ojcem.</p> <p>Skoro zatem z braku przesłanki rażącej niewdzięczności nie doszło do skutecznego odwołania darowizny roszczenie o zwrot przedmiotu darowizny z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 898)">art. 898</a> &amp; 2 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a> nie przysługuje i dlatego powództwo zostało oddalone.</p> <p> Okosztach pomocy prawnej udzielonej powodowi nieodpłatnie z urzędu Sąd Okręgowy orzekł na podstawie &amp; 2 , &amp; 6 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631348" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 (pkt. 7)">pkt.7</a> w związku z &amp; 19 i 20 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631348" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ()">rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu</a> ( Dz.U.Nr.163 , poz. 1348 ze zm.).</p> <p>W apelacji, opartej na zarzutach naruszenia przepisów postępowania <strong> <!-- --> <em> <!-- -->,</em> </strong> a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233</a> &amp; 1 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227;art. 217)">art. 227 i art. 217</a> &amp; 1 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328)">art. 328</a> &amp; 2 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c<strong> <!-- --> <em> <!-- -->.</em> </strong> </a> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->,</em> </strong> co w konsekwencji doprowadziło do niezgodnych z prawdą ustaleń okoliczności faktycznych istotnych dla wyniku sprawy i błędnego rozstrzygnięcia , powód wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku przez orzeczenie zgodnie z żądaniem pozwu lub o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania . Wniósł także o zasądzenie na rzecz jego pełnomocnika kosztów pomocy prawnej udzielonej mu z urzędu w postępowaniu apelacyjnym , które ani w całości, ani w części nie zostały pokryte.</p> <p>W odpowiedzi na apelację pozwana wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego .</p> <p>Rozpoznając apelację , Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.</p> <p>Apelacja mimo obszerności wywodu nie może odnieść skutku.</p> <p>Poczynione przez Sąd Okręgowy ustalenia są następstwem oceny wszystkich przeprowadzonych w sprawie dowodów, w tym w szczególności dowodów osobowych <strong> <!-- --> <em> <!-- -->, </em> </strong>która czyni zadość wymogom z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233</a> &amp; 1 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a>, gdyż jest logiczna , zgodna z zasadami doświadczenia życiowego i dlatego nie może zostać podważona. Ma rację pełnomocnik powoda , że proporcje ilościowe nie mogą mieć decydującego znaczenia przy ocenie wiarygodności zeznań świadków i stron i nie można wykluczyć sytuacji uznania za wiarygodne tylko zeznań jednej osoby w przypadku gdy zeznania wszystkich innych są z nimi sprzeczne, gdyż o wiarygodności powinny decydować bardziej obiektywne kryteria, jak zasady logicznego myślenia, czy zgodność z zasadami doświadczenia życiowego. Rzecz w tym, że wbrew odmiennym zarzutom apelacji Sąd Okręgowy nie ograniczył się do przyjęcia za kryterium oceny wiarygodności tylko faktu, że twierdzenia i zeznania pozwanej znalazły potwierdzenie w zeznaniach zdecydowanej większości świadków, ale podał także w uzasadnieniu dlaczego były one wiarygodne , wskazując że były wyważone , obiektywne mimo pokrewieństwa łączącego świadków ze stronami, będącymi zresztą najbliższą rodziną, świadkowie ci mieli wiadomości z bezpośredniej obserwacji stosunków między stronami. W tej sytuacji Sąd miał podstawy do częściowego uznania za niewiarygodne świadków <span class="anon-block">A. P.</span>, <span class="anon-block">T. P.</span> i <span class="anon-block">I. G.</span>, które nie tylko nie znalazły potwierdzenia w zeznaniach osób , które Sąd Okręgowy uznał za wiarygodne , ale także dlatego że świadkowie ci bazowali informacjach jakie uzyskali od powoda. Negatywna ocena wiarygodności całkowicie odmiennych zeznań powoda jest w takiej sytuacji uzasadniona , a zarzuty naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233</a> &amp; 1 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a>, a także <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328)">art. 328</a> &amp; 2 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> okazały się chybione.</p> <p>Sąd I instancji wyczerpująco i przekonywująco ocenił zebrany w sprawie materiał i podał w oparciu o jakie dowody poczynił istotne dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia faktyczne. Postępowanie w sprawie trwało dosyć długo Sąd przeprowadzał dowody z zeznań świadków zgłaszanych sukcesywnie przez strony i dlatego był władny zastosować w sprawie rygor z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 217)">art. 217</a> &amp; 3 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> i pominąć dowód z przesłuchania świadka <span class="anon-block">M. J.</span>, co z kolei przesądza o bezzasadności zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227;art. 217)">art. 227 i art. 217</a> &amp; 1 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> </p> <p>Pomijając fakt, że pozwana wykazała iż na przestrzeni kilku lat od zawarcia umowy darowizny starała się czynić zadość potrzebom ojca sama , bądź z pomocą męża i dzieci, ale starania te okazały się bezskuteczne z przyczyn leżących wyłącznie po stronie obdarowanego , należy zwrócić uwagę na jeszcze jedną okoliczność, a mianowicie na tę że skuteczność odwołania darowizny należy oceniać na podstawie relacji łączących darczyńcę z osobą obdarowaną w okresie <strong> <!-- -->poprzedzającym </strong>oświadczenie o odwołaniu darowizny.</p> <p>Jest poza sporem , że darowizna miała miejsce w dniu 16 listopada 2007 r., natomiast oświadczenie o odwołaniu darowizny nastąpiło już w dniu 2 stycznia 2008 r., a więc niespełna po upływie półtora miesiąca. Nie można oczywiście wykluczyć, że w tym okresie czasu mogłoby dojść do jakiegoś wysoce nagannego i krzywdzącego darczyńcę czynu ze strony osoby obdarowanej, ale taki fakt nie został w sprawie wykazany, ani też powód się na niego nie powoływał. Nie może być nim nieprzeprowadzenie w tym okresie gruntownego remontu domu <strong> <!-- --> <em> <!-- -->,</em> </strong> w którym powód zamieszkuje , mając w dodatku na uwadze że był to okres jesienno-zimowy i w dodatku świąteczny, a przecież pozwana zapraszała ojca do swojego domu. Dalsze zaszłości, jakie miały miejsce w okresie późniejszym nie mogły natomiast służyć za podstawę do oceny skuteczności odwołania darowizny. Mogły być brane za ocenę w aspekcie dopuszczenia się przez obdarowanego względem darczyńcy rażącej niewdzięczności w razie późniejszego ponownego odwołania darowizny, co w okolicznościach niniejszej sprawy nie miało miejsca.</p> <p>Z przytoczonych wyżej względów, gdy przesłanka rażącej niewdzięczności z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 898)">art. 898</a> &amp; 1 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a> nie została wykazana , oświadczenie o odwołaniu darowizny nie wywarło skutku prawnego w postaci obowiązku zwrotu przedmiotu darowizny z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 898)">art. 898</a> &amp; 2 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a>, i dlatego powództwo zostało słusznie oddalone, co musi skutkować oddaleniem apelacji na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> </p> <p>Oddalając apelację Sąd Apelacyjny stosując <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391)">art. 391</a> &amp; 1 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> zasądził od powoda na rzecz pozwanej tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego kwotę 1.500 zł. Koszty te to koszty zastępstwa prawnego <strong> <!-- --> <em> <!-- -->,</em> </strong> które wyniosły znacznie więcej, bo według stawki minimalnej z &amp; 6 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391 pkt. 7)">pkt. 7</a> w związku z &amp; 13 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631348" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 (ust. 1;ust. 1 pkt. 2)">ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu</a> co najmniej 5.400 zł., ale Sąd miał na uwadze ciężką sytuację materialną powoda , jego zły stan zdrowia. Od obowiązku zwrotu kosztów procesu pozwanej w całości go jednak nie zwolnił, gdyż powód znając motywy rozstrzygnięcia zapadłego w pierwszej instancji zdecydował się jednak na wniesienie apelacji narażając pozwaną na dalsze koszty procesu i powinien ponieść konsekwencje co najmniej częściowego ich zwrotu.</p> <p>O kosztach zastępstwa procesowego powoda z urzędu w postępowaniu apelacyjnym Sąd Apelacyjny orzekł w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820160124" title="Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze - Dz. U. z 1982 r. Nr 16, poz. 124 (art. 29)">art. 29 Prawa o adwokaturze</a> oraz &amp; 6pkt. 7, &amp; 19-21 i &amp; 2 ust. 3 powołanego w poprzednim zdaniu rozporządzenia.</p> </div>