Ppolska.starec← UrzadnikZaloguj

I ACa 599/12

Sądy powszechne2012-11-20
Sygnatura
I ACa 599/12
Data orzeczenia
2012-11-20
Rodzaj
SENTENCE

Sędziowie

Beata ByszewskaDorota Markiewicz (PRESIDING_JUDGE)Przemysław Kurzawa

Podstawa prawna

Treść orzeczenia

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I ACa 599/12 </strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> <strong> <!-- -->Dnia 20 listopada 2012 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie: </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Przewodniczący – Sędzia SA – Dorota Markiewicz /spr./</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Sędzia SA – Przemysław Kurzawa </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Sędzia SO del. – Beata Byszewska </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Protokolant – st. sekr. sąd. Katarzyna Foltak </strong> </p> <p>po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2012 r. w Warszawie na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">A. S.</span>, <span class="anon-block">K. S.</span>, <span class="anon-block">E. B.</span> i <span class="anon-block">M. S.</span> </p> <p>przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Wojewodę <span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji powodów</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie</p> <p>z dnia 9 grudnia 2011 r. sygn. akt II C 42/09</p> <p> <strong> <!-- -->1. oddala apelację,</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->2. zasądza na rzecz Skarbu Państwa reprezentowanego przez Wojewodę <span class="anon-block"> (...)</span> od <span class="anon-block">K. S.</span> kwotę 1.485 (jeden tysiąc czterysta osiemdziesiąt pięć) złotych oraz od <span class="anon-block">E. B.</span>, <span class="anon-block">A. S.</span> i <span class="anon-block">M. S.</span> kwoty po 405 (czterysta pięć) złotych – tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.</strong> </p> <p>Sygn. akt I ACa 599/12</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powodowie: <span class="anon-block">K. S.</span>, <span class="anon-block">E. B.</span>, <span class="anon-block">A. S.</span> i <span class="anon-block">M. S.</span> wnosili o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa reprezentowanego przez Wojewodę <span class="anon-block"> (...)</span> łącznie kwoty 798.147,24 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia powództwa tytułem odszkodowania za szkodę wynikłą na skutek wydania wadliwych decyzji administracyjnych polegającą na sprzedaży dwóch lokali mieszkalnych, która uniemożliwiła uwzględnienie w tej części roszczenia ich poprzedniczki prawnej o ustanowienie użytkowania wieczystego nieruchomości.</p> <p>Pozwany wnosił o oddalenie powództwa.</p> <p>Wyrokiem z dnia 9 grudnia 2011 r. Sąd Okręgowy w Warszawie zasądził od pozwanego na rzecz <span class="anon-block">K. S.</span> kwotę 168.045 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 10 grudnia 2011 r., na rzecz pozostałych powodów po 45.830 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 10 grudnia 2011 r., oddalił powództwo w pozostałej części oraz rozstrzygnął o kosztach procesu.</p> <p>Sąd Okręgowy ustalił, że babka powodów <span class="anon-block">W. K.</span> była właścicielką nieruchomości położonej w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Nieruchomość została objęta działaniem dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze <span class="anon-block">(...)</span>, a wobec niezłożenia w terminie przez właścicielkę wniosku o przyznanie prawa własności czasowej również budynek mieszkalny posadowiony na gruncie stał się własnością Skarbu Państwa.</p> <p>W dniu 23 lipca 1985 r. matka powodów <span class="anon-block">Z. S.</span> – jedna z czworga spadkobierców <span class="anon-block">W. K.</span> - złożyła wniosek o ustanowienie na jej rzecz prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19850220099" title="Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - Dz. U. z 1985 r. Nr 22, poz. 99 (art. 89;art. 89 ust. 2)">art. 89 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości</a>.</p> <p>Decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami <span class="anon-block"> (...)</span> Dzielnicowego <span class="anon-block">W.</span>-<span class="anon-block">M.</span> z dnia 30 grudnia 1989 r. orzeczono o sprzedaży dotychczasowym najemcom <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>, a następnie stosowna umowa została zawarta w dniu 20 marca 1990 r.</p> <p>Decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami <span class="anon-block"> (...)</span> Dzielnicowego <span class="anon-block">W.</span>-<span class="anon-block">M.</span> z dnia 23 lutego 1990 r. orzeczono o sprzedaży dotychczasowym najemcom <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>, a następnie stosowna umowa została zawarta w dniu 14 czerwca 1991 r. Najemca tego lokalu zmarł w 1992 r., a jego współnajemczyni wraz z pozostałymi spadkobiercami najemcy sprzedała lokal w 1996 r. i zamieszkiwała wówczas w Niemczech.</p> <p>W związku z omyłkowym oznaczeniem numeru księgi wieczystej nieruchomości gruntowej fakt wydania decyzji o sprzedaży lokali i zawarcia umów ustanowienia odrębnej własności lokali nie był znany w postępowaniu administracyjnym wszczętym przez <span class="anon-block">Z. S.</span> do 1998 r.</p> <p>Decyzją z dnia 18 czerwca 2002 r. Zarząd <span class="anon-block">D.</span> Gminy <span class="anon-block"> (...)</span> orzekł o ustanowieniu w zakresie 0,730 części prawa użytkowania wieczystego gruntu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> z jednoczesnym przeniesieniem własności budynku w takim samym udziale na rzecz spadkobierców <span class="anon-block">W. K.</span>, w tym <span class="anon-block">Z. S.</span> i <span class="anon-block">S. K.</span>. Jednocześnie odmówiono ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu i przeniesienia własności budynku co do udziału wynoszącego 0,270 z uwagi na dokonaną sprzedaż <span class="anon-block">lokali nr (...)</span>.</p> <p>Umową z dnia 26 października 2004 r. <span class="anon-block">S. K.</span> – spadkobierca <span class="anon-block">W. K.</span> podarował <span class="anon-block">Z. S.</span> prawa i roszczenia i nabycie udziału w użytkowaniu wieczystym gruntu wynoszącego 0,730 części w działce i takiego samego udziału we współwłasności budynku.</p> <p>Decyzją z dnia 5 stycznia 2005 r. Prezydent<span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> w uwzględnieniu wniosku <span class="anon-block">Z. S.</span> zmienił decyzję z dnia 18 czerwca 2002 r., korygując udziały w prawie użytkowania wieczystego i własności budynku w oparciu o umowę darowizny z dnia 26 października 2004 r.</p> <p>W dniu 21 lutego 2005 r. została zawarta umowa o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste i nieodpłatne przeniesienie własności budynku odpowiadająca treści decyzji z dnia 18 czerwca 2002 r. zmienionej decyzją z dnia 5 stycznia 2005 r.</p> <p>Decyzjami z dnia 14 grudnia 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w <span class="anon-block">W.</span> stwierdziło, że decyzja z dnia 30 grudnia 1989 r. i decyzja z dnia 23 lutego 1990 r. zostały wydane z naruszeniem prawa, nie można natomiast stwierdzić ich nieważności z uwagi na wywołane przez nie nieodwracalne skutki prawne.</p> <p>Umową z dnia 22 marca 2006 r. pozostałe spadkobierczynie <span class="anon-block">W. K.</span> (poza <span class="anon-block">S. K.</span>) sprzedały <span class="anon-block">Z. S.</span> wszelkie przysługujące im roszczenia dotyczące prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu i budynku, a w szczególności roszczenia o odszkodowanie z tytułu odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w związku ze sprzedażą <span class="anon-block">lokali numer (...)</span>.</p> <p>Decyzją z dnia 30 maja 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w <span class="anon-block">W.</span> odmówiło przyznania <span class="anon-block">Z. S.</span> odszkodowania z tytułu szkody związanej ze sprzedażą wymienionych lokali.</p> <p>Powodowie są spadkobiercami <span class="anon-block">Z. S.</span>, przy czym udział <span class="anon-block">K. S.</span> w spadku wynosi 11/20, a pozostałych powodów po 3/20.</p> <p>Aktualna wartość <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> wedle stanu z daty wydania pierwszej wadliwej decyzji i cen aktualnych wynosi 272.720 zł, zaś analogiczna wartość <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> wedle stanu z daty wydania wadliwej decyzji go dotyczącej i cen aktualnych – 443.239 zł. Kwoty te uwzględniają prawa do nieruchomości wspólnej, w tym do gruntu. Wartość lokalu obciążonego prawem najmu z czynszem regulowanym stanowi 59 % wartości lokalu wolnego od obciążeń.</p> <p>Sąd Okręgowy wskazał, że na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19850220099" title="Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - Dz. U. z 1985 r. Nr 22, poz. 99 (art. 89;art. 89 ust. 2)">art. 89 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości</a> możliwość uzyskania prawa użytkowania wieczystego gruntu z przeniesieniem własności budynków służyła poprzednim właścicielom nieruchomości i ich następcom prawnym. Po ich stronie powstało zatem roszczenie odszkodowawcze wobec zaistnienia okoliczności niweczących taką ewentualność. Legitymacja czynna powodów nie budzi więc wątpliwości za wyjątkiem udziału w ¼ w roszczeniu przypadającym <span class="anon-block">S. K.</span>, który nie przelał na <span class="anon-block">Z. S.</span> roszczenia o odszkodowanie. W rezultacie nabyła ona roszczenie odszkodowawcze w udziale wynoszącym ¾.</p> <p>Za podstawę tego roszczenia Sąd przyjął <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 160)">art. 160 k.p.a.</a>, wskazując, że legitymacja bierna pozwanego wynika z faktu, iż na gruncie tego przepisu odszkodowanie przysługuje od organu, który wydał wadliwą decyzję.</p> <p>Sąd Okręgowy uznał za wykazane istnienie związku przyczynowego pomiędzy bezprawnymi decyzjami a szkodą powodów. Gdyby bowiem nie wydano decyzji o sprzedaży lokali, wniosek o ustanowienie użytkowania wieczystego z przeniesieniem własności budynku zostałby uwzględniony w całości. Przesłanki zasadności wniosku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19850220099" title="Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - Dz. U. z 1985 r. Nr 22, poz. 99 (art. 89;art. 89 ust. 2)">art. 89 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości</a> były spełnione, czego dowodzi decyzja z dnia 18 czerwca 2002 r.</p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego uszczerbek powodów polega na utracie możliwości ustanowienia na rzecz ich poprzedniczki prawnej prawa użytkowania wieczystego gruntu z przeniesieniem własności budynku w udziale związanym z <span class="anon-block">lokalami nr (...)</span>. Rozmiar szkody wyznacza wartość lokali według stanu z daty wydania decyzji szkodzących, bowiem w takim kształcie poprzednicy prawni powodów utracili części przedmiotu swojego prawa – własności budynku oraz roszczenia o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu w odpowiednim udziale. Sąd Okręgowy wskazał, że wielkość szkody winna uwzględniać obciążenie poszczególnych lokali stosunkiem najmu. Do daty sprzedaży lokali osobom trzecim były one obciążone prawem najmu wiążącym ich nabywców z gminą (poprawnie: ze Skarbem Państwa). Zdaniem Sądu Okręgowego brak jest podstaw do przyjęcia, że gdyby nie doszło do wydania bezprawnych decyzji, obciążenie takie by wygasło do czasu uwzględnienia wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego.</p> <p>Sąd I instancji nie podzielił stanowiska powodów, że <span class="anon-block">lokal nr (...)</span> byłby wolny od obciążeń, ponieważ już w 1996 r. jego najemcy, a późniejsi właściciele, nie mieszkali w nim. Zdaniem Sądu ta okoliczność mogłaby stanowić podstawę do wypowiedzenia umowy najmu, jednak należy przyjąć, że lokal ten ponownie zostałby wynajęty. Brak jest przy tym podstaw do przyjęcia, że stanęłoby temu na przeszkodzie postępowanie o ustanowienie użytkowania wieczystego, bowiem aż do 1998 r. <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> nie łączyło jego przedmiotu z <span class="anon-block">lokalami nr (...)</span>.</p> <p>Sąd Okręgowy, ustalając wysokość odszkodowania na datę orzekania, przyjął na podstawie opinii biegłego łączną wartość obu lokali w kwocie 715.959 zł, a przy uwzględnieniu obciążającego je prawa najmu na kwotę 407.381 zł. ¾ z tej kwoty to 305.536 zł, które zostało podzielone stosownie do udziałów spadkowych powodów.</p> <p>O kosztach procesu Sąd Okręgowy orzekł na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a> </p> <p>W apelacji od wyroku powodowie zaskarżyli wyrok w części oddalającej powództwo w zakresie odszkodowania za <span class="anon-block">lokal nr (...)</span>, zarzucając mu:</p> <p>- naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 § 2 k.p.c.</a>, gdyż pisemne uzasadnienie wyroku nie zawiera w sposób dostateczny wyjaśnienia motywów, dla których Sąd Okręgowy przyjął, że w stanie prawnym i faktycznym istniejącym w dniu powstania szkody substancja tej szkody była inna niż substancja majątku w postaci dwóch sprzedanych lokali, ustalona według ich powierzchni, usytuowania, wyposażenia w instalacje techniczne oraz poziomu zużycia,</p> <p>- naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 363;art. 363 § 2)">art. 363 § 2 k.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 2)">art. 361 § 2 k.c.</a> poprzez przyjęcie, iż „rozmiar szkody wyznacza wartość lokali według stanu z daty wydania decyzji szkodzących”, bez uwzględnienia faktu, iż wprawdzie szkoda została wyrządzona bezsprzecznie na skutek wydania tych decyzji, jednakże datą realnego powstania szkody była dopiero data przeniesienia na rzecz poprzedników prawnych powodów własności udziału, wynoszącego 0,730, zamiast 100 %% budynku przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>,</p> <p>- naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 228)">art. 228 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> poprzez przyjęcie, jako oczywiste, nieuzasadnionego stwierdzenia co do hipotetycznego „obciążenia prawem najmu” <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span>, które zdaniem Sądu istniałoby w dniu zwrotu budynku, gdyby lokal ten nie został wcześniej sprzedany, wbrew wnioskom płynącym ze zgromadzonego w sprawie materiału.</p> <p>Wnieśli o zmianę wyroku poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz:</p> <p>- <span class="anon-block">K. S.</span> kwoty 216.530,73 zł czyli podwyższenia jej o 48.486 zł,</p> <p>- na rzecz pozostałych powodów kwot po 59.053,83 zł czyli podwyższenia ich o kwoty po 13.224 zł,</p> <p>a nadto zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego.</p> <p>W uzasadnieniu wskazali, że nie kwestionują ustalenia, iż przysługiwało im prawo do ¾ łącznej kwoty odszkodowania, jak również nie wnoszą apelacji w odniesieniu do odszkodowania stanowiącego odpowiednik wartości <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span>.</p> <p>Pozwany wnosił o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego.</p> <p>Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</p> <p>Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Okręgowy poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, które Sąd Apelacyjny przyjmuje za własne. Trafna jest też analiza prawna roszczenia dokonana przez Sąd I instancji.</p> <p>Zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 § 2 k.p.c.</a> jest chybiony. O skutecznym postawieniu zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 § 2 k.p.c.</a> można mówić tylko wtedy, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera elementów pozwalających na weryfikację stanowiska sądu, a braki uzasadnienia w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych i oceny prawnej muszą być tak znaczne, że sfera motywacyjna orzeczenia pozostaje nieujawniona, bądź ujawniona w sposób uniemożliwiający poddanie jej ocenie instancyjnej. Zarzut ten może znaleźć zastosowanie jedynie w tych wyjątkowych sytuacjach, w których treść uzasadnienia orzeczenia sądu I instancji uniemożliwia całkowicie dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do wydania zaskarżonego orzeczenia (por. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 8 marca 2012 r., I ACa 1211551). W niniejszej sprawie taki przypadek nie ma miejsca. Pisemne motywy zaskarżonego orzeczenia spełniają bowiem wymogi powołanego przepisu – zawierają zarówno ustalenia faktyczne, jak i ocenę materiału dowodowego oraz rozważania prawne.</p> <p>Odnosząc się do przywołanego w apelacji stwierdzenia Sądu I instancji, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że gdyby nie doszło do wydania bezprawnych decyzji, obciążenie lokali prawem najmu by wygasło, stwierdzić trzeba, że konkluzja ta jest uprawniona. Skoro lokale te pozostawały w zasobach kwaterunkowych (komunalnych), po ewentualnym wypowiedzeniu najmu <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> wobec wyjazdu najemczyni za granicę, lokal ten z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością byłby ponownie wynajęty, a tym bardziej wniosek ten dotyczy <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> (<em> <!-- -->nota bene</em> nie objętego apelacją).</p> <p>Przywołane przez powodów zmiany przepisów dotyczące czynszu najmu lokali istotnie doprowadziły od 2005 r. do częściowego uwolnienia czynszu, jednak nadal nie jest to czynsz w pełni wolny, a więc wolnorynkowy. Kwestia ta ma jednak drugorzędne znaczenie wobec faktu, że Sąd I instancji przyjął, że szkoda majątkowa powodów powstała odpowiednio w 1989 r. i 1990 r. – z chwilą wydania bezprawnych decyzji, a więc w okresie, kiedy bez wątpienia czynsz najmu <span class="anon-block">lokali nr (...)</span> był czynszem regulowanym.</p> <p>Sąd Apelacyjny nie podziela bowiem zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 363;art. 363 § 2)">art. 363 § 2 k.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 2)">art. 361 § 2 k.c.</a> Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił datę powstania szkody powodów. Zauważyć przy tym należy, że apelujący są niekonsekwentni w swoim stanowisku co do daty jej powstania – z jednej strony bowiem przyznają za Sądem I instancji, że dla oceny stanu technicznego lokali decydujące są daty wydania bezprawnych decyzji, a więc akceptują wniosek Sądu, iż należy oceniać rozmiar szkody wedle stanu na datę wydania szkodzących decyzji, z drugiej zaś kwestionują tę konkluzję w odniesieniu do stanu prawnego lokali czyli obciążenia ich ustawowym prawem najmu.</p> <p>Istotnie pozycja prawna poprzedników prawnych powodów jest odmienna w stosunku do przedwojennych właścicieli, którzy we właściwym czasie złożyli wnioski o przyznanie własności czasowej, a zatem do ich rozpoznania nie utracili własności budynków. W dacie wydania wadliwych decyzji administracyjnych poprzednicy prawni powodów nie dysponowali tytułem prawnym do zbytych lokali, nie oznacza to jednak, że szkoda w ich mieniu powstała dopiero w momencie ustanowienia na ich rzecz użytkowania wieczystego budynku z wyłączeniem udziału odpowiadającego zbytym lokalom. W dacie wydania owych decyzji poprzednikom prawnym powodów służyło wszak roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu wraz z przeniesieniem własności budynku. Jak wskazuje dalszy przebieg zdarzeń, roszczenie to było uzasadnione i zostało zrealizowane w pozostałej części. Bez wątpienia roszczenie miało charakter majątkowy, a wydanie przedmiotowych decyzji spowodowało – jak słusznie wskazał Sąd Okręgowy – niemożność jego zaspokojenia w części. Poprzednicy prawny utracili więc roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego udziału w nieruchomości. Ma ono konkretny wymiar majątkowy i w tej utracie wyraża się szkoda strony powodowej. Zatem ustalenie wysokości szkody na daty wydania bezprawnych decyzji było prawidłowe – również w zakresie stanu prawnego lokali, nie jest bowiem dopuszczalne określanie części elementów szkody na jedną datę, a innych na datę późniejszą. Rozmiar szkody wyznacza zarówno stan techniczny, jak i prawny lokali – odpowiednio na 1989 r. i 1990 r. Przyznanie powodom odszkodowania odpowiadającego wartości <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> bez uwzględnienia jego obciążeń w dacie powstania szkody przewyższałoby więc jej wysokość i prowadziłoby do bezpodstawnego wzbogacenia powodów. Podkreślić przy tym należy, że apelujący nie zakwestionowali ani wartości <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> przyjętej przez biegłego, ani określenia stopnia obniżenia tej wartości ze względu na obciążenie lokalu ustawowym prawem najmu, zaś analiza akt sprawy nie daje również podstaw do zakwestionowania tych wyliczeń z urzędu.</p> <p>Na stanowisko powyższe nie ma wpływu fakt wydania decyzji nadzorczych dopiero w 2005 r. Złożoność analizowanych w sprawie zdarzeń prawnych polega bowiem jedynie na tym, że dopiero wydanie decyzji nadzorczych umożliwiło realizację roszczeń odszkodowawczych powodów, jednak sama szkoda powstała z chwilą wydania decyzji wadliwych.</p> <p>W tym miejscu przywołać należy wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 marca 2010 r., IV CSK 375/09 (LEX nr 898269), zgodnie z którym dopiero ostateczna decyzja nadzorcza, stwierdzająca nieważność lub niezgodność z prawem, pozwala na dochodzenie roszczeń odszkodowawczych i wszczęcie odpowiedniego postępowania sądowego i dlatego jest tym zdarzeniem prawnym, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20041621692" title="Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2004 r. Nr 162, poz. 1692 (art. 5)">art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw</a> (Dz. U. Nr 162, poz. 1692). Wraz z decyzją nadzorczą powstaje wymagany przez ustawę „stan prawny” złożony z kilku zdarzeń. W skład tego „stanu prawnego” wchodzi wydanie ostatecznej decyzji administracyjnej nieważnej lub niezgodnej z prawem, wystąpienie szkody w wyniku jej wydania oraz wydanie ostatecznej decyzji nadzorczej stwierdzającej niezgodność z prawem lub nieważność decyzji wyrządzającej szkodę.</p> <p>W konsekwencji bezprzedmiotowe są zarówno wywody Sądu Okręgowego co do obciążenia <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> ustawowym prawem najmu po śmierci najemcy i wyjeździe najemczyni – właścicieli tego lokalu, jak i zarzuty apelacji z tym związane, bowiem wszystkie te zdarzenia nastąpiły po wydaniu wadliwej decyzji administracyjnej, a więc po utracie przez poprzedników prawnych możności zaspokojenia części ich roszczenia czyli już po powstaniu szkody majątkowej.</p> <p>Z tych względów Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108 § 1 k.p.c.</a> W skład kosztów postępowania apelacyjnego należnych pozwanemu wchodzi wynagrodzenie jego pełnomocnika procesowego w kwocie 2.700 zł obliczone zgodnie z § 6 pkt 6 w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631349" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 (§ 12;§ 12 ust. 1;§ 12 ust. 1 pkt. 2)">§ 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu</a> (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Powodowie zostali nim obciążeni proporcjonalnie do wartości przedmiotu zaskarżenia w przypadku każdego z nich (<span class="anon-block">K. S.</span> – 55 %, a pozostali powodowie po 15 %).</p> </div>