I ACa 1023/12

<p>Sygn. akt I ACa 1023/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 19 grudnia 2012 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Poznaniu, I Wydział Cywilny</strong> w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="219"/> <col width="398"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Mariola Głowacka (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SSA Jerzy Geisler</p> <p>SSA Piotr Górecki</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>st. sekr. sądowy Monika Ćwirko</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2012 r. w Poznaniu</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block">K. L.</span> i <span class="anon-block">J. L.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> Skarbowi Państwa- <span class="anon-block">(...)</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->w <span class="anon-block">P.</span> </strong> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji powodów</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu</p> <p>z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I C 1531/12</p> <p>I.  <strong> <!-- -->zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 2 o tyle tylko, że dodatkowo zasądza od pozwanego na rzecz powodów solidarnie odsetki ustawowe od kwoty 90 000 (dziewięćdziesiąt tysięcy) zł od dnia 21 lutego 2012 r. do dnia 5 września 2012 r.; </strong> </p> <p>II.  <strong> <!-- -->w pozostałym zakresie apelację oddala; </strong> </p> <p>III.  <strong> <!-- -->koszty postępowania apelacyjnego stosunkowo rozdziela między stronami </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->i z tego tytułu zasądza od pozwanego na rzecz powodów 102 zł.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->/-/P. Górecki /-/M. Głowacka /-/J. Geisler </strong> </p> <p>Sygn. akt I ACa 1023/12</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powodowie <span class="anon-block">K.</span> i <span class="anon-block">J. L.</span> pozwem z dnia 30 grudnia 2005r. wniesionym do Sądu Rejonowego w Poznaniu, a skierowanym przeciwko Skarbowi Państwa <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">P.</span>i <span class="anon-block">J. W.</span>nr <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> domagali się zasądzenia od pozwanego solidarnie na rzecz powodów kwoty 50.728 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 15 października 2005r. do dnia zapłaty tytułem spadku wartości nieruchomości, zasądzenia od pozwanego na rzecz powodów solidarnie kwoty 3.500 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 15 października 2005r. do dnia zapłaty tytułem zapewnienia odpowiedniego klimatu akustycznego oraz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p> <p>Sąd Rejonowy w Poznaniu w dniu 9 lutego 2006r. wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym uwzględniając żądanie pozwu.</p> <p>Pozwany Skarb Państwa - <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> wniósł sprzeciw od tego nakazu zapłaty domagając się oddalenia powództwa i zasądzenia od powodów na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p> <p>Powodowie w piśmie z dnia 16 stycznia 2012r. rozszerzyli powództwo o kwotę 124.388 zł ostatecznie domagając się kwoty 90.000 zł tytułem odszkodowania za spadek wartości nieruchomości wraz z ustawowymi odsetkami od kwoty 50.728 zł od dnia 15 października 2005r. do dnia zapłaty i od kwoty 39.272 zł od dnia rozszerzenia powództwa do dnia zapłaty oraz kwoty 88.616 zł tytułem zwrotu wartości nakładów koniecznych dla zapewnienia izolacji akustycznej budynku powodów wraz z ustawowymi odsetkami od kwoty 3.500 zł od dnia 15 października 2005r. do dnia zapłaty i od kwoty 85.116 zł od dnia rozszerzenia powództwa do dnia zapłaty, podtrzymując żądanie zasądzenia kosztów procesu. W związku z rozszerzeniem powództwa Sąd Rejonowy Poznań - Stare Miasto w <span class="anon-block">P.</span> postanowieniem z dnia 20 lutego 2012r. stwierdził swą niewłaściwość rzeczową i sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Poznaniu jako miejscowo i rzeczowo właściwemu.</p> <p>Sąd Okręgowy w Poznaniu postanowieniem z dnia 6 września 2012r. ustalił statio fisci Skarbu Państwa na <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> i zwolnił od dalszego udziału w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p>Sąd Okręgowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 6 września 2012r. zasądził od pozwanego Skarbu Państwa - <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">P.</span> na rzecz powodów solidarnie kwotę 178.616 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 6 września 2012r. do dnia zapłaty, oddalił powództwo w pozostałym zakresie, kosztami procesu w całości obciążył pozwanego i z tego tytułu zasądził od pozwanego na rzecz powodów solidarnie kwotę 16.988,70 zł i nakazał ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa (Sądu Okręgowego w Poznaniu) kwotę 37,92 zł.</p> <p>Sąd pierwszej instancji ustalił, że powodowie są właścicielami nieruchomości położonej w <span class="anon-block">P.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, stanowiącej <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> o powierzchni 0,0598 ha, dla której prowadzona jest <span class="anon-block">księga wieczysta KW nr (...)</span> przez Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w <span class="anon-block">P.</span>. Nieruchomość zabudowana jest wolnostojącym budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym oraz budynkiem gospodarczym i garażem. Niezabudowana część gruntu odpowiednio urządzona do pełnionej funkcji mieszkaniowej - trawnik oraz nasadzenia drzew i krzewów. Dojście do budynku mieszkalnego utwardzone. Nieruchomość znajduje się na terenie osiedla domów jednorodzinnych <span class="anon-block"> (...)</span> położonego w bliskim sąsiedztwie lotniska wojskowego <span class="anon-block">P.</span> - <span class="anon-block">K.</span>. Lotnisko w <span class="anon-block">K.</span> istnieje od drugiej wojny światowej. Od lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku jest wykorzystywane jako miejsce startów i lądowań samolotów wojskowych, przy czym dopiero w ostatnich latach nastąpiła intensyfikacja lotów wojskowych. Do końca 2003r. stacjonowały tam samoloty MIG 21, od 2004r. stacjonowały i latały samoloty <span class="anon-block">I.</span>. Od listopada 2006r. stacjonują na tym lotnisku, startują i lądują samoloty F-16. W ostatnich latach liczba operacji lotniczych ulegała intensyfikacji.</p> <p>Sąd pierwszej instancji ustalił, że nieruchomość powodów według zapisów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym do dnia 1 stycznia 2004r. mogła być zabudowana budynkiem mieszkalnym - strefa peryferyjna-ekstensywnego zagospodarowania mieszkaniowego (jednorodzinnego) i rekreacyjnego. Z dniem 1 stycznia 2004r. plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta <span class="anon-block">P.</span> utracił swoją ważność. W studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego Miasta <span class="anon-block">P.</span> przedmiotowa nieruchomość znajduje się w strefie D4 na terenie oznaczonym symbolem <span class="anon-block">(...)</span>- teren zabudowy niskiej, mieszkaniowej jednorodzinnej oraz usług i drobnej działalności gospodarczej, docelowo przeznaczone do przekształcenia i zagospodarowania zgodnie z zasadami zagospodarowania aktualnie obowiązującymi w obszarze ograniczonego użytkowania lotniska. Wojewoda <span class="anon-block"> (...)</span> rozporządzeniem nr <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 17 grudnia 2003r. w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska wojskowego <span class="anon-block">P.</span> - <span class="anon-block">K.</span> (Dz. U. Woj. <span class="anon-block">W.</span>. z 2006r. Nr 129 poz. 902) zarządził utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania, który to obszar został podzielony na pięć stref oznaczonych od A do E. Rozporządzenie weszło w życie z dniem 1 stycznia 2004r. Według treści załącznika nr 3 do powyższego rozporządzenia nieruchomość powodów położona była w strefie B. Obszar ograniczonego użytkowania stanowił teren ograniczony linią, na której długotrwały poziom hałasu w porze nocnej jest równy 45 dB (granica obszaru ograniczonego użytkowania). Granice strefy B wyznaczała: granica strefy A i linia, na której długotrwały poziom hałasu w porze dziennej jest równy 55 dB oraz granica terenu lotniska. W załączniku nr 3 do rozporządzenia Wojewoda określił ograniczenia w zakresie przeznaczenia terenów, wymagania techniczne dotyczące budynków oraz sposób korzystania z terenów na obszarze ograniczonego użytkowania. Dla strefy B ograniczył przeznaczenie terenu przez zakaz tworzenia nowych terenów zabudowy mieszkaniowej w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego związanych ze stałym pobytem dzieci i młodzieży takich jak internaty, domy dziecka itp., zakaz tworzenia obszarów A ochrony uzdrowiskowej, dopuszczono możliwość tworzenia nowych terenów zabudowy mieszkaniowej wyłącznie jako uzupełnienie istniejących ciągów zabudowy i tylko na podstawie opracowanych planów zagospodarowania przestrzennego. W strefie tej, w zalecanym sposobie korzystania z terenu, dopuszczono lokalizowanie nowych obiektów nie wymagających ochrony akustycznej i nie powodujących zwiększenia hałasu dla zabudowy mieszkaniowej. Jako wymagania techniczne dotyczące budynków wskazano, iż w nowopowstających i istniejących budynkach z pomieszczeniami wymagającymi ochrony akustycznej należy zapewnić właściwy klimat akustyczny poprzez stosowanie przegród zewnętrznych o odpowiedniej izolacyjności akustycznej. W dniu 31 grudnia 2007r. Wojewoda <span class="anon-block"> (...)</span> wydał rozporządzenie nr <span class="anon-block">(...)</span> zmieniające rozporządzenie o wprowadzeniu obszaru ograniczonego użytkowania (Dziennik Urzędowy Województwa <span class="anon-block"> (...)</span> z 22 stycznia 2008r. Nr 1, poz. 1). Zmiany dotyczyły granic obszaru ograniczonego użytkowania, podziału na strefy, dopuszczalnych poziomów hałasu w strefach oraz sposobu korzystania z poszczególnych terenów i wymagań technicznych dotyczących budynków. Według zmienionego rozporządzenia obszar ograniczonego użytkowania stanowi teren ograniczony linią, na której długotrwały poziom hałasu od startów, lądowań i przelotów statków powietrznych jest równy 55 dB w porze dziennej (LAeqD przedział czasu odniesienia równy 16 godzinom) i 45 dB w porze nocnej (LAeqN przedział czasu odniesienia równy 8 godzinom) - granica obszaru ograniczonego użytkowania. Rozporządzenie utworzyło obszar ograniczonego użytkowania podzielony na trzy strefy oznaczone cyframi I, II i III w zależności od odległości od lotniska <span class="anon-block">K.</span> i w zależności od poziomu hałasu. Nieruchomość powodów, pierwotnie ulokowana w strefie B obszaru ograniczonego użytkowania, znalazła się w strefie I. Strefę I wyznaczają: linia biegnąca wzdłuż granicy terenu lotniska, stanowiąca wewnętrzną granicę strefy I oraz obwiednia złożona z linii, na której dopuszczalny, długookresowy średni poziom dźwięku A (<span class="anon-block"> (...)</span>) od startów, lądowań i przelotów statków powietrznych jest równy 60 dB i linia, na której dopuszczalny długookresowy średni poziom dźwięku A (<span class="anon-block"> (...)</span>) od operacji naziemnych i pozostałych źródeł hałasu związanych z funkcjonowaniem lotniska równy jest 55 dB. W zakresie sposobu korzystania z terenu wprowadzono zakaz budowy budynków mieszkalnych, szpitali, domów opieki społecznej i budynków związanych ze stałym pobytem dzieci i młodzieży, takich jak szkoły, przedszkola, internaty, domy dziecka itp., zakaz tworzenia stref ochronnych <span class="anon-block"> A</span> uzdrowiska, zakaz zmiany funkcji istniejących obiektów nie wymagających ochrony akustycznej na podlegające ochronie akustycznej. W strefie tej, w zalecanym sposobie korzystania z terenu, dopuszczono lokalizowanie nowych obiektów niewymienionych w pkt 1 nie powodujących znaczącego zwiększenia emisji hałasu do środowiska. Jako wymagania techniczne dotyczące budynków wskazano zmianę funkcji istniejących budynków na nie podlegające ochronie akustycznej lub zapewnienie właściwego klimatu akustycznego w pomieszczeniach wymagających ochrony akustycznej poprzez stosowanie przegród zewnętrznych o odpowiedniej izolacyjności akustycznej.</p> <p>Sąd pierwszej instancji ustalił, że wartość nieruchomości powodów uległa zmniejszeniu o kwotę 90.000 zł. Utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania legalizuje degradację środowiska wywołaną działaniami lotniska wojskowego i nie eliminuje hałasu oddziaływującego na tym terenie na nieruchomości tam położone. Zmiana wartości nieruchomości powodów powstała nie na gruncie ograniczeń prawnych wprowadzonych Rozporządzeniem Wojewody <span class="anon-block">W.</span>., lecz jest reakcją rynku nieruchomości na obciążenie nieruchomości hałasem emitowanym działaniami lotniska wojskowego <span class="anon-block">P.</span> - <span class="anon-block">K.</span>. Stale rosnąca świadomość uczestników rynku o szkodliwości hałasu na zdrowie człowieka i o utrudnieniach w sposobie użytkowania i korzystania z nieruchomości skutkuje małą liczbą zawieranych transakcji oraz niskimi cenami ofertowymi i transakcyjnymi nieruchomości położonych w strefie oddziaływania lotniska. Konieczny koszt robót budowlanych mających na celu poprawę izolacyjności akustycznej przegród zewnętrznych budynku mieszkalnego powodów wynosi 88.616 zł. Z przeprowadzonej analizy izolacyjności akustycznej budynku mieszkalnego powodów według stanu po utworzeniu obszaru ograniczonego użytkowania wynika bowiem, iż budynek ten nie spełniał wymogów prawidłowej ochrony pomieszczeń przed dźwiękami powietrznymi pochodzącymi z zewnątrz zgodnie z przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890414" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 ()">prawa budowlanego</a> i Polskimi Normami dla przewidywanego poziomu hałasu w miejscu położenia nieruchomości na obszarze ograniczonego użytkowania lotniska wojskowego <span class="anon-block">P.</span> -<span class="anon-block">K.</span>.</p> <p>Sąd pierwszej instancji uznał, że roszczenie powodów znajdujące podstawę w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010620627" title="Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627 (art. 129;art. 130;art. 131;art. 132;art. 133;art. 134;art. 135;art. 136)">art. 129-136 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska</a> (Dz. U. Nr 62, poz. 627 z późn. zm.) zasługiwało na uwzględnienie.</p> <p>Zdaniem Sądu powodowie wykazali wszystkie przesłanki odpowiedzialności pozwanego w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010620627" title="Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627 (art. 129;art. 129 ust. 2)">art. 129 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska</a> w zw. z art. 135 tej ustawy oraz okoliczność, że wprowadzenie rozporządzeniem Wojewody <span class="anon-block"> (...)</span> nr <span class="anon-block">(...)</span>, następnie zmienionym rozporządzeniem nr <span class="anon-block">(...)</span>obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska wojskowego <span class="anon-block">P.</span>-<span class="anon-block">K.</span> wpłynęło na spadek wartości rynkowej nieruchomości powodów. Sąd przyjął, że zmniejszenie wartości nieruchomości powodów wyliczone przez biegłego <span class="anon-block">K. R.</span> jest związane z wprowadzeniem obszaru ograniczonego użytkowania, a także bezpośrednio z działalnością lotniska w <span class="anon-block">K.</span>, które emituje nadprzeciętny hałas. Zmniejszenie wartości nieruchomości powodów nastąpiło nie dlatego, że zdecydowali się ją nabyć w pobliżu lotniska wojskowego, lecz dlatego, że poziom natężenia hałasu na tym lotnisku zwiększył się znacząco po wprowadzeniu do służby samolotów F-16, a tego zdarzenia w dacie nabycia nieruchomości powodowie przewidzieć nie mogli. Powodowie nie mogli także przewidzieć, iż dojdzie do wprowadzenia ograniczeń w użytkowaniu ich nieruchomości oraz zmiany charakteru lotniska. W konsekwencji Sąd uznał, że zmniejszenie wartości nieruchomości z powodu wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania, a także sąsiedztwa wojskowego lotniska, emitującego hałas nie pozwalający dotrzymać standardów jakości środowiska, jest stratą powodującą obniżenie aktywów w majątku powodów. Szkoda w postaci straty wyrażającej się obniżeniem wartości handlowej nieruchomości została wyliczona przez biegłego <span class="anon-block">K. R.</span>, który oszacował ją na kwotę 90.000 zł. Utrata wartości nieruchomości powodów nie jest szkodą jedynie hipotetyczną, aktualizującą się dopiero w chwili rozporządzenia prawem. Własność nieruchomości stanowi dobro o charakterze inwestycyjnym, jest lokatą kapitału. Sąd podzielił stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w uchwale z dnia 12 października 2001r. III CZP 57/01 (OSNC 2002, Nr 5, poz. 57), że anachronizmem jest przyjmowanie różnych sposobów określenia wartości takich samych rzeczy w zależności od tego, czy są przeznaczone do normalnego używania i korzystania przez właściciela, czy też są przeznaczone do zbycia. W warunkach gospodarki rynkowej każda rzecz mająca wartość majątkową może być w każdym czasie przeznaczona na sprzedaż. Zbycie rzeczy jest takim samym uprawnieniem właściciela, jak korzystanie z niej, wobec czego traci także znaczenie odróżnienie wartości użytkowej rzeczy od jej wartości handlowej. Miernikiem wartości majątkowej rzeczy jest pieniądz, a jej weryfikatorem rynek. Rzecz zawsze ma taką wartość majątkową, jaką może osiągnąć na rynku.</p> <p>Sąd pierwszej instancji uznał, że żądanie zasądzenia równowartości kwoty koniecznej z punktu widzenia nakładów akustycznych znajduje swą podstawę prawną w treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010620627" title="Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627 (art. 136;art. 136 ust. 3)">art. 136 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska</a>. Zgodnie z tym przepisem w razie określenia na obszarze ograniczonego użytkowania wymagań technicznych dotyczących budynków szkodą, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010620627" title="Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627 (art. 129;art. 129 ust. 2)">art. 129 ust. 2</a>, są także koszty poniesione w celu wypełnienia tych wymagań przez istniejące budynki, nawet w przypadku braku obowiązku podjęcia działań w tym zakresie. Dotychczasowe stanowisko judykatury nie wiąże zasadności tego roszczenia z koniecznością uprzedniego poczynienia nakładów o tym charakterze. Tym samym powodowie, aby skutecznie dochodzić roszczenia o nakłady, nie muszą najpierw wydatkować w całości tych kosztów. Wystarczy wykazanie ich zasadności w ujęciu w/w przepisu. Sporna wysokość roszczenia została przez Sąd zaakceptowana do kwoty wyliczeń biegłego sądowego <span class="anon-block">K. R.</span>. Uznając argumentację biegłego za w pełni przekonywującą Sąd uwzględnił roszczenie powodów o nakłady w wysokości 88.616 zł.</p> <p>Sąd pierwszej instancji nie podzielił stanowiska pozwanego, że rozporządzenie Wojewody <span class="anon-block"> (...)</span> nr <span class="anon-block">(...)</span>w chwili wyrokowania było już aktem nieobowiązującym, co miałoby uzasadniać oddalenie roszczeń wynikających z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010620627" title="Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627 (art. 136;art. 136 § 1;art. 136 § 3)">art. 136 § 1 i 3</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010620627" title="Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627 (art. 129)">art. 129 ustawy Prawo ochrony środowiska</a>. Sąd powołując się na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010620627" title="Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627 (art. 135;art. 135 ust. 2)">art. 135 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051751462" title="Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej - Dz. U. z 2005 r. Nr 175, poz. 1462 (art. 19;art. 19 pkt. 5)">art. 19 pkt 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej</a> (Dz. U. z 2005r. Nr 175, poz. 1462), który wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2008r. oraz § 32 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie „Zasad technik prawodawczej” (Dz. U. Nr 100, poz. 908) stwierdził, że okoliczność zmiany z dniem 1 stycznia 2008r. właściwości organu i formy aktu w sprawie tworzenia obszarów ograniczonego użytkowania nie skutkuje utratą mocy obowiązującej dotychczasowego rozporządzenia Wojewody nr 40/07. Zachowuje ono moc do czasu wydania nowych aktów prawa miejscowego przez organy przejmujące zadania i kompetencje, czyli w niniejszej sprawie do uchwalenia przez Sejmik Województwa <span class="anon-block"> (...)</span> w formie uchwały nowego obszaru ograniczonego użytkowania, który by zastąpił w całości poprzedni. Do chwili wyrokowania w sprawie nowy organ nie uchwalił obszaru ograniczonego użytkowania, co powoduje, że w zakresie kompetencji określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010620627" title="Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627 (art. 135;art. 135 ust. 2)">art. 135 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska</a> obowiązuje wciąż rozporządzenie Wojewody <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 31 grudnia 2007r. Sąd przyjął, że zmiany <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010620627" title="Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627 (art. 135;art. 135 ust. 2)">art. 135 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska</a> w zakresie organu, rodzaju aktu prawnego oraz określenia rodzajów przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, w żaden sposób nie wpłynęły na skuteczność rozporządzenia Wojewody <span class="anon-block"> (...)</span> z 31 grudnia 2007r., gdyż zmiana organu upoważnionego do wydania aktu wykonawczego nie wpłynęła na moc jego obowiązywania, kwestia formy aktu została rozstrzygnięta w przepisach przejściowych, to jest w art. 47 ust. 2 ustawy z 29 lipca 2005r., zakres spraw przekazanych do uregulowania aktem wykonawczym przedmiotowo pozostał ten sam, albowiem nie zmienia go ani nowelizacja dokonana ustawą z 3 października 2008r., ani też nowe <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20102131397" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko</a>. W konsekwencji nowe rozporządzenie Rady Ministrów nic nie zmieniło w zakresie statusu lotniska <span class="anon-block">P.</span>-<span class="anon-block">K.</span> jako obiektu mogącego znacząco oddziaływać na środowisko.</p> <p>O roszczeniu odsetkowym Sąd pierwszej instancji orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 k.c.</a> Sąd mając na uwadze to, że odszkodowanie w sprawie zostało ustalone według cen aktualnych z daty wyrokowania uznał, że żądanie odsetkowe jest uzasadnione za okres od dnia wyrokowania. W pozostałym zakresie powództwo podlegało zatem oddaleniu. Sąd podzielił pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w orzeczeniach z 17 czerwca 2010r. III CSK 308/09 (LEX nr 852671) oraz z 16 kwietnia 2009r. I CSK 524/08 ( OSNC ZbDod. 2009r. poz. 106), stanowiących podsumowanie dorobku orzecznictwa co do odsetek od świadczeń odszkodowawczych, że przy ustalaniu terminu początkowego, od którego należy liczyć rozpoczęcie biegu odsetek za opóźnienie, przewidzianych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481)">art. 481 k.c.</a>, istotne znaczenie mają okoliczności konkretnie rozpoznawanej sprawy w tym upływ czasu i różnicy cen między datą wezwania pozwanego do zapłaty odszkodowania a datą ustalenia wysokości szkody. Sąd Najwyższy opowiedział się przeciwko koncepcji wyrównania szkody przy zastosowaniu obu mechanizmów łącznie - zarówno odsetek od dnia wezwania, jak i waloryzacji szkody poprzez ustalenie jej zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 363)">art. 363 k.c</a> na dzień orzekania. Sąd podzielił również pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 lipca 2011r. II CSK 635/10, że nie zawsze wymagalność roszczenia jest równoznaczna ze stanem opóźnienia dłużnika, gdyż o opóźnieniu tym można mówić wtedy, gdy dłużnik nie spełnia świadczenia niespornego co do zasady i wysokości po wezwaniu przez wierzyciela. Zdaniem Sądu dopiero od chwili ustalenia odszkodowania można mówić o opóźnieniu dłużnika w zapłacie odszkodowania.</p> <p>Apelację od powyższego wyroku wnieśli powodowie <span class="anon-block">K. L.</span> i <span class="anon-block">J. L.</span> zaskarżając wyrok w części, to jest co do rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 wyroku, którym oddalono powództwo w części dotyczącej odsetek ustawowych od kwoty 54.228 zł od dnia 13 stycznia 2012r. do dnia 5 września 2012r. oraz od kwoty 124.388 zł od dnia 25 stycznia 2012r. do dnia 5 czerwca 2012r. Powodowie zarzucili naruszenie prawa materialnego to jest:</p> <p>1) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 k.c.</a> poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, że roszczenie powodów o zapłatę odsetek za opóźnienie jest ograniczone i przysługuje im dopiero od daty wyrokowania podczas, gdy ustalenie wysokości należnego im odszkodowania nastąpiło wyłącznie w oparciu o wycenę dokonaną przez biegłego według cen aktualnych na dzień sporządzenia opinii,</p> <p>2) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 k.c.</a> przez jego pominięcie i przyjęcie, że należne powodom świadczenia odszkodowawcze nie przekształciły się w zobowiązanie terminowe z chwilą ostatecznego ustalenia przez biegłego rzeczoznawcę wysokości szkody poniesionej przez powodów z tytułu spadku wartości nieruchomości oraz konieczności poniesienia kosztów rewitalizacji akustycznej budynku, to jest, że powinny być spełnione przez pozwanego niezwłocznie po powzięciu przez niego wiadomości o wysokości należnego powodom odszkodowania.</p> <p>Powodowie wskazując na powyższe zarzuty wnieśli o zmianę zaskarżonego orzeczenia w pkt 2 przez uwzględnienie powództwa również co do żądania zasądzenia odsetek ustawowych od kwoty 54.228 zł od dnia 13 stycznia 2012r. do dnia 5 września 2012r. i od kwoty 124.388 zł od dnia 25 stycznia 2012r. do dnia 5 września 2012r. oraz o zasądzenie od pozwanego solidarnie na rzecz powodów kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych w postępowaniu przed Sądem drugiej instancji.</p> <p>Pozwany Skarb Państwa - <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> w odpowiedzi na apelację wniósł o oddalenie apelacji oraz o zasądzenie od powodów na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego w wysokości stawki minimalnej liczonej według norm przepisanych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.</strong> </p> <p>Apelacja powodów w części zasługiwała na uwzględnienie.</p> <p>Oddalając roszczenie o odsetki od zasądzonego odszkodowania za okres sprzed daty orzekania Sąd pierwszej instancji powołał się na funkcjonujący w praktyce orzeczniczej pogląd zgodnie z którym zasądzenie odszkodowania według cen z daty wyrokowania może uzasadniać przyznanie odsetek dopiero od tej daty (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2000r. II CKN 725/98, OSNC z. 9, poz. 158). Tego rodzaju stanowisko mogło jednak znajdować zastosowanie jedynie jako wyjątek od zasady przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności przypadku w tym upływu czasu między datą wymagalności odszkodowania a datą jego przyznania, skali zmiany wartości pieniądza, różnicy odszkodowania ustalonego według cen z daty jego wymagalności i ustalonej według cen przyjętych dla określenia jego wysokości oraz obwiązującej wówczas stopy odsetek (vide: wyrok Sąd Najwyższego z dnia 22 października 2003r. II CK 146/02 LEX nr 82271). Regułą jest natomiast, że dłużnik odpowiedzialny za wyrównanie szkody pozostaje w opóźnieniu z zapłatą świadczenia bezterminowego, jakim jest odszkodowanie za wyrządzoną szkodę, na zasadach ogólnych tj. od wezwania go przez poszkodowanego o spełnienie tego świadczenia (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 k.c.</a>). Od tego momentu wierzyciel ma zatem prawo żądać odsetek ustawowych za opóźnienie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481)">art. 481 k.c.</a> Dotyczy to także odszkodowań dochodzonych w oparciu o przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010620627" title="Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627 (art. 129;art. 129 ust. 2;art. 136;art. 136 ust. 3)">art. 129 ust. 2 oraz art. 136 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska</a>. Obowiązany do zapłaty odszkodowania może jednak pozostawać w tak rozumianym opóźnieniu jedynie co do obowiązku wyrównania szkody, której wysokość jest znana w dacie wezwania, choćby została ona ustalona dopiero w okresie późniejszym np. w wyniku postępowania sądowego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że wysokość szkody poniesionej przez powodów, a polegającej na utracie wartości należącej do nich nieruchomości została ustalona w opinii biegłego <span class="anon-block">K. R.</span>. Powodowie po sporządzeniu przez biegłego pisemnej opinii i złożeniu przez niego ustnych wyjaśnień w piśmie procesowym opatrzonym datą 16 stycznia 2012r. nadanym w dniu 25 stycznia 2012r. i doręczonym pełnomocnikowi pozwanego na rozprawie w dniu 20 lutego 2012r. (vide: k. 428) rozszerzyli żądanie pozwu ostatecznie domagając się zasądzenia kwoty 90.000 zł tytułem odszkodowania z tytułu ubytku wartości nieruchomości. Z chwilą doręczenia odpisu tegoż pisma pełnomocnikowi pozwanego miał on już możliwość i obowiązek zweryfikowania żądania powodów i spełnienia świadczenia w zakresie w jakim następnie zostało ono uwzględnione przez Sąd pierwszej instancji. Stąd zasadnym było żądanie zasądzenia odsetek ustawowych od kwoty 90.000 zł stanowiącej odszkodowanie z tytułu utraty wartości nieruchomości od dnia następnego po dacie doręczenia pełnomocnikowi pozwanego odpisu w/w pisma procesowego tzn. od dnia 21 lutego 2012r. do dnia 5 września 2012r. Biorąc powyższe pod rozwagę na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 kpc</a> zaskarżony wyrok w punkcie 2 zmieniono o tyle tylko, że dodatkowo zasądzono od pozwanego na rzecz powodów solidarnie odsetki ustawowe od kwoty 90.000 zł za okres od dnia 21 lutego 2012r. do dnia 5 września 2012r.</p> <p>W pozostałym zakresie apelacja powodów, stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a>, podlega oddaleniu. Jak chodzi o odszkodowanie związane z kosztami rewitalizacji akustycznej budynku mieszkalnego to w tym przypadku szkoda powodów ma charakter specyficzny i polega jedynie na ustawowym obowiązku doprowadzenia przez nich budynku do właściwego klimatu akustycznego. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że powodowie nie wydatkowali dotąd z własnego majątku żadnych środków na ten cel i nie ponieśli w istocie w wyniku realizacji wymienionego obowiązku żadnego uszczerbku majątkowego. Tak rozumiana szkoda zostanie wyrównana dopiero w przyszłości, z wykorzystaniem zasądzonej przez Sąd pierwszej instancji na ten cel należności. Stąd Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, że od przyznanego świadczenia w kwocie 88.616 zł odsetki za opóźnienie należą się powodom od daty wyrokowania. W innym przypadku w nieuzasadnionym stopniu uwzględniony zostałby interes wierzyciela, kosztem interesu dłużnika. W istocie po stronie powodów powstałoby w ten sposób niczym nieusprawiedliwione przysporzenie majątkowe kosztem majątku Skarbu Państwa.</p> <p>Sąd zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 kpc</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108 § 1 kpc</a> koszty postępowania apelacyjnego stosunkowo rozdzielił między stronami. Powodowie w apelacji jako wartość przedmiotu zaskarżenia podali kwotę 14.443 zł. Powodowie wygrali apelację w 44 %, gdyż zasądzone dodatkowo na ich rzecz odsetki ustawowe wynoszą kwotę 6.314,79 zł. Koszty powodów w postępowaniu apelacyjnym wyniosły 2.523 zł ( 723 zł - opłata od apelacji i 1.800 zł wynagrodzenie pełnomocnika). Koszty pozwanego obejmowały kwotę 1.800 zł stanowiącą wynagrodzenie pełnomocnika. Powodom z kwoty 2.523 zł należy się 44% tj. kwota 1.110 zł, pozwanemu zaś z kwoty 1.800 zł przysługuje 56% tj. kwota 1.008 zł. Mając powyższe na uwadze Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 102 zł (różnica kwot 1.110 i 1.008).</p> <p>/-/P. Górecki /-/ M. Głowacka /-/ J. Geisler </p> </div>