I ACz 2393/12

<p>Sygn. akt I ACz 2393/12</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 19 grudnia 2012 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="255"/> <col width="398"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący Sędzia SA:</p> </td> <td> <p>Beata Wolfke – Kobzar (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędzia SA:</p> <p>Sędzia SA:</p> </td> <td> <p>Ewa Głowacka</p> <p>Sławomir Jurkowicz</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym we Wrocławiu</p> <p>sprawy z wniosku uprawnionego: <strong> <!-- --> <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> <br/>w upadłości układowej – obecnie Syndyka masy upadłości <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> w upadłości likwidacyjnej</strong> </p> <p>z udziałem obowiązanych:</p> <p> <strong> <!-- -->1. Gminy <span class="anon-block">W.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> 2. <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> we <span class="anon-block">W.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> 3. <span class="anon-block">(...)</span> S.A. w <span class="anon-block">W.</span> </strong> </p> <p>o udzielenie zabezpieczenia</p> <p>na skutek zażalenia pozwanych ad. 1 i ad. 2</p> <p>na postanowienie Sądu Okręgowego we Wrocławiu</p> <p>z dnia 21 sierpnia 2012 r., sygn. akt I Co 300/12</p> <p> <strong> <!-- -->p o s t a n a w i a: </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->1. podjąć zawieszone postępowanie z udziałem Syndyka masy upadłości <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> w upadłości likwidacyjnej;</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->2. zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że wniosek o udzielenie zabezpieczenia oddalić;</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> 3. zasądzić od Syndyka masy upadłości <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> <br/> w upadłości likwidacyjnej na rzecz <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> we <span class="anon-block">W.</span> 5.447 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> − wówczas w upadłości układowej, obecnie w likwidacyjnej – wystąpiła z przedprocesowym wnioskiem <br/>o udzielenie zabezpieczenia kierowanych do obowiązanej Gminy, <span class="anon-block"> Banku (...)</span> roszczeń o ustalenie, że Gminie nie przysługuje prawo żądania zapłaty z tytułu opóźnienia w usuwaniu usterek robót etapu V umowy <br/>z 12.02.2004 r. oraz o ustalenie, że nie istnieje prawo Gminy <span class="anon-block">W.</span> do żądania wypłaty środków z zabezpieczenia wykonania obowiązków z tej umowy, nadto roszczeń o zaniechanie bezprawnego skorzystania przez Gminę z gwarancji wystawionych przez obowiązany <span class="anon-block"> Bank (...)</span>.</p> <p>Jako sposób zabezpieczenia powyższych roszczeń uprawniona postulowała nakazanie Gminie złożenia gwarantom oświadczeń o cofnięciu kierowanych do nich żądań zapłaty z gwarancji oraz zakazanie Gminie skorzystania z tychże gwarancji poprzez żądanie wypłaty środków, nadto przez zakazanie gwarantom realizacji gwarancji.</p> <p>Postanowieniem z 21.08.2012 r. Sąd Okręgowy w całości uwzględnił wniosek uprawnionej.</p> <p>Mając na względzie twierdzenia uprawnionej oraz złożone przez nią dokumenty Sąd Okręgowy uznał jej roszczenia za uprawdopodobnione. Zdaniem Sądu, bezwarunkowość gwarancji nie oznacza, że beneficjent może z niej skorzystać bez żadnych ograniczeń, a wykonawcy nie służy żadna ochrona.</p> <p>Sąd Okręgowy podkreślił, że skoro gwarancja ma pokryć roszczenia z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy (tu: zamówienia publicznego), wykonawcy służy prawo żądania ustalenia, że takie roszczenia nie istnieją, zaś złożone dokumenty – w tym <span class="anon-block">aneks nr (...)</span> do umowy uprawnionej z Gminą, wcześniejsza ugoda z 10.03.2010 r. oraz pismo Inżyniera Kontraktu z 23.07.2012 r. rodzą przypuszczenie, że Gmina dąży do zaspokojenia roszczeń z II etapu Kontraktu, których gwarancje już nie dotyczą.</p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego, uprawniona uprawdopodobniła też, że ewentualne roszczenia odszkodowawcze Gminy nie przekroczą kilkunastu tysięcy złotych i realizacja gwarancji na drastycznie wyższą kwotę (ponad 3 mln zł) narazi uprawnioną na roszczenia regresowe ze strony gwarantów, a w konsekwencji na pogorszenie kondycji spółki, włącznie ze zmianą upadłości na likwidacyjną.</p> <p>Tym samym, zadaniem Sądu Okręgowego wnioskująca uprawdopodobniła interes prawny w uzyskaniu zabezpieczenia, które dostatecznie chroni ją przed skutkami realizacji gwarancji, nie obciążając nadmiernie obowiązanych.</p> <p>Zażalenie na postanowienie wnieśli obowiązani 1 i 2, tj. Gmina <span class="anon-block">W.</span> oraz <span class="anon-block"> Bank (...) S.A.</span> </p> <p>Obowiązany 1, domagając się uchylenia postanowienia, zarzucił, że uprawniony – wykonawca robót budowlanych – nie może dochodzić w procesie roszczeń dotyczących gwarancji, będącej stosunkiem obligacyjnym wyłącznie między gwarantem a beneficjentem gwarancji. Zdaniem obowiązanego 1, abstrakcyjność gwarancji wyklucza interes prawny uprawnionego w ustaleniu treści <br/>i stanu realizacji stosunku podstawowego, zresztą przytoczone przez Sąd za uprawnionym fakty wcale nie przekonują o zasadności zarzutu nadużycia gwarancji przez Gminę. Na koniec Gmina wskazała, że Bank spełnił juz zobowiązanie <br/>z gwarancji, zatem w tym zakresie zabezpieczenie i tak nie mogłoby być zrealizowane.</p> <p>Obowiązany Bank domagał się uchylenia postanowienia w dotyczącej go części i oddalenia wniosku uprawnionej w tym zakresie.</p> <p>Zarzucił − jak Gmina – wykonanie obowiązku gwarancyjnego i wyjaśnił, że poprzedził je ustaleniem, że gwarancja nie wygasła. Wskazał też, że w jego ocenie nie jest legitymowany w zakresie ewentualnych roszczeń uprawnionej wobec Gminy.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył: </strong> </p> <p>Oba zażalenia są w pełni uzasadnione.</p> <p>Sąd Okręgowy bezkrytycznie zaakceptował obszerny wywód uprawnionej, mający zaświadczyć o prawdopodobieństwie przyszłych roszczeń procesowych <br/>i potrzebie ich zabezpieczenia, tymczasem dla Sądu Apelacyjnego nie jest to argumentacja przekonywująca.</p> <p>U podstaw wniosku <span class="anon-block"> (...)</span> o zabezpieczenie pozostaje w istocie nie tyle interes prawny, co ekonomiczny, obecnie po części nieaktualny, skoro nastąpiła już zmiana formy upadłości uprawnionej Spółki na likwidacyjną.</p> <p>Wbrew stanowisku uprawnionej i Sądu Okręgowego, abstrakcyjność gwarancji bankowej czy ubezpieczeniowej, wystawionej na zlecenie wykonawcy dla zabezpieczenia należytego wykonania obowiązków umownych, wyklucza roszczenia wykonawcy do gwaranta, mające na celu powstrzymanie realizacji gwarancji, zwłaszcza gdy – jak tutaj – niespornie spełniły się formalne warunki jej realizacji, które zapisano w dokumencie gwarancji, kompleksowo normującym treść stosunku prawnego między wystawcą gwarancji a jej beneficjentem.</p> <p>Abstrakcyjność gwarancji, a przede wszystkim cel jej wystawienia, wykluczają także roszczenie wykonawcy do beneficjenta gwarancji (tu: Gminy <span class="anon-block">W.</span>) <br/>o nakazanie cofnięcia kierowanych do gwarantów żądań zapłaty oraz o zakazanie Gminie skorzystania z uprawnienia do żądania zapłaty.</p> <p>Oba te roszczenia, jak i pozostałe, zmierzają do zniweczenia istoty i celu ustanowionej gwarancji, ponieważ rzeczywistym zamiarem <span class="anon-block"> (...)</span> jest unicestwienie jej funkcji zabezpieczającej. Wbrew użytej we wniosku nomenklaturze przyszłe roszczenia procesowe <span class="anon-block"> (...)</span> do Gminy o „ustalenie” mają za przedmiot nie tyle prawo, co fakty przesądzające o rozliczeniu stron kontraktu inwestycyjnego, które z racji istoty gwarancji winno nastąpić po jej realizacji.</p> <p>Występując z powództwem o ustalenie tych faktów uprawniona chciałaby tymczasem powstrzymać realizację gwarancji, ingerując przy tym w stosunek gwarancji, którego nie jest stroną.</p> <p>Innymi słowy, pod pozorem niedopuszczalnych roszczeń niepieniężnych uprawniona próbuje przemycić ewentualne przyszłe roszczenia pieniężne do Gminy czy raczej uprzedzić te roszczenia z wykorzystaniem sposobów zabezpieczenia, które dla roszczenie pieniężnego nie byłyby możliwe, a które w praktyce unicestwiają gwarancje wystawione na zlecenie <span class="anon-block"> (...)</span> w wykonaniu obowiązku nie tylko umownego ale i ustawowego.</p> <p>Tak skonstruowane roszczenia nie zasługują na ochronę prawną i nie można akceptować ich zabezpieczenia.</p> <p>Dlatego w uwzględnieniu obu zażaleń na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 kpc</a> w zw. <br/>z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397 § 2 kpc</a> zmieniono zaskarżone postanowienie przez całkowite oddalenie wniosku <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p>Trzeba bowiem w tym miejscu wskazać, że Gmina zaskarżyła postanowienie w całości i choć orzeczenie z pkt 6 wprost dotyczy tylko obowiązanego Banku, który zażalenia nie złożył, jego skutki bezpośrednio dotykają Gminę, co zresztą było zamiarem <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p>Wobec uwzględnienia zażalenia Banku, zgodnie z jego żądaniem przyznano mu od uprawnionej (obecnie Syndyka) koszty postępowania zażaleniowego, obejmujące opłatę od zażalenia (30 zł), koszty zastępstwa procesowego w stawce określonej w § 6 pkt 7 w zw. z § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002 r. (Dz. U. Nr 163 z 2002 r., poz. 1349 ze zm.) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa. Stawkę minimalną wynagrodzenia radcy prawnego wyznacza wartość przedmiotu sporu – zaskarżenia, która przekracza 200.000 zł, skoro uprawniona oczekiwała zabezpieczenia roszczenia o zakazanie realizacji gwarancji bankowej w zakresie 244.367,74 euro.</p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>MR</p> </div>