VI ACa 607/12

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt VIA Ca 607/12</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> <strong> <!-- -->Dnia 29 listopada 2012 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Warszawie VI Wydział Cywilny w składzie: </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Przewodniczący – Sędzia SA– Agata Zając </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sędzia SA– Teresa Mróz (spr.)</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Sędzia SA – Małgorzata Manowska </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Protokolant– sekr. sąd. Agnieszka Janik </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2012 r. w Warszawie</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na rozprawie </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->sprawy z powództwa <span class="anon-block">W. K.</span>, <span class="anon-block">J. S.</span> i <span class="anon-block">M. W.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->przeciwko <span class="anon-block">W. S.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o zapłatę </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na skutek apelacji powódki <span class="anon-block">W. K.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia 7 grudnia 2011 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->sygn. akt III C 1751/10</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->uchyla zaskarżony wyrok w stosunku do powódki <span class="anon-block">W. K.</span> i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Okręgowemu Warszawa – Praga w Warszawie do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt VI A Ca 607/12</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powódki <span class="anon-block">W. K.</span>, <span class="anon-block">J. S.</span> i <span class="anon-block">M. W.</span> wniosły o zasądzenie od pozwanego <span class="anon-block">W. S.</span> 84.000 zł wraz ustawowymi odsetkami tytułem zwrotu nakładów poniesionych na zabudowanej nieruchomości gruntowej położonej w <span class="anon-block">J.</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> o powierzchni 1.127 m kw., dla której Sąd Rejonowy w Otwocku prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą Kw nr (...)</span>.</p> <p>Pozwany wniósł o oddalenie powództwa i o zasądzenie kosztów postępowania.</p> <p>Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2011 r. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo i zasądził od powódek na rzecz pozwanego kwotę 3.600 zł kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p>Orzeczenie powyższe zapadło na podstawie następujących ustaleń faktycznych i rozważań prawnych Sądu Okręgowego:</p> <p>W dniu 17 października 2003 r. pozwany wniósł przeciwko małżonkom <span class="anon-block">S.</span> i <span class="anon-block">F. M.</span> oraz przeciwko <span class="anon-block">W. K.</span> pozew o eksmisję z przedmiotowej nieruchomości. Pozwani w postępowaniu tym wnieśli pozew wzajemny o zasądzenie kwoty 84.142 zł tytułem nakładów koniecznych poniesionych na tę nieruchomość. Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2006 r. (XXV C 116/05) Sąd Okręgowy w Warszawie nakazał eksmisję pozwanych z przedmiotowej nieruchomości, oddalił powództwo wzajemne o zwrot nakładów. Sąd ustalił w tym postępowaniu, że <span class="anon-block">W. S.</span> przedmiotową nieruchomość odziedziczył po babce <span class="anon-block">A. S.</span>, a ponadto w 1992 r. uzyskał prawomocne postanowienie o nabyciu własności tej nieruchomości w drodze zasiedzenia. Od 1945 r. na podstawie umowy najmu w budynku posadowionym na nieruchomości zamieszkiwała rodzina <span class="anon-block">M.</span>. Umowy zawierane były co roku. Ostatnia pisemna umowa zawarta została w 1949 r. W pozostałych latach strony wiązała umowa ustna, na podstawie której małżonkowie <span class="anon-block">M.</span> przeprowadzali, za wiedzą i zgodą <span class="anon-block">A. S.</span>, remonty budynku, którego koszty rozliczane były w ramach czynszu. Po śmierci <span class="anon-block">A. S.</span> w 1953 r. czynsz najmu nieruchomości płacony był do rąk jej męża <span class="anon-block">B. S.</span>. W 1962 r. małżonkowie <span class="anon-block">M.</span> przestali płacić czynsz najmu, natomiast w dalszym ciągu uiszczali podatek od nieruchomości i ubezpieczenie. W 1966 lub 1967 r. małżonkowie <span class="anon-block">M.</span> dowiedzieli się, że <span class="anon-block">B. S.</span> nie żyje. Złożony przez małżonków <span class="anon-block">M.</span> w 1987 r. wniosek o stwierdzenie nabycia przedmiotowej nieruchomości w drodze zasiedzenia został prawomocnie oddalony.</p> <p>Sąd Okręgowy ustalił, że podatek od nieruchomości płacony był przez małżonków <span class="anon-block">M.</span> do 1987 r. Od 1991 r. do kwietnia 2006 r. płacili oni czynsz najmu nieruchomości pozwanemu <span class="anon-block">W. S.</span>, którego poznali w 1988 r. Przez ostatnie trzy lata płatności czynszu wynosił on 500 zł miesięcznie. Nieporozumienia między pozwanym a małżonkami <span class="anon-block">M.</span> doprowadziły do wypowiedzenia im przez pozwanego umowy najmu z trzyletnim okresem wypowiedzenia, który upłynął 31 marca 2006 r.</p> <p>Sąd Okręgowy ustalił, że budynek mieszkalny posadowiony na nieruchomości miał powierzchnię 34 m kw., obecnie powierzchnia ta wynosi 70 m kw. W latach 1965-1975 ze stajni zrobiono pokój, ocieplono dom, wymieniono podłogi i sufity. Ze spiżarni i sieni zrobiono kuchnię, wymieniono w domu kilkoro okien. W latach siedemdziesiątych ogrodzono plac, wybudowano nowe kominy, wymieniono dach z krokwiami, założono kanalizację. W 1981 r. postawiona została nowa murowana weranda, założone zostało też centralne ogrzewanie. Zbudowano nowe schodki, podesty i chodniki przed dwoma wejściami do budynku, zaizolowano podmurówkę domu i ocieplono cały budynek. W latach siedemdziesiątych i w 1981 r. wymieniono całą instalację elektryczną. Od 1991 r. do 31 marca 2006 r. najemcy pokryli dach domu nową papą i trzykrotnie smarowali dach lepikiem. W 1996 r. ocieplili budynek styropianem i wymienili rynny. Biegły sporządzający opinię w niniejszej sprawie uznał prace wykonane przez najemców za prace konieczne, a ich wartość ocenił na kwotę 84.142,14 zł. Odnośnie do zgłoszonego powództwa wzajemnego sąd orzekający w sprawie XXV C 116/05 uznał, że nie zostało ono udowodnione, pozwani nie wykazali wartości nieruchomości przed i po dokonaniu nakładów z uwzględnieniem pożytków uzyskanych z nieruchomości, a nadto sąd uznał, że powództwo w przedmiocie zwrotu nakładów jest przedwczesne, bowiem nie nastąpiło wydanie nieruchomości.</p> <p>Sąd Okręgowy ustalił również, że <span class="anon-block">S. M.</span> zmarł 13 lipca 2008 r. <span class="anon-block">F. M.</span> i <span class="anon-block">W. K.</span> wyprowadziły się z przedmiotowej nieruchomości w 2009 r. W dniu 14 czerwca 2009 r. zmarła <span class="anon-block">F. M.</span>. Powódki są córkami <span class="anon-block">F. M.</span>.</p> <p>Sąd ustalił również, że przed Sądem Rejonowym w Otwocku toczy się pod sygnaturą I C 56/09 postępowanie z powództwa <span class="anon-block">W. S.</span> przeciwko powódkom o zapłatę 30.000 zł tytułem odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości.</p> <p>Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia wskazał, że ustalając stan faktyczny w niniejszej sprawie opierał się na dowodach zebranych w sprawie XXV C 116/05. Wobec tego, że strony wnosiły o dołączenie akt sprawy XXV C 116/05, żadna z nich nie kwestionowała dowodów tam zebranych ani poczynionych w tej sprawie ustaleń, Sąd Okręgowy uznał, że nie budzą one zastrzeżeń i pokrywają się z zeznaniami złożonymi przez powódkę <span class="anon-block">W. K.</span> w niniejszej sprawie.</p> <p>W tym stanie faktycznym Sąd Okręgowy stwierdził, że nie ulega wątpliwości, że małżonkowie <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">W. K.</span> dokonali na przedmiotowej nieruchomości nakłady polegające w przeważającej części na przystosowaniu budynku do zamieszkania. Sąd uznał, że do roszczenia powódek zastosowanie ma <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 226;art. 226 § 2)">art. 226 § 2 k.c.</a>, powódki bowiem pozostawały w złej wierze. Małżonkowie <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">W. K.</span> wiedzieli, że nie są właścicielami przedmiotowej nieruchomości. W kontekście mającego w niniejszej sprawie zastosowanie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 226;art. 226 § 2)">art. 226 § 2 k.c.</a>, Sąd Okręgowy podkreślił, że powódki nie wykazały, które nakłady mogą obciążać pozwanego jako właściciela, jak również, które nakłady stanowią element wzbogacenia właściciela nieruchomości, a to właśnie powódki obciążał ciężar dowodu, że właściciel wzbogaciłby się ich kosztem. Powódki powinny również wykazać, że dochodząc zwrotu nakładów nie znalazły ich pokrycia w korzyściach, które uzyskały z rzeczy. Sąd Okręgowy odwołując się do uzasadnienia orzeczenia zapadłego w sprawie XXV C 116/05 wskazał, że sąd ten pouczał pozwane o potrzebie przedstawienia dowodów na okoliczność ustalenia, o ile wzrosła wartość spornej nieruchomości w wyniku dokonania nakładów z uwzględnieniem pożytków uzyskanych z rzeczy. W niniejszej sprawie powódki również nie wykazały inicjatywy dowodowej w tym zakresie. Powódki bowiem ograniczyły się do powołania dowodów zebranych w sprawie XXV C 116/05, w sprawie tej jednak nie ustalono wartości nieruchomości przed i po dokonaniu nakładów. Nie wykazano, że ustalona wartość nakładów odpowiada wartości bezpodstawnego wzbogacenia właściciela. Powódki nie wykazały też, że wartość zwróconej powodowi nieruchomości została podwyższona o wartość dochodzonej przez nie kwoty z uwzględnieniem stanu rzeczy na dzień zwrotu nieruchomości.</p> <p>O kosztach orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> </p> <p>Apelację od powyższego wyroku wywiodła powódka <span class="anon-block">W. K.</span>. Zaskarżając wyrok w całości zarzuciła Sądowi Okręgowemu naruszenie przepisów prawa procesowego:</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 231;art. 231 § 1)">art. 231 § 1 k.p.c.</a> poprzez uznanie, że powódki nie wykazały, że ustalona wartość nakładów poczynionych na nieruchomość odpowiada wartości bezpodstawnego wzbogacenia pozwanego w sytuacji, gdy taki wniosek można wyprowadzić z innych ustalonych faktów,</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i przyjęcie, że zgromadzony w sprawie materiał nie pozwalał na uwzględnienie powództwa w szczególności uznanie za niewystarczającą opinię biegłego sądowego z zakresu budownictwa ustalającą wartość nakładów i nieprzeprowadzenie w tym zakresie prawidłowego postępowania dowodowego w sposób wszechstronny i bezstronny,</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232;art. 232 zd. 2)">art. 232 zd. 2</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 278)">art. 278 k.p.c.</a> poprzez nie dopuszczenie z urzędu dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia o ile wzrosła wartość spornej nieruchomości w wyniku dokonania nakładów z uwzględnieniem pożytków uzyskanych z rzeczy w sytuacji, gdy powódki nie były reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, a w sprawie zachodziła potrzeba wyjaśnienia okoliczności specjalnych, co w konsekwencji doprowadziło do uznania roszczenia powódek za nieudowodnione,</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 5)">art. 5 k.p.c.</a> poprzez pozbawienie powódek przez Sąd Okręgowy możliwości obrony swych praw, polegające na braku pouczenia ich o celowości ustanowienia pełnomocnika profesjonalnego oraz zgłaszania wniosków dowodowych, co skutkowało wydaniem przez Sąd Okręgowy niekorzystnego dla nich rozstrzygnięcia,</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> poprzez jego nie zastosowanie mimo istniejących ku temu podstaw faktycznych.</p> <p>Ponadto powódka zarzuciła Sądowi Okręgowemu naruszenie prawa materialnego:</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 227;art. 227 § 2)">art. 227 § 2 k.c.</a> poprzez jego nie zastosowanie i przyjęcie, że właściwym dla rozliczenia nakładów poczynionych przez powódki i ich poprzedników prawnych jest wyłącznie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 226;art. 226 § 2)">art. 226 § 2 k.c.</a> w tym przyjęcie, że dla rozliczenia nakładów poczynionych przez powódki konieczne jest wykazanie, które nakłady są nakładami koniecznymi oraz wykazanie bezpodstawnego wzbogacenia właściciela, podczas, gdy zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 227;art. 227 § 2)">art. 227 § 2 k.c.</a> wystarczy jedynie wykazanie wartości przyłączonych przedmiotów i kosztów robocizny, co zostało udowodnione opinią biegłego sporządzoną w sprawie XXV C 116/05.</p> <p>W konkluzji apelacji powódka wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa w całości, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.</p> <p>Powódka z ostrożności procesowej wniosła o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego do spraw budownictwa na okoliczność wartości rzeczy połączonych przez powódkę i jej poprzedników prawnych z przedmiotową nieruchomością, wskazując jednocześnie, że w toku postępowania pierwszoinstancyjnego dowód taki nie mógł zostać zgłoszony, ponieważ powódka niereprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie uważała zgłoszenia go za istotne, sądząc jednocześnie, że wystarczająca będzie opinia sporządzona w sprawie XXV C 116/05.</p> <p> <strong> <!-- --> Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Apelacja powódki odniosła zamierzony skutek w zakresie konieczności uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.</strong> </p> <p>W przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art. 386 § 4 k.p.c.</a> uzasadniające uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.</p> <p>Sąd Okręgowy nie przeprowadził w sprawie jakiegokolwiek, poza przesłuchaniem powódki <span class="anon-block">W. K.</span>, postępowania dowodowego. Braku jego przeprowadzenia nie może uzasadniać twierdzenie Sądu I instancji, że obie strony wnosiły o dołączenie akt sprawy XXV C 116/05. Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia nie wskazał nawet, na jakich dowodach zgromadzonych w sprawie XXV C 116/05 oparł się dokonując ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie ograniczając się jedynie do cytowania fragmentów uzasadnienia zapadłego w niej wyroku, w szczególności w zakresie zgłoszonego w tym postępowaniu powództwa wzajemnego.</p> <p>Zwrócić również należy uwagę, że w sprawie niniejszej odbyły się trzy terminy rozpraw, przy czym na żadnym z nich nie stawił się pozwany. Sąd ograniczając w dniu 23 listopada 2011 r. dowód z przesłuchania stron do przesłuchania obecnej powódki <span class="anon-block">W. K.</span> dokonane zostało bez uprzedniego wezwania pozwanego do osobistego stawienia się celem przesłuchania w charakterze strony. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 302)">art. 302 k.p.c.</a> gdy z przyczyn natury faktycznej lub prawnej przesłuchać można co do okoliczności spornych jedną tylko stronę, sąd oceni, czy mimo to należy przesłuchać tę stronę, czy też dowód ten pominąć w zupełności. Sąd postąpi tak samo, gdy druga strona lub niektórzy ze współuczestników nie stawili się na przesłuchanie stron lub odmówili zeznań.</p> <p>Zatem by możliwe było ograniczenie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron do przesłuchania tylko jednej z nich konieczne jest wystąpienie przeszkód uniemożliwiających przesłuchanie drugiej strony. W niniejszej sprawie sąd w ogóle nie wezwał pozwanego do stawienia się celem złożenia zeznań, dlatego też ograniczenie dowodu z przesłuchania stron było wadliwe.</p> <p>Rację ma skarżąca zarzucając Sądowi Okręgowemu naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 5)">art. 5 k.p.c.</a> Powódka w toku postępowania pierwszoinstancyjnego nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zatem uznać należy, że w sprawie zachodziła uzasadniona potrzeba udzielenia powódce przez sąd pouczeń co do czynności procesowych. Powódki mogły powoływać się na dowody zebrane w sprawie XXV C 116/05, mogły również pozostawać w przekonaniu, że dowody tam zgromadzone są wystarczające. Mając jednak na uwadze rolę sądu w prowadzonym postępowaniu, winien on pouczyć powódki o konieczności podjęcia przez nie inicjatywy dowodowej na okoliczności istotne w kontekście zgłoszonego roszczenia. W ocenie Sądu Apelacyjnego nie jest dopuszczalne powoływanie się przez Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na udzielane stronie pozwanej w sprawie XXV C 116/05 pouczenia o potrzebie przedstawienia przez nią dowodów na okoliczności ustalenia o ile wzrosła wartość spornej nieruchomości w wyniku dokonania nakładów z uwzględnieniem pożytków uzyskanych z rzeczy.</p> <p>Zgodnie z postulatem bezpośredniości postępowania dowodowego, powinno się ono toczyć przed sądem orzekającym (patrz uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 20 sierpnia 2001 r., I PKN 571/00). Jedynie bezpośredni kontakt sądu orzekającego z podmiotami biorącymi udział w postępowaniu oraz rzeczowymi środkami dowodowymi zapewnia temu organowi możliwość poczynienia odpowiednich spostrzeżeń, istotnych dla oceny wiarygodności i mocy dowodów. Zgodnie z wyrażonym w orzecznictwie poglądem dokonanie przez sąd ustaleń faktycznych na podstawie dowodów, które nie zostały w formalny sposób dopuszczone i przeprowadzone na rozprawie, narusza ogólne reguły postępowania dowodowego w zakresie bezpośredniości, jawności, równości stron i kontradyktoryjności (patrz uzasadnienie wyroku SN z dnia 20 sierpnia 2001 r., I PKN 571/00).</p> <p>Przyjąć zatem należy, że w sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, co uzasadnia zastosowanie w sprawie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art. 386 § 4 k.p.c.</a> </p> <p>Należy również zwrócić uwagę, że występujące w charakterze powódek osoby weszły do postępowania na skutek spadkobrania po poprzednich posiadaczach przedmiotowej nieruchomości. Roszczenie dochodzone w niniejszej sprawie jest roszczeniem podzielnym, tymczasem Sąd Okręgowy nie dokonał ustalenia w jakim zakresie poszczególne powódki popierają pozew o zasądzenie poczynionych na nieruchomość nakładów, przy jednoczesnym zwróceniu uwagi, że powódka <span class="anon-block">W. K.</span>, jako posiadaczka nieruchomości wraz z rodzicami i dokonująca nakładów była wnoszącą wspólnie z matką <span class="anon-block">F. M.</span> pozew o ich zwrot.</p> <p>Podkreślenia wymaga również, że sąd orzekający w konkretnej sprawie związany jest okolicznościami faktycznymi wskazanymi jako podstawa dochodzonego roszczenia. W tym zakresie ma obowiązek stosowania właściwych do okoliczności faktycznych przepisów prawa materialnego. Obecnie, mając na uwadze zarzut apelacyjny naruszenia przez Sąd Okręgowy przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 227;art. 227 § 2)">art. 227 § 2 k.c.</a>, nie jest możliwe przesądzenie o podstawie prawnej roszczenia powódek wobec braku przeprowadzenia postępowania dowodowego, w tym również dowodu z przesłuchania pozwanego. Sąd Okręgowy ograniczył się jedynie do oceny zaistnienia przesłanek z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 226;art. 226 § 2)">art. 226 § 2 k.c.</a>, pomijając w swych rozważaniach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 227;art. 227 § 2)">art. 227 § 2 k.c.</a> jako lex specialis do wyżej powołanego przepisu i przesłanki konieczne do spełnienia by możliwe było zastosowanie tego przepisu prawa materialnego.</p> <p> <strong> <!-- --> Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art. 386 § 4 k.p.c.</a> orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 2)">art. 108 § 2 k.p.c.</a> </strong> </p> </div>