III AUa 848/12

Sądy powszechne2012-11-22

Sygnatura

III AUa 848/12

Data orzeczenia

2012-11-22

Rodzaj

SENTENCE

Sędziowie

Barbara GoneraEwa MaderaMirosław Szwagierczak

Podstawa prawna

art.184 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227)

Treść orzeczenia

<div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> Dnia 22 listopada 2012 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: <table> <colgroup> <col width="103"/> <col width="187"/> <col width="486"/> </colgroup> <tr> <td> </td> <td> Przewodniczący: </td> <td> SSA Mirosław Szwagierczak </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> Sędziowie: </td> <td rowspan="2"> SSA Barbara Gonera SSA Ewa Madera (spr.) </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> Protokolant </td> <td> st.sekr.sądowy Małgorzata Leniar </td> </tr> </table> po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2012 r. na rozprawie sprawyz wniosku  F. G. przeciwko  Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w R. o emeryturę na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu z dnia 3 lipca 2012 r. sygn. akt III U 722/11  oddala apelację Sygn. akt III AUa 848/12 </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. decyzją z 16 maja 2011 roku powołując się na przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a>, stwierdził brak prawa wnioskodawcy F. G. do emerytury w obniżonym wieku wskazując, że nie wykazał on co najmniej piętnastoletniego okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Organ rentowy odmówił uwzględnienia do stażu pracy w szczególnych warunkach, zatrudnienia wnioskodawcy w Zakładzie (...) w T. od 22 maja 1973 r. do 14 czerwca 1993 r. zaznaczając, że przedłożone za ten okres świadectwo pracy w szczególnych warunkach nie spełnia warunków formalnych, gdyż w jego treści nie został określony charakter pracy ściśle według wykazu zawartego w powołanym rozporządzeniu Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r., a nadto nie wskazano stanowiska pracy zgodnie z właściwym zarządzeniem resortowym. W wywiedzionym od powyższej decyzji odwołaniu F. G. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach. W uzasadnieniu podniósł, iż w zakwestionowanym przez organ rentowy okresie zatrudnienia w Zakładzie (...) w T. zajmując stanowisko wytaczarza obsługiwał urządzenia, które były przeznaczone do obróbki żeliwa, co potwierdzą zawnioskowani na tę okoliczność świadkowie. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie przywołując argumentację, która legła u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Po rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Tarnobrzegu, wyrokiem z 3 lipca 2012 r. zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał F. G. prawo do emerytury począwszy od 21 marca 2011 r. Sąd pierwszej instancji na podstawie zeznań wnioskodawcy, jego akt osobowych, zeznań świadków P. R., J. W., opinii biegłego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy ustalił, iż F. G. (ur. (...)), w okresie zatrudnienia w Zakładzie (...) zajmował stanowisko tokarza wytaczarza. Jego praca polegała na obrabianiu korpusów do pomp wykonanych z żeliwa i żeliwa kwasoodpornego. Ustalił również, że wnioskodawca pracował zarówno na wytaczarce HWC 90 jak i AD 125. Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy przyjął, iż w spornym okresie F. G. wykonywał pracę wymienioną w załączniku do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a>, ujętą w wykazie A dziale III poz. 23 tj. pracę polegającą na wybijaniu, oczyszczaniu i wykańczaniu odlewów żeliwnych. Reasumując uznał, że F. G. spełnia warunki do przyznania prawa do dochodzonego świadczenia, legitymuje się przeszło dwudziestopięcioletnim ogólnym stażem pracy, w tym ponad dziewiętnastoletnim stażem pracy w szczególnych warunkach. W podstawie prawnej wydanego orzeczenia wskazał <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477 14 § 2 kpc</a>. Wyrok powyższy apelacją zaskarżył organ rentowy, zarzucając, iż przy jego wydaniu doszło do naruszenia prawa materialnego – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184)">art. 184 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 (§ 2;§ 4)">§ 2 i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a>, przez uznanie że w okresie zatrudnienia w Zakładzie (...) w T. od 22 maja 1973 r. do 14 czerwca 1993 r. F. G. wykonywał pracę w szczególnych warunkach, a w konsekwencji przyznanie na jego rzecz prawa do emerytury w obniżonym wieku. W uzasadnieniu apelujący naprowadził, że przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe nie pozwoliło w sposób jednoznaczny na ustalenie, czy w spornym okresie wnioskodawca obrabiał wyłącznie odlewy żeliwne, na co zwrócił uwagę w treści wydanej opinii powołany w sprawie biegły, akcentując że po analizie materiału dowodowego sprawy nasuwa się wątpliwość, czy wnioskodawca wykonywał wyłącznie opisane wyżej czynności, a tylko taka praca w omawianym okresie mogłaby być zaliczona jako praca w szczególnych warunkach. W konkluzji wniósł o zmianę kwestionowanego orzeczenia i oddalenie odwołania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie ustalił i zważył, co następuje : Apelacja organu rentowego jest nieuzasadniona i dlatego podlega oddaleniu. W ocenie tutejszego Sądu orzekającego, zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu z 3 lipca 2012 r. zawiera bowiem trafne i odpowiadające prawu rozstrzygnięcie. Przedmiotem niniejszego postępowania jest ustalenie prawa wnioskodawcy F. G. do emerytury w oparciu o przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32)">art. 32</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184)">art. 184 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, czyli w wieku obniżonym i przy wykazaniu posiadania stażu ubezpieczeniowego wskazanego w art. 27 ustawy oraz, co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, stosownie do zapisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 (§ 2;§ 4)">§ 2 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a>, a to na dzień 1 stycznia 1999 roku przy braku przynależności do OFE oraz rozwiązaniu umowy o pracę przez zatrudnionych aktualnie jako pracownicy. W sprawie niekwestionowanym było, iż wnioskodawca do roku 1999 wykazał ogólny staż ubezpieczenia przenoszący 25 lat, nie przystąpił do OFE oraz że nie pozostaje w zatrudnieniu. Spornym natomiast pozostawało, czy przed oznaczoną datą legitymował się on wymaganym przepisami prawa okresem pracy w szczególnych warunkach, a w szczególności, czy pracę taką wykonywał będąc zatrudnionym w Zakładzie (...) w T. od 22 maja 1973 r. do 14 czerwca 1993 r. Na tę okoliczność Sąd Okręgowy przeprowadził dowód ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji, w tym akt osobowych odwołującego dotyczących spornego okresu zatrudnienia, zeznań wskazanych przez niego świadków, zeznań wnioskodawcy, jak również z opinii biegłego sądowego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. W oparciu o nie uznał, iż w dowodzonym okresie F. G. zajmując stanowisko tokarza – wytaczarza wykonywał pracę wymienioną w załączniku do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a>, ujętą w wykazie A dziale III poz. 23 tj. pracę polegającą na wybijaniu, oczyszczaniu i wykańczaniu odlewów żeliwnych. Poczynione przez Sąd Okręgowy ustalenia faktyczne w sprawie, a dalej jej ocenę prawną tutejszy Sąd w całości podziela. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy daje bowiem podstawę do ustalenia, zgodnie z twierdzeniami wnioskodawcy, iż w spornym okresie wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracę w szczególnych warunkach o której mowa wyżej. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w apelacji przez pozwany Zakład, a sprowadzających się do negowania możliwości ustalenia na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, czy faktycznie w spornym okresie wnioskodawca obrabiał wyłącznie odlewy żeliwne, a to przy powołaniu się na zaprezentowaną w opinii przez biegłego ocenę zeznań słuchanego w sprawie świadka, w pierwszej kolejności zauważyć należy, że biegły nie jest uprawniony do oceny wiarygodności materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym oceny zeznań świadków. Stąd też zaprezentowany przez niego pogląd dotyczący powyższej kwestii nie wiąże sądu, a jako element wykraczający poza zakres zlecenia wydanego biegłemu, winien być przez Sąd pominięty. Ocena miarodajności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pozostawiona jest wyłącznie w gestii sądu, który to stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233</a> dokonuje jego oceny według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W tej kwestii podkreślenia wymaga okoliczność, że żaden dowód przeprowadzony przez Sąd Okręgowy nie wskazuje, że w spornym okresie wnioskodawca mógł obrabiać odlewy nieżeliwne. Zaprezentowane przez odwołującego stanowisko w tej sprawie było jednoznaczne. Już w treści odwołania podnosił, iż w spornym okresie obsługiwał wyłącznie urządzenia przeznaczone do obróbki żeliwa. Również w zarzutach do opinii biegłego oświadczył, że w spornym okresie stale i w pełnym wymierz czasu pracy pracował przy obróbce detali żeliwnych. Powyższe twierdzenia znalazły odzwierciedlenie w zeznaniach słuchanych w sprawie świadków, którzy potwierdzili, że obrabiane przez wnioskodawcę detale były żeliwne. Dając również wiarę tym zeznaniom Sąd Okręgowy uznał, że praca wnioskodawcy polegała na obróbce wyłącznie odlewów z żeliwa. Podkreślić należy, że przyjęta przez Sąd ocena dowodów osobowych nie narusza granic swobodnej oceny dowodów wynikającej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 kpc</a>. Ramy swobodnej oceny dowodów wyznaczone są wymogami prawa procesowego, doświadczeniem życiowym oraz regułami logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonując wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność, odnosi je do pozostałego materiału dowodowego (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 1999 r., II UKN 685/98, OSNAPiUS 2000/17/655). Tym wymogom Sąd pierwszej instancji nie uchybił. Przeprowadzone zaś w sprawie dowody dostatecznie wyjaśniły istotę sprawy, którą było ustalenie czy wnioskodawca w okresie zatrudnienia w Zakładzie (...) w T. w okresie od 22 maja 1973 r. do 14 czerwca 1993 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach, a to stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Stąd też w sprawie nie zachodziła potrzeba kontynuowania postępowania dowodowego. Podzielając zatem zarówno dokonane przez Sąd I instancji ustalenia faktyczne, jak i ocenę prawną sprawy, sprowadzającą się do stwierdzenia, że F. G. spełnił przesłanki warunkujące nabycie prawa do emerytury określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32)">art. 32</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184)">art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (tekst jednolity Dz. U z 2009r. Nr 153, poz. 1227) wniesioną apelację należało oddalić, a to na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a>.   (...)  (...)  (...)  (...) </div>