Ppolska.starec← UrzadnikZaloguj

V ACa 886/12

Sądy powszechne2012-11-21
Sygnatura
V ACa 886/12
Data orzeczenia
2012-11-21
Rodzaj
SENTENCE

Sędziowie

Artur LesiakJacek Grela (PRESIDING_JUDGE)Maria Sokołowska

Podstawa prawna

Treść orzeczenia

<p>Sygn. akt V ACa 886/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 21 listopada 2012 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Gdańsku – Wydział V Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col/> <col/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Jacek Grela</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p> SA Artur Lesiak (spr.)</p> <p> SA Maria Sokołowska</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>sekretarz sądowy Joanna Makarewicz</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2012 r. w Gdańsku na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block"> (...) Spółki Akcyjnej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">T.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">R. S.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji pozwanej</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Toruniu</p> <p>z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt I C 443/12</p> <p>I  oddala apelację;</p> <p>II  nie obciąża pozwanej kosztami postępowania apelacyjnego.</p> <p>Na oryginale właściwe podpisy.</p> <p>Sygn. akt V ACa 886/12</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powódka <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">T.</span> wniosła o orzeczenie<br/>nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym, że pozwana <span class="anon-block">R. S.</span> ma<br/>zapłacić powódce kwotę 202.452,22,-zł z ustawowymi odsetkami od dnia 18<br/>listopada 2011 r. do dnia zapłaty oraz koszty procesu według norm przepisanych.</p> <p>W uzasadnieniu pozwu powódka stwierdziła, że <span class="anon-block">A. S.</span> wystawił i<br/>wręczył powódce weksel in blanco w celu zabezpieczenia roszczeń powódki z tytułu<br/>sprzedaży wyrobów hutniczych i/lub tworzyw sztucznych, a <span class="anon-block">R. S.</span> udzieliła<br/>za niego poręczenia wekslowego do kwoty 300.000,-zł.</p> <p>Nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia 9 grudnia 2011 r. Sąd<br/>Okręgowy w <span class="anon-block">T.</span> nakazał pozwanej <span class="anon-block">R. S.</span>, aby zapłaciła z weksla na<br/>rzecz powódki kwotę 202.452,22,-zł z ustawowymi odsetkami od dnia 18 listopada<br/>2011 r. do dnia zapłaty wraz z kwotę 9.748,-zł tytułem zwrotu kosztów<br/>postępowania, w tym kwotę 7.217,-zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa<br/>procesowego.</p> <p>W zarzutach od ww. nakazu zapłaty pozwana <span class="anon-block">R. S.</span> wniosła o jego<br/>uchylenie i oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej<br/>kosztów postępowania według norm przepisanych.</p> <p>W uzasadnieniu zarzutów pozwana stwierdziła, że została wprowadzona w<br/>błąd przez przedstawiciela powódki i wystawcę weksla co do rzeczywistej kwoty<br/>zadłużenia. Przed złożeniem podpisu w charakterze poręczyciela wekslowego<br/>zarówno <span class="anon-block">A. S.</span>, jak i przedstawiciel powódki mówili o kwocie kilkudziesięciu<br/>tysięcy złotych. Ze słów przedstawiciela powódki i wystawcy weksla powstało u<br/>pozwanej błędne wyobrażenie co do rzeczywistego obrazu sytuacji. Pozwana<br/>nabrała przekonania, iż przystąpienie przez nią do długu pozwoli na rozłożenie na<br/>raty wymagalnej kwoty kilkudziesięciu tysięcy złotych oraz na powiększenie w tym<br/>czasie kwoty kredytu kupieckiego dla <span class="anon-block">A. S.</span>. To miało pozwolić na dalsze<br/>prowadzenie działalności gospodarczej i obsługę zarówno wymagalnej kwoty długu,<br/>jak też bieżących należności wobec powódki.</p> <p>Ponadto pozwana stwierdziła, że przedstawiciel powódki przed poręczeniem<br/>przez nią długu wywierał na nią silną presję, strasząc możliwością podjęcia</p> <p>przeciwko niej postępowań, w wyniku których utraci cały posiadany majątek. Jej<br/>podpis został w zasadzie wymuszony od pozwanej, a pozwana nie mając<br/>możliwości zastanowienia się nad całą sytuacją i działając w stanie silnego stresu<br/>nie była w stanie realnie ocenić zarówno słuszności podejmowanej przez nią decyzji</p> <p>o poręczeniu weksla, jak również o jej możliwych skutkach na przyszłość. Do<br/>podpisania weksla pozwaną nakłaniał również <span class="anon-block">A. S.</span>, który przekonywał ją, iż<br/>poręczenie weksla to jedyna droga, która pozwoli jemu na dalsze prowadzenie<br/>działalności gospodarczej, a w efekcie tego zapłatę zasądzonych na rzecz<br/>pozwanej i jej dzieci alimentów.</p> <p>W odpowiedzi na zarzuty powódka stwierdziła, że pozwana znała wielkość<br/>zadłużenia <span class="anon-block">A. S.</span>i dlatego poręczyła wystawiony przez<span class="anon-block">(...)</span> weksel do<br/>kwoty 300.000,-zł.</p> <p>Powódka zaprzeczyła, by jej pracownik <span class="anon-block">T. P.</span> wprowadził<br/>pozwaną w błąd co do wysokości zadłużenia <span class="anon-block">A. S.</span> bądź stosował wobec niej<br/>jakiekolwiek i bezprawne groźby.</p> <p>Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2012 r. Sąd Okręgowy w Toruniu utrzymał w<br/>mocy nakaz zapłaty.</p> <p>Podstawą tego rozstrzygnięcia były następujące ustalenia i rozważania Sądu I<br/>instancji:</p> <p> <span class="anon-block">A. S.</span> jest dłużnikiem powódki. Jego zadłużenie wobec powódki zostało<br/>stwierdzone nakazem zapłaty z 30 maja 2011 r. wydanym przez Sąd Okręgowy <span class="anon-block">(...)</span> w sprawie o sygn. <span class="anon-block">(...)</span> oraz nakazem zapłaty z 30 maja 2011 r.<br/>wydanym przez Sad Rejonowy w <span class="anon-block">T.</span> w sprawie o sygn. <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>Na podstawie ww. tytułów egzekucyjnych powódka wszczęła postępowanie<br/>zabezpieczające. W toku prowadzonych czynności komorniczych w dniu 18 lipca<br/>2011 r. komornik przystąpił do zajmowania ruchomości na terenie przedsiębiorstwaA. <span class="anon-block">S.</span>. Czynności te były dokonywane w obecności <span class="anon-block">A. S.</span> i przedstawiciela<br/>powódki <span class="anon-block">T. P.</span>. Ruchomości, które miał zająć komornik były<br/>niezbędne do prowadzenia działalności przez <span class="anon-block">A. S.</span>. <span class="anon-block">T. P.</span> wyraził zgodę<br/>na odstąpienie od czynności komorniczych, o ile <span class="anon-block">A. S.</span> dokona dodatkowych<br/>zabezpieczeń w postaci wystawienia weksla in blanco i poręczenia tego weksla<br/>przez pozwaną. W trakcie ustalenia dodatkowych zabezpieczeń wierzytelnościA. <span class="anon-block">S.</span> przyznał, że dokonał z pozwaną podziału majątku wspólnego wiosną<br/>2011 r. Na temat podpisania weksla przez pozwaną <span class="anon-block">A. S.</span> rozmawiał z nią</p> <p>przez telefon. W rozmowie tej nie brał udziału <span class="anon-block">T. P.</span>. Pozwana wyraziła zgodę<br/>na przyjazd do przedsiębiorstwa w celu podpisania weksla w charakterze awalisty.<br/>Po przyjeździe do przedsiębiorstwa początkowo pozwana odmówiła poręczenia<br/>weksla. W związku z tym <span class="anon-block">T. P.</span> powiadomił wystawcę weksla, że jest<br/>zmuszony zwrócić się telefonicznie do komornika o kontynuowanie czynności, od<br/>których odstąpił na skutek jego wniosku.</p> <p>Po złożeniu tego oświadczenia przez <span class="anon-block">T. P.</span> <span class="anon-block">A. S.</span> poprosił żonę o<br/>rozmowę w oddzielnym pokoju. W rozmowie tej nie uczestniczył <span class="anon-block">T. P.</span>. W<br/>trakcie rozmowy <span class="anon-block">A. S.</span> wyjaśnił pozwanej, że jeśli dojdzie do zajęcia<br/>ruchomości, od których zajęcia odstąpiono, nie będzie mógł kontynuować<br/>działalności gospodarczej i przekazywać żonie alimentów na jej rzecz i na rzecz mał.<br/>dziecka w kwocie 3.000,-zł.</p> <p>Po zakończeniu rozmowy <span class="anon-block">A. S.</span> i <span class="anon-block">R. S.</span> zgodnie oświadczyli, że<br/>podpiszą deklarację wekslową oraz weksel in blanco, przy czym <span class="anon-block">A. S.</span> go jako wystawca weksla, zaś pozwana jako poręczyciel wekslowy<br/>(awalista). Przed podpisaniem tych dokumentów <span class="anon-block">T. P.</span> poinformował pozwaną</p> <p>1  możliwości ograniczenia jej odpowiedzialności za dług męża do kwoty 300.000,-zł,<br/>na co przystała pozwana.</p> <p>Początkowo pozwana pomagała <span class="anon-block">A. S.</span> w spłacie zadłużenia wobec<br/>powódki. W sumie pozwana i jej były maż uiścili kwotę 35.000,-zł. Kwota ta została<br/>rozliczona przez komornika w postępowaniach komorniczych, sygn.. akt <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>1  <span class="anon-block">(...)</span>. Wielkość zadłużenia <span class="anon-block">A. S.</span> wobec powódki stanowi kwotę<br/>202.452,22,-zł, która odpowiada kwocie wynikającej z weksla in blanco.</p> <p>Dopiero w zarzutach od nakazu zapłaty pozwana złożyła oświadczenie o i<br/>uchyleniu się od skutków prawnych podpisania weksla w charakterze awalisty.<br/>Wcześniej takie oświadczenie nie składała powódce, pomimo powiadomienia jej<br/>pismem z 9 listopadzie 2011 r. o wypełnieniu weksla i wezwaniu do jego wykupu.</p> <p>Sąd Okręgowy uznał, że zeznania świadka <span class="anon-block">T. P.</span> zasługiwały<br/>na wiarę. Zeznania te korespondowały w zasadzie z zeznaniami świadka <span class="anon-block">A.</span> i przesłuchaniem pozwanej. Świadek rzeczowo i spójnie logicznie przedstawił<br/>okoliczności podpisania przez pozwaną i <span class="anon-block">A. S.</span> deklaracji wekslowej i weksla<br/>in blanco. Dłużni i pozwana przyznali, że ich działanie było spowodowane podjętymi</p> <p>i  czynnościami egzekucyjnymi. Przystąpienie przez komornika do tych czynności<br/>wymusiło na dłużniku i pozwanej niezwłoczne działanie.</p> <p>3</p> <p>Zeznania <span class="anon-block">A. S.</span> i pozwanej Sąd Okręgowy uznał co do zasady za<br/>wiarygodne. Za niewiarygodne Sąd I instancji uznał zeznania <span class="anon-block">A. S.</span> gdy<br/>twierdził, że spłacił na rzecz powódki kwotę 40.000 zł, oraz że nie pamięta treści<br/>weksla, a w szczególności ograniczenia odpowiedzialności żony do kwoty 300.000<br/>zł. Z kolei zeznania pozwanej są niewiarygodne w tej części, w której twierdzi, że <span class="anon-block">T.</span>i jej były mąż wprowadzili ją w błąd co do wielkości zadłużenia <span class="anon-block">A.</span>. Pozwana przyznała bowiem, że to na skutek propozycji <span class="anon-block">T. P.</span> weksel jako poręczyciel do kwoty 300.000,-zł. Miała zatem świadomość,<br/>jakiej wielkości zadłużenie posiada były mąż wobec powódki. Nie zasługuje również<br/>na wiarę twierdzenie pozwanej, że nie wiedziała o długach męża i oraz że w chwili<br/>podziału majątku wspólnego przedsiębiorstwo prowadzone przez<span class="anon-block">A. S.</span> bardzo dobrze. Twierdzenie to nie zasługuje na wiarę, i jeśli się<br/>zważy, że w wyniku podziału majątku wspólnego dokonanego wiosną 2011 r.<br/>pozwana nabyła nieruchomości nie obciążone hipotecznie, w maju i czerwcu 2011<br/>r. zostały wydane nakazy zapłaty przeciwko <span class="anon-block">A. S.</span>, które dotyczyły<br/>należności wymagalne w styczniu 2011 r.</p> <p>Sąd Okręgowy zważył, że poręczyciel wekslowy może podnosić przeciwko<br/>wierzycielowi posiadającemu weksel zarzuty:</p> <dl> <dt>•</dt> <dd> <p>obiektywne służące każdemu dłużnikowi wekslowemu przeciwko każdemu<br/>posiadaczowi weksla,</p> </dd> <dt>•</dt> <dd> <p>zarzuty subiektywne oparte na jego osobistych stosunkach z posiadaczem<br/>weksla,</p> </dd> <dt>•</dt> <dd> <p>zarzuty subiektywne oparte na stosunkach osobistych osoby, za którą<br/>poręczył z osoba posiadającą weksel, jeżeli według <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 ()">prawa wekslowego</a> osobie tej<br/>przysługuje prawo zasłaniania się takimi zarzutami.</p> </dd> </dl> <p>Natomiast poręczyciel wekslowy nie może podnosić wobec posiadacza weksla<br/>zarzutów obiektywnych, jak i subiektywnych dotyczących nieważności zobowiązania<br/>wekslowego poręczonego z przyczyn materialnoprawnych, np. zarzut braku<br/>zdolności wekslowej poręczonego. Wynika to z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 32)">art. 32 prawa wekslowego</a>, zgodnie z<br/>którym nieważność zobowiązania wekslowego osoby, za którą udziela się<br/>poręczenia, nie unieważnia zobowiązania poręczyciela. Nie dotyczy to wady<br/>formalnej weksla, który powoduje również nieważność samego poręczenia.</p> <p>Poręczyciel wekslowy może uchylić się od skutków prawnych udzielonego<br/>poręczenia, jeśli działanie remitenta nosi cechy podstępu (zob. wyrok SN z 10</p> <p>października 2000 r„ V CKN 98/00, OSNC 2001/6/88, LEX nr 46540). Podobnie<br/>awalista może uchylić się od skutków złożonego oświadczenia woli z powodu<br/>wystąpienia innych wad przewidzianych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83;art. 84;art. 85;art. 86;art. 87)">art. 83-87 k.c.</a> </p> <p>Awalista (poręczyciel wekslowy) nie może natomiast zasłaniać się<br/>zarzutami osobistymi opartymi na jego osobistych stosunkach z osobą, za którą<br/>udzielił poręczenia oraz z wystawcą weksla. W szczególności poręczyciel nie może<br/>podnosić wobec posiadacza weksla, iż udzielił poręczenia wskutek podstępu, błędu<br/>lub groźby osoby, za którą poręczył lub wystawcy weksla (tak m. in. I.<br/>Heropolitańska, Komentarz do art. 32 ustawy - Prawo wekslowe, LEX wraz z<br/>powołanymi tam wypowiedziami doktryny oraz judykatury).</p> <p>Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala przyjąć, że pozwana<br/>składając oświadczenie woli polegające na udzieleniu poręczenia wekslowego<br/>działała pod wpływem błędu w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 84)">art. 84 k.c.</a> Pozwana wiedziała bowiem<br/>jakie są skutki poręczenia wekslowego, a nadto, że jej odpowiedzialność jako<br/>poręczyciela ograniczona jest kwotowo, tj. do kwoty 300.000,-zł. Nie sposób zatem<br/>uznać, że powódka skutecznie mogła powołać się na błąd polegający na rzekomym<br/>wprowadzeniu jej w błąd przez przedstawiciela powódki i dłużnika co do wielkości<br/>zadłużenia <span class="anon-block">A. S.</span> wobec powodowej spółki. Okoliczność, że powódce nie<br/>okazano szczegółowych wyliczeń tego zadłużenia nie jest relewantna prawnie, skoro<br/>pozwana poręczyła za weksel do oznaczonej kwoty przyjmując, że wielkość i<br/>zadłużenia może przekraczać nawet tą kwotę.</p> <p>Jeśli chodzi o groźbę, to zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 87)">art. 87 k.c.</a> za prawnie doniosłą wadę<br/>oświadczenia woli może być uznana tylko groźba spełniająca <strong> <!-- -->kumulatywnie </strong>dwa<br/>warunki, a mianowicie musi być ona bezprawna i poważna, (tak wyrok SN z dnia 19<br/>marca 2002 r., I CKN 1134/99, OSNC 2003, nr 3, poz. 36). Sąd Okręgowy uznał, że<br/>analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego nie pozwala przyjąć, że<br/>pozwana działała pod wpływem bezprawnej groźby powódki. Pozwana nie wykazała,<br/>by przedstawiciel powódki zastosował wobec niej jakieś środki przymusu, użył<br/>bezprawnych metod wywołujących u niej obawę, że grozi jej poważne<br/>niebezpieczeństwo osobiste lub majątkowe. Przedstawiciel powódki miał uprawnienie<br/>zarówno do zgłoszenia komornikowi potrzeby odstąpienia od egzekucji, jak i<br/>przystąpienia do czynności egzekucyjnych. To zachowanie nie można jednak<br/>postrzegać jako niedozwolonej prawem próby wpływu na podjęcie przez pozwaną</p> <p>5</p> <p>decyzji o podpisaniu poręczenia. Sąd zauważył przy tym, że ta próba nie wywarła na<br/>pozwanej większego wrażenia, skoro dopiero po rozmowie z <span class="anon-block">A. S.</span> zmieniła<br/>decyzję odnośnie do poręczenia weksla.</p> <p>Poza sporem jest, że do podpisania poręczenia weksla pozwaną nakłonił <span class="anon-block">A.</span>. Jak stwierdzili zgodnie poręczyciel i wystawca weksla, <span class="anon-block">A. S.</span> - pod<br/>nieobecność przedstawiciela powódki - przekonał swoja byłą żonę do podpisania<br/>poręczenia, powołując się na swoją trudną sytuację finansową, a zwłaszcza<br/>niemożliwość kontynuowania działalności gospodarczej w sytuacji zajęcia<br/>ruchomości przez komornika. Istotnym argumentem, jakim posłużył się <span class="anon-block">A. S.</span>,<br/>nakłaniając pozwaną do poręczenia weksla, było także to, że dzięki dodatkowym<br/>zabezpieczeniom wierzytelności miał on realną możliwość uzyskania od powódki<br/>odroczenia terminu spłaty zadłużenia oraz zaciągnięcia kredytu kupieckiego.<br/>Wyjaśnienie kwestii, jakie ostatecznie argumenty byłego męża przekonały <span class="anon-block">R.</span> do podpisania poręczenia wekslowego, nie ma jednak istotnego znaczenia,<br/>skoro - jak to zostało wcześniej wyjaśnione - pozwana nie może powoływać się<br/>wobec powódki, że udzieliła poręczenia wekslowego wskutek podstępu, błędu lub<br/>groźby wystawcy weksla, tj. <span class="anon-block">A. S.</span>. Może jedynie powoływać się na groźbę<br/>remitenta. Istnienia jednak takiej groźby ze strony powódki nie udowodniła.</p> <p>Pozwana wniosła apelację od powyższego wyroku zaskarżając go w całości i<br/>zarzucając:</p> <dl> <dt>•</dt> <dd> <p>pominięcie przez sąd zgłaszanych przeze nią twierdzeń dowodowych,</p> </dd> <dt>•</dt> <dd> <p>błędną interpretację składanych przez pozwaną dowodów,</p> </dd> <dt>•</dt> <dd> <p>przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, przez przyjęcie, iż tylko<br/>dowody przemawiające na korzyść powoda są wiarygodne i zasługują na<br/>uwzględnienie,</p> </dd> </dl> <p>oraz naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe<br/>zastosowanie, w szczególności <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 32)">art. 32 prawa wekslowego</a>, albowiem sąd pierwszej<br/>instancji uznał, iż pozwana składając oświadczenie o uchyleniu się od skutków<br/>oświadczenia woli polegającego na poręczeniu wekslowym podnosi zarzut<br/>nieważności zobowiązania wekslowego osoby za którą udziela poręczenia podczas<br/>tego, gdy pozwana podnosiła jedynie nieważność samego poręczenia,</p> <p>6</p> <p>Na podstawie tak sformułowanych zarzutów wniosła o zmianę zaskarżonego<br/>wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości lub uchylenie zaskarżonego wyroku i<br/>przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.</p> <p>Powódka w odpowiedzi na apelację wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od<br/>pozwanej na rzecz powódki kosztów postępowania apelacyjnego według norm<br/>przepisanych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Sąd Apelacyjny podziela dokonane przez Sąd Okręgowy ustalenia faktyczne i<br/>rozważania w zakresie oceny materiału dowodowego oraz podstawy prawnej<br/>rozstrzygnięcia, przyjmując je za podstawę także własnego rozstrzygnięcia i odwołuje<br/>się do nich bez potrzeby ich powtarzania.</p> <p>Nie znajdują uzasadnienia zarzuty pozwanej odnoszące się do naruszenia<br/>przepisów postępowania.</p> <p>Sąd pierwszej instancji nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów, o<br/>której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.c.</a> Zgodnie z ugruntowaną linią orzecznictwa, aby<br/>można mówić o naruszeniu tego przepisu należy wykazać, że sąd uchybił zasadom<br/>logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Nie jest natomiast<br/>wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjęta przez sąd wadze (doniosłości)<br/>poszczególnych dowodów i o ich odmiennej ocenie niż ocena dokonana przez sąd.<br/>Skarżąca nie przedstawiła żadnych argumentów natury jurydycznej, które<br/>podważałyby prawidłowość oceny dokonanej przez Sąd I instancji.</p> <p>Zwrócić należy uwagę na okoliczności, w których zostało udzielone poręczenie.<br/>Wierzyciel prowadził egzekucję z majątku dłużnika, a więc wystawienie weksla i<br/>udzielenie poręczenia mogło stanowić jedynie dodatkowe zabezpieczenie, które<br/>pozwalało wierzycielowi na wstrzymanie czynności egzekucyjnych. W istocie więc to<br/>dłużnik był zainteresowany udzieleniem poręczenia. Z zeznań <span class="anon-block">T. P.</span>, że to on zaproponował ograniczenie odpowiedzialności poręczyciela do<br/>kwoty 300.000 zł, wyjaśniając jednocześnie, jakie zadłużenie posiada<span class="anon-block">A. S.</span>.<br/>Pozwana znała zatem wysokość egzekwowanego świadczenia. Warto zauważyć, że<br/>z treści zeznań <span class="anon-block">A. S.</span> wynika, że powodem udzielenia poręczenia była zgoda<br/>wierzyciela na rezygnację z zajęcia ruchomości. Świadek ten przyznał jednocześnie,</p> <p>że nie otrzymał decyzji o rozłożeniu jego należności na raty, natomiast poproszono<br/>go, aby spłacił ją jak najszybciej. Z treści zeznań<span class="anon-block">A. S.</span> nie wynika więc, że<br/>pozwana nie znała wysokości zadłużenia oraz była przekonana że wynosi ono<br/>jedynie kilkadziesiąt tysięcy, resztę zaś stanowi kredyt kupiecki. Twierdzenia<br/>pozwanej pozostają więc w sprzeczności z resztą zgromadzonego w sprawie<br/>materiału dowodowego, tj. spójnymi w tym zakresie zeznaniami świadków. Treść<br/>tych dowodów wskazuje zatem, że pozwana zgodziła się na udzielenie poręczenia<br/>po to, by nie dopuścić do zajęcia komorniczego i by wstrzymać czynności<br/>egzekucyjne.</p> <p>Trzeba zaznaczyć, że z punktu widzenia odpowiedzialności awalisty kwestia<br/>pobudek, którymi kierował się udzielając poręczenia nie ma istotnego znaczenia.<br/>Ograniczenie odpowiedzialności do 300.000 zł oznacza bowiem, że do takiej kwoty<br/>awalista ponosi odpowiedzialność, zarówno za dotychczasowe jak i przyszłe<br/>zobowiązania dłużnika wobec remitenta. Stąd też bezprzedmiotowe są zarzuty<br/>pozwanej kwestionujące ustalenia Sądu I instancji co do jej wiedzy na temat<br/>wysokości zadłużenia byłego męża w chwili udzielania poręczania oraz sytuacji<br/>majątkowej<span class="anon-block">A. S.</span> wiosną 2011 r. Kwestie te bowiem są indyferentne z punku<br/>widzenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Powoływany<br/>przez pozwaną błąd co do wysokości zadłużenia dotyczył pobudek udzielenia<br/>poręczenia, a nie treści czynności prawnej.</p> <p>Nie mogły odnieść skutku także zarzuty naruszenia prawa materialnego.</p> <p>Błąd co do treści czynności prawnej oznacza w istocie błąd co do okoliczności<br/>wchodzących w skład treści tejże czynności (tak np. uzasadnienie uchwały SN z dnia<br/>18 listopada 1967 r., III CZP 59/67). Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie<br/>przyjmuje się taką wykładnię <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 84)">art. 84 k.c.</a>, która wyraźnie odróżnia błąd co do treści<br/>czynności prawnej od błędu w sferze motywacyjnej, czyli co do pobudki, jaką<br/>kierowała się osoba składająca oświadczenie woli. Błąd przewidywania co do<br/>następstw złożonego oświadczenia woli, jako błąd co do pobudki, nie uzasadnia<br/>uchylenia się od jego skutków prawnych (por. wyrok SN z dnia 24 września 1998 r.,<br/>III CKN 611/97). W wyroku z dnia 5 grudnia 2000 r., IV CKN 179/00 Sąd Najwyższy<br/>wyjaśnił: „Błąd <em> <!-- --> w znaczeniu wady oświadczenia woli określany jest jako błąd<br/>postrzegania ("widzenia"), w odróżnieniu od błędu przewidywania i wnioskowania,<br/>które należą do sfery motywacyjnej podmiotu dokonującego czynności prawnej i<br/>tworzą pobudkę, pod wpływem której wyrażone zostało oświadczenie woli uznane</em> </p> <p> <em> <!-- -->następnie przez oświadczającego za "błąd", gdy okazało się, że oświadczenie nie<br/>osiągnęło zamierzonego i przewidywanego celu". Podobnie w wyroku z dnia 19<br/>października 2000 r. III CKN 963/98 Sąd Najwyższy jednoznacznie stwierdził:<br/>„Niespełnienie się oczekiwań osoby dokonującej czynności prawnej co do<br/>określonego rozwoju zdarzeń nie daje podstaw do uznania oświadczenia woli za<br/>wynik błędu prawnie doniosłego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 84)">art. 84 k.c.</a>)". Konsekwencją takiego rozumienia<br/>błędu jest pogląd, który wyraził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 30 września 1996<br/>r., III CZP 85/96: „Poręczyciel nie może uchylić się od skutków prawnych swego<br/>oświadczenia woli z powodu błędu wywołanego podstępnie przez dłużnika co do<br/>jego wypłacalności w dacie poręczenia".</em> </p> <p>Z treści apelacji wynika, że pozwana nie powołała się na błąd odnoszący się do<br/>treści czynności prawnej, a jedynie na błąd odnoszący się do pobudek, którymi<br/>kierowała się udzielając poręczenia wekslowego. Udzielenie poręczenia do<br/>oznaczonej kwoty oznacza górną granicę odpowiedzialności poręczyciela. Aktualna<br/>wysokość zadłużenia dłużnika nie jest natomiast objęta treścią poręczenia. Pozwana<br/>miała zatem świadomość tego, że udziela poręczenia wekslowego do kwoty 300.000<br/>zł, którego skutkiem może być jej odpowiedzialność za zobowiązania <span class="anon-block">A. S.</span>.<br/>Pozwana była jednak przekonana, że udzielone przez nią poręczenie wekslowe<br/>umożliwi pozyskanie przez jej byłego męża kredytu kupieckiego w celu<br/>kontynuowania współpracy z powodem, w efekcie czego <span class="anon-block">A. S.</span> odzyska<br/>płynność finansową, spłaci wierzyciela i będzie miał środki na spłatę zobowiązań<br/>alimentacyjnych. W oparciu o powołane wyżej poglądy wyrażane w judykaturze,<br/>które Sąd Apelacyjny podziela, był to błąd co do pobudek, który jednak nie stanowi<br/>błędu co do treści czynności prawnej w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 84)">art. 84 k.c.</a> </p> <p>Jeśli natomiast chodzi o kwestię groźby, to w tym przypadku treść apelacji<br/>wskazuje, że pozwana być może pochopnie podjęła decyzję co do udzielenia<br/>poręczenia. Nie oznacza to jednak, że działała pod wpływem groźby w rozumieniu<br/>art. 87 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a> Sąd pierwszej instancji jasno przedstawił jakie są przesłanki groźby w<br/>rozumieniu tego przepisu, nie ma więc potrzeby powtarzania tych samych<br/>argumentów. Dodatkowo można wyjaśnić, że subiektywne odczucia pozwanej co do<br/>osoby <span class="anon-block">T. P.</span>, w żadnym wypadku nie mogą stanowić podstawy do<br/>uznania, że miała prawo obawiać się bezprawnej groźby z jego strony. Przede<br/>wszystkim z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, żeby <span class="anon-block">T.</span> </p> <p>9</p> <p> <span class="anon-block">P.</span> groził podjęciem wobec jej osoby działań zakazanych przez prawo, a tylko<br/>takie mogą stanowić o groźbie bezprawnej.</p> <p>Wypada zauważyć, że Sąd pierwszej instancji przedstawił rozważania prawne<br/>odnoszące się do zarzutów przysługujących poręczycielowi wobec posiadacza<br/>weksla w szerszym zakresie, niż wynikało to treści zarzutów pozwanej od nakazu<br/>zapłaty. W żadnym jednak stopniu nie wpływa to na prawidłowość rozstrzygnięcia.<br/>Wskazanie zatem w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku art. 32 prawa wekslowego<br/>nie oznacza, iż Sąd Okręgowy przyjął, że pozwana podniosła zarzut nieważności<br/>zobowiązania wekslowego osoby, za którą udziela poręczenia.</p> <p>Sąd pierwszej instancji odniósł się w pełni do zarzutów pozwanej dotyczących<br/>nieważności poręczenia. Skarżąca nie przestawiła w apelacji żadnych argumentów<br/>podważających prawidłowość przedstawionego wywodu prawnego.</p> <p>W tym stanie rzeczy nie podzielając wskazanych wyżej zarzutów apelacji ani<br/>argumentacji zgłoszonej na jej poparcie, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalono<br/>apelację.</p> <p>O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> <br/>stosując zasadę słuszności. Sąd Apelacyjny miał na względzie trudną sytuację<br/>materialną powódki, będącą podstawą zwolnienia od kosztów sądowych, a nadto jej<br/>subiektywne przekonanie o zasadności roszczenia. Powódka była bowiem<br/>przekonana o wprowadzeniu jej w błąd przy udzieleniu poręczenia wekslowego. Nie<br/>był to jednak błąd w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 84)">art. 84 k.c.</a> uzasadniający uchylenie się od skutków<br/>złożonego oświadczenia woli. Nie mniej jednak przy uwzględnieniu jej trudnej sytuacji<br/>materialnej, a także sytuacji materialnej jej byłego męża zobowiązanego do<br/>świadczeń alimentacyjnych na rzecz powódki oraz ich wspólnych dzieci, stanowi on<br/>podstawę do zastosowania powołanego wyżej przepisu przy orzekaniu o kosztach<br/>postępowania apelacyjnego.</p> <p>10</p> </div>