III AUa 922/12
Sądy powszechne2012-11-14
Sygnatura
III AUa 922/12
Data orzeczenia
2012-11-14
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Barbara HejwowskaMarcjanna GórskaMałgorzata Rokicka-Radoniewicz (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt III AUa 922/12</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 14 listopada 2012 r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych </strong>
</p>
<p>w składzie:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="236"/>
<col width="413"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>Przewodniczący - Sędzia</p>
</td>
<td>
<p>SA Małgorzata Rokicka-Radoniewicz</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Sędziowie:</p>
</td>
<td>
<p>SA Marcjanna Górska (spr.)</p>
<p>SA Barbara Hejwowska</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>Protokolant: sekr. sądowy Bożena Karczmarz</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2012 r. w Lublinie</p>
<p>sprawy <span class="anon-block">P. K.</span>
</p>
<p>z udziałem zainteresowanego <span class="anon-block">K. K.</span>
</p>
<p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">L.</span>
</p>
<p>o ustalenie podlegania ubezpieczeniu społecznemu</p>
<p>na skutek apelacji pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału <br/>w <span class="anon-block">L.</span>
</p>
<p>od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie</p>
<p>z dnia 1 sierpnia 2012 r. sygn. akt VII U 2161/12</p>
<p>I.
<strong>
<!-- -->zmienia częściowo zaskarżony wyrok w ten sposób, że ustala początkową datę podlegania ubezpieczeniom społecznym na dzień <br/>3 czerwca 2011 roku; </strong>
</p>
<p>II.
<strong>
<!-- -->oddala apelację w pozostałej części. </strong>
</p>
<p>Sygn. akt III AUa 922/12</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Decyzją z dnia 16 lutego 2011 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">L.</span> stwierdził, że <span class="anon-block">P. K.</span> nie podlega dobrowolnym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu i rentowym od dnia 1 kwietnia 2011 roku.</p>
<p>W odwołaniu złożonym od tej decyzji <span class="anon-block">P. K.</span> powołując się na przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 7)">art. 7 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a> podniósł, że z uwagi na fakt, iż od dnia 1 października 2010 roku posiada status studenta, jest uprawniony do objęcia go dobrowolnymi ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi.</p>
<p>Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie.</p>
<p>Wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2012 roku Sąd Okręgowy w Lublinie zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, że <span class="anon-block">P. K.</span> podlega dobrowolnym ubezpieczeniom społecznym, emerytalnemu i rentowemu od dnia 1 kwietnia 2011 roku.</p>
<p>Sąd Okręgowy ustalił, że wnioskodawca <span class="anon-block">P. K.</span> <span class="anon-block">urodzony (...)</span> w dniu 7 sierpnia 2010 roku zawarł ze swoim ojcem <span class="anon-block">K. K.</span> umowę zlecenia, na mocy której zobowiązał się do opieki nad swoim ojcem oraz jego psem od 7 sierpnia 2010 roku do 28 lutego 2011 roku w zamian za wynagrodzenie w łącznej kwocie 7.000 zł, płatne w ratach miesięcznych. Analogiczną umowę strony podpisały w dniu 1 marca 2011 roku na okres od 1 marca 2011 roku do 31 sierpnia 2011 roku z wynagrodzeniem 6.000 zł oraz w dniu 1 września 2011 roku na okres od 1 września 2011 roku do 31 grudnia 2011 roku z wynagrodzeniem 4.000 zł .</p>
<p>Z tytułu zawartych umów zlecenia <span class="anon-block">P. K.</span> został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych w dniu 3 czerwca 2011 roku. Po tej dacie <span class="anon-block">K. K.</span> odprowadził składki na ubezpieczenia, a mianowicie składki za miesiąc sierpień 2010 roku w dniach 15 i 28 czerwca 2011 roku, za okres od września 2010 roku do kwietnia 2011 roku w dniu 28 czerwca 2011 roku, za maj 2011 roku w dniach 15 i 28 czerwca 2011 roku, za czerwiec 2011 roku w dniu 12 lipca 2011 roku, za lipiec 2011 roku w dniu 11 sierpnia 2011 roku, za sierpień 2011 roku w dniu 15 września 2011 roku, a za wrzesień 2011 roku w dniu 28 czerwca 2011 roku. W okresie od 12 września 2011 roku do 18 stycznia 2012 roku <span class="anon-block">P. K.</span> przebywał na zasiłku chorobowym i za ten okres nie otrzymał wynagrodzenia.</p>
<p>Od dnia 1 października 2010 roku <span class="anon-block">P. K.</span> został studentem studiów stacjonarnych. Z listy studentów został skreślony 13 marca 2012 roku.</p>
<p>Decyzją z dnia 4 listopada 2011 roku organ rentowy stwierdził, że <span class="anon-block">P. K.</span> nie podlega od 7 sierpnia 2010 roku obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako zleceniobiorca. Wnioskodawca złożył odwołanie od tej decyzji podnosząc, że studentem został dopiero od 1 października 2011 roku. Kolejną decyzją z dnia 6 lutego 2012 roku Zakład uchylił decyzję z dnia 4 listopada 2011 roku i stwierdził, że <span class="anon-block">P. K.</span> podlega ubezpieczeniom społecznym jako zleceniobiorca od 7 sierpnia 2010 roku do 30 września 2010 roku. Pismem z dnia 23 stycznia 2012 roku <span class="anon-block">P. K.</span> wniósł o objęcie go od 1 kwietnia 2011 roku dobrowolnym ubezpieczeniem emerytalno-rentowym w związku z wykonywaniem umowy zlecenia. Rozpoznając przedmiotowy wniosek organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję.</p>
<p>Oceniając powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy uznał, że odwołanie jest zasadne. Sąd wskazał, że stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 4)">art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby wykonujące prace na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej "zleceniobiorcami", oraz osobami z nimi współpracującymi, z zastrzeżeniem ust. 4; Ustęp 4 tego przepisu stanowi zaś, że osoby określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 4)">ust. 1 pkt 4</a> nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli są uczniami gimnazjów, szkół ponadgimnazjalnych, szkół ponadpodstawowych lub studentami, do ukończenia 26 lat. Z kolei według art. 7 ust. 4 ustawy prawo do dobrowolnego objęcia ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi przysługuje</p>
<p>studentom oraz uczestnikom studiów doktoranckich, jeżeli nie podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innego tytułu.</p>
<p>W ocenie Sądu pierwszej instancji, w stanie faktycznym sprawy <span class="anon-block">P. K.</span> w okresie, w którym wnosił o objęcie go dobrowolnym ubezpieczeniem emerytalnym i rentowymi faktycznie wykonywał umowę zlecenia, jednocześnie będąc studentem i nie podlegając ubezpieczeniom społecznym z innego tytułu, spełnia przesłanki do objęcia go dobrowolnym ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym. Z tych względów i z mocy 47714
<sup>
<!-- --> </sup>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 2)">§ 2 k.p.c.</a> Sąd Okręgowy orzekł jak w wyroku.</p>
<p>Apelację od tego wyroku złożył Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">L.</span>. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 4;art. 6 ust. 4;art. 7;art. 7 pkt. 4)">art. 6 ust. 1 pkt 4 i ust. 4 oraz art. 7 pkt 4</a>, pominięcie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 14)">art. 14 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (tekst jednolity: Dz.U. z 2009 roku, Nr 205, poz. 1585 ze zm.) i ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym <span class="anon-block">P. K.</span> od 1 kwietnia 2011 roku.</p>
<p>Wskazując na powyższe apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania.</p>
<p>W uzasadnieniu apelacji skarżący podniósł, iż w świetle przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 7)">art. 6 i 7 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> uczniowie gimnazjów, szkół ponadgimnazjalnych, szkół ponadpodstawowych oraz studenci do ukończenia 26 lat, wykonujący pracę na podstawie umowy zlecenia nie podlegają ubezpieczeniom społecznym z tego tytułu. Osoby te do ukończenia 26 roku życia nie są obejmowane ubezpieczeniami z tytułu umowy zlecenia – ani obowiązkowo ani dobrowolnie. Zdaniem apelanta, art. 7 ustawy rozszerza katalog osób, które mogą na zasadzie dobrowolności podlegać ubezpieczeniom społecznym, a zatem celem tego przepisu jest umożliwienie osobom, które nie mają tytułu ubezpieczenia, zgłoszenia się do tych ubezpieczeń. Jest to jednak przepis ogólny, którego nie można stosować do wnioskodawcy, wykonującego pracę w oparciu o umowę zlecenia, wyłączonego z obowiązkowych ubezpieczeń społecznych w drodze wyjątku mocą w/w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 4)">art. 6 ust. 4</a>.</p>
<p>Dodatkowo skarżący wskazał, że Sąd pierwszej instancji pominął treść art. 14 wymienionej ustawy, w myśl którego objęcie dobrowolnymi ubezpieczeniami społecznymi następuje od dnia wskazanego we wniosku o objęcie tymi ubezpieczeniami, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym wniosek został złożony. W sytuacji zatem, gdy wnioskodawca został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych 3 czerwca 2011 roku, nie mógł być objęty ubezpieczeniami od 1 kwietnia 2011 roku.</p>
<p>
<strong>
<!-- --> Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Apelacja jest uzasadniona tylko w zakresie dotyczącym początkowej daty podlegania dobrowolnym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. W pozostałym zakresie jest niezasadna i jako taka podlegała oddaleniu.</p>
<p>W świetle materiału dowodowego sprawy i dokonanych na jego podstawie ustaleń Sądu pierwszej instancji, niewątpliwym pozostaje fakt zgłoszenia wnioskodawcy do ubezpieczeń społecznych z tytułu umów zlecenia zawartych z ojcem <span class="anon-block">K. K.</span>, obejmujących okresy od 7 sierpnia 2010 roku do 28 lutego 2011 roku, od 1 marca 2011 roku do 31 sierpnia 2011 roku i od 1 września 2011 roku do 31 grudnia 2011 roku.</p>
<p>Okolicznością niesporną pozostaje także fakt, zgłoszenia wnioskodawcy do ubezpieczeń społecznych w dniu 3 czerwca 2011 roku oraz fakt rozpoczęcia z dniem 1 października 2010 roku studiów stacjonarnych na Uniwersytecie <span class="anon-block">M. S.</span>.</p>
<p>Bezspornym również jest, że decyzją z dnia 6 lutego 2012 roku <span class="anon-block">P. K.</span> został objęty obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym z tytułu umowy zlecenia w okresie od 7 sierpnia 2010 roku do 30 września 2010 roku, zaś w dniu13 marca 2012 roku został skreślony z listy studentów.</p>
<p>Kwestią sporną natomiast było spełnienie przez wnioskodawcę <span class="anon-block">P. K.</span> przesłanek określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 7;art. 7 pkt. 4)">art. 7 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (tekst jednolity: Dz.U. z 2009 roku, Nr 205, poz. 1585 ze zm.) warunkujących objęcie go dobrowolnymi ubezpieczeniami społecznymi, t.j. emerytalnym i rentowymi od dnia 1 kwietnia 2011 roku. Wymieniony przepis stanowi, że prawo do dobrowolnego objęcia ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi przysługuje studentom oraz uczestnikom studiów doktoranckich, jeżeli nie podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innego tytułu.</p>
<p>W ocenie Sądu Apelacyjnego, stanowisko organu rentowego wyrażone w apelacji, jakoby treść cytowanego unormowania w zestawieniu z unormowaniem art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy, wyłączała możliwość podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy zlecenia przez osoby wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 4 przed ukończeniem 26 roku życia, zarówno obowiązkowo, jak i dobrowolnie, co powoduje, że wnioskodawca nie mógł być objęty ubezpieczeniem społecznym na podstawie art. 7 pkt 4 ustawy, nie zasługuje na akceptację.</p>
<p>Wskazana przez skarżącego argumentacja jakoby art. 7 ustawy, będący przepisem ogólnym nie znajdował zastosowania do wnioskodawcy, wykonującego umowę zlecenia wyłączonego z ubezpieczeń społecznych w drodze wyjątku, mocą art. 6 ust. 4 ustawy, zdaniem Sądu odwoławczego, nie wyczerpuje całości zagadnienia istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy.</p>
<p>Jak wynika bowiem z brzmienia art. 6 ust. 1 pkt 4 omawianej ustawy, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej "zleceniobiorcami", oraz osobami z nimi współpracującymi, z zastrzeżeniem ust. 4; Ustęp 4 tego przepisu stanowi zaś, że osoby określone w ust. 1 pkt 4 nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli są uczniami gimnazjów, szkół ponadgimnazjalnych, szkół ponadpodstawowych lub studentami, do ukończenia 26 lat.</p>
<p>Tymczasem przepis art. 7 pkt 4 ustawy, w sposób samodzielny określa krąg osób uprawnionych do dobrowolnego podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, nie ustanawiając żadnych dodatkowych warunków (poza brakiem innego tytułu do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych), co podejmowania działalności zarobkowej, jak i wieku studenta, czy uczestnika studiów doktoranckich.</p>
<p>Oznacza to, zdaniem Sądu Apelacyjnego, iż tytułem do dobrowolnego objęcia przedmiotowymi ubezpieczeniami jest samo posiadanie statusu studenta bądź uczestnika studiów doktoranckich. Za takim rozumieniem omawianego unormowania, w ocenie Sądu drugiej instancji, przemawia nie tylko wykładnia językowa, ale także wykładnia historyczna, co zauważają autorzy komentarza do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> pod redakcją SSN Beaty Gudowskiej i SSN Jolanty Strusińskiej - Żukowskiej – Wydawnictwo C.H. BECK Warszawa 2011 (str.164).</p>
<p>Mianowicie obowiązujący poprzednio przepis art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 19 grudnia 1975 roku o ubezpieczeniu osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia (tekst jednolity: Dz.U. z 1995 roku, Nr 65, poz. 333) stanowił, że ubezpieczenie nie obejmuje jednak osób, które zawarły umowę, jeżeli osoby te: są studentami w wieku do ukończenia 26 roku życia, chyba że zgłoszą wniosek o objęcie ubezpieczeniem. Możliwość dobrowolnego podlegania ubezpieczeniom społecznym przez osoby posiadające status studenta powiązana była zatem z wykonywaniem umowy zlecenia (także umowy agencyjnej) oraz wiekiem nie przekraczającym 26 lat, co zostało jasno określone.</p>
<p>W rozpoznawanym stanie faktycznym, co już wyżej wskazano, wnioskodawca <span class="anon-block">P. K.</span> w okresie od 1 października 2010 roku będąc studentem wykonywał jednocześnie umowę zlecenia zawartą z jego ojcem <span class="anon-block">K. K.</span>. Fakt posiadania przymiotu „zleceniobiorcy” nie pozbawiał jednak wnioskodawcy „statusu studenta”, a tym samym nie wyłączał możliwości podlegania dobrowolnym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 7;art. 7 pkt. 3)">art. 7 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>. Jest bowiem niewątpliwe, że umowa zlecenia wobec treści cytowanego wyżej art. 6 ust. 4 ustawy, nie stanowiła tytułu do podlegania wnioskodawcy ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.</p>
<p>Przedmiotowa umowa zlecenia, jak trafnie podnosi apelacja, wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, nie mogła samodzielnie stanowić tytułu do podlegania dobrowolnym ubezpieczeniom społecznym.</p>
<p>W rezultacie, zdaniem Sądu Apelacyjnego, zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych dokonane w dniu 3 czerwca 2011 roku wyrażało niewątpliwie wolę wnioskodawcy podlegania także dobrowolnemu ubezpieczeniu społecznemu, czego jak wynika z treści apelacji, skarżący nie kwestionuje.</p>
<p>Rację ma natomiast organ rentowy zarzucając naruszenie przez Sąd Okręgowy przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 14;art. 14 ust. 1)">art. 14 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, zgodnie z którym objęcie dobrowolnie ubezpieczeniami emerytalnym, rentowymi i chorobowym następuje od dnia wskazanego we wniosku o objęcie tymi ubezpieczeniami, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym wniosek został zgłoszony. Skoro zatem wniosek o objęcie ubezpieczeniem, jak już wyżej wskazano został złożony w dniu 3 czerwca 2011 roku, to objęcie dobrowolnym ubezpieczeniami mogło nastąpić najwcześniej od tej daty. Wola ubezpieczonego podlegania wskazanym ubezpieczeniom, w ocenie Sądu odwoławczego, nie budzi wątpliwości, co potwierdza także fakt uiszczenia w terminie należnych składek (por. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 28 lutego 2012 roku, III AUa 1786/11 – LEX nr 1163527 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 sierpnia 2005 roku, I UK 376/04 – LEX nr 182786).</p>
<p>Mając powyższe względy na uwadze i z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> Sąd Apelacyjny orzekł jak w wyroku.</p>
</div>