III APa 10/12
Sądy powszechne2012-11-29
Sygnatura
III APa 10/12
Data orzeczenia
2012-11-29
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Marta Pańczyk-KujawskaRoman SkrzypekUrszula Kocyłowska
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>
<strong>
<!-- -->
<p>
<strong>
<!-- -->
<table>
<colgroup>
<col width="101"/>
<col width="293"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt </strong>
</p>
</td>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->III APa 10/12</strong>
</p>
</td>
</tr>
</table>
</strong>
</p>
</strong>
</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia <strong>
<!-- -->29 listopada 2012 r.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong>
</p>
<p>w składzie:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="103"/>
<col width="187"/>
<col width="486"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
</td>
<td>
<p>Przewodniczący:</p>
</td>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->SSA Urszula Kocyłowska</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
</td>
<td>
<p>Sędziowie:</p>
</td>
<td rowspan="2">
<p>
<strong>
<!-- -->SSA Marta Pańczyk-Kujawska</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->SSA Roman Skrzypek (spr.)</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
</td>
<td>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
</td>
<td>
<p>Protokolant</p>
</td>
<td>
<p>sekr. sądowy Anna Kuźniar
</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>po rozpoznaniu w dniu <strong>
<!-- -->29 listopada 2012 r. </strong>
</p>
<p>na rozprawie</p>
<p>sprawyz powództwa <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">A. K.</span>
</strong>
</p>
<p>przeciwko <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">H. G.</span> </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->o odszkodowanie z tytułu naruszenia zakazu konkurencji</strong>
</p>
<p>na skutek apelacji wniesionej przez pozwanego <span class="anon-block">H. G.</span>
</p>
<p>od wyroku <strong>
<!-- -->Sądu Okręgowego w Krośnie</strong>
</p>
<p>z dnia <strong>
<!-- -->8 marca 2012 r. </strong>sygn. akt <strong>
<!-- -->IV P 1/12</strong>
</p>
<p>I.
<strong>
<!-- -->zmienia zaskarżony wyrok w całości w ten sposób , że powództwo oddala, </strong>
</p>
<p>II.
<strong>
<!-- -->zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 7 .025 zł ( słownie siedem tysięcy dwadzieścia pięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów procesu . </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt III APa 10/12</strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<strong>
<!-- -->wyroku z dnia 29 listopada 2012 r.</strong>
</p>
<p>Pozwem z dnia 9 grudnia 2011r. powód <span class="anon-block">A. K.</span> w postępowaniu upominawczym domagał się nakazania, aby w ciągu dwóch tygodni od doręczenia nakazu zapłaty pozwany <span class="anon-block">H. G.</span> zapłacił na jego rzecz kwotę <br/>100 000 zł wraz z odsetkami za opóźnienie w ustawowej wysokości od dnia 2 kwietnia 2011 r. do dnia zapłaty oraz koszty procesu według norm przepisanych, <br/>w tym kwotę 3.600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego <br/>z uwzględnieniem kwoty 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa procesowego, a w przypadku prawidłowo złożonego sprzeciwu od nakazu zapłaty lub skierowania sprawy do rozpoznania w trybie zwykłym wniósł o zasądzenie od <span class="anon-block">H. G.</span> na rzecz <span class="anon-block">A. K.</span> kwoty 100.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 2 kwietnia 2011 r. do dnia zapłaty, a ponadto zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 3 600 zł z uwzględnieniem 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnika procesowego złożonego w niniejszej sprawie. Domagał się także przeprowadzenia sprawy pod jego nieobecność, a także wydania wyroku zaocznego w przypadku zaistnienia przesłanek z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 339)">art. 339 kpc</a>.</p>
<p>W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że w dniu 1 maja 2008r. strony zawarły umowę zachowania tajemnicy służbowej, współpracy i o zakazie konkurencji zgodnie, z którą pozwany w czasie jej trwania oraz w czasie jednego roku po ustaniu zatrudnienia zobowiązał się do powstrzymywania się od wszelkiej działalności sprzecznej z interesami pracodawcy, a w szczególności do niepodejmowania lub nieprowadzenia działalności gospodarczej na własny lub cudzy rachunek, jeśli ta działalność byłaby konkurencyjna dla pracodawcy.</p>
<p>Powód podniósł, że zgodnie z § 2 wyżej wskazanej umowy za działalność konkurencyjną uważa się nieprzestrzeganie wszelkich jej postanowień oraz , że</p>
<p>zakaz konkurencji obejmuje powstrzymywanie się przez pracownika od wszelkiej działalności sprzecznej z interesami pracodawcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz za granicą.</p>
<p>Mimo wiążącej strony umowy <span class="anon-block">H. G.</span> podjął działalność konkurencyjną, dokonując w ramach własnej działalności gospodarczej sprzedaży artykułów elektrotechnicznych, co z kolei spowodowało zapłatę przez powoda na rzecz Spółki <span class="anon-block">(...)</span>kary umownej w kwocie 100 000 zł, wynikającej ze złamania zakazu konkurencji przez pracownika powoda.</p>
<p>W dniu 15 czerwca 2011 r. Sąd Okręgowy w Krośnie wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, którym nakazał <span class="anon-block">H. G.</span>, aby <br/>w ciągu dwóch tygodni od daty jego doręczenia zapłacił powodowi <span class="anon-block">A. K.</span>kwotę 100 00 zł wraz z ustawowymi odsetkami, począwszy od dnia 2 kwietnia 2011 r do dnia zapłaty, a także obciążył pozwanego kosztami procesu w kwocie 8 617 zł.</p>
<p>Od nakazu zapłaty w ustawowym terminie pozwany wniósł sprzeciw, <br/>w którym domagał się oddalenia powództwa w całości i zasądzenia od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od udzielonego pełnomocnictwa procesowego.</p>
<p>W uzasadnieniu sprzeciwu pozwany zarzucił, że powód załączonymi do pozwu dokumentami nie wykazał swojego roszczenia, pomimo, że to na nim spoczywał ciężar udowodnienia faktów na które się powołuje.</p>
<p>Podniósł również brak konkurencyjności swojej działalności wobec działalności powoda, gdyż w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zajmuje się tylko budową domów z drewna. Dalej wskazał, że nie może ponosić odpowiedzialności wynikającej z porozumienia między firmami, a umowa z dnia 1 maja 2008 r. łączyła jedynie pracodawcę tj. Przedsiębiorstwo Usługowo Handlowe <span class="anon-block">(...)</span>oraz pracownika - pozwanego i pozwany wobec firmy <span class="anon-block">(...)</span>nie miał żadnych zobowiązań.</p>
<p>Podniósł także, że nie można przypisać mu winy umyślnej, a także że nie został nigdy poinformowany przez firmę <span class="anon-block">(...)</span>o porozumieniu z firmą <span class="anon-block">(...)</span> Wskazał też, że obciążanie pozwanego winą umyślną za niedopełnienie obowiązków przez <span class="anon-block"> (...)</span> wobec <span class="anon-block"> (...)</span> jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Pozwany nie miał żadnego wpływu na to porozumienie, ani też nie znał jego treści.</p>
<p>Z ostrożności procesowej wskazał także zarzut braku odpowiedzialności <br/>w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 120)">art. 120 kp</a> przez brak wyrządzenia szkody osobie trzeciej przez pozwanego, a nadto naprowadzał, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza wykonywana była „na własny rachunek", a nie w ramach umowy o pracę. Okoliczność ta zdaniem pozwanego również wyłącza zastosowanie wobec niego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 120)">art. 120 kp</a>. Podkreślił przy tym zarzut rażąco wygórowanej wysokości kary umownej oraz braku odniesienia jej wysokości do wysokości odszkodowania za zakaz konkurencji i zasad współżycia społecznego.</p>
<p>Pismem procesowym z dnia 2 listopada 2011 r. powód rozszerzył żądania pozwu o dalszą kwotę 16 500 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 3 listopada 2011 r.</p>
<p>Sąd Okręgowy w Krośnie wyrokiem z dnia 8 marca 2012r., sygn. akt IV P- Pm 1/12 zasądził od pozwanego <span class="anon-block">H. G.</span> na rzecz powoda <span class="anon-block">A. K.</span> kwotę 100 000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 2 kwietni 2011r. oraz zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 8 617 zł tytułem zwrotu kosztów w tym kwotę 3 600 tytułem kosztów zastępstwa procesowego.</p>
<p>Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd Okręgowy w Krośnie ustalił , że umową o pracę z dnia 1.09. 2006 r. <span class="anon-block">H. G.</span> podjął pracę w Przedsiębiorstwie Usługowo - Handlowym <span class="anon-block">(...)</span>
<span class="anon-block">A. K.</span> w <span class="anon-block">G.</span> w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku handlowca.</p>
<p>Dalej Sąd ustalił, że strony zawarły umowę o zachowaniu tajemnicy służbowej współpracy i zakazie konkurencji. Umowa o pracę została rozwiązana za</p>
<p>porozumienie stron z dniem 10 stycznia 2011r.</p>
<p>W dniu 5 stycznia 2006 r. Przedsiębiorstwo Usługowo - Handlowe<span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">A. K.</span>zawarło z Przedsiębiorstwem Zaopatrzeniowym <span class="anon-block">(...)</span>Sp. z o.o. w <span class="anon-block">G.</span> porozumienie o współpracy, na mocy którego <span class="anon-block"> (...)</span> zobowiązał się przy pomocy swoich pracowników sprzedawać artykuły elektroniczne stanowiące własność <span class="anon-block"> (...)</span>. Równocześnie <span class="anon-block"> (...)</span> zobowiązany został do nałożenia na swoich pracowników, którzy realizują tą umowę obowiązek powstrzymywania się od działalności konkurencyjnej w stosunku do działalności prowadzonej przez <span class="anon-block"> (...)</span> w zakresie sprzedaży i dystrybucji artykułów elektrotechnicznych w okresie istnienia stosunku pracy oraz jeden rok po ustaniu stosunku pracy.</p>
<p>Dalej Sąd ustalił, że w 2009 r. pozwany założył firmę o nazwie <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">G. H.</span> zajmującą się sprzedażą detaliczną prowadzoną przez domy sprzedaży wysyłkowej lub Internet. Firma ta rozpoczęła działalność 1 lipca 2009r. i zajmowała się budową domów całorocznych metodą szkieletową i z bali, a także wyrobami kowalstwa artystycznego ( wyrobami ze szkła, drewna, gliny, ceramiki, wikliny, słomy, tekstyliów).</p>
<p>Na początku 2010 r. pracownicy PZ <span class="anon-block"> (...)</span> dowiedzieli się, że <span class="anon-block">H. G.</span> założył firmę <span class="anon-block">(...)</span>, która oferowała sprzedaż ogrodzeń, bram kutych i oświetlenia ozdobnego. Na koniec 2010 r. zaobserwowali znaczny spadek obrotów w oddziale, którym kierował pozwany.</p>
<p>Pozwany przyznał, że kilka razy sprzedał towary będące w obrocie firmy <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> za pośrednictwem swojej firmy <span class="anon-block">(...)</span> ale sprzedaż ta na kwotę około 15 000 zł jak także sprzedaż na rzecz <span class="anon-block">(...)</span>na ok. 23 000 zł dokonana została w interesie firmy<span class="anon-block">(...)</span>, ponieważ on sprzedał te towary, które nie były aktualnie w ofercie <span class="anon-block"> (...)</span>, lub też ani <span class="anon-block"> (...)</span> ani też <span class="anon-block"> (...)</span> nie byli w stanie zaoferować takiej ceny, jaką akceptował nabywca.</p>
<p>Efektem tych ustaleń była nota księgowa wystawiona w dniu 10 marca 2011 r. wydana przez Elektrotechnikę <span class="anon-block"> (...)</span>, Przedsiębiorstwu Usługowo Han -</p>
<p>dlowemu <span class="anon-block"> (...)</span> na kwotę 100 000 zł tytułem naruszenia zakazu konkurencji dotyczącego pracownika <span class="anon-block">H. G.</span> oraz przelew z konta <span class="anon-block"> (...)</span> PHU<span class="anon-block">A. K.</span> na rzecz Elektrotechniki <span class="anon-block">(...)</span>Sp. z o.o. na kwotę 100 000 zł dokonany w dniu 24 marca 2011 r.</p>
<p>Sąd dokonał powyższych ustaleń w oparciu o zeznania świadków: <span class="anon-block">A. J.</span>, <span class="anon-block">J. L.</span>, zeznania stron, które to zeznania poparte zostały obiektywnymi dowodami w postaci dokumentów: akt osobowych pozwanego, porozumienia pomiędzy PZ <span class="anon-block"> (...)</span> i PUH <span class="anon-block">(...)</span>z 5 stycznia 2006 r., notę księgową <span class="anon-block">(...)</span> z 10 marca 2011 r. przelew z 24 marca 2011 r., a także faktur wystawionych przez firmę <span class="anon-block">(...)</span>na rzecz firm <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span> .</p>
<p>Sąd I instancji nie wziął pod uwagę zeznań świadków: <span class="anon-block">D. B.</span>, <span class="anon-block">J. G.</span>, <span class="anon-block">M. B.</span>, <span class="anon-block">J. F.</span> i <span class="anon-block">S. B.</span> jako, że zeznania te nie wniosły niczego do sprawy.</p>
<p>W świetle powyższych ustaleń, Sąd Okręgowy w Krośnie uznał żądanie pozwu za w pełni uzasadnione. Dokonując oceny skuteczności zawartej w umowie o pracę z dnia 1 maja 2008r. klauzuli o zakazie konkurencji, powołując <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 114;art. 115;art. 116;art. 117;art. 118;art. 119;art. 120;art. 121;art. 122)">art. 114-122 kp</a> stwierdził, że pracodawca wykazał, że szkodę poniósł w kwocie 100 000 zł i szkoda ta powstała z winy umyślnej pozwanego, bo to on mając pełną świadomość o łączącej go z powodem umowy o zakazie konkurencji, zakaz ten świadomie naruszył poprzez faktyczną działalność swojej firmy, która w istocie polegała zarówno na handlu jak i świadczeniu usług związanych z branżą elektrotechniczną.</p>
<p>Wobec takich ustaleń należało uznać, że pozwany szkodę wyrządził umyślnie. Odpowiada wobec tego zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 122)">art. 122 kp</a> w pełnej wysokości. W związku z tym obowiązany jest ponosić tego konsekwencje i naprawić rzeczywistą szkodę jaką powód poniósł wpłacając na konto firmy<span class="anon-block">(...)</span> karę umowną w wysokości 100 000 zł.</p>
<p>W ocenie Sądu I instancji pozwany złamał umowę z powodem, a następnie</p>
<p>ukrywając ten fakt sam naruszył zasady współżycia społecznego, pozbawiając się tym samym ochrony przewidzianej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 8)">art. 8 kp</a>.</p>
<p>Powyższe ustalenia i rozważenia legły u podstaw stwierdzenia, że roszczenie powoda w zakresie w jakim domagał się zasądzenia kwoty 100 000 zł było zasadne i kwotę tę zasądził.</p>
<p>Orzeczenie o kosztach Sąd oparł o przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98 § 11;art. 98 § 11 ust. 1;art. 98 § 11 ust. 1 pkt. 2)">§ 11 ust. 1 pkt 2</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631349" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 (§ 6;§ 6 pkt. 6;§ 2;§ 2 ust. 2)">§ 6 pkt 6 i § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości <br/>z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu</a> (Dz. U. nr 163, poz. 1349 z późn. zm.).</p>
<p>Sąd nie rozpoznał rozszerzonego roszczenia zgłoszonego pismem z dnia <br/>2 listopada 2011 r. o dalszą kwotę 16 500 zł uznając, że jest ono jeszcze przedwczesne i powód wcześniej z tym żądaniem nie występował, a może być ono załatwione w postępowaniu pozasądowym.</p>
<p>Od powyższego wyroku apelację złożył pełnomocnik pozwanego <span class="anon-block">H. G.</span>.</p>
<p>Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:</p>
<p>I.
Naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 122)">art. 122 kp</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 1)">art. 361 § 1 kc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 300)">art. 300 kp</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 122)">art. 122 kp</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 362)">art. 362 kc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 300)">art. 300 kp</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 245)">art. 245 kpc</a>.</p>
<p>II.
Naruszenie przepisów prawa procesowego, a to: <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 kpc</a> w zw. <br/>z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235;art. 235 § 1)">art. 235 § 1 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 236)">art. 236 kpc</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 245)">art. 245 kpc</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 § 2 kpc</a>.</p>
<p>III. Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na:</p>
<p>1. dokonaniu przez Sąd I Instancji nieprawidłowych ustaleń faktycznych mających wpływ na rozstrzygnięcie przez błędne ustalenie, że spadek obrotów w firmie „<span class="anon-block">(...)</span>sp. z o.o. pod koniec 2010 roku wynikał tylko i wyłącznie z winy pozwanego, pomimo, że pozwany w tej firmie w ogóle nie był zatrudniony i nie pracował, a zeznania świadków wcale na taki skutek nie wskazywały, a także</p>
<p>brak innych obiektywnych przesłanek aby to przyjąć, przez co Sąd I Instancji próbuje błędnie uzasadnił działanie pozwanego na szkodę powoda,</p>
<p>2. dokonaniu przez Sąd I Instancji nieprawidłowych ustaleń faktycznych mających wpływ na rozstrzygnięcie przez błędne ustalenie, że pozwany był pracownikiem<span class="anon-block">(...)</span>sp. z o.o. i, że ciążyły na nim obowiązki działania w interesie tej firmy oraz, że łączyła go z nią umowa o zakazie konkurencji, zawarta za pośrednictwem firmy powoda, co pozostaje w sprzeczności z zebranym w sprawie materiałem dowodowym,</p>
<p>3. dokonaniu przez Sąd I Instancji nieprawidłowych ustaleń faktycznych mających wpływ na rozstrzygnięcie przez błędne i sprzeczne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym ustalenie, że pozwany zawiadomił o założeniu własnej działalności gospodarczej „jakiegoś nieokreślonego kierownika", podczas, gdy <br/>z materiału dowodowego w postaci zeznań pozwanego oraz zeznań świadków <span class="anon-block">A. J.</span> i <span class="anon-block">J. L.</span> wynika jednoznacznie, że pozwany zawiadomił o tym fakcie <span class="anon-block">S. W.</span>, a on, jak i kierownictwo firmy powoda o tym fakcie wiedzieli, co ma istotne znaczenie dla oceny realizacji umowy o zakazie konkurencji przez pozwanego i oceny jego zamiaru wyrządzenia szkody powodowi,</p>
<p>4. dokonaniu przez Sąd I Instancji nieprawidłowych ustaleń faktycznych mających wpływ na rozstrzygnięcie przez oparcie wyroku na niepoświadczonej za zgodność z oryginałem kopii faktury VAT <span class="anon-block">(...)</span> bez danych odbiorcy/nabywcy z wymazanymi danymi, po przeróbkach, która to kopia dokumentu nie może stanowić dokumentu księgowego, bowiem nie spełnia elementarnych wymogów określonych w § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 marca 2011 roku ws. zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług, który to dokument nie może być uznany za dowód w niniejszym postępowaniu,</p>
<p>5. dokonaniu przez Sąd I Instancji nieprawidłowych ustaleń faktycznych mających wpływ na rozstrzygnięcie przez uznanie przez Sąd I Instancji, że pozwany celowo naruszał warunki pracy i celowo działał sprzecznie z interesem powoda, podczas gdy z materiału dowodowego wynika, że był rzetelnym, dobrym pracownikiem, zawsze dbającym o dobro firmy, a praca w firmie powoda doprowadziła go i jego rodzinę do wielu tragedii,</p>
<p>6. dokonaniu przez Sąd I Instancji nieprawidłowych ustaleń faktycznych mających wpływ na rozstrzygnięcie przez błędne przyjęcie, że z faktur VAT wystawionych przez pozwanego wynika, że pozwany miał naruszyć umowę o zakazie konkurencji, pomimo, że faktury te dokumentują w większości sprzedaż towarów, usług i robociznę wyłączonych z zakazu konkurencji obowiązującego pozwanego, bowiem działalność ta nie była konkurencyjna wobec powoda.</p>
<p>Towary widniejące na tej fakturze nie można kupić w żadnej hurtowni ani sklepie gdyż są wymyślone i wyprodukowane własnoręcznie przez pozwanego, tj. nie podlegają pod działalność konkurencyjną wobec działalności powoda.</p>
<p>Podnosząc powyższe zarzuty apelacji wniósł o:</p>
<p>- zmianę zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie powództwa w całości,</p>
<p>zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych</p>
<p>ewentualnie:</p>
<p>- uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I Instancji do ponownego rozpoznania, celem przeprowadzenia w szczególności:</p>
<p>- dowodu z opinii biegłych z zakresu rachunkowości na okoliczność ustalenia rozmiarów rzeczywistej szkody jaką miał doznać powód, stosownie do zakresu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361)">art. 361 k.c</a>;</p>
<p>- dowodu z opinii biegłego z zakresu elektrotechniki na okoliczność ustalenia czy towary wymienione w fakturach VAT wystawionych przez pozwanego pozostają w konkurencji z tymi sprzedawanymi w okresie 2010 r. przez firmę</p>
<p>powoda oraz ustalenia jaka część tych faktur dokumentowała usługi i robociznę nieobjęte zakazem konkurencji;</p>
<p>- ponownej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.</p>
<p>W odpowiedzi na apelację powód wniósł o oddalenie apelacji w całości oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.</p>
<p>W uzasadnieniu odpowiedzi powód podkreślał, że przewód sądowy wykazał, że pozwany prowadził działalność gospodarczą o cechach konkurencyjnych, a ta stanowiła o złamaniu zapisów Porozumienia o współpracy i jednocześnie generowała obowiązek uiszczenia przez powoda kary umownej na rzecz swojego kontrahenta.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny zważył co następuje:</strong>
</p>
<p>Apelacja pozwanego okazała się uzasadniona i wywołała skutek w postaci zmiany zaskarżonego wyroku i oddalenia powództwa w całości.</p>
<p>Przedmiotem sporu było ustalenie czy pozwany <span class="anon-block">H. G.</span> swoim postępowaniem naruszył postanowienia umowy z 1.05.2008 r. o zachowaniu tajemnicy służbowej, współpracy i zakazie konkurencji zawartej z firmą <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">A. K.</span> a jeżeli tak, to czy z tego powodu powód poniósł szkodę i w jakiej wysokości.</p>
<p>Bezspornym w sprawie było, że w dniu 1.09.2006 r. została zawarta umowa o pracę na czas określony (do 31.12.2011 r.) pomiędzy Przedsiębiorstwem Usługowo – Handlowym <span class="anon-block">(...)</span>
<span class="anon-block">A. K.</span> w <span class="anon-block">G.</span>, a <span class="anon-block">H. G.</span>. W ramach tej umowy pozwany objął stanowisko handlowca. Umowa ta została rozwiązana za porozumieniem stron z dniem 10.01.2011 r.</p>
<p>Z dniem 1.05.2008 r. strony zawarły umowę zachowania tajemnicy służbowej, współpracy i zakazie konkurencji zgodnie z którą pozwany w czasie jej trwania oraz w czasie jednego roku po ustaniu zatrudnienia zobowiązał się do powstrzymywania się od wszelkiej działalności sprzecznej z interesami pracodawcy.</p>
<p>W dniu 5.01.2006 r. Przedsiębiorstwo Usługowo – Handlowe <span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>
<span class="anon-block">A. K.</span>zawarło z Przedsiębiorstwem Zaopatrzeniowym <span class="anon-block">(...)</span>Sp. z o.o. w <span class="anon-block">G.</span> porozumienie o współpracy na mocy którego <span class="anon-block"> (...)</span> zobowiązał się przy pomocy swoich pracowników sprzedawać artykuły elektroniczne stanowiące własność <span class="anon-block"> (...)</span>.</p>
<p>Równocześnie <span class="anon-block"> (...)</span> zobowiązany został do nałożenia na tych swoich</p>
<p>pracowników, którzy realizują tę umowę obowiązek powstrzymywania się od działalności konkurencyjnej w stosunku do działalności prowadzonej przez <span class="anon-block"> (...)</span> w zakresie sprzedaży i dystrybucji artykułów elektronicznych w okresie istnienia stosunku pracy oraz jeden rok po ustaniu stosunku pracy. O tym porozumieniu pracownicy <span class="anon-block"> (...)</span> nie byli poinformowani, w tym również pozwany <span class="anon-block">H. G.</span>.</p>
<p>Pozwany <span class="anon-block">H. G.</span> założył firmę o nazwie <span class="anon-block"> (...)</span>, która rozpoczęła działalność gospodarczą z dniem 1.07.2009 r., a miała zajmować się budową domów z drewna oraz wyrobami kowalstwa artystycznego.</p>
<p>Pozwany przyznał, że za pośrednictwem swojej firmy <span class="anon-block">(...)</span>sprzedał kilka razy towary będące w obrocie firmy powoda, jednakże było to przy okazji sprzedaży własnych wyrobów lub usług, względnie robił to w interesie firmy powoda, aby utrzymać klientów tej firmy.</p>
<p>Powyższym twierdzeniom pozwanego przeczył powód, twierdząc, że było to złamanie zakazu konkurencji, co wywołało skutek w postaci wystawienia noty księgowej przez Przedsiębiorstwo <span class="anon-block">(...)</span>firmie powoda na kwotę 100 000 zł tytułem naruszenia zakazu konkurencji przez pracownika <span class="anon-block">H. G.</span>.</p>
<p>Powyższa kwota była dochodzona pozwem w niniejszej sprawie, jako wynikająca z naruszenia zakazu konkurencji (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 101(1);art. 101(1) § 1)">art. 101<sup>
<!-- -->1</sup> § 1 kp</a>).</p>
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 101(1);art. 101(1) § 1)">Art. 101<sup>
<!-- -->1</sup> § 1 kodeksu pracy</a> stanowi, że w zakresie określonym w odrębnej umowie, pracownik nie może prowadzić działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy ani też świadczyć pracy w ramach stosunku pracy lub na innej podstawie na rzecz podmiotu prowadzącego taką działalność.</p>
<p>W doktrynie przyjmuje się , że w czasie obowiązywania umowy o pracę z przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 101(1);art. 101(1) § 1)">art. 101<sup>
<!-- -->1</sup> § 1 kp</a> wynikają dwa zobowiązania dla pracownika:</p>
<p>- zakaz prowadzenia działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy,</p>
<p>- świadczenia przez pracownika pracy w ramach stosunku pracy lub na innej podstawie na rzecz podmiotu prowadzącego działalność konkurencyjną wobec pracodawcy.</p>
<p>W niniejszej sprawie w związku z postanowieniami zawartej pomiędzy stronami umowy z 1.05.2008 r. będziemy mieli do czynienia z tym pierwszym uregulowaniem, a w związku z powyższym w pierwszej kolejności należałoby zdefiniować „działalność konkurencyjną”.</p>
<p>Przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">kodeksu pracy</a> nie precyzują, co oznacza sformułowanie „działalność konkurencyjna”, dlatego należy odwołać się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, gdzie utrwalił się pogląd, że za działalność konkurencyjną uznaje się aktywność pracownika, która przejawia się w tym samym lub takim samym zakresie przedmiotowym i skierowana jest do tego samego grona odbiorców, oraz pokrywa się z obszarem działalności pracodawcy (por. wyrok SN z 8.05.2002 r. I PKN 221/01, OSNP 2004 nr 6, poz. 98). W piśmiennictwie wobec braku określenia granic działalności konkurencyjnej, przyjmuje się, że zakazana może być taka działalność, która narusza interes pracodawcy lub mu zagraża (patrz: Justyna Stencel „Zakaz konkurencji w prawie pracy”, Wydawnictwo Prawnicze,</p>
<p>W-wa 2001).</p>
<p>Jednakże należy również pamiętać, że umowa o zakazie konkurencji nie może zawierać postanowień, które zobowiązywałyby pracownika do nie podejmowania działalności nie pokrywającej się z przedmiotem działalności pracodawcy. Tym bardziej zakazane jest zawieranie w takiej umowie postanowień zabraniających pracownikowi podejmowania jakiekolwiek pracy na własny rachunek w ramach działalności gospodarczej, czy stosunków cywilnoprawnych, gdyż stanowiłoby to ograniczenie zasady wolności pracy czy zasady wolności gospodarczej. Umowa o zakazie konkurencji, której celem jest przede wszystkim ochrona interesów pracodawcy, musi bowiem uwzględniać także interesy pracownika.</p>
<p>W wyroku z 12.09.2008 r. (I PK 27/08, OSNP 2010/3-4/34) Sąd Najwyższy stwierdził, że obowiązkom wynikającym z umowy o zakazie konkurencji uchybia jedynie taka działalność pracownika, która jest przez niego rzeczywiście prowadzona, adresowana do tego samego kręgu odbiorców, choćby częściowo pokrywała się z działalnością pracodawcy i realnie zagrażała jego interesom.</p>
<p>Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy, Sąd Apelacyjny nie podzielił zapatrywań Sądu I instancji, że pozwany naruszył zakaz konkurencji. Zakres prowadzonej przez pozwanego działalności gospodarczej był bowiem całkowicie odmienny od działalności prowadzonej przez powoda, a zakupione w firmie powoda elementy wykorzystane następnie przy świadczeniu usług przez pozwanego nie świadczą o prowadzeniu działalności konkurencyjnej, nie godziły w interesy powoda, a wręcz jak to wskazywał pozwany świadczyły o działaniu w interesie powoda aby utrzymać klientów firmy powoda.</p>
<p>Omówienia wymaga również szeroko eksponowany w apelacji zarzut nie wykazania przez powoda szkody w związku z domniemanym naruszeniem zakazu konkurencji.</p>
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (§ 2;art. 101(1))">Paragraf 2 art. 101<sup>
<!-- -->1 </sup>kp</a> stanowi, że pracodawca, który poniósł szkodę wskutek naruszenia przez pracownika zakazu konkurencji przewidzianego w umowie, może dochodzić od pracownika wyrównania tej szkody na zasadach określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 114;art. 115;art. 116;art. 117;art. 118;art. 119;art. 120;art. 121;art. 122)">art. 114 – 122</a>. W zależności wiec od tego, czy pracownik umyślnie, czy nieumyślnie przyczynił się do powstania szkody będzie miał zastosowanie, albo <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 122)">art. 122 kp</a> mówiący o obowiązku naprawienia szkody w pełnej wysokości, albo <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 119)">art. 119 kp</a> mówiący o odszkodowaniu w wysokości wyrządzonej szkody, ale nie wyższej od kwoty trzymiesięcznego wynagrodzenia przysługującego pracownikowi w dniu wyrządzenia szkody.</p>
<p>Jednakże należy pamiętać, że konstytutywnym warunkiem odpowiedzialności pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy jest to, że wskutek</p>
<p>nie wykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych z winy pracownika została wyrządzona szkoda pracodawcy i chodzi tu o normalne następstwa nie wykonania obowiązków pracowniczych. Z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 1)">art. 361 § 1 kc</a>, który będzie miał zastosowanie w niniejszej sprawie poprzez <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 300)">art. 300 kp</a>, wynika, że związek przyczynowy jest konieczną przesłanką powstania odpowiedzialności odszkodowawczej. W wyroku z 26.01.2005 r. II PK 191/04 (OSNP 2005/20/313) Sąd Najwyższy stwierdził wprost, że warunkiem odpowiedzialności odszkodowawczej pracownika z tytułu naruszenia zakazu konkurencji w czasie trwania stosunku pracy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 101(1);art. 101(1) § 2)">art. 101<sup>
<!-- -->1 </sup>§2 kp</a>) jest zawinione wyrządzenie pracodawcy szkody stanowiącej normalne następstwo naruszenia zakazu konkurencji.</p>
<p>W ocenie Sądu Apelacyjnego, w przypadku zatajenia przez pracodawcę warunków porozumienia z firmą trzecią, dotyczących odszkodowań za działania naruszające zakaz konkurencji przez własnych pracowników, ci pracownicy</p>
<p>będą zwolnieni z tej odpowiedzialności odszkodowawczej. Tak więc i z tego powodu: zatajenia przed pozwanym porozumienia wiążącego powoda z firmą trzecią dotyczącego zakazu konkurencji, postanowienia tej umowy nie mogą stanowić podstawy odszkodowawczej uzasadniającej wniesione powództwa o naprawienie szkody w kwocie 100 000 zł.</p>
<p>Mając na uwadze powyższe Sąd II instancji nie podzielił zapatrywań Sądu Okręgowego i zmienił zaskarżony wyrok na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 kpc</a> oddalając powództwo jako nieuzasadnione.</p>
<p>O kosztach postępowania Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108 § 1 kpc</a>.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">(...)</span>
</strong>
</p>
<p>1.
<span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>2.
<span class="anon-block">(...)</span>
</p>
</div>