III AUa 950/12
Sądy powszechne2012-12-12
Sygnatura
III AUa 950/12
Data orzeczenia
2012-12-12
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Agata Pyjas-LutyMaria SzaromaMarta Fidzińska-Juszczak (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt III AUa 950/12</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 12 grudnia 2012 r.</p>
<p>Sąd Apelacyjny w Krakowie III Wydział Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p>
<p>w składzie:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="219"/>
<col width="398"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>Przewodniczący:</p>
</td>
<td>
<p>SSA Marta Fidzińska - Juszczak (spr.)</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Sędziowie:</p>
</td>
<td>
<p>SSA Maria Szaroma</p>
<p>SSA Agata Pyjas -Luty</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Protokolant:</p>
</td>
<td>
<p>st.sekr.sądowy Dorota Stankowicz</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2012 r. w Krakowie</p>
<p>sprawy z wniosku<strong>
<!-- --> <span class="anon-block">P. W.</span> </strong>
</p>
<p>przeciwko <strong>
<!-- --> Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">K.</span> </strong>
</p>
<p>o ubezpieczenie społeczne</p>
<p>na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">K.</span>
</p>
<p>od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie Wydział VII Ubezpieczeń Społecznych</p>
<p>z dnia 16 marca 2012 r. sygn. akt VII U 2524/11</p>
<p>
<strong>
<!-- -->z m i e n i a zaskarżony wyrok i oddala odwołanie.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sygnatura akt: III AUa 950/12</strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<strong>
<!-- -->Wyroku z dnia 12 grudnia 2012 r.</strong>
</p>
<p>Decyzją z dnia 26 października 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">K.</span> na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 83;art. 83 ust. 1;art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 5;art. 9;art. 9 ust. 1;art. 13;art. 13 pkt. 4)">art. 83 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 9 ust. 1 i art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz. U. 2009 r., nr 205, poz. 1585 ze zm.) oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 22;art. 22 § 1;art. 174;art. 174 § 1;art. 174 § 2)">art. 22 §1, art. 174 §1 i 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy</a> (Dz. U. z 1998 r., nr 21, poz. 94 ze zm.) stwierdził, że <span class="anon-block">P. W.</span> jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, nie mająca ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawą wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu: od 22 października 2008 r. do 31 października 2008 r., 24 grudnia 2008 r. i 31 grudnia 2008 r., tj. gdy będąc zatrudnionym na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy u płatnika <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">M.</span> <span class="anon-block">M.</span>, w wymienionym czasie korzystał z urlopu bezpłatnego, przy czym w okresie od 2 stycznia 2007 r. do 21 lutego 2010 r. prowadził działalność gospodarczą – <span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>Wyrokiem z dnia 16 marca 2012 r. Sąd Okręgowy w Krakowie VII Wydział Ubezpieczeń Społecznych zmienił powyższą decyzję, którą zaskarżył <span class="anon-block">P. W.</span> i stwierdził, że z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej nie podlega on obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu we wskazanych wyżej okresach.</p>
<p>Niespornym w sprawie było, że wnioskodawca <span class="anon-block">P. W.</span> w okresie od 3 października 2005 r. do 21 lutego 2010 r. prowadził działalność gospodarczą – <span class="anon-block">(...)</span>, będąc jednocześnie zatrudnionym na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, u płatnika składek <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">M.</span> i pracodawca udzielił mu urlopu bezpłatnego od 22 października 2008 r. do 31 października 2008 r. oraz w dniach 24 grudnia 2008 r. i 31 grudnia 2008 r.</p>
<p>Ustalił Sąd, że wnioskodawca z tytułu stosunku pracy otrzymał wynagrodzenie za październik 2008 r. w kwocie netto<span class="anon-block">(...)</span>zł, a za grudzień 2008 r. w kwocie netto <span class="anon-block">(...)</span>zł. W tym stanie rzeczy powołując treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 9;art. 9 ust. 1;art. 9 ust. 13)">art. 9 ust. 1 oraz 13 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (cyt. wyż.) Sąd podzielił argumentację odwołującego się wnioskodawcy, iż nie można pomijać treści art. 9 ust. 1a ustawy i stwierdził, że skoro w miesiącach, w których przebywał na urlopie bezpłatnym, z tytułu stosunku pracy osiągnął wynagrodzenie przekraczające kwotę minimalnego wynagrodzenia to brak jest podstaw do obejmowania go ubezpieczeniem społecznym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Dodatkowo podkreślił Sąd, że dwa urlopy bezpłatne wnioskodawcy przypadały w wigilię (24 grudnia 2008 r.) i sylwestra (31 grudnia 2008 r.). Z tych przyczyn na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477<sup>
<!-- -->14</sup> §2 kpc</a> Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Apelację</strong> od wyroku złożył Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 9;art. 9 ust. 1)">art. 9 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> poprzez jego zastosowanie – wniósł o zmianę wyroku i oddalenie odwołania. W uzasadnieniu apelacji skarżący podniósł, że pracownik przebywający na urlopie bezpłatnym w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym przestaje być pracownikiem, nie podlega ubezpieczeniom społecznym, co skutkuje brakiem zbiegu stosunku pracy z działalnością gospodarczą i pozostaje jedynie ubezpieczenie z tytułu działalności gospodarczej, a kwestia przekroczenia – jak w tym przypadku – minimalnego wynagrodzenia nie ma znaczenia, a więc art. 9 ust. 1 ustawy systemowej nie ma zastosowania. W odpowiedzi na apelację wnioskodawca wniósł o jej oddalenie i utrzymanie wyroku Sądu Okręgowego w mocy.</p>
<p>
<strong>
<!-- --> Sąd Apelacyjny zważył co następuje.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- --> Apelacja jest uzasadniona. </strong>
</p>
<p>Stan faktyczny sprawy był niesporny. Istota sporu sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy w konkretnym wypadku doszło do zbiegu bezwzględnego tytułu ubezpieczenia emerytalnego i rentowego z tytułem ogólnym. Podstawą takiego zbiegu jest istnienie obowiązku ubezpieczenia wynikającego z tytułu bezwzględnego oraz tytułu pozwalającego na dobrowolne przystąpienie do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych (art. 9 ust. 1 ustawy). Zasada ta nie ma jednak charakteru bezwarunkowego, gdyż zgodnie z art. 9 ust. 1a ustawy osoby podlegające obowiązkowi ubezpieczenia z tytułu bezwzględnego podlegają także obowiązkowi ubezpieczenia z innych tytułów, jeśli podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie z tytułu bezwzględnego w przeliczeniu na okres miesiąca jest niższa od podstawy określonej w art. 18 ust. 4 pkt 5a ustawy. Jest to kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego na podstawie odrębnych przepisów, a więc <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20022001679" title="Ustawa z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę - Dz. U. z 2002 r. Nr 200, poz. 1679 ()">ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę</a> (Dz. U. nr 200, poz. 1679 ze zm.). Trafnie zarzuca apelujący, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 9 ust. 1a w związku z art. 9 ust. 1. Rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji zostało oparte na uznaniu, że skoro wnioskodawca w miesiącach, w których przebywał na urlopie bezpłatnym, z tytułu stosunku pracy osiągnął wynagrodzenie przekraczające kwotę minimalnego wynagrodzenia, to brak jest podstaw do obejmowania go ubezpieczeniem z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Tymczasem rację ma skarżący, że w konkretnym wypadku kwestia przekroczenia przez wnioskodawcę minimalnego wynagrodzenia pozostaje bez znaczenia. Trzeba bowiem w pierwszej kolejności wziąć pod uwagę, że w spornym czasie wnioskodawca u swojego pracodawcy korzystał z urlopu bezpłatnego. Należało zatem z tego punktu widzenia ocenić status ubezpieczonego. W okresie urlopu bezpłatnego wnioskodawca bowiem nie świadczył pracy i nie było mu wypłacane wynagrodzenie i jakkolwiek nadal obowiązywała umowa o pracę, to stosunek pracy (obowiązki stron) uległ zawieszeniu, nie był więc on „pracownikiem”, o którym mowa w art. 9 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy.</p>
<p>Prawo ubezpieczeń społecznych posługuje się pojęciem zatrudnienia, odnosząc go do osób, które pracę świadczą lub doznają przerw w jej świadczeniu bez zawieszenia praw i obowiązków pracowniczych (art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy systemowej). Jest oczywiste, że w okresie od 22 października 2008 r. do 31 października 2008 r. oraz w dniach 24 grudnia 2008 r. i 31 grudnia 2008 r. wnioskodawca nie świadczył pracy, a doszło do przerwy w jej świadczeniu z zawieszeniem m. in. prawa do wynagrodzenia. Wobec tego nieuprawnione było odwoływanie się do treści art. 9 ust. 1a, albowiem we wskazanym czasie nie nastąpił zbieg bezwzględnego tytułu ubezpieczenia pracowniczego z tytułem ogólnym.</p>
<p>Mając powyższe na uwadze na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 §1 kpc</a> orzeczono jak w sentencji.</p>
<p>MZ</p>
</div>