II AKa 330/12

<p>Sygn. akt II AKa 330/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 14 listopada 2012 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w II Wydziale Karnym w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="219"/> <col width="398"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Jerzy Skorupka</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SSA Cezariusz Baćkowski (spr.)</p> <p>SSA Edward Stelmasik</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>Anna Dziurzyńska</p> </td> </tr> </table> <p>przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Marii Walkiewicz</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2012 roku</p> <p>sprawy <strong> <!-- --> <span class="anon-block">B. H.</span> </strong> </p> <p>o odszkodowanie i zadośćuczynienie za represje polskich organów ścigania za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</p> <p>z powodu apelacji wnioskodawcy</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy</p> <p>z dnia 31 sierpnia 2012 r. sygn. akt III Ko 103/12</p> <p>I.  <strong> <!-- -->utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; </strong> </p> <p>II.  <strong> <!-- -->stwierdza, że koszty sądowe za postępowanie odwoławcze ponosi Skarb Państwa. </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wnioskodawca <span class="anon-block">B. H.</span> (noszący wcześniej nazwisko <span class="anon-block">P.</span>) wniósł o „rozpatrzenie jego sprawy o odszkodowanie zgodnie z ustawą dla osób represjonowanych i internowanych w stanie wojennym”. Uzasadniając swe żądanie wskazał, że latem 1982 r. w <span class="anon-block">L.</span> uczestniczył w demonstracji w związku z czym został zatrzymany przez funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej, pozbawiony wolności i skazany przez sąd w trybie doraźnym na 400 zł grzywny.</p> <p>Wniosek ten potraktowany (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 118;art. 118 § 1)">art. 118 § 1 k.p.k.</a>) początkowo jako żądanie stwierdzenia nieważności orzeczenia Kolegium d/s Wykroczeń przy Prezydencie Miasta <span class="anon-block">L.</span>, nie został przez Sąd Okręgowy w Legnicy nieuwzględniony (sygn. akt: III Ko 51/09).</p> <p>Sąd Apelacyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 11 października 2011 r. (sygn. akt: II AKz 356/11) na skutek zażalenia wnioskodawcy uchylił to postanowienie Sądu I instancji z dnia 19.07.2011 r., wskazując na potrzebę rozstrzygnięcia co do żądania odszkodowania i zadośćuczynienia z tytułu zatrzymania przez funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 11;art. 11 ust. 2)">art. 11 ust. 2 ustawy z 23.02.1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a> (Dz.U. Nr 34, poz. 149, z późn. zm.).</p> <p>Orzekając powtórnie Sąd Okręgowy w Legnicy wyrokiem z dnia 6 lutego 2012 r. (sygn. akt: III Ko 92/11) oddalił wniosek <span class="anon-block">B. H.</span> i rozstrzygnął o kosztach procesu.</p> <p>Sąd Apelacyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 9 maja 2012 r. (sygn. akt: II Aka 115/12) uwzględnił apelację pełnomocnika wnioskodawcy, uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w Legnicy do ponownego rozpoznania, co było następstwem stwierdzenia obrazy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 410)">art. 410 k.p.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 391;art. 391 § 1)">art. 391 § 1 k.p.k.</a> </p> <p>Orzekając po raz kolejny Sąd Okręgowy w Legnicy wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2012 r. (sygn. akt: III Ko 103/12) oddalił wniosek <span class="anon-block">B. H.</span>, zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. <span class="anon-block">P. G.</span> 120 zł wraz z podatkiem od towarów i usług za udzieloną z urzędu pomoc prawną i kosztami sądowymi obciążył Skarb Państwa.</p> <p>Apelację od tego wyroku wniósł pełnomocnik wnioskodawcy <span class="anon-block">B. H.</span>, zarzucając: błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na bezzasadnym ustaleniu, że następstwa zdarzenia z dnia 31 sierpnia 1982 r., których doznał wnioskodawca nie uzasadniają uznania ich za formę działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.</p> <p>Podnosząc powyższy zarzut, wniósł o zmianę powyższego wyroku przez uwzględnienie wniosku <span class="anon-block">B. H.</span> i przyznanie mu żądanego odszkodowania i zadośćuczynienia.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.</strong> </p> <p>Apelacja pełnomocnika wnioskodawcy <span class="anon-block">B. H.</span> jest niezasadna.</p> <p>Jednym z warunków koniecznych skutecznego dochodzenia odszkodowania i zadośćuczynienia na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 11;art. 11 ust. 2)">art. 11 ust. 2</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 11;art. 11 ust. 1;art. 8;art. 8 ust. 1)">art. 11 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23.02.1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a> (Dz.U. Nr 34, poz. 149 z późn. zm. – cyt. dalej jako „ustawa lutowa), jest prowadzenie działalności niepodległościowej o jakiej mowa w art. 1 ust. 1 tej ustawy.</p> <p>Działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego będą więc takie świadomie podejmowane czynności, które zmierzają do odzyskania przez Polskę suwerenności, niezawisłości, samostanowienia i w tym właśnie celu przedsiębrane. Nie będzie natomiast taką działalnością samo zagrażanie krytycznego stosunku do ówczesnych władz, opresyjnego ustroju naruszającego podstawowe prawa człowieka, manifestowanie uczuć religijnych, obecność podczas demonstracji w której uczestniczą osoby artykułujące takie poglądy. (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 1.12.2011 ., II AKa 466/11, OSA Katowice 2012 r., z. 1, poz. 6, postanowienie Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 29.11.2010 r., II AKz 460/10, KZS 2011 r., z. 5, poz. 118, wyrok Sądu Najwyższego z 23.06.2008 r., WA 16/08, OSNwSk 2008 r., z. 1, poz. 1284).</p> <p>W realiach sprawy z jednobrzmiących dowodów wynika, że wnioskodawca <span class="anon-block">B. H.</span> nie prowadził żadnej działalności niepodległościowej, ani w strukturach organizacji opozycyjnych, ani poza nimi. Zeznał o tym sam (k.140, 141), a potwierdziły to osoby mające z nim codzienny kontakt w tamtym czasie: <span class="anon-block">R. K.</span> (k.140v), <span class="anon-block">I. P.</span> (k.141), <span class="anon-block">R. P.</span> (k.43v). Na okoliczności te trafnie zwraca uwagę Sąd Okręgowy (uzasadnienie str. 5), a pomija je apelujący wyrażający oczywiście błędny pogląd, że udział we mszy będącej formą „wyrażenia społecznej dezaprobaty dla postawy władz”, które nie przestrzegały „porozumień sierpniowych” i wprowadziły stan wojenny i zatrzymanie „w związku z demonstracją o charakterze niepodległościowym” (cytaty z apelacji – k. 150), stanowi działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Opisane zachowania są wyrazem krytycznego stosunku do ówczesnych władz naruszających podstawowe prawa człowieka ze strony wnioskodawcy i innych uczestników mszy korzystających ze swobody wypowiedzi i wolności wyznania.</p> <p>Nie są jednak działalnością niepodległościową o jakiej mowa w art. 1 ust. 1 cyt. ustawy, a co za tym idzie negatywne konsekwencje jakie doznał wnioskodawca wskutek nadużycia władzy przez funkcjonariuszy opresyjnego systemu, nie podlegają rekompensacie w trybie ustawy lutowej.</p> <p>Z tych wszystkich powodów zarzut i wniosek apelacji pełnomocnika wnioskodawcy <span class="anon-block">B. H.</span> były niezasadne, co uwzględniając należało utrzymać w mocy zaskarżony wyrok (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 1)">art. 437 § 1 k.p.k.</a>), skoro nie zachodziły też okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu.</p> <p>O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wnioskodawcy w postępowaniu odwoławczym orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820160124" title="Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze - Dz. U. z 1982 r. Nr 16, poz. 124 (art. 29;art. 29 ust. 1)">art. 29 ust. 1 prawa o adwokaturze</a>.</p> <p>Natomiast o kosztach sądowych za to postępowanie rozstrzygnięto na podstawie art. 13 ustawy lutowej.</p> </div>