Ppolska.starec← UrzadnikZaloguj

III AUa 689/12

Sądy powszechne2012-11-29
Sygnatura
III AUa 689/12
Data orzeczenia
2012-11-29
Rodzaj
SENTENCE

Sędziowie

Ewa CyranHanna Hańczewska-Pawłowska (PRESIDING_JUDGE)Maria Michalska-Goźdź

Podstawa prawna

Treść orzeczenia

<p>Sygn. akt III AUa 689/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 29 listopada 2012 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Poznaniu, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="219"/> <col width="398"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Hanna Hańczewska-Pawłowska (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SSA Ewa Cyran</p> <p>SSA Maria Michalska-Goźdź</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>st.sekr.sądowy Agnieszka Perkowicz</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2012 r. w Poznaniu</p> <p>sprawy z odwołania <strong> <!-- --> <span class="anon-block">M. M.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <span class="anon-block">P.</span> </strong> </p> <p>przy udziale zainteresowanych: <span class="anon-block">K. K.</span>, <span class="anon-block">W. T.</span> </p> <p>o podleganie ubezpieczeniu społecznemu</p> <p>na skutek apelacji odwołującej <span class="anon-block">M. M.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu</p> <p>z dnia 16 marca 2012 r. sygn. akt VIII U 1502/11</p> <p>1.  <strong> <!-- -->oddala apelację; </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->zasądza od odwołującej <span class="anon-block">M. M.</span> na rzecz pozwanego kwotę 120 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej. </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją Nr <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 31 marca 2011r., znak <span class="anon-block">(...)</span>, Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <span class="anon-block">P.</span>, stwierdził, że <span class="anon-block">M. M.</span> z tytułu wykonywania umowy o pracę nakładczą w <span class="anon-block"> firmie (...) s.c.</span> <span class="anon-block">K. K.</span>, <span class="anon-block">W. T.</span> nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w okresie od 1 grudnia 2006 r. do 28 lutego 2009 r. Uzasadniając organ rentowy podniósł, że w dniu 1 grudnia 2006r. <span class="anon-block"> spółka (...) s.c.</span> zawarła z <span class="anon-block">M. M.</span> umowę o pracę nakładczą na czas nieokreślony jednocześnie prowadząc działalność gospodarczą. W trakcie prowadzonej kontroli <span class="anon-block">M. M.</span> wskazała, iż zawarła umowę z chęci uzyskania przychodu i ubezpieczenia społecznego. Jej praca polegała na przygotowaniu, kopertowaniu, adresowaniu oraz wysłaniu materiałów dostarczonych przez nakładcę - materiały, które otrzymywała za pośrednictwem poczty nigdy nie była w ilości wymienionej w umowie jako minimalna. Konsekwencją umowy było to, że w okresie zatrudnienia na podstawie umowy o pracę nakładczą w <span class="anon-block"> firmie (...)</span> <span class="anon-block">M. M.</span> z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej dokonała zgłoszenia wyłącznie do ubezpieczenia zdrowotnego. Zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych w <span class="anon-block"> firmie (...) s.c.</span> z tytułu pracy nakładczej umożliwiło <span class="anon-block">M. M.</span> w okresie od 1 grudnia 2006 r. do 28 lutego 2009 r. zmianę tytułu obowiązkowych ubezpieczeń społecznych. Jednakże w świetle zebranego materiału organ rentowy uznał, iż zawarcie umowy o pracę nakładczą między <span class="anon-block"> spółką (...)</span>, a <span class="anon-block">M. M.</span> miało na celu obejście przepisów prawa. Ponadto podstawa wymiaru składek w okresie, na który zawarto umowę o pracę nakładczą była niezgodna z przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19760030019" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 grudnia 1975 r. w sprawie uprawnień pracowniczych osób wykonujących pracę nakładczą - Dz. U. z 1976 r. Nr 3, poz. 19 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 grudnia 1975 r. w sprawie uprawnień pracowniczych osób wykonujących pracę nakładczą</a>. Organ rentowy podkreślił również, iż w spornym okresie podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne osób prowadzących pozarolniczą działalność nie mogła być niższa od 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, tj. za miesiące od grudnia 2006 r. do lutego 2007 r. - po 1478,80 zł miesięcznie, od marca 2007 r. do maja 2007 r. - po 1597,51 zł miesięcznie, od czerwca 2007 r. do sierpnia 2007 r. - po 1625,48 zł miesięcznie, od września 2007 r. do listopada 2007 r. -po 1586,60 zł miesięcznie, od grudnia 2007 r. do lutego 2008 r. -po 1622,05 zł miesięcznie, od marca 2008 r. do maja 2008 r. - po 1739,90 zł miesięcznie, od czerwca 2008 r. do sierpnia 2008 r. - po 1790,39 zł miesięcznie, od września 2008 r. do listopada 2008 r. - po 1770,82 zł miesięcznie, w grudniu 2008 r. - 1781,13 zł miesięcznie, od stycznia 2009 r. do lutego 2009 r. -po 1915,80 zł miesięcznie. Zatem w ocenie Zakładu zawarcie umowy o pracę nakładczą miało na celu obejście prawa i uzyskanie w niezgodzie z prawem korzyści materialnych polegających na zwolnieniu z obowiązku opłacania składek z tytułu prowadzenia działalności przez <span class="anon-block">M. M.</span>.</p> <p>Odwołanie od powyżej wskazanej decyzji złożyła <span class="anon-block">M. M.</span> wnosząc o jej zmianę oraz orzeczenie przez Sąd, że w okresie od 1 grudnia 2006r. do 28 lutego 2009r. podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu. Wniosła również o zasądzenie kosztów postępowania. Odwołująca zarzuciła decyzji:</p> <p>1)  błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów wskazanych w decyzji poprzez ich zastosowanie, w przypadku, gdy w niniejszej sprawie brak jest podstaw do ich zastosowania,</p> <p>2)  brak zebrania materiału dowodowego w niniejszej sprawie w sposób prawidłowy i pełny skutkujący błędnym ustaleniem stanu faktycznego w niniejszej sprawie,</p> <p>3)  błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego skutkujące błędnym ustaleniem stanu faktycznego oraz błędnym orzeczeniem co do istoty.</p> <p>Uzasadniając odwołująca wskazała, iż w ramach umowy przygotowywała, kopertował, adresowała i wysyłała materiały reklamowe pracodawcy, a więc wykonywała określone zlecenia i rozliczała się z nich z pracodawcą. Ponadto jako pracownik była zainteresowana jak najmniejszą ilością pracy, a zatem twierdzenie Zakładu o zawarciu umowy w celu obejścia prawa nie znajduje potwierdzenia. Odwołująca podkreśliła również, iż żaden przepis prawa nie reguluje kwestii związanej z ilością wykonywanej pracy nakładczej ani jej natężeniem.</p> <p>Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2011 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(11);art. 477(11) § 2)">art. 477<sup> <!-- -->11</sup> § 2 k.p.c.</a> wezwał do udziału w sprawie w charakterze zainteresowanych <span class="anon-block">K. K.</span> i <span class="anon-block">W. T.</span> wspólników <span class="anon-block"> spółki cywilnej (...)</span>, albowiem wynik niniejszego postępowania dotyczy ich praw i obowiązków.</p> <p>Wyrokiem z dnia 16 marca 2012r., sygn. akt 1502/11, Sąd Okręgowy w Poznaniu Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie <span class="anon-block">M. M.</span> oraz zasadził od odwołującej na rzecz pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <span class="anon-block">P.</span> kwotę 60,00 zł. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p>Podstawę rozstrzygnięcia Sądu I instancji stanowiły następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne.</p> <p> <span class="anon-block">K. K.</span> i <span class="anon-block">W. T.</span> w dniu 27 września 2006 r. zawarli umowę spółki cywilnej w myśl której będą prowadzić działalność pod nazwą <span class="anon-block"> (...) S.C.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span>. Przedmiotem prowadzonej działalności jest pośrednictwo ubezpieczeniowe, usługi finansowe-doradztwo inwestycyjne oraz działalność reklamowa.</p> <p> <span class="anon-block">M. M.</span> od dnia 1 czerwca 2005 r. prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej Prezydenta Miasta <span class="anon-block">P.</span> pod numerem <span class="anon-block"> (...)</span>. Jej przedmiotem jest handel we własnym sklepie. Z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej <span class="anon-block">M. M.</span> podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. dowód: bezsporne, zeznania odwołującej.</p> <p>O możliwości „dorobienia" poprzez zawarcie umowy o pracę nakładczą odwołująca dowiedziała się w trakcie spotkania towarzyskiego od jednego ze znajomych, który zaproponował jej zgłoszenie się do <span class="anon-block"> firmy (...) S.C.</span> W dniu 1 grudnia 2006 r. odwołująca (jako Wykonawca) zawarła z <span class="anon-block"> (...) S.C.</span> reprezentowaną przez <span class="anon-block">W. T.</span> (jako Nakładcę) umowę o pracę nakładczą na czas nieokreślony. Przedmiotem umowy były prace polegające na przygotowaniu, kopertowaniu, adresowaniu i wysyłce materiałów reklamowych dostarczonych przez Nakładcę (§ 1 pkt 2 umowy). W okresie trwania umowy o pracę nakładczą Nakładca uzyskuje wynagrodzenie za wykonaną pracę obliczoną według stawki jednostkowej, która wynosi 3 zł brutto za skompletowanie i wysłanie jednej przesyłki reklamowej. Ponadto strony określiły minimalną miesięczna ilość pracy w wysokości 170 kompletów reklamowych. Natomiast powierzenie Wykonawcy pracy w ilości przekraczającej w/w wielkość możliwe jest wyłącznie za zgodą Wykonawcy (§ 2 umowy). W myśl umowy, praca będzie wykonywana z materiałów powierzonych przez Nakładcę, z wykorzystaniem narzędzi będących własnością Wykonawcy. Może być wykonywana w dowolnym miejscu i czasie. Ponadto Wykonawca ma prawo przy wykonywaniu pracy nakładczej korzystać z pomocy członków rodziny. Natomiast nie ma prawa zatrudniać siły najemnej i zlecać wykonania powierzonej mu pracy nakładczej osobom trzecim, a także przyjmować w imieniu Nakładcy zleceń, zbywać wykonane wyroby i wystawiać rachunki (§3 umowy).</p> <p>W ramach zawartej umowy o pracę nakładczą odwołująca przyjeżdżała do <span class="anon-block"> firmy (...)</span> w celu odebrania materiałów, których ilość była ustalana raz w miesiącu. Następnie elementy te składała i wkładała do kopert. Tak przygotowane koperty odwoziła z powrotem do spółki, gdzie podpisywała ilość przygotowanych przez nią materiałów oraz odbiór wynagrodzenia. Przydzielaniem pracy w <span class="anon-block"> (...) spółki (...)</span> zajmowała się <span class="anon-block">J. C.</span>. To ona otrzymywała materiały, ulotki, które dzieliła pomiędzy wszystkich zatrudnionych w oparciu o umowę o pracę nakładczą. To ona przyjmowała raporty z wykonanej pracy, segregowała i przechowywała zawierane umowy. dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">J. C.</span>.</p> <p>W związku z zawarciem umowy o pracę nakładczą, w dniu 1 grudnia 2006 r. odwołująca dokonała zgłoszenia tylko do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Jednocześnie z tą samą datą wyrejestrowała się z obowiązkowego ubezpieczenia społecznego z tytułu tej działalności. Nadto została ona zgłoszona do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych: emerytalnego i rentowych oraz do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego z tytułu wykonywania umowy o pracę nakładczą.</p> <p>Z tytułu zawartej umowy o pracę nakładczą odwołująca otrzymała wynagrodzenie:</p> <p>- za miesiące od grudnia 2006 r. do stycznia 2008 r. - po 36 zł miesięcznie,</p> <p>- za miesiąc luty 2008 r. - 48 zł,</p> <p>- za miesiąc marzec 2008 r. - 5 zł,</p> <p>- za miesiące od kwietnia 2008 r. do lutego 2009 r. - po 42 zł miesięcznie,</p> <p>W żadnym z miesięcy wykonywania pracy nakładczej na podstawie spornej umowy nie uzyskała 50 % minimalnego wynagrodzenia.</p> <p>Z dniem 28 lutego 2009 r. zainteresowany <span class="anon-block">K.</span> reprezentujący <span class="anon-block"> spółkę (...)</span> wypowiedział odwołującej umowę o pracę nakładczą. Z dniem 1 marca 2009 r. <span class="anon-block">M. M.</span> została wyrejestrowana z ubezpieczeń z tytułu zawartej umowy o pracę nakładczą.</p> <p> <span class="anon-block">W. T.</span> zwrócił się w 2006 roku do I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w <span class="anon-block">P.</span> z zapytaniem o to, czy osoba prowadząca działalność gospodarczą i pracująca w oparciu o umowę o pracę nakładczą może dokonać wyboru tytułu do podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Zakład odpowiedział twierdząco. Z podobnym pytaniem zwróciła się do Inspektoratu w <span class="anon-block">J.</span> <span class="anon-block">B. Z.</span> prowadząca <span class="anon-block"> Biuro (...)</span>. W odpowiedzi z dnia 29.11.2006 r. przedstawiciel Zakładu wskazał, że obowiązujące przepisy nie ustalają minimalnej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne osób wykonujących pracę nakładczą.</p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach ZUS oraz dokumentów przedłożonych do akt sprawy, a także zeznań świadków i odwołującej.</p> <p>Mając powyższe na uwadze oraz przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz. U. 98.137.887 z późn. zm.) i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19760030019" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 grudnia 1975 r. w sprawie uprawnień pracowniczych osób wykonujących pracę nakładczą - Dz. U. z 1976 r. Nr 3, poz. 19 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 grudnia 1975r. w sprawie uprawnień pracowniczych osób wykonujących prace nakładczą</a> (Dz. U. 76.3.19 z późn. zm.), Sąd Okręgowy uznał, że odwołanie jest bezzasadne. W pierwszej kolejności Sąd meriti wskazał, że łącząca strony sporna umowa w okresie jej obowiązywania od 1 stycznia 2008r. nawet co do zasady nie pozwalała odwołującej jako wykonawcy uzyskać wynagrodzenia w wysokości 50% najniższego wynagrodzenia pozwalającego jednocześnie objąć ją z tego tytułu ubezpieczeniami społecznymi. W okresie zaś obowiązywania spornej umowy od grudnia 2006r. do grudnia 2007r., co do zasady zapisy spornej umowy pozwalały odwołującej uzyskać 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę, pozwalającego jej podlegać z tytułu umowy ubezpieczeniom społecznym, jednak umowa nie była w takim zakresie realizowana i odwołująca jako wykonawca nie uzyskiwała wynagrodzenia w wymaganej wysokości. Wobec zatem obostrzeń w zakresie konieczności zapewnienia nakładcy minimalnej ilości pracy, która zapewni mu uzyskanie co najmniej 50% najniższego wynagrodzenia za pracę - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19760030019" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 grudnia 1975 r. w sprawie uprawnień pracowniczych osób wykonujących pracę nakładczą - Dz. U. z 1976 r. Nr 3, poz. 19 (§ 3;§ 3 ust. 1)">§ 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 grudnia 1975r. w sprawie uprawnień pracowniczych osób wykonujących pracę nakładczą</a> – Sąd wskazał, że odwołująca w całym okresie obowiązywania spornej umowy tego warunku nie spełniła, a co za tym idzie nie mogła podlegać z tytułu spornej umowy obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Ubocznie Sąd wskazał, że strony zawarły umowę o pracę nakładczą z góry powziętym zamiarem niedotrzymania jej postanowień, a ubezpieczona wykonywała miesięcznie symboliczną ilość pracy w ramach umowy.</p> <p>Wskazując na powyższe i uznając za trafne twierdzenia ZUS, Sąd I instancji na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477<sup> <!-- -->14</sup> § 1 k.p.c.</a> oddalił odwołania, o czym orzekł w sentencji wydanego wyroku.</p> <p>Powyższy wyrok w całości apelacją z dnia 20 kwietnia 2012r. zaskarżyła <span class="anon-block">M. M.</span> reprezentowana przez radcę prawnego. Apelująca zarzuciła Sadowi I instancji:</p> <p>1)błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, które miały decydujący wpływ na treść wydanego przez Sąd orzeczenia, a w szczególności polegające na:</p> <p>-niewyjaśnieniu przez Sąd okoliczności faktycznych mających dla sprawy istotne znaczenie, zwłaszcza całkowite pominięcie przez Sąd faktu, iż Skarżąca prowadziła swoją działalność już od roku 2005, tymczasem <span class="anon-block">K. K.</span> i <span class="anon-block">W. T.</span> założyli swoją działalność dopiero we wrześniu 2006 roku, nawiązanie więc przez nią współpracy z <span class="anon-block"> firmą (...) S.C.</span> nie mogło mieć na celu wyłącznie dokonanie wyboru sposobu ubezpieczenia, a także stanowić wyłącznego źródła utrzymania, zwłaszcza, że Skarżąca w toku postępowania zeznała, że praca w <span class="anon-block"> firmie (...) S.C.</span> ma dla niej fakultatywny charakter i służy przede wszystkim uzyskaniu dodatkowego źródła utrzymania, a ponadto zapełnienia wolnego czasu w czasie pracy w prowadzonej przez nią firmie,</p> <p>-dokonaniu przez Sąd ustaleń sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, z którego jednoznacznie wynika, iż zachowanie skarżącej nie było nacechowane chęcią uzyskania korzyści wynikających ze zmiany podstawy ubezpieczenia, a jedynie i wyłącznie chęcią uzyskania dodatkowych środków na utrzymanie i wypełnienia czasu wolnego, którym skarżąca dysponowała w swojej działalności, zwłaszcza, że - jak wynika z zeznań skarżącej, którym Sąd dał wiarę -pozwana zawarła umowę, z której minimalne wynagrodzenie stanowiło znaczną część osiąganego przez skarżącą dochodu z prowadzonej wówczas działalności gospodarczej, poza tym propozycja zmiany sposobu ubezpieczenia nie wyszła od strony skarżącej, ale właścicieli <span class="anon-block"> firmy (...)</span>.C, albowiem w czasie rozmów o pracę temat ten pojawił się dopiero na ich końcu, a poza tym skarżąca była przekonana o prawidłowości i zgodności z prawem zaproponowanego przy podpisywaniu umowy o pracę nakładczą rozwiązania, albowiem właściciele <span class="anon-block"> firmy (...) S.C.</span> dysponowali 3 interpretacjami, różnych zakładów ubezpieczeń społecznych, czym rozwiali wątpliwości co do zaproponowanego rozwiązania, a ponadto skarżąca samodzielnie dokonała ustaleń w Oddziale ZUS, gdzie została utwierdzona w słuszności takich rozwiązań. Powyższe okoliczności jednoznacznie wykluczają więc przyjęcie przez Sąd takich ustaleń o jakich mowa w treści uzasadnienia wyroku, co bez wątpienia stanowi błąd mający znaczące znaczenie w sprawie;</p> <p>-dokonaniu błędnych ustaleń w oparciu o jasny i czytelny materiał dowodowy, w zakresie w jakim Sąd uznał, iż skarżąca w latach 2006, 2007 i 2008 nie uzyskiwała wynikających z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19760030019" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 grudnia 1975 r. w sprawie uprawnień pracowniczych osób wykonujących pracę nakładczą - Dz. U. z 1976 r. Nr 3, poz. 19 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 grudnia 1975r. w sprawie uprawnień pracowniczych osób wykonujących pracę nakładczą</a> dochodów, podczas gdy dokonana przez Sąd ocena wysokości wynagrodzeń Skarżącej, a także ustalenie kwoty stanowiącej 50% tej kwoty jednoznacznie potwierdza, iż skarżąca co najmniej we wskazanym okresie miała zagwarantowane przez <span class="anon-block"> firmę (...) S.C.</span> wynagrodzenie minimalne przewyższające 50% najniższego wynagrodzenia określonego przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 77;art. 77 pkt. 1)">art. 77 pkt 1 Kodeksu Pracy</a>; a także w zakresie w jakim Sąd ustalił, iż wynagrodzenie, o którym mowa we wskazanym rozporządzeniu musi być wynagrodzeniem faktycznie osiąganym, podczas gdy już literalna interpretacja § 3 ust. 1 rozporządzenia, stanowi o takim określeniu ilości pracy w umowie, aby jej wykonanie zapewniało uzyskanie co najmniej 50% najniższego wynagrodzenia, którą to okoliczność, co najmniej za lata 2006, 2007 i 2008 zdaniem strony skarżącej została wykazana w materiale dowodowym, jednak błędnie zinterpretowana przez Sąd;</p> <p>-przeinaczeniu przez Sąd okoliczności stanowiących podstawę wydanego rozstrzygnięcia, albowiem zdaniem Skarżącej co innego wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie, a co innego na podstawie tego materiału przyjął Sąd, zwłaszcza w zakresie w jakim Sąd uznał, że w kontekście zgromadzonych dowodów zamiarem stron była jedynie możliwość skorzystania z wyboru tytułu do ubezpieczeń społecznych i opłacania niższych składek, podczas gdy przeczą temu następujące ustalone okoliczności:</p> <dl> <dt>⚫</dt> <dd> <p>fakt dysponowania przez <span class="anon-block"> (...) S.C.</span> 3 interpretacjami, 3 różnych Zakładów Ubezpieczeń Społecznych, potwierdzającymi prawidłowość i zgodność z prawem tak zawieranych umów, a także skutków zgłoszenia zmiany sposobu i tytułu opłacania składek ubezpieczeń społecznych, wyłączający tę możliwość,</p> </dd> <dt>⚫</dt> <dd> <p>fakt, że przedmiotowa umowa była faktycznie realizowana przez Skarżącą, co wynika wprost z zeznań Skarżącej oraz przesłuchanych w toku postępowania świadków, tym bardziej, iż jak zgodnie zeznali świadkowie - którym Sąd dał wiarę w całości - skarżąca wielokrotnie monitowała ilość zlecanych jej prac, ponaglała liczbę i ilość zleceń, co również wyłącza możliwość ustalenia na tej podstawie zamiaru skarżącej nakierowanego wyłącznie na naruszenie przepisów o ubezpieczeniach społecznych;</p> </dd> </dl> <p>2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:</p> <p>-przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez dokonanie przez Sąd dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, a poza tym poprzez dokonanie sprzecznych ustaleń w zakresie stanu faktycznego, wynikających właśnie z przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej we wskazanym przepisie. Sąd I instancji dokonał jedynie wybiórczej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie przeprowadził wszystkich zawnioskowanych przez Skarżącą dowodów, i choć dał wiarę zeznaniom świadków i skarżącej (choć co do skarżącej w części), to z tych zeznań wywiódł wnioski nie odpowiadające obiektywnej ich ocenie. Nie sposób również stwierdzić, iż czynności dowodowe Sądu zmierzały do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, albowiem Sąd w treści uzasadnienia wyroku nie dokonuje analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, a jedynie lapidarnie stwierdza, iż pewne okoliczności są dla Sądu oczywiste, a wręcz znane z urzędu przy jednoczesnym pominięciu innych mające - zdaniem skarżącej - zasadnicze znaczenie w sprawie. Brak jest więc podstaw do przyjęcia, iż Sąd ocenił wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie "wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego", gdy w uzasadnieniu pomimo wyraźnego materiału dowodowego w tym zakresie Sąd stwierdza, iż "zamiarem stron była jedynie możliwość skorzystania z wyboru tytułu do ubezpieczeń społecznych i opłacania niższych składek". Powyższe wynika już chociażby z faktu, iż Sąd nie przeprowadził i nie ocenił całości materiału dowodowego zgłoszonego przez Skarżącego, oddalił zgłoszone wnioski dowodowe. Nie sposób również dopatrzeć się w działaniach Sądu stosowania reguł logicznego myślenia, co bez wątpienia skutkuje wydaniem wadliwego w świetle procedury cywilnej orzeczenia,</p> <p>-przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 217)">art. 217 k.p.c.</a> poprzez oddalenie zgłoszonych przez Skarżącego wniosków dowodowych, czym bez wątpienia naruszone zostały reguły dowodzenia i zgłaszania wniosków dowodowych, aż do zamknięcia rozprawy, tym bardziej należycie uzasadnionych i mających dla sprawy zasadnicze znaczenie.</p> <p>3) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną interpretacje i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19760030019" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 grudnia 1975 r. w sprawie uprawnień pracowniczych osób wykonujących pracę nakładczą - Dz. U. z 1976 r. Nr 3, poz. 19 (§ 3;§ 3 ust. 1)">§ 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 grudnia 1975r. w sprawie uprawnień pracowniczych osób wykonujących pracę nakładczą</a> (Dz. U. z 1976r., Nr 3, poz. 19 ze zmianami) poprzez jego błędną interpretację i uznanie, iż minimalna, ustalona w umowie o pracę ilość pracy, której wykonanie należy do obowiązków wykonawcy, winno skutkować faktycznym uzyskaniem przez Skarżącą wynagrodzenia, wykazywanego do organu rentowego w takiej wysokości, w kwocie przekraczającej minimalny próg wynikający z rozporządzenia, podczas, gdy wskazany przepis w swej treści jako podstawę możliwości dokonania wyboru tytułu ubezpieczenia wskazuje nie faktycznie osiągane wynagrodzenie, a jedynie takie skonstruowanie postanowień umowy łączącej strony, które zapewni uzyskanie co najmniej 50% najniższego wynagrodzenia, która to przesłanka w przedmiotowej sprawie została spełniona.</p> <p>Wskazując na powyższe apelując wniosła o:</p> <p>1)  zmianę zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie przez Sąd Apelacyjny co do istoty sprawy poprzez wydanie wyroku umarzającego postępowanie przeciwko Skarżącej <span class="anon-block">M. M.</span>,</p> <p>2)  przyznanie Skarżącej zwrotu kosztów postępowania przed Sądem I Instancji według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego,</p> <p>3)  przyznanie Skarżącej zwrotu kosztów postępowania przez Sądem Apelacyjnym według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, ewentualnie:</p> <p>4)  uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I Instancji, albowiem przedmiotowa sprawa nie została rozpoznania co do istoty, a ponadto przeprowadzone przez Sąd I instancji postępowanie dowodowe dotknięte jest brakami uniemożliwiającymi wydanie prawidłowego i zgodnego z prawem orzeczenia,</p> <p>5)  przyznanie Skarżącej zwrotu kosztów postępowania przed Sądem I Instancji według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego,</p> <p>6)  przyznanie Skarżącej zwrotu kosztów postępowania przez Sądem Apelacyjnym według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Sąd Apelacyjny stwierdza, że zarzuty apelacji są bezzasadne, a zatem podlega ona oddaleniu.</p> <p>W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd I instancji przeprowadził wnikliwe postępowanie dowodowe, a zebrany materiał poddał wszechstronnej analizie z zachowaniem granic swobodnej oceny dowodów wyrażonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> Na tej podstawie Sąd meriti poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, które Sąd Apelacyjny w pełni podziela i aprobuje. Podkreślić należy, że Sąd I instancji w pisemnym uzasadnieniu dokładnie przedstawił wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego.</p> <p>Spór w niniejszej sprawie dotyczył objęcia odwołującej ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym z tytułu umów o pracę nakładczą zawartych przez apelującą z <span class="anon-block"> firmą (...) s. c.</span> </p> <p>Rozpocząć rozważania należy od przytoczenia przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 2;art. 11;art. 11 ust. 2)">art. 6 ust. l pkt 2, art. 11 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowym oraz dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami wykonującymi pracę nakładczą. Obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowym podlegają także osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność oraz osoby z nimi współpracujące (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 5)">art. 6 ust. l pkt 5)</a>. Natomiast osoba prowadząca działalność gospodarczą i jednocześnie spełniająca warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z tytułu wykonywania umowy o pracę nakładczą jest objęta obowiązkowo ubezpieczeniami z tego tytułu, który powstał najwcześniej. Osoba taka może jednak dobrowolnie, na swój wniosek być objęta ubezpieczeniami emerytalnymi i rentowymi także z pozostałych wszystkich tytułów lub wybranych tytułów lub zmienić tytuł do ubezpieczenia (art. 9 ust. 2 wskazanej ustawy). Zgodnie z art. 9 ust. 2b cytowanej ustawy osoba prowadząca jednocześnie działalność gospodarcza i zatrudniona na podstawie umowy o prace nakładczą podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu tej działalności, jeżeli z tytułu wykonywania pracy nakładczej podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest niższa od obowiązującej te osobę najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19760030019" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 grudnia 1975 r. w sprawie uprawnień pracowniczych osób wykonujących pracę nakładczą - Dz. U. z 1976 r. Nr 3, poz. 19 (§ 3;§ 3 ust. 1)">§ 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 grudnia 1975r. w sprawie uprawnień pracowniczych osób wykonujących pracę nakładczą</a>, zgodnie, z którym w umowie strony określają minimalną miesięczną ilość pracy, której wykonanie należy do obowiązków wykonawcy. Minimalna ilość pracy powinna być tak ustalona, aby jej wykonanie zapewniało uzyskanie, co najmniej 50% najniższego wynagrodzenia określonego przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 774;art. 774 pkt. 1)">art. 774 pkt. 1 Kodeksu pracy</a>, zwanego dalej "najniższym wynagrodzeniem". Ustęp 2 stanowi z kolei, że jeżeli praca nakładcza stanowi dla wykonawcy wyłączne lub główne źródło utrzymania, ilość pracy powinna być tak ustalona, aby jej wykonanie zapewniało uzyskanie wynagrodzenia nie mniejszego od najniższego wynagrodzenia.</p> <p>Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że prawidłowo ustalił Sąd I instancji kwoty miesięcznego wynagrodzenia odwołującej w okresie obowiązywania spornej umowy o prace nakładczą. Trafnie Sąd określił również 50% minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w poszczególnych latach gdy strony spornej umowy były nią związane. Ewidentnie zatem porównanie tych dwóch ustaleń w zakresie kwot osiąganego wynagrodzenia odwołującej z tytułu umowy o pracę nakładczą skutkuje następującymi stwierdzeniami:</p> <p>1)  w okresie od grudnia 2006r. do grudnia 2007r. strony spornej umowy określiły zakres prac nakładcy w sposób pozwalający mu osiągnąć 50% minimalnego wynagrodzenia miesięcznie za wykonaną prace, jednak nakładca nie wykonywał tyle pracy, aby takie wynagrodzenie było mu należne;</p> <p>2)  w okresie od stycznia 2008r. do lutego 2009r. w związku z podwyższeniem kwoty minimalnego wynagrodzenia za prace, nakładca wobec zakresu prac powierzonego w spornej umowie i określonego za nią wynagrodzenia, nie mógł osiągnąć 50% minimalnego wynagrodzenia miesięcznie za wykonaną pracę.</p> <p>Ustalenia Sądu I instancji w tym zakresie są prawidłowe i niepodważalne. Zarzuty apelacji w zakresie ustaleń Sądu i instancji są wyłącznie polemiką bez przedstawienia jednoznacznych dowodów na ich podważenie i nie mogą zostać uwzględnione.</p> <p>W utrwalonym poglądzie orzecznictwa i doktryny nie może ostać się zarzut apelacji, że literalne brzmienie § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 grudnia 1975r. pozbawia organ rentowy możliwości badania faktycznie osiąganego wynagrodzenia za pracę nakładczą wobec właściwego (minimalnego) określenia jej wysokości w takiej umowie. Podstawowym celem umowy o prace nakładcza jest zapewnienie nakładczy minimalnego wynagrodzenia za pracę, a w przypadku posiadania innych tytułów zatrudnienia 50% tego wynagrodzenia. Nie sposób zatem zgodzić się z zarzutem apelacji, że „zapewnienie” w tym przypadku oznacza wyłącznie określenie go w umowie – bez faktycznego wypłacenia po spełnieniu pracy przez nakładcę. Sąd Apelacyjny w tym celu zwraca uwagę na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2008 r. (sygn. akt III UK 77/07, LEX nr 465905), w którym stwierdzono, że pozorna umowa o pracę nakładczą, na podstawie, której jej strony nie miały zamiaru i nie realizowały konstrukcyjnych obowiązków dotyczących rozmiaru wykonywanej pracy w ilości gwarantującej wynagrodzenie w wysokości, co najmniej połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę, nie stanowi uprawnionego tytułu podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym osób wykonujących pracę nakładczą. Sąd Apelacyjny w pełni podziela i przyjmuje za własne powyższe twierdzenie Sądu Najwyższego. Skoro zatem w okresie od grudnia 2006r. do grudnia 2007r. odwołująca nie osiągała faktycznie 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę nakładczą, to brak jest podstaw do uznania, ze z tego tytułu mogła podlegać obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.</p> <p>Tym bardziej bezzasadne byłoby uznanie, że w okresie od stycznia 2008r. do lutego 2009r., a zatem w okresie, w którym w samej umowie nie zapewniono nakładczy możliwości osiągnięcia wymaganego progu minimalnego wynagrodzenia, sporna umowa spełniała przesłanki do zadeklarowania jej jako podstawy obowiązkowych ubezpieczeń społecznych.</p> <p>Ustalenia w zakresie wynagrodzenia jakie odwołująca uzyskiwała w poszczególnych miesiącach ze spornej umowy, podważa również jej twierdzenia w zakresie chęci uzyskania dodatkowego źródła przychodu z tytułu wykonywanej pracy nakładczej. Minimalna wysokość wykonanej pracy, jest wyłącznie ograniczeniem zabezpieczającym nakładcę przed brakiem możliwości osiągania niższego wynagrodzenia niż 50% najniższego wynagrodzenia za pracę, jednak nie ogranicza go w osiąganiu wyższego wynagrodzenia. Jeżeli przyjąć, że odwołująca szukała dodatkowego źródła dochodu, to dziwi tak niskie zaangażowanie w pracę określoną spornymi umowami i całkowicie podważa twierdzenia odwołującej o zawarciu spornych umów w celu uzyskania większego przychodu.</p> <p>Reasumując, zawarta pomiędzy apelującą, a <span class="anon-block"> (...) s.c.</span> umowa o pracę nakładczą były zawarte dla pozoru (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83)">art. 83 k.c.</a>) i jest nieważna wskutek sprzeczności z przepisami prawa. Umowy te zatem nie mogą rodzić żadnych skutków prawnych, w tym skutku prawnego objęcia apelującej ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym.</p> <p>Z tych wszystkich względów Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> apelację odwołującej oddalił o czym orzekł w pkt. 1 sentencji wyroku.</p> <p>O kosztach sądowych w pkt. 2 sentencji wyroku, Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631349" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 (§ 12;§ 12 ust. 2;§ 12 ust. 2 pkt. 2)">§ 12 ust. 2 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu</a> (Dz. U. 02.163.1349 z późn. zm.) w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> </p> <p>/SSA Maria Michalska-Goźdź/ /SSA Hanna Hańczewska-Pawłowska/ /SSA Ewa Cyran/</p> </div>