I ACz 1012/12

<p>Sygn. akt I ACz 1012/12</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 30 listopada 2012 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Szczecinie I Wydział Cywilny w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="219"/> <col width="481"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Iwona Wiszniewska (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SA Maria Iwankiewicz</p> <p>SA Eugeniusz Skotarczak</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 listopada 2012 r. w Szczecinie </p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">M. M.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">A. G.</span> </p> <p>o opublikowanie sprostowania</p> <p>na skutek zażalenia powódki</p> <p>na zarządzenie Przewodniczącego w I Wydziale Cywilnym Sądu Okręgowego w Koszalinie</p> <p>z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt I C 424/12 w przedmiocie zwrotu pozwu</p> <p> <strong> <!-- -->p o s t a n a w i a:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->oddalić zażalenie.</strong> </p> <p>SSA M. Iwankiewicz SSA I. Wiszniewska SSA E. Skotarczak </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>W sprawie z powództwa <span class="anon-block">M. M.</span> przeciwko <span class="anon-block">A. G.</span> o opublikowanie sprostowania, zarządzeniem z dnia 17 października 2012 r. Przewodniczący w I Wydziale Cywilnym Sądu Okręgowego w Szczecinie zwrócił pozew, powołując się w uzasadnieniu na przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 130(2);art. 130(2) § 1)">art. 130^{<!-- -->2} § 1 k.p.c.</a> Zdaniem Sądu pierwszej instancji powód nie uiścił całej należnej opłaty od pozwu, która w niniejszej sprawie wynosi 600 zł.</p> <p>Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł powód, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie. Skarżący zarzucił obrazę przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 130(2);art. 130(2) § 1)">art. 130^{<!-- -->2} § 1 k.p.c.</a> poprzez bezpodstawne przyjęcie, że powództwo nie zostało należycie opłacone oraz art. 26 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych przez bezpodstawne zastosowanie w sprawie tego przepisu w sytuacji gdy winien być zastosowany przepis art. 14 ustawy, co wynika jednoznacznie z toku prac ustawodawczych. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w toku prac ustawodawczych nad nowelizacją <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19840050024" title="Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe - Dz. U. z 1984 r. Nr 5, poz. 24 ()">prawa prasowego</a>, Ministerstwo stało na stanowisku, iż pozew o sprostowanie jest odrębnym roszczeniem a tym samym pobierana być winna od niego opłata podstawowa w wysokości 30 zł.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 3;art. 3 ust. 1;art. 3 ust. 2;art. 3 ust. 2 pkt. 1)">art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> (tekst jedn. Dz. U. nr 90, poz. 594 ze zm.) każdy pozew podlega opłacie. Opłata może być natomiast stała, stosunkowa lub podstawowa (art. 10 ustawy). Zasadniczo opłata stała przewidziana została w stosunku do roszczeń o prawa niemajątkowe (art. 12). W sprawach o prawa majątkowe pobiera się opłatę stosunkową (art.13 ust. 1 ustawy). Opłatę podstawową w wysokości 30 zł pobiera się natomiast w sprawach, w których przepisy nie przewidują opłaty stałej, stosunkowej lub tymczasowej (art. 14 ust. 1 i 3 ustawy). Przepisy ustawy o kosztach sądowych nie regulują osobno kwestii związanej z wysokością opłaty w sprawie o opublikowanie sprostowania.</p> <p>Kluczową kwestią w tej sytuacji jest rozstrzygnięcie charakteru roszczenia o jakim mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19840050024" title="Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe - Dz. U. z 1984 r. Nr 5, poz. 24 (art. 39;art. 39 ust. 1)">art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. – Prawo prasowe</a> (Dz. U. nr 5, poz. 24 ze zm.).</p> <p>Wyjściowo jednak wyjaśnić należy, że o tym, czy sprawa ma charakter majątkowy, rozstrzyga w pierwszej kolejności treść zgłoszonego roszczenia. Podstawową wskazówką będzie tu oznaczenie przez powoda wartości przedmiotu sporu, wymagane w sprawie majątkowej, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 19;art. 19 § 2)">art. 19 § 2</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 187;art. 187 § 1;art. 187 § 1 pkt. 1)">art. 187 § 1 pkt 1 k.p.c.</a> Przyjąć należy, że jako prawa majątkowe określa się te, które wywodzą się bezpośrednio ze stosunków obejmujących interesy majątkowe stron, a więc wynikające z prawa zobowiązań, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawa rzeczowego</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460600328" title="Dekret z dnia 8 października 1946 r. - Prawo spadkowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 60, poz. 328 ()">prawa spadkowego</a>, majątkowych spraw małżeńskich oraz z innych uprawnień dotyczących świadczeń materialnych. Do praw niemajątkowych zalicza się natomiast prawa służące ochronie dóbr osobistych oraz prawa ze stosunków rodzinnych, a także tzw. prawa korporacyjne (organizacyjne), wynikające z przynależności do korporacji o charakterze gospodarczym.</p> <p>Wskazać należy, iż zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19840050024" title="Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe - Dz. U. z 1984 r. Nr 5, poz. 24 (art. 31 a;art. 31 a ust. 1)">art. 31a ust. 1 ustawy – Prawo prasowe</a>, sprostowanie przysługuje w przypadku nieścisłej lub nieprawdziwej wiadomości zawartej w materiale prasowym. Istota sprostowania polega na przyznaniu poszkodowanemu uprawnienia do przedstawienia swojego stanowiska, swojej wersji co do faktów zawartych w treści publikacji.</p> <p>Jak wynika z orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 8 lutego 1990 r., sygn. II CR 1303/89 wzajemna relacja przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19840050024" title="Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe - Dz. U. z 1984 r. Nr 5, poz. 24 ()">ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe</a> (Dz. U. Nr 5, poz. 24) i przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a> regulujących ochronę dóbr osobistych oparta jest na kumulatywnym zbiegu przepisów. Możliwe jest zatem kumulatywne lub alternatywne stosowanie środków ochrony przewidzianych w przepisach obu tych ustaw, przy czym wybór należy do osoby zainteresowanej.</p> <p>Natomiast w wyroku z dnia 10 września 1999 r., III CKN 939/98, Sąd Najwyższy wskazał, iż działanie dziennikarza zgodnie z obowiązkiem wynikającym z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 12;art. 12 ust. 1)">art. 12 ust. 1</a> pr. pras., tj. z zachowaniem szczególnej staranności i rzetelności przy zbieraniu materiałów prasowych, nie może odbierać prawa do, opartego na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 24;art. 24 § 1)">art. 24 § 1 k.c.</a>, sprostowania nieprawdziwych, naruszających cześć zarzutów, a ochrona polegająca na usunięciu skutków naruszenia dobra osobistego przez sprostowanie nieprawdziwych, naruszających cześć zarzutów, nie zależy od winy naruszającego.</p> <p>Wskazane wyroki świadczą o bliskości roszczeń o ochronę dóbr osobistych z roszczeniem o nakazanie opublikowania sprostowania, które ma mieć walory wypowiedxzi odnoszącej się do faktów, zawierającej próbę skorygowania wiadomości nieścisłej lub nieprawdziwej zawartej w materiale prasowym.</p> <p>W ocenie Sądu Apelacyjnego, roszczenie o nakazanie opublikowania sprostowania ma charakter niemajątkowy albowiem zmierza do nakazania pozwanemu określonego zachowania - zamieszczenia wskazanego materiału w prasie. Niewątpliwie nie ma charakteru majątkowego , a jego zbliżony do ochrony dóbr osobistych skutek wskazuje na konieczność zakwalifikowania go jako roszczenie o ochronę innych praw niemajątkowych, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 26;art. 26 ust. 1;art. 26 ust. 1 pkt. 3)">art. 26 ust 1 pkt. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> (tekst jedn. Dz. U. nr 90, poz. 594 ze zm.)</p> <p>Biorąc pod uwagę powyższe Sąd Apelacyjny, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397 § 2 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 398)">art. 398 k.p.c.</a> oddalił zażalenie.</p> <p>SSA M. Iwankiewicz SSA I. Wiszniewska SSA E. Skotarczak </p> </div>