I ACa 995/12

<p>Sygn. akt I ACa 995/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 12 grudnia 2012 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Poznaniu, I Wydział Cywilny</strong> w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="219"/> <col width="398"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Waldemar Kryślak /spr./</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SA Małgorzata Gulczyńska</p> <p>SA Karol Ratajczak</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>st. sekr. sądowy Ewa Gadomska</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2012 r. w Poznaniu</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block"> (...)</span>’ <span class="anon-block"> (...)</span> spółki jednoosobowej z siedzibą</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> w <span class="anon-block">M.</span> (Tunezja) </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> <span class="anon-block">A. Z.</span> </strong> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji powódki</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu</p> <p>z dnia 9 lipca 2012 r., sygn. akt IX GC 404/11</p> <p>1.  oddala apelację,</p> <p>2.  zasądza od powódki na rzecz pozwanego 2.700 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym.</p> <p>SSA M. Gulczyńska SSA W. Kryślak SSA K. Ratajczak </p> <p>Sygn. akt I ACa 995/12</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 lipca 2012 roku Sąd Okręgowy w Poznaniu oddalił powództwo <span class="anon-block"> spółki (...)</span> d’<span class="anon-block">A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">M.</span> (w Tunezji) przeciwko <span class="anon-block">A. Z.</span> o zapłatę kwoty 191 270,40 zł (stanowiącej równowartość 48 000 euro), zasądzając od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu.</p> <p>Sąd ten ustalił w motywach rozstrzygnięcia, że posiadająca osobowość prawną tunezyjska spółka jednoosobowa <span class="anon-block">o nazwie L. (...)</span> d’<span class="anon-block">A.</span> prowadzi działalność gospodarczą w zakresie handlu hurtowego tkaninami oraz sprzętem RTV i AGD, natomiast pozwany <span class="anon-block">A. Z.</span> prowadzi działalność gospodarczą pod <span class="anon-block"> firmą (...)</span> w zakresie m. in. hurtowej sprzedaży wyrobów tekstylnych.</p> <p>Prezes powodowej <span class="anon-block"> spółki (...)</span> i pozwany poznali się za pośrednictwem <span class="anon-block">P.</span> <span class="anon-block">T.</span>. Prezes powodowej spółki zainteresował się towarami pozwanego także dzięki aktywności <span class="anon-block">S. A.</span>, który wyszukuje dla niego interesujące oferty.</p> <p>Najpóźniej w dniu 22 listopada 2010 roku prezes powodowej spółki zawarł w jej imieniu ustną umowę sprzedaży przez pozwanego 60.000 kg tkanin za cenę 48.000,00 euro, do której zapłaty przelewem bankowym na podstawie faktury pro forma doszło 6 grudnia 2010 roku. Do zawarcia umowy sprzedaży tkanin doszło w siedzibie przedsiębiorstwa pozwanego w <span class="anon-block">P.</span>, gdzie prezes powodowej spółki przybył w obecności tunezyjczyka <span class="anon-block">S. A.</span>, który na rynkach wyszukuje dla powodowej spółki atrakcyjne oferty sprzedaży towarów, innej osoby z jego personelu pochodzenia tunezyjskiego, <span class="anon-block">W. S.</span> oraz włocha <span class="anon-block">P.</span> <span class="anon-block">T.</span>. Zgodnie z umową nabyte tkaniny, z uwagi na konieczność ich odprawy celnej poza obszar Unii Europejskiej, miały zostać przewiezione transportem samochodowym do Włoch lub Francji, a stamtąd drogą morską przetransportowane do Tunezji. Osobą odpowiedzialną za odbiór towaru i jego załadunek był wskazany przez prezesa powodowej spółki w <span class="anon-block">P.</span> <span class="anon-block">T.</span>.</p> <p>Po wydaniu sprzedanych tkanin z magazynów pozwanego i ich załadunku według wskazań obecnych w miejscu załadunku w Polsce <span class="anon-block">P.</span> <span class="anon-block">T.</span> oraz przedstawiciela powodowej spółki tunezyjskiej, trzema transportami samochodowymi wykonanymi przez dwóch przewoźników polskich w okresie od 3 grudnia 2010 roku do 18 stycznia 2011 roku, zostały one przewiezione do Włoch i Francji. Nadawcą przesyłek według listów przewozowych był pozwany, odbiorcą zaś dwóch przesyłek w miejscowości <span class="anon-block">P.</span> we Włoszech był wskazany w listach przewozowych <span class="anon-block">P.</span> <span class="anon-block">T.</span>, natomiast trzecia z przesyłek kontenerowych została przewieziona według listu przewozowego do <span class="anon-block">miejscowości R.</span> we Francji. Wyboru przewoźników dokonali przedstawiciele powodowej spółki. Aby można było dokonać wewnątrzwspólnotowej odprawy towarów, pozwany fakturę VAT wystawił w ciężar kosztów <span class="anon-block">P.</span> <span class="anon-block">T.</span>, z którym powodowa spółka miała załatwić dalsze kwestie formalne związane z przetransportowaniem towaru do Tunezji.</p> <p>Po upływie około 5 miesięcy <span class="anon-block">A. C.</span> zawiadomił pozwanego, że towaru nie otrzymał i oczekuje zwrotu pieniędzy.</p> <p>Pismem z dnia 25 maja 2011 r. adwokat <span class="anon-block">M. K.</span> w imieniu <span class="anon-block">A. C.</span> skierował do pozwanego oświadczenie o odstąpieniu od umowy i zakreślił mu termin do zwrotu kwoty 48.000 euro pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego.</p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego w takich okolicznościach faktycznych powództwo nie było uzasadnione. Strony wiązała umowa sprzedaży, uregulowana w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 535)">art. 535 i nast. Kodeksu cywilnego</a>, zawarta w formie ustnej. Strony uzgodniły, że towar zostanie przewieziony do Włoch do <span class="anon-block">P.</span> <span class="anon-block">T.</span>, który był obecny przy zawieraniu umowy, a stamtąd miał być drogą morską, po załatwieniu formalności celnych i odprawie, przetransportowany do Tunezji. Takie określenie obowiązków umownych zdaniem Sądu pierwszej instancji, było zgodne z zasadą swobody umów, wyrażoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353)">art. 353</a>' <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a> Z dostawą ostatniej partii towaru do <span class="anon-block">P.</span> <span class="anon-block">T.</span> do Włoch pozwany wywiązał się ze zobowiązania wobec powodowej spółki. Dostawa zaś sprzedanych tkanin do miejsca przeznaczenia została potwierdzona w listach przewozowych. Skoro zaś umowa została wykonana, odstąpienie od niej było prawnie bezskuteczne. Oświadczenie o odstąpieniu od umowy zostało zresztą złożone przez pełnomocnika, który nie wylegitymował się pełnomocnictwem materialnym, bez wyznaczenia wymaganego przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 491;art. 491 § 1)">art. 491 § 1 k.c.</a> terminu dodatkowego do wykonania zobowiązania, a także w imieniu <span class="anon-block">A. C.</span>, jako osoby fizycznej, nie zaś organu powodowej spółki.</p> <p>W apelacji od powyższego wyroku powódka domagała się jego zmiany ewentualnie uchylenia w kierunku uwzględnienia powództwa oraz zasądzenia zwrotu kosztów procesu za obie instancje i zarzuciła:</p> <p>- naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> przez dokonanie wadliwej oceny dowodów z zeznań świadków <span class="anon-block">W. S.</span> i <span class="anon-block">M. R.</span>;</p> <p>- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że dostawa towaru nastąpiła zgodnie z wolą stron umowy, podczas gdy z materiału dowodowego wynika, iż zgodnie z umową transport towaru miał zostać zorganizowany przez stronę powodową;</p> <p>- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że <span class="anon-block">P.</span> <span class="anon-block">T.</span> był pełnomocnikiem powodowej spółki umocowanym do działania w jej imieniu przy wykonywaniu umowy, podczas gdy był on jedynie osobą obecną przy zawieraniu umowy, działającą bez jakiegokolwiek umocowania;</p> <p>W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.</p> <p>Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</p> <p>Nie miała w sprawie znaczenia podnoszona w apelacji okoliczność, kto dokonywał wyboru przewoźnika i zlecenia transportu sprzedanych tkanin, w której to kwestii skarżący dostrzegł rozbieżności w zeznaniach świadków <span class="anon-block">M. R.</span> i <span class="anon-block">W. S.</span>. Niezależnie bowiem od tego, kto dokonał wyboru przewoźnika i pokrył koszty przewozu, odbiór sprzedanego towaru przez osoby umocowane w tym zakresie przez prezesa powodowej spółki, będącego jej jednoosobowym organem reprezentującym, uzasadniał przyjęcie, że ciążące na pozwanym zobowiązanie wydania przedmiotu sprzedaży kupującemu zostało wykonane. Miejsce wykonania umowy w siedzibie pozwanego, według twierdzeń strony powodowej (vide: wyjaśnienia prezesa powodowej <span class="anon-block"> spółki (...)</span> – k. 171 i nast. akt sprawy) jej transportem własnym, zostało przez strony określone, w sposób zresztą nie odbiegający od reguły spełnienia świadczenia dotyczącego niepieniężnego długu odbiorczego wyrażonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 454;art. 454 § 1)">art. 454 § 1</a> zd. pierwsze <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a> </p> <p>W okolicznościach też, gdy kontrahenci nie mogli się posługiwać wspólnym językiem i korzystali z tłumaczeń osób trzecich, posługujących się „w stopniu handlowym” (vide zeznania świadka <span class="anon-block">W. S.</span>) językiem angielskim, prezes zaś powodowej spółki przy pozwanym uzgadniał z towarzyszącym mu w rokowaniach i przy zawarciu umowy <span class="anon-block">P.</span> <span class="anon-block">T.</span> sposób i warunki przetransportowania towaru do Tunezji, okazując posługiwanie się jego wiedzą i doświadczeniem, a następnie tenże <span class="anon-block">P.</span> <span class="anon-block">T.</span> z innym mężczyzną z otoczenia prezesa powodowej spółki dokonywał czynności faktycznych odbioru towaru i kierował jego załadunkiem na samochody, istniały podstawy do przyjęcia, że tenże <span class="anon-block">P.</span> <span class="anon-block">T.</span>, o ile nie pełnomocnictwem, to legitymował się umocowaniem reprezentanta powodowej spółki do dokonywania czynności faktycznych odbioru towaru od pozwanego i to jeżeli nie udzielonym mu wprost, to w sposób dorozumiany i czytelny nie tylko dla pozwanego, ale i dla świadków <span class="anon-block">W. S.</span> oraz przewoźnika <span class="anon-block">K. G.</span>.</p> <p>Z tych wzglądów, przyjmując ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji za własne, dające podstawę do rozstrzygnięcia, Sąd Apelacyjny pozbawioną uzasadnionych podstaw apelację powódki oddalił (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>), orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego opierając na przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 99)">art. 98 § 1 i art. 99</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 3)">art. 98 § 3 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1)">art. 391 § 1 k.p.c</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391 § 6;art. 391 § 6 pkt. 6)">§ 6 pkt 6</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631349" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 (§ 12;§ 12 ust. 1;§ 12 ust. 1 pkt. 2)">§ 12 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu</a> (Dz. U. nr 163 poz. 1349).</p> <p>SSA M. Gulczyńska SSA W. Kryślak SSA K. Ratajczak </p> </div>