Ppolska.starec← UrzadnikZaloguj

I ACa 323/12

Sądy powszechne2012-11-20
Sygnatura
I ACa 323/12
Data orzeczenia
2012-11-20
Rodzaj
SENTENCE

Sędziowie

Alicja Surdy (PRESIDING_JUDGE)Ewa Lauber-DrzazgaEwa Popek

Podstawa prawna

Treść orzeczenia

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I ACa 323/12 </strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 20 listopada 2012 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Lublinie, I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="300"/> <col width="355"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący - Sędzia</p> </td> <td> <p>SA Alicja Surdy</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędzia:</p> <p>Sędzia:</p> </td> <td> <p>SA Ewa Lauber-Drzazga</p> <p>SA Ewa Popek (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>st.sekr.sąd. Izabela Lipska</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2012 r. w Lublinie na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">R. S.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block"> (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">K.</span>, <span class="anon-block">E. K.</span> i <span class="anon-block">L. R.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji pozwanych od wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu</p> <p>z dnia 10 sierpnia 2011 r. sygn. akt I C 266/10</p> <p>uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemuw Radomiu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej.</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I ACa 323/12 </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powód <span class="anon-block">R. S.</span> w pozwie z dnia <span class="anon-block">(...)</span>roku wniósł <br/>o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym i orzeczenie w nim, <br/>by pozwani <span class="anon-block"> (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą <br/>w <span class="anon-block">K.</span>, <span class="anon-block">E. K.</span> oraz <span class="anon-block">L. R.</span> solidarnie zapłacili powodowi kwotę 366.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia <span class="anon-block">(...)</span>roku do dnia zapłaty i kosztami procesu.</p> <p>W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że w dniu <span class="anon-block">(...)</span>roku strony zawarły umowę, której przedmiotem było wykonanie przez pozwaną spółkę na rzecz powoda robót budowlanych. Na poczet prac objętych umową <br/>i przysługującego pozwanej spółce wynagrodzenia powód wpłacił zaliczkę <br/>w kwocie 366.000 zł. Zabezpieczeniem zaliczki a także zobowiązań pozwanej spółki wynikających z umowy był weksel in blanco wraz z deklaracją wekslową <br/>z dnia <span class="anon-block">(...)</span>roku wystawiony przez pozwaną spółkę oraz poręczony przez pozwane <span class="anon-block">E. K.</span> i <span class="anon-block">L. R.</span>. W miarę realizacji umowy pozwana spółka wystawiała faktury obejmujące jej wynagrodzenie, a powód regulował te faktury. Zgodnie z § 11 ust. 5 umowy z każdej faktury powód potrącał 10 % jej wartości netto tytułem zabezpieczenia należytego wykonania umowy i zobowiązań wynikających z udzielonej gwarancji i rękojmi. Z uwagi na niedotrzymanie terminu zakończenia robót, niezakończenie całości robót oraz złą jakość wykonanych robót powód odstąpił od umowy i naliczył kary umowne zastrzeżone w § 13 ust. 2. Ponieważ uregulował wszystkie wystawione przez pozwaną spółkę faktury, doszło do nadpłaty kwoty 366.000 zł z wcześniej przelanej zaliczki. Pozwana nie zwróciła pobranej zaliczki oraz nie wywiązała się z zobowiązań umownych, w związku z tym powód wystąpił do pozwanych <br/>o zapłatę kwoty 366.000 zł, do wysokości której zgodnie z deklaracją wekslową był uprawniony do wypełnienia weksla. Pomimo zawiadomienia o wypełnieniu weksla i upływu terminu zapłaty pozwani nie uiścili należnej kwoty.</p> <p>W dniu <span class="anon-block">(...)</span>roku w sprawie I Nc <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">S. O.</span>w <span class="anon-block">R.</span>wydał nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym, w którym orzekł zgodnie z żądaniem pozwu (k. 73).</p> <p>W zarzutach od nakazu zapłaty pozwani wnieśli o uchylenie nakazu zapłaty, oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów procesu. <br/>W uzasadnieniu pozwani podnieśli, że: 1) weksel nie jest ważny, gdyż nie zawiera prawidłowego podpisu wystawcy, 2) weksel nie został uzupełniony; <br/>3) weksel został wystawiony jako zabezpieczenie zaliczki, które to zobowiązanie zostało już przez pozwaną uregulowane i nie istnieje zobowiązanie zabezpieczone wekslem, 4) weksel nie został przedstawiony do zapłaty, 5) powód nie wykazał, że pozwana nie wywiązywała się z postanowień umownych (k. 78-80).</p> <p>Wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2011 roku Sąd Okręgowy w Radomiu utrzymał w mocy nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym w dniu <br/> <span class="anon-block">(...)</span>roku.</p> <p>W uzasadnieniu wyroku Sąd Okręgowy wskazał na następujące ustalenia <br/>i motywy rozstrzygnięcia.</p> <p>W dniu <span class="anon-block">(...)</span>roku powód <span class="anon-block">R. S.</span> (działający pod firmą Przedsiębiorstwo <span class="anon-block">(...)</span>z siedzibą w <span class="anon-block">R.</span>) zawarł z pozwaną <span class="anon-block"> (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">K.</span> umowę o roboty budowlane na budowę <span class="anon-block"> Pasażu (...)</span> we <span class="anon-block">W.</span>. Zgodnie z § 2 umowy wszystkie roboty miały być wykonane przez wykonawcę do <span class="anon-block">(...)</span>roku. W § 13 punkt 1 umowy przewidziano m. in. możliwość odstąpienia od umowy z przyczyn dotyczących wykonawcy, gdy opóźnienie w terminach realizacji elementów robót przekracza 10 dni. Na poczet prac objętych umową i przysługującego <br/>z tego tytułu wynagrodzenia powód wpłacił zgodnie z <span class="anon-block"> (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">B.</span> kwotę 366.000 zł. Jako zabezpieczenie zaliczki pozwana <span class="anon-block"> spółka (...)</span> wystawiła weksel własny in blanco, który został poręczony przez <span class="anon-block">E. K.</span> i <span class="anon-block">L. R.</span>. W deklaracji wekslowej upoważniono powoda do wypełnienia weksla w każdym czasie - w przypadku nie wywiązywania się przez <span class="anon-block"> spółkę (...)</span> ze zobowiązań oraz opatrzenia weksla datą płatności według uznania powoda do kwoty 366.000 zł, zawiadamiając o tym listem poleconym pozwanych, wysłanym przynajmniej na 7 dni przed terminem płatności.</p> <p>W czasie obowiązywania umowy pozwana spółka wykonywała zlecone prace i otrzymywała za nie kolejne płatności. Nastąpiło opóźnienie w realizacji robót. Pozwana spółka nie dotrzymała terminu zakończenia robót, nie wywiązywała się w całości ze swych zobowiązań.</p> <p>W piśmie z dnia <span class="anon-block">(...)</span>roku powód odstąpił od umowy z przyczyn dotyczących wykonawcy - niedotrzymania przewidzianych w umowie terminów realizacji i bezpodstawnego zaprzestania robót, naliczył karę umowną <br/>w wysokości 590.448 zł, potrącił należność z <span class="anon-block">faktury Nr (...)</span> z dnia <span class="anon-block">(...)</span>roku. Powód wystawił fakturę korygującą VAT nr <span class="anon-block">(...)</span>na kwotę 366.000 zł, która nie została zapłacona.</p> <p>W piśmie z dnia 13 stycznia 2009 roku powód poinformował pozwanych, że wypełni weksel na kwotę 366.000 zł, jeżeli do dnia 24 stycznia 2009 r. nie zostanie mu zwrócona kwota 590.448 zł tytułem kar umownych.</p> <p>Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny w oparciu o dowody <br/>z dokumentów, zeznania świadków <span class="anon-block">M. B.</span> i <span class="anon-block">M. G.</span>, uznając te dowody za wiarygodne w całości. Sąd Okręgowy wskazał, że dał wiarę zeznaniom świadków <span class="anon-block">M. B.</span> i <span class="anon-block">M. G.</span>, jednak ich zeznania, z uwagi na ogólnikowość, miały walor uzupełniający. Odmówił natomiast wiary zeznaniom świadka <span class="anon-block">G. R.</span>, ponieważ były gołosłowne i nie poparte żadnymi dowodami z dokumentów, a ponadto sprzeczne z całością prawidłowo zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.</p> <p>Dokonując oceny ustalonych okoliczności faktycznych Sąd Okręgowy przytoczył treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 647)">art. 647 k.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 101)">art. 101 prawa wekslowego</a>. Podniósł, <br/>że powód dochodził zapłaty na podstawie weksla. W ocenie Sądu Okręgowego zarzuty pozwanych nie były zasadne. Na uzasadnienie takiego stanowiska Sąd Okręgowy przytoczył następujące argumenty: 1) z deklaracji wekslowej wynika, że podpisani na wekslu <span class="anon-block">G. R.</span> i <span class="anon-block">A. K.</span> działali w imieniu <span class="anon-block"> (...) Spółki z o. o.</span> w <span class="anon-block">K.</span>; 2) powód prawidłowo zawiadomił pozwanych, że wypełni weksel w razie niezwrócenia przez nich zaliczki; <br/>3) pozwani byli świadomi faktu wypełnienia weksla; 4) weksel został wypełniony zgodnie z deklaracją wekslową, nie ma więc podstaw by go podważać. Wobec tego Sąd Okręgowy utrzymał w mocy nakaz zapłaty z dnia 14 kwietnia 2009 roku.</p> <p>Apelację od powyższego wyroku wnieśli pozwani zarzucając:</p> <p>1)  naruszenie prawa materialnego poprzez nieprawidłowe zastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 1;art. 38;art. 101)">art. 1, 38, 101 prawa wekslowego</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 486)">art. 486 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 647)">art. 647 k.c.</a>;</p> <p>2)  naruszenie prawa procesowego poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów;</p> <p>3)  sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.</p> <p>Wskazując na powyższe zarzuty pozwani wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie nakazu zapłaty wydanego w dniu 14 kwietnia 2009 roku i oddalenie powództwa w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Pozwani również wnieśli o zasądzenie „<em> <!-- -->na rzecz powoda od pozwanego kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych z uwzględnieniem postępowania międzyinstancyjnego</em>”.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje:</strong> apelacja jest zasadna, chociaż z innych przyczyn niż w niej podniesione.</p> <p>W ocenie Sądu Apelacyjnego w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności pozwalające przyjąć, że nie doszło do rozpoznania istoty sprawy.</p> <p>Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego do nierozpoznania istoty sprawy dochodzi wówczas, gdy rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji nie odnosi się do tego, co było przedmiotem sprawy, gdy zaniechał on zbadania materialnej podstawy żądania albo merytorycznych zarzutów strony (wyrok <br/>SN z dnia 12 września 2002 roku, IV CKN 1298/00, LEX nr 80271, wyrok <br/>SN z dnia 14 maja 2002 roku, V CKN 357/0, LEX nr 55513, wyrok SN z dnia 20 lutego 2002 roku, I CKN 486/00, LEX nr 54355, wyrok SN z dnia <br/>22 kwietnia 1999 roku, II UKN 589/98, OSNP 2000, z. 12, poz. 98, wyrok SN <br/>z dnia 23 września 1998 roku, II CKN 897/97, OSNCP 1999, z. 1 poz. 22, postanowienie SN z dnia 22 kwietnia 1998 roku, I CKN 1042/97, LEX <br/>nr 50760).</p> <p>W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 187;art. 187 § 1;art. 187 § 1 pkt. 1)">art. 187 § 1 pkt 1 k.p.c.</a> żądanie, z jakim powód zwraca się <br/>do sądu musi być dokładnie określone. Warunek ten jest spełniony wówczas, gdy samo żądanie jest jasno i wyraźnie sprecyzowane pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Dokładnie określone żądanie wskazuje, jakiego rodzaju rozstrzygnięcia oczekuje powód od sądu i określa granice rozpatrywania sprawy przez sąd.</p> <p>Z uzasadnienia pozwu wynika, że powód jako podstawę faktyczną żądania powołał fakt wypełnienia weksla in blanco (którego wystawcą według powoda była <span class="anon-block"> (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">K.</span> a poręczycielkami <span class="anon-block">E. K.</span> i <span class="anon-block">L. R.</span>) oraz okoliczności faktyczne związane ze stosunkiem podstawowym, a mianowicie fakty dotyczące zawarcia umowy o roboty budowlane, wpłacenia przez powoda zaliczki, odstąpienia od umowy, naliczenia kary umownej. Przytaczając okoliczności faktyczne powód nie wskazał jednak jednoznacznie co obejmuje kwota 366.000 zł dochodzona pozwem. Powód powołał się na fakt wpłacenia zaliczki <br/>w wysokości 366.000 zł, zapłaty za należności wynikające z faktur oraz brak zwrotu tej zaliczki. Jednocześnie powołał się na swoje uprawnienie wynikające z § 13 ust. 2 umowy i obciążenie pozwanej spółki karą umowną (bez wskazania jej wysokości) wobec odstąpienia od umowy. Z uzasadnienia pozwu nie wynika jednoznacznie, czy podstawą faktyczną żądania zasądzenia kwoty 366.000 zł jest zwrot zaliczki, czy zapłata kary umownej. Powód jedynie lakonicznie podniósł, że uwzględniając, że pozwana spółka nie zwróciła pobranej zaliczki oraz nie wywiązała się z przyjętych na siebie zobowiązań umownych wystąpił do pozwanej spółki jako wystawcy weksla oraz pozwanych <span class="anon-block">E. K.</span> <br/>i <span class="anon-block">L. R.</span> jako poręczycieli o zapłatę kwoty 366.000 zł, do wysokości której zgodnie z deklaracją wekslową miał prawo wypełnić weksel. Jednocześnie do pozwu powód dołączył trzy pisma noszące daty 19 stycznia 2009 roku, w których wezwał pozwane (<span class="anon-block"> spółkę (...)</span> oraz <span class="anon-block">E. K.</span> <br/>i <span class="anon-block">L. R.</span>) do zapłaty kwoty 590.448 zł tytułem kar umownych naliczonych zgodnie z § 13 ust. 2 umowy, w terminie do 31 stycznia 2009 roku, pod rygorem wypełnienia weksla in blanco (k.59, 61, 63). Pisma te wskazują na to, że kwota 366.000 zł (na którą został następnie wypełniony weksel in blanco) stanowi część kary umownej (naliczonej przez powoda na łączną kwotę 590.448 zł vide pisma z dnia 17 maja 2007 roku k. 53-55). Zważywszy na to, że powód w uzasadnieniu pozwu powoływał się jednocześnie na stosunek podstawowy oraz na weksel, w opisanej sytuacji nie jest jasna podstawa faktyczna żądania, czy żądanie zapłaty kwoty 366.000 zł obejmuje zwrot zaliczki, czy też część naliczonej kary umownej, czy też na kwotę 366.000 zł składają się inne należności (i jakie). W tym miejscu zwrócić należy uwagę, że łączna kwota należności wynikająca z faktur wystawionych przez pozwaną spółkę (bez zaliczki w kwocie 366.00 zł) obejmuje kwotę 1.449.027,36 zł. Powód zapłacił pozwanej spółce łącznie (bez zaliczki) kwotę 1.709.398,07 zł. Różnica pomiędzy wymienionymi kwotami stanowi kwotę 210.370,71 zł.</p> <p>Stwierdzić zatem należy, że podstawa faktyczna żądania nie została dostatecznie jasno sprecyzowana. Sąd Okręgowy rozpoznający sprawę powinien przede wszystkim wezwać powoda do sprecyzowania żądania przez precyzyjne wskazanie podstawy faktycznej żądania i wyjaśnienie co obejmuje kwota 366.000 zł. Brak takiego wezwania i w jego wyniku brak jasnego określenia podstawy faktycznej żądania stanowi uchybienie procesowe mające wpływ na wynik sprawy. Nie można bowiem uznać, że Sąd Okręgowy rozpoznał istotę sprawy, jeżeli nie została dokładnie sprecyzowana podstawa faktyczna żądania.</p> <p>Podnieść należy, że dochodząc wierzytelności wekslowej wierzyciel może w pozwie - niezależnie od powołania się na treść weksla - przytoczyć fakty <br/>i dowody uzasadniające roszczenie wynikające ze stosunku podstawowego. Innymi słowy, może oprzeć żądanie pozwu na dwóch podstawach faktycznych <br/>i prawnych, czyniąc podstawą zasadniczą dołączony do pozwu weksel. Jeżeli <br/>w takiej sytuacji okaże się, że zobowiązanie wekslowe nie istnieje, sąd musi rozpoznać żądanie wynikające z drugiej, dodatkowej podstawy przytoczonej przez powoda.</p> <p>W niniejszej sprawie wobec powołania się przez powoda w pozwie zarówno na weksel, jak i na stosunek podstawowy obowiązkiem Sądu pierwszej instancji było dokonanie oceny zasadności żądania pozwu nie tylko w oparciu <br/>o przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 ()">prawa wekslowego</a>, ale także w świetle dodatkowych okoliczności faktycznych przytoczonych dla jego uzasadnienia dotyczących stosunku podstawowego. Uwaga ta jest o tyle istotna, że nie można podzielić ustaleń Sądu Okręgowego, że wystawcą weksla in blanco była pozwana <span class="anon-block"> spółka (...)</span>. Sąd Okręgowy dokonując takich ustaleń wskazał, że weksel in blanco został podpisany przez <span class="anon-block">A. K.</span> i <span class="anon-block">G. R.</span>, którzy działali jako organ <span class="anon-block"> spółki (...)</span> (członkowie zarządu), co ma wynikać z deklaracji wekslowej. Tym samym Sąd Okręgowy uznał, że wystawcą weksla in blanco jest <span class="anon-block"> spółka (...)</span>. Takie ustalenia i wnioski nie są prawidłowe.</p> <p>Zauważyć należy, że wekslu in blanco (który następnie został wypełniony przez powoda) na jego przedniej stronie widnieją nakreślone słowa <span class="anon-block"> (...)</span> oraz poniżej adres „<span class="anon-block">(...)-(...) C.</span> Śl. <span class="anon-block">ul. (...)</span>” oraz <span class="anon-block"> (...)</span> oraz poniżej adres „<span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">M.</span>Na drugiej stronie weksla nakreślone są słowa: „poręczam <span class="anon-block">E. K.</span> <br/> <span class="anon-block"> (...)</span>” oraz „poręczam <span class="anon-block">L. R.</span> <span class="anon-block"> (...)</span>” (kserokopia weksla k. 11).</p> <p>W tym miejscu podnieść należy, że nie można podzielić zarzutów apelujących, że weksel in blanco nie został wypełniony. W aktach sprawy znajduje się kserokopia weksla, który został złożony w oryginale przez powoda. Z protokołu z dnia 2 kwietnia 2009 roku (k.10) wynika, że w dniu 2 kwietnia 2009 roku do biura podawczego Sądu Okręgowego w Radomiu wpłynął weksel na kwotę 366.000 zł wystawiony przez <span class="anon-block">G. R.</span> i <span class="anon-block">A. K.</span> i poręczony przez <span class="anon-block">E. K.</span> i <span class="anon-block">L. R.</span>. W protokole opisano oryginał weksla, a opis ten zgodny jest z kserokopią weksla z k. 11 <br/>i wynika z niego, że weksel został uzupełniony. Oryginał uzupełnionego weksla został umieszczony w zalakowanej kopercie i przekazany do Oddziału Administracyjnego Sądu Okręgowego w Radomiu wraz z jednym egzemplarzem protokołu. Do akt dołączono kserokopię oryginału weksla <br/>(k. 11). Z tych też względów Sąd Apelacyjny nie podzielając zarzutów pozwanych dotyczących nieuzupełnienia weksla, oddalił ich wniosek złożony <br/>w piśmie z dnia 19 listopada 2012 roku o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego. Z wniosku tego nie wynikało, aby postępowania karne toczyło się, dopiero w dniu 3 listopada 2012 roku pozwani zgłosili zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. Wniosek ten opierał się na założeniu, że do pozwu nie dołączono uzupełnionego weksla in blanco, ponieważ pozwani nie otrzymali wraz z odpisem pozwu odpisu takiego weksla. O ile pozwanym nie doręczono wraz z odpisem pozwu odpisu uzupełnionego weksla (którego oryginał znajduje się w Oddziale Administracyjnym Sądu Okręgowego w Radomiu), to świadczy to jedynie <br/>o uchybieniu procesowym. Nie uzasadnienia jednak tezy stawianej przez pozwanych, że weksel nie został uzupełniony. Innych twierdzeń i zarzutów świadczących o tym, że weksel in blanco nie został uzupełniony pozwani nie zgłaszali.</p> <p>Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 101)">art. 101 prawa wekslowego</a> wymienia przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest traktowanie dokumentu jako weksla własnego. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 101;art. 101 pkt. 7)">art. 101 pkt 7 prawa wekslowego</a> weksle własny musi zawierać podpis wystawcy.</p> <p>Jeżeli wystawcą weksla jest przedsiębiorca, jego podpis obejmuje firmę, często odbitą stemplem firmowym oraz podpisy samego przedsiębiorcy (gdy jest nim osoba fizyczna) lub osób upoważnionych do zaciągania w jego imieniu zobowiązań wekslowych, ponieważ osoba prawna nie może się sama podpisać. Podpisy muszą być składane w sposób ujawniony w rejestrze i powinny wskazywać, że zostały złożone w imieniu osoby prawnej, a nie prywatnie przez osoby podpisujące, muszą być zatem umieszczone pod odciskiem firmy przedsiębiorcy, tj. pod stemplem lub napisaną firmą (por. m.in. <br/>M.H. Koziński, Weksle (w) M. Bączyk. M.H. Koziński, M. Michalski, <br/>W. Pyzioł, A. Szumański, I Weiss: Papiery wartościowe, Kraków 2000, s. 363; orzeczenie SN z dnia 15 lutego 1928 roku, Rw. 2214/27, PS 1928, poz. 440A).</p> <p>W orzecznictwie przyjmuje się, że wykładnia tekstu weksla nie jest wyłączona, w szczególności co do oczywistych błędów w pisowni, łączeniu lub odmianie poszczególnych wyrazów zawartych w treści weksla. Dopuszczalna jest obiektywna wykładnia weksla, której podstawę, także co do treści oświadczeń woli określających treść zobowiązania wekslowego, winien stanowić tekst weksla. Z uwagi na charakter weksla jako zobowiązania formalnego, nie jest dopuszczalna subiektywna wykładnia treści zobowiązania wekslowego, która odwołuje się do rzeczywistej woli strony, nie mającej odzwierciedlenia w tekście weksla. Wyłączona jest tym samym możliwość dokonania w drodze wykładni zmian w tekście weksla, także co do tego kto <br/>i w jakim charakterze podpisał weksel. Treść zobowiązania wekslowego ustala się bowiem na podstawie tekstu weksla, co nie oznacza uwzględnienia dosłownego brzmienia dokumentu, bowiem decydujący jest sens wyrażonego oświadczenia woli ustalony w drodze wykładni obiektywnej na podstawie tekstu weksla (por. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 23 kwietnia 1993 roku, <br/>III CZP 7/93, LEX nr 3921 i z dnia 29 czerwca 1995 roku, III CZP 66/95, <br/>LEX nr 9220, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2004 roku, I CK 5/04, LEX nr 585671).</p> <p> <span class="anon-block">A. K.</span> i <span class="anon-block">G. R.</span> podpisując w dniu <span class="anon-block">(...)</span>roku dwa dokumenty (deklarację wekslową i weksel in blanco), tylko przy podpisywaniu deklaracji wekslowej wskazali, że składają podpisy w imieniu reprezentowanej przez nich osoby prawnej - pozwanej <span class="anon-block"> spółki (...)</span>. <br/>We wstępnej części deklaracji wekslowej wprost zostało zaznaczone, że <span class="anon-block">A. K.</span> i <span class="anon-block">G. R.</span> działają w imieniu spółki, jako członkowie jej zarządu. Natomiast składając podpisy na blankiecie weksla in blanco nie zaznaczyli, że podpisy te składają w imieniu spółki. Jak wynika z ustaleń Sądu Apelacyjnego na przedniej stronie weksla widnieje nakreślone: „<span class="anon-block">G. R.</span> <span class="anon-block">(...)-(...) C.</span> Śl. <span class="anon-block">ul. (...)</span>”, „<span class="anon-block">A. K.</span> <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)-(...) M.</span>”. Kierując się przy wykładni weksla jedynie jego tekstem (obiektywna wykładnia weksla) stwierdzić należy, że <span class="anon-block">A. K.</span> i <span class="anon-block">G. R.</span> nie podpisali weksla w imieniu pozwanej <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, lecz jako osoby fizyczne. Nie oznacza to jednak (jak zarzuca apelacja), <br/>że weksel jest nieważny. Dokument, której oryginał znajduje się w Sądzie Okręgowym w Radomiu (vide: protokół k. 10), a którego kserokopia znajduje się na karcie 11 akt sprawy, spełnia wszystkie przesłanki określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 101)">art. 101 prawa wekslowego</a>. Wystawcami weksla są <span class="anon-block">A. K.</span> i <span class="anon-block">G. R.</span> (jako osoby fizyczne), zaś poręczycielami <span class="anon-block">E. K.</span> i <span class="anon-block">L. R.</span>. Sąd Okręgowy nieprawidłowo dokonał wykładni treści weksla w zakresie osoby wystawcy posługując się deklaracją wekslową. Taka wykładnia treści weksla dokonana została z naruszeniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 101)">art. 101 prawa wekslowego</a>, gdyż - jak już wyżej wskazano - wykładnia weksla dopuszczalna jest jedynie w granicach jego tekstu.</p> <p>Sąd Okręgowy rozpoznający ponownie sprawę powinien przede wszystkim wezwać powoda do sprecyzowania żądania, przez precyzyjne wskazanie podstawy faktycznej żądania. Sąd Okręgowy powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe, mając na uwadze treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 495;art. 495 § 3)">art. 495 § 3 k.p.c.</a> (obowiązującego w dacie wszczęcia postępowania). Następnie kierując się przy ocenie dowodów zasadami wyrażonymi w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, powinien dokonać oceny prawnej ustalonych faktów, biorąc pod uwagę treść sprecyzowanego żądania, mając na uwadze, że w pierwszej kolejności powód powoływał jako podstawę faktyczną i prawną weksel, a jako drugą, dodatkową – stosunek podstawowy. Sąd Okręgowy powinien rozważyć zasadność żądania opartego na wekslu uwzględniając powyższe uwagi dotyczące charakteru podpisów <span class="anon-block">A. K.</span> i <span class="anon-block">G. R.</span>. Sąd Okręgowy powinien ustosunkować się do zarzutów braku przedstawienia weksla do zapłaty, mając na uwadze treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 38)">art. 38 prawa wekslowego</a>. Sąd Okręgowy powinien mieć na uwadze, że nieprzedstawienie weksla do zapłaty jego wystawcy rodzi co do odsetek tylko ten skutek, że wierzyciel wystawcy, będący posiadaczem weksla może ich dochodzić nie od dnia przedstawienia weksla do zapłaty, którego nie było, ale od dnia, w którym wystawca weksla mógł dokonać oględzin tego dokumentu i stwierdzić czy istnieje jego zobowiązanie wekslowe. Datę <br/>tę można ustalić przy pomocy wszystkich środków dowodowych i może nią być także dzień, w którym pozwany mógł się zapoznać z dołączonym do pozwu wekslem. Sąd Okręgowy powinien także szczegółowo ustosunkować się <br/>do wszystkich zarzutów pozwanych podniesionych w zarzutach od nakazu zapłaty. Jednocześnie Sąd Okręgowy powinien mieć na uwadze, że żądanie pozwu powód opierał również na stosunku podstawowym i twierdzeniach <br/>o nienależytym wykonaniu zobowiązania przez pozwaną spółkę. O ile Sąd Okręgowy dojdzie do przekonania, że zobowiązanie wekslowe nie istnieje, <br/>to powinien rozpoznać żądanie wynikające z drugiej powoływanej podstawy faktycznej i prawnej (stosunku podstawowego).</p> <p>W tym odnosząc się do zarzutów apelacji miejscu podnieść należy, <br/>że <span class="anon-block">G. R.</span> został prawidłowo przesłuchany w dniu 30 maja 2011 roku w charakterze świadka. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 300;art. 300 § 1)">art. 300 § 1 k.p.c.</a> za osobę prawną sąd przesłuchuje osoby wchodzące w skład organu uprawnionego do jej reprezentowania. W piśmie z dnia 11 maja 2009 roku <span class="anon-block">G. R.</span> złożył oświadczenie adresowane do <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, że z dniem 12 maja 2009 roku rezygnuje z funkcji prezesa zarządu (k.171). Rezygnacja jest jednostronną czynnością prawną członka zarządu, może nastąpić w terminie w rezygnacji wskazanym. Oświadczenie woli o rezygnacji z funkcji członka zarządu spółki wymaga zakomunikowania go spółce, zatem do czynności tej odnosi się regulacja wynikająca z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 61)">art. 61 k.c.</a> Z akt sprawy wynika, że rezygnacja dotarła do wiadomości drugiego wspólnika i jednocześnie członka zarządu <span class="anon-block"> spółki (...)</span> (na pewno przed dniem przesłuchania <span class="anon-block">G. R.</span> w charakterze świadka). <span class="anon-block">G. R.</span> przesłał pełnić funkcję członka zarządu <span class="anon-block"> spółki (...)</span> z uwagi na skuteczne złożenie rezygnacji (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 202;art. 202 § 4;art. 202 § 5)">art. 202 § 4 i 5 k.s.h.</a>). <span class="anon-block">G. R.</span> nie mógł zatem zostać przesłuchany w niniejszej sprawie w imieniu pozwanej spółki, gdyż nie wchodził w skład organu uprawnionego do jej reprezentowania. Ustalenia jednak wymaga, kiedy dotarło do wiadomości drugiego wspólnika <br/>i jednocześnie członka zarządu <span class="anon-block"> spółki (...)</span> oświadczenie <span class="anon-block">G. R.</span> o rezygnacji z funkcji członka zarządu spółki, oraz czy po tym dniu pozwana spółka ma organ uprawniony do jej reprezentacji. Zgodnie bowiem z umową spółki i wpisem do KRS zarząd spółki jest dwuosobowy, a do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie <br/>z prokurentem. W piśmie z dnia 6 lipca 2009 roku <span class="anon-block">A. R.</span> poinformował Sąd Okręgowy, że na dzień sporządzenia pisma <span class="anon-block">A.</span> nie posiada „prawidłowej reprezentacji” (k.114). Pełnomocnictwo do reprezentowania pozwanej spółki zostało udzielone w dniu 8 maja 2009 roku przez obu członków zarządu <span class="anon-block">G. R.</span> i <span class="anon-block">A. K.</span> (k.163). Na rozprawie w dniu 15 grudnia 2009 roku pełnomocnik pozwanej spółki wyjaśnił, że <span class="anon-block">A. K.</span> jest aktualnie jedynym udziałowcem <span class="anon-block"> spółki (...)</span> i jej prezesem na podstawie odjętych uchwał (k.163). Pomimo wielokrotnych wezwań (k. 537, 546, 549, 561) pełnomocnik pozwanej spółki oraz <span class="anon-block">A. K.</span> nie złożyli dokumentów potwierdzających <br/>te okoliczności, a według aktualnych wpisów w KRS osobami uprawnionymi do składania oświadczeń w imieniu spółki nadal są <span class="anon-block">G. R.</span> jako prezes zarządu i <span class="anon-block">A. K.</span> jako wiceprezes (k. 532-534). Ustalenia wymaga więc, czy <span class="anon-block"> spółka (...)</span> ma na organ uprawniony do jej reprezentacji. <br/>W przypadku ustalenia, że takiego organu nie ma Sąd Okręgowy powinien podjąć stosowne czynności (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 69)">art. 69 k.p.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 70)">70 k.p.c.</a>).</p> <p>Sąd Okręgowy prawidłowo także nie wziął pod uwagę treści pisma <span class="anon-block">G. R.</span> z dnia 30 maja 2011 roku (k. 267-282), w którym przedstawił on własną wersję zdarzeń, jak również nie dopuścił jako dowodów w sprawie złożonych przez niego dokumentów prywatnych (dołączonych do pisma z dnia 30 maja 2011 roku k. 282-351). Pismo, w którym świadek <span class="anon-block">G. R.</span> przedstawił przebieg zdarzeń nie stanowi środka dowodowego. Dowodem są zeznania <span class="anon-block">G. R.</span> przesłuchanego w charakterze świadka. Sąd Okręgowy prawidłowo pominął dokumenty złożone przez <span class="anon-block">G. R.</span>, gdyż nie zostały złożone przez żadną ze stron, a strony nie zgłosiły wniosków <br/>o ich dopuszczenie. Z tych też przyczyn Sąd Apelacyjny także pominął <br/>te dokumenty i uznał, że bezprzedmiotowe jest powoływanie się na nie <br/>w apelacji. Podkreślić przy tym należy, że pozwani powołując się na <br/>te dokumenty nie wnosili o ich dopuszczenie na etapie postępowania apelacyjnego.</p> <p>Z uwagi na konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu w Radomiu do ponownego rozpoznania ocena pozostałych zarzutów apelacji jest przedwczesna.</p> <p>Z wyżej podanych względów i na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art. 386 § 4 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 2)">art. 108 § 2 k.p.c.</a> Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji wyroku.</p> </div>