III AUa 1784/11

<p>Sygn. akt III AUa 1784/11</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 14 listopada 2012 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Krakowie III Wydział Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="219"/> <col width="398"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Halina Gajdzińska (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SSA Maria Szaroma</p> <p>SSA Ewa Drzymała</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>st.sekr.sądowy Dorota Stankowicz</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2012 r. w Krakowie</p> <p>sprawy z wniosku <strong> <!-- --> <span class="anon-block">M. B.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">K.</span> </strong> </p> <p>o rentę socjalną</p> <p>na skutek apelacji wnioskodawcy <span class="anon-block">M. B.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach Wydziału V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>z dnia 20 października 2011 r. sygn. akt V U 1472/10</p> <p> <strong> <!-- -->o d d a l a apelację.</strong> </p> <p>Sygn. akt III AUa 1784/11</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia 20 października 2011 r. Sąd Okręgowy w Kielcach oddalił odwołanie <span class="anon-block">M. B.</span> od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">K.</span> z dnia 17 listopada 2010 r., którą odmówiono przyznania mu renty socjalnej.</p> <p>Z ustaleń Sądu Okręgowego wynika, że wnioskodawca, <span class="anon-block">urodzony (...)</span>, ma wykształcenie wyższe w zakresie zarządzania i marketingu. Na podstawie opinii biegłych lekarzy specjalistów otolaryngologii, neurologii i ortopedii Sąd Okręgowy ustalił, że stwierdzone u niego schorzenia, to jest skolioza III stopnia po korekcji operacyjnej, ograniczenie ruchomości kręgosłupa, dysplazja i wtórne zmiany zwyrodnieniowe lewego stawu biodrowego, obustronny znaczny niedosłuch odbiorczy wrodzony z zachowanymi resztkami słuchowymi w niskich częstotliwościach, szumy uszne, skompensowane uszkodzenie prawego błędnika, prawowypukłe skrzywienie kręgosłupa piersiowego z garbem żebrowym prawostronnym, wtórne zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa piersiowo- lędźwiowego, przewlekły zespół bólowy bez objawów korzeniowych i rozciągowych do leczenia farmakologicznego i rehabilitacji, nie powodują całkowitej niezdolności do pracy.</p> <p>W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy, powołując się na treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031351268" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej - Dz. U. z 2003 r. Nr 135, poz. 1268 (art. 4;art. 4 ust. 1;art. 4 ust. 2)">art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 roku o rencie socjalnej</a> (Dz.U. Nr 135, poz. 1268 z późn. zm.), uznał, że odwołanie nie jest zasadne. W pierwszej opinii biegli ocenili bowiem, że wnioskodawca nie jest całkowicie niezdolny do pracy, gdyż charakter i stopień zaawansowania stwierdzanych zmian łącznie nie powoduje całkowitej niezdolności do pracy zarobkowej zgodnie z poziomem posiadanych kwalifikacji. Wnioskodawca kwestionował opinię biegłych, zarzucając, iż wyniki badań są źle ocenione i wyciągnięto nieprawidłowe wnioski co do oceny jego schorzeń, a poza tym opinia ta pozostaje w rażącej sprzeczności z opinią Zakładu Medycyny Sadowej UJ w <span class="anon-block">K.</span>. Biegli sądowi w opinii uzupełniającej podtrzymali wnioski zawarte w opinii, podkreślając, iż ponownie przeanalizowali zarówno opinię Zakładu Medycyny Sadowej CMUJ w <span class="anon-block">K.</span> jak również ekspertyzę orzeczniczo - lekarską Instytut7u Medycyny Pracy w <span class="anon-block">Ł.</span>. W związku z zastrzeżeniami wnioskodawcy Sąd pierwszej instancji dopuścił dowód z drugiej opinii biegłych specjalistów neurologa, ortopedy, pulmonologa i laryngologa, którzy stwierdzili, że występujące u niego schorzenia czynią go częściowo niezdolnym do pracy. Biegli w odpowiedzi na zarzuty wnioskodawcy podtrzymali swoje stanowisko. W ocenie Sądu obie opinie są pełne, fachowe, rzetelne i wyczerpująco uzasadnione. Ponadto biegli odnieśli się do zarzutów wnioskodawcy, poddając je dokładnej analizie, co czyni je niezasadnymi. Dlatego też Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477^{<!-- -->14}§ 1 k.p.c.</a> oddalił odwołanie.</p> <p> <strong> <!-- -->Apelację</strong> od powyższego wyroku wywiódł wnioskodawca, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego a zwłaszcza przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031351268" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej - Dz. U. z 2003 r. Nr 135, poz. 1268 (art. 4;art. 4 ust. 1)">art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej</a> (Dz.U. nr 135 poz. 1268) w związku z art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o rentach i emeryturach z FUS (Dz.U. Nr 153 poz. 1227) poprzez odmowę przyznania mu prawa do renty socjalnej, podczas gdy stan faktyczny sprawy nie został<em> <!-- --> w </em>pełni wyjaśniony, opinie lekarskie pozostawały w rażącej sprzeczności a wyrok został wydany z pominięciem istotnych dowodów w sprawie; naruszenie także przepisów prawa procesowego w tym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii lekarskiej sporządzonej przez Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum Katedrę i Zakład Medycyny Sądowej w <span class="anon-block">K.</span> na zlecenie Sądu Apelacyjnego <em> <!-- -->w</em> Krakowie i brak oceny tego dowodu; naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 278)">art. 278 k.p.c.</a> poprzez błędne przyjęcie, że przeprowadzenie dowodu z opinii powołanych przez Sąd eliminuje przeprowadzenie dowodu z opinii wydanej przez innych biegłych sądowych w sprawie powołanej przez inny sąd; naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez brak wszechstronnego rozważenia dowodów i pominięcie istotnej części materiału dowodowego, to jest ustaleń poczynionych przez Sad Apelacyjny w Krakowie w sprawie sygn. akt III AUa 1747/08 i przez zaniechanie przedstawienia pełnego materiału dowodowego medycznego dla biegłych do wydania opinii w tym opinii sporządzonej na zlecenie Sądu Apelacyjnego <em> <!-- -->w </em>Krakowie. Wskazując na wymienione zarzuty apelacji, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i przyznanie mu prawa do renty socjalnej od daty 1 stycznia 2008 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego za obydwie instancje lub uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.</p> <p>Skarżący podniósł, że występując uprzednio o prawo do renty socjalnej uzyskał korzystny dla siebie wyrok Sądu Apelacyjnego<em> <!-- --> w </em>Krakowie sygn. akt III AUa 1747/08, który został wydany na podstawie opinii Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej<em> <!-- --> w </em> <span class="anon-block">K.</span>. W opinii tej biegli uznali ubezpieczonego za osobę trwale całkowicie niezdolną do pracy od wczesnego dzieciństwa. W odwołaniu i w trakcie postępowania skarżący wnosił o dopuszczenie w charakterze dowodu wymienionej opinii. Ani biegli wydający opinie w niniejszej sprawie, ani Sąd pierwszej instancji nie ustosunkowali się do tej opinii. Ponadto między opiniami biegłych zachodzą rozbieżności, gdyż w opinii z dnia 9 lutego 2011 r. nie stwierdza się całkowitej niezdolności do pracy bez określenia czasokresu jej powstania i stopnia zdolności do pracy, zaś w opinii z dnia 15 lutego 2011 r. stwierdzono częściową niezdolność powstałą w czasie zatrudnienia, z kolei w opinii z dnia 12 lutego 2009 r. stwierdzono całkowitą trwałą niezdolność do pracy powstałą przed ukończeniem 16 - go roku życia.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja okazała się nieuzasadniona.</p> <p>Renta socjalna ma charakter świadczenia zabezpieczającego, a jej celem jest kompensowanie braku możliwości nabycia uprawnień do świadczeń z systemu ubezpieczenia społecznego ze względu na to, że całkowita niezdolność do pracy powstała przed wejściem na rynek pracy. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031351268" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej - Dz. U. z 2003 r. Nr 135, poz. 1268 (art. 4;art. 4 ust. 1)">art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej</a> (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r., Nr 135, poz. 1268 ze zm.) renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało:</p> <p>1) przed ukończeniem 18 roku życia;</p> <p>2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej - przed ukończeniem 25. roku życia;</p> <p>3)  w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej.</p> <p>Ustalenie całkowitej niezdolności do pracy następuje, w myśl art. 5 tej ustawy, na zasadach i w trybie określonym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawie z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r., Nr 153, poz. 1227 z późn. zm.). Zgodnie z art. 12 ust. 1 tej ostatniej ustawy niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Ustęp 2 tego artykułu stanowi, że całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy.</p> <p>Z kolei zgodnie z art. 107 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń prawo do świadczeń uzależnionych od niezdolności do pracy (a zatem także prawo do renty socjalnej) ulega zmianie, jeżeli w wyniku badania lekarskiego przeprowadzonego na wniosek lub z urzędu, ustalono zmianę stopnia niezdolności do pracy, brak tej niezdolności lub jej ponowne powstanie.</p> <p>Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było ustalenie, czy wnioskodawca jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, a więc czy spełnia przesłanki do przyznania mu renty socjalnej. Z uwagi na zarzuty apelacji, kwestionujące wydane w sprawie opinie i tym samym ustalony stan faktyczny, Sąd Apelacyjny uzupełnił postępowanie dowodowe, przeprowadzając dowód z opinii Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy w <span class="anon-block">K.</span>. Opinia ta potwierdziła ustalenia dokonane przez Sąd pierwszej instancji, iż wnioskodawca nie jest całkowicie niezdolny do pracy.</p> <p>Z powyższej opinii wynika, że stwierdzone u wnioskodawcy schorzenia w istotny sposób ograniczają go w możliwościach podjęcia zatrudnienia, jednak nie w stopniu, który powodowałby jego całkowitą niezdolność do pracy. Z przyczyn laryngologicznych nie może on wykonywać prac na wysokości, przy maszynach i urządzeniach w ruchu, na stanowisku wzmagającym niezaburzonych kontaktów werbalnych i prawidłowego słuchu oraz do pracy w hałasie przekraczającym dopuszczalne normatywy higieniczne. Z uwagi na zmiany w zakresie narządu ruchu przeciwwskazane są prace wymagające dźwigania ciężarów, długotrwałego stania i długotrwałej wymuszonej pozycji ciała. Z kolei schorzenia w zakresie układu oddechowego powodują u niego ograniczenia do pracy z narażeniem na zapylenie i środki drażniące drogi oddechowe. Mając na uwadze, że wnioskodawca posiada wykształcenie w zakresie zarządzania i marketingu, powyższe ograniczenia nie uniemożliwiają mu całkowicie podjęcia pracy zarobkowej.</p> <p>Powyższą opinię należy ocenić jako w pełni wiarygodną, gdyż jest przejrzysta, logiczna, jasna, spójna i wyczerpująca. Została sporządzona w oparciu o dogłębną analizę dokumentacji medycznej, akt sprawy, badanie przedmiotowe i podmiotowe wnioskodawcy. Jej wnioski są jednoznaczne i zbieżne z dwoma innymi opiniami biegłych wydanymi na potrzeby niniejszej sprawy. Co więcej, również ekspertyza orzeczniczo - lekarska Instytutu Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera w <span class="anon-block">Ł.</span>, sporządzona na potrzeby postępowania administracyjnego, zawiera identyczne konkluzje.</p> <p>Sąd Apelacyjny oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii innych biegłych, mając na względzie, że okoliczności sporne zostały już dostatecznie wyjaśnione.</p> <p>Odnosząc się do zarzutów skarżącego, podkreślić należy, że kwestia oceny stanu zdrowia i w konsekwencji zdolności do pracy należy do sfery faktów, wymagających wiadomości specjalnych – wiedzy medycznej. Ustalenia w tym zakresie mogą być zatem dokonane wyłącznie na podstawie opinii biegłych, którzy taką wiedzę specjalną posiadają, co więcej – biegłych, którzy są powoływani w konkretnej sprawie. Opinia sporządzona w innej sprawie, dotycząca innego okresu, może posłużyć jedynie poddaniu w wątpliwość wniosków biegłych opiniujących w danej sprawie. Powoływana przez skarżącego opinia Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w <span class="anon-block">K.</span> nie mogła być w niniejszym postępowaniu oceniona jako dowód z opinii instytutu naukowego w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 290;art. 290 § 1)">art. 290 § 1 k.p.c.</a>, lecz spowodowała, że wnioski biegłych opiniujących w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji zostały dwukrotnie zweryfikowane tak, iż nie można mieć wątpliwości co do ich prawidłowości.</p> <p>Należy ponadto zauważyć, iż obowiązuje ustawowa zasada prawna, zgodnie z którą prawo do świadczeń ustaje, jeżeli ustanie którykolwiek z warunków wymaganych do uzyskania tego prawa (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 101;art. 101 pkt. 1)">art. 101 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>). Zasada ta dotyczy także świadczeń uzależnionych od niezdolności do pracy, a to prowadzi do wniosku, że w świetle aktualnie obowiązującego stanu prawnego dopuszczalne jest przeprowadzenie badania lekarskiego na wniosek lub z urzędu w celu ustalenia w konkretnym wypadku ewentualnej zmiany stopnia niezdolności lub jej ponownego powstania (art. 107 tej ustawy). Ustalenia dokonane w niniejszej sprawie pozwalają jednoznacznie stwierdzić, że wnioskodawca aktualnie nie jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, a zatem nie spełnia warunków do przyznania mu renty socjalnej określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031351268" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej - Dz. U. z 2003 r. Nr 135, poz. 1268 (art. 4;art. 4 ust. 1)">art. 4 ust. 1 ustawy o rencie socjalnej</a>.</p> <p>Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> orzekł jak w sentencji.</p> </div>