III AUa 954/12

<p> <strong> <!-- --> <p> <strong> <!-- --> <table> <colgroup> <col width="101"/> <col width="293"/> </colgroup> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt </strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->III AUa 954/12</strong> </p> </td> </tr> </table> </strong> </p> </strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia <strong> <!-- -->19 grudnia 2012 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="103"/> <col width="187"/> <col width="486"/> </colgroup> <tr> <td> </td> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->SSA Irena Mazurek</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td rowspan="2"> <p> <strong> <!-- -->SSA Janina Czyż</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->SSA Alicja Podczaska (spr.)</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>st.sekr.sądowy Małgorzata Leniar </p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu <strong> <!-- -->19 grudnia 2012 r. </strong> </p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawyz wniosku <strong> <!-- --> <span class="anon-block">B. B.</span> </strong> </p> <p>przeciwko<strong> <!-- --> Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">J.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o rentę z tytułu niezdolności do pracy</strong> </p> <p>na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">J.</span> </p> <p>od wyroku <strong> <!-- -->Sądu Okręgowego w Krośnie</strong> </p> <p>z dnia <strong> <!-- -->4 lipca 2012 r. </strong>sygn. akt <strong> <!-- -->IV U 10/12</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->oddala apelację</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 23 listopada 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">J.</span> odmówił wnioskodawczyni wznowienia wypłaty renty, ponieważ komisja lekarska ZUS w orzeczeniu z dnia 18 listopada 2011 r. uznała, że wnioskodawczyni nie jest niezdolna do pracy.</p> <p>W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawczyni domagała się jej zmiany i przyznania dochodzonego świadczenia, zarzucając sprzeczność poczynionych ustaleń ze stanem faktycznym.</p> <p>Odpowiadając na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, powołując się na treść art. 107 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS.</p> <p>Wyrokiem z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt IV U 10/12 Sąd Okręgowy w Krośnie Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał wnioskodawczyni <span class="anon-block">B. B.</span> prawo do renty na okres do lipca 2013 r. z tytułu trwającej nadal częściowej niezdolności do pracy.</p> <p>Sąd ustalił, że <span class="anon-block">B. B.</span> była uprawniona do renty od 1996 r. do 2011 r. z powodu choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa lędźwiowego, dyskopatii i korzeniowego zespołu bólowego. Orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia 28.10.2011 r. stwierdzono, że schorzenia wnioskodawczyni nie powodują niezdolności do pracy, a powyższa ocena została podtrzymana w orzeczeniu komisji lekarskiej ZUS z dnia 18 listopada 2011 r. Celem zweryfikowania oceny stanu zdrowia wnioskodawczyni dokonanej w postępowaniu administracyjnym Sąd przeprowadził dowód z opinii biegłych: neurologa, diabetologa i kardiologa, którzy rozpoznali u badanej: zespół bólowy, korzeniowy lewostronny o typie rwy kulszowej lewostronnej, niedomogę ruchowo – bólową kręgosłupa szyjnego i lędźwiowego na podłożu zmian zwyrodnieniowych, nadciśnienie tętnicze i cukrzycę t. 2 i uznali wnioskodawczynię za okresowo, częściowo niezdolną do pracy do lipca 2013 r. i nie stwierdzili poprawy stanu zdrowia w stosunku do wyników badania lekarza orzecznika ZUS z dnia 14 lipca 2010 r. W związku ze złożonymi zarzutami przewodniczącego Komisji Lekarskich ZUS, Sąd dopuścił dowód z uzupełniającej opinii biegłego neurologa, który podtrzymał swoje stanowisko i ocenił, że wnioskodawczyni jest niezdolna do pracy zarówno w wyuczonym zawodzie ogrodnika, jak i ostatnio wykonywanej pracy pomocy kuchennej.</p> <p>Sąd Okręgowy, oceniając zgromadzony materiał dowodowy, stwierdził że opinie biegłych o braku poprawy stanu zdrowia wnioskodawczyni są bardziej wiarygodne niż odosobniona ocena o odzyskanej zdolności do pracy, wyrażona przez lekarzy orzeczników ZUS, zdaniem Sądu nie zostały spełnione przesłanki z art. 107 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.</p> <p>W apelacji od powyższego wyroku organ rentowy zarzucił naruszenie art. 107 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. ustawy o emeryturach i rentach z FUS, poprzez oparcie wyroku na wadliwie wyprowadzonych wnioskach z opinii biegłego lekarza neurologa. Apelujący wniósł o dopuszczenie w postępowaniu apelacyjnym dowodu z opinii biegłego neurologa i lekarza z zakresu medycyny pracy, bądź o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.</p> <p>W uzasadnieniu organ rentowy wywodził, że stan zdrowia wnioskodawczyni, cechujący się przeplatającymi okresami remisji i zaostrzeń zespołu bólowego kręgosłupa, nie stanowią przesłanki do orzeczenia długotrwałej, częściowej niezdolności do pracy i podstawy do nabycia uprawnień rentowych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja organu rentowego jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Krośnie jest trafny i nie narusza prawa.</p> <p>Zdaniem Sądu Apelacyjnego, Sąd pierwszej instancji przeprowadził wyczerpujące postępowanie dowodowe w sprawie, zmierzające do ustalenia, czy schorzenia wnioskodawczyni skutkują w dalszym ciągu ograniczeniem zdolności do pracy, a zebrane dowody należycie ocenił w ramach przysługującego mu w tym względzie uprawnienia swobodnej oceny dowodów, o jakim stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 kpc</a>.</p> <p>Przedmiotem sporu w sprawie jest prawo <span class="anon-block">B. B.</span> do renty z tytułu niezdolności do pracy na podstawie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (t. jedn. 2009, nr 153, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (poz. 1227)">poz. 1227</a>).</p> <p>Prawo do świadczeń uzależnionych od niezdolności do pracy może ulec zmianom w przypadku zmiany kwalifikacji niezdolności do pracy, jej ustania lub ponownego powstania. O zmianach w prawie i wysokości świadczeń rentowych przesądza wynik badania lekarskiego przeprowadzanego przez lekarza orzecznika ZUS oraz komisję lekarską ZUS, która dokonuje oceny niezdolności do pracy, jej stopnia i trwałości. Weryfikacji tej oceny przy pomocy dowodu z opinii biegłych dokonuje sąd pracy i ubezpieczeń społecznych w postępowaniu odwoławczym.</p> <p>Pojęcie niezdolności do pracy zdefiniowane zostało w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 12)">art. 12 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, jako całkowita lub częściowa utrata zdolności do pracy zarobkowej spowodowana naruszeniem sprawności organizmu, przy braku rokowań na odzyskanie zdolności do pracy po przekwalifikowaniu, przy czym w wypadku całkowitej niezdolności chodzi o utratę zdolności do wykonywania jakiejkolwiek pracy, natomiast przy częściowej niezdolności o utratę w znacznym stopniu zdolności do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Zatem ustalenie stopnia niezdolności do pracy wymaga z jednej strony oceny stopnia naruszenia sprawności organizmu i możliwości jej przywrócenia w drodze leczenia lub rehabilitacji, z drugiej zaś oceny możliwości wykonywania pracy dotychczasowej lub podjęcia innej. Ocena pierwszego ze wskazanych elementów wymaga wiadomości specjalnych, stąd też zasadniczym dowodem w sprawach o przyznanie prawa do renty jest dowód z opinii biegłego lekarza lub zespołu biegłych.</p> <p>Sąd I instancji celem ustalenia stanu zdrowia wnioskodawczyni oraz skontrolowania orzeczeń, które poprzedziły wydanie zaskarżonej decyzji ZUS, dopuścił dowód z opinii biegłych z zakresu kardiologii, diabetologii i neurologii, którzy ustalili, że wnioskodawczyni jest nadal częściowo niezdolna do pracy zgodnie z poziomem posiadanych kwalifikacji z przyczyn neurologicznych.</p> <p>Opinia biegłych podlega ocenie Sądu z uwzględnieniem kryteriów oceny tego rodzaju dowodu, takich jak poziom wiedzy biegłego, podstawy teoretyczne opinii, sposób motywowania sformułowanego stanowiska, stopień stanowczości wyrażonych w niej ocen, zgodność z zasadami logiki i wiedzy powszechnej. Natomiast o ewentualnym dopuszczeniu dowodu z opinii innego biegłego tej samej specjalności nie może decydować wyłącznie wniosek strony, lecz zawarte w tym wniosku konkretne uwagi i argumenty podważające miarodajność dotychczasowej opinii lub co najmniej miarodajność tę poddające w wątpliwość.</p> <p>Organ rentowy nie zakwestionował skutecznie opinii biegłego neurologa, a składane zarzuty są jedynie polemiką ze stanowiskiem biegłego.</p> <p>W tym miejscu warto podkreślić, że opinia biegłych dostarcza sądowi wiedzy specjalistycznej koniecznej do dokonania oceny stanu zdrowia osoby ubiegającej się o świadczenie rentowe, w tym rodzaju występujących schorzeń, stopnia ich zaawansowania i nasilenia związanych z nimi dolegliwości, stanowiących łącznie o zdolności do wykonywania zatrudnienia lub jej braku,</p> <p>Sąd nie może bowiem samodzielnie dokonać ustalenia dotyczącego stanu zdrowia i stopnia naruszenia sprawności organizmu pod kątem zachowania lub braku zdolności do pracy. Ograniczenie samodzielności sądu w zakresie dokonywania ustaleń wymagających wiadomości specjalnych, wynikające z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 278;art. 278 § 1)">art. 278 § 1 k.p.c.</a> obejmuje również ocenę wzajemnego powiązania ustalonych schorzeń i skutków tych relacji oraz stosowanych procedur leczniczych dla ustalenia przesłanki niezdolności do pracy ( tak wyrok SN z 3.11.2009 r. I UK 138/09, Lex 570122).</p> <p>Dlatego też – podyktowana zarówno wynikami przeprowadzonego badania fizykalnego, jak również dotychczasowym przebiegiem leczenia i rehabilitacji wnioskodawczyni – ocena biegłych, iż schorzenia wnioskodawczyni wywołują nadal częściową niezdolność do pracy, musiała skutkować przyznaniem świadczenia rentowego. Sąd nie mógł bowiem – wbrew opinii biegłych – oprzeć ustaleń w tym zakresie na własnym przekonaniu ani też polemizować z wnioskami biegłych w dziedzinie wymagającej wiedzy specjalistycznej. W przeciwnym wypadku doszłoby do naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 kpc</a> ( tak wyroki z 14.03.2007 r. III UK 130/06, OSNP 2008/7-8/113 oraz z 7.07.2005 r. II UKN 277/04, publ. OSNP 2006/5-6/97).</p> <p>W tej sytuacji należało w postępowaniu odwoławczym w zupełności podzielić ustalenia Sądu Okręgowego w Krośnie, że wnioskodawczyni jest w dalszym ciągu niezdolna do pracy, a to skutkować musiało pełną akceptacją dokonanej przez Sąd I instancji oceny prawnej sprawy, sprowadzającej się do stwierdzenia, że odwołująca spełnia warunki określone w art. 57 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS.</p> <p>Z podanych przyczyn Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a>.</p> </div>