II AKa 231/12

<p>Sygn.akt II AKa 231/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 19 grudnia 2012 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Białymstoku w II Wydziale Karnym w składzie</p> <table> <colgroup> <col width="269"/> <col width="441"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący</p> </td> <td> <p>SSA Jacek Dunikowski</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie</p> </td> <td> <p>SSA Halina Czaban (spr.)</p> <p>SSA Leszek Kulik</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>Anna Tkaczyk</p> </td> </tr> </table> <p>przy udziale Małgorzaty Gasińskiej-Werpachowskiej - Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Białymstoku</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2012 r.</p> <p>sprawy <strong> <!-- --> <span class="anon-block">A. Ł.</span> </strong> </p> <p>oskarżonego z art. 310§1k.k., art. 270§1k.k.</p> <p>z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku</p> <p>z dnia 25 września 2012r. sygn. akt III K 46/12</p> <p>I.  Zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:</p> <p>1.  za podstawę prawną nadzwyczajnego złagodzenia kary przyjmuje nadto art. 60§6 pkt 1k.k.,</p> <p>2.  zmniejsza do 2 (dwóch) lat okres próby,</p> <p>3.  ustala opłatę za I instancję na kwotę 1.300 (jeden tysiąc trzysta) złotych;</p> <p>II.  W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;</p> <p>III.  Zasądza od oskarżonego kwotę 1.300 złotych tytułem opłaty za II instancję i obciąża go pozostałymi kosztami sądowymi za postępowanie odwoławcze.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Prokurator oskarżył <span class="anon-block">A. Ł.</span> o to, że:</p> <p>I. w październiku 2008 roku w miejscowości <span class="anon-block">Ł.</span> podrobił dokumenty uprawniające do otrzymania sumy pieniężnej w postaci dwóch weksli datowanych na 13.10.2008 roku na zlecenie <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">W.</span> jednego na kwotę 114.957, 27 Euro, drugiego na kwotę 109.985,66 Euro oraz na blankiecie wekslu In blanco, w ten sposób, że złożył na nich podpisy o treści <span class="anon-block"> (...)</span> i dopisał numery PESEL <span class="anon-block">M. Ł.</span> tj. cyfry <span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p>tj. o czyn <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 310;art. 310 § 1)">art. 310§1kk</a>,</p> <p>II. w październiku 2008 roku w miejscowości <span class="anon-block">Ł.</span> w celu użycia za autentyczny podrobił dokument umowy wraz z załącznikami, która miała być zawarta w dniu 13.10.2008 roku w <span class="anon-block">W.</span> pomiędzy <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">W.</span> a <span class="anon-block"> (...) Usługi (...)</span>, w ten sposób, że złożył na w/w <span class="anon-block">umowie nr (...)</span>, dwóch załącznikach i aneksie podpisy o treści <span class="anon-block"> (...)</span> pod odciskiem pieczęci firmowej o treści „ <span class="anon-block">M. Ł.</span> <span class="anon-block">(...)-(...) Ł.</span>, <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>tj. o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 270;art. 270 § 1)">art. 270§1kk</a>.</p> <p>Sąd Okręgowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 25 września 2012 r.:</p> <p>I.  Oskarżonego <span class="anon-block">A. Ł.</span> uznał za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów i za to:</p> <p>- za czyn opisany w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 310 § 1 pkt. 1)">pkt. I</a> na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 310;art. 310 § 1)">art. 310§1kk</a> skazał go, a na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 310;art. 310 § 1)">art. 310§1kk</a> przy zastosowaniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 60;art. 60 § 2)">art. 60§2kk</a> wymierzył mu karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności,</p> <p>- za czyn opisany w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 270 § 1 pkt. 2)">pkt. II</a> na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 270;art. 270 § 1)">art. 270§1kk</a> skazał go na karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności,</p> <p>II. Na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 85)">art. 85kk</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 86;art. 86 § 1)">art. 86§1kk</a> wymierzył oskarżonemu karę łączną 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności.</p> <p>III.  Na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 69;art. 69 § 1;art. 69 § 2)">art. 69§1 i 2kk</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 70;art. 70 § 1;art. 70 § 1 pkt. 1)">art. 70§1 pkt. 1kk</a> wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił oskarżonemu na okres próby wynoszący 5( pięć) lat.</p> <p>IV.  Na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 71;art. 71 § 1)">art. 71§1kk</a> wymierzył oskarżonemu karę grzywny w wysokości 100( stu) stawek dziennych przyjmując jedną stawkę dzienną za równoważną kwocie 100( stu) zł.</p> <p>V.  Zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 2300 ( dwa tysiące trzysta) zł tytułem opłaty i obciążył go pozostałymi kosztami sądowymi.</p> <p>Apelację od powyższego wyroku wywiódł obrońca oskarżonego zarzucając mu:</p> <p>I.  obrazę przepisów prawa procesowego, mającą wpływ na treść orzeczenia, a zwłaszcza:</p> <p>1.</p> <p>1.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 4;art. 7;art. 410)">art. 4, 7 i 410kpk</a>, wynikającą z dokonania dowolnych ustaleń, poczynionych w głównej mierze w oparciu o zeznania <span class="anon-block">M. F.</span> (diametralnie różniące się na poszczególnych etapach postępowania), które to pozostają w jaskrawej sprzeczności z zeznaniami <span class="anon-block">M. Ł.</span> oraz obszernymi wyjaśnieniami <span class="anon-block">A. Ł.</span>, a przemawiającymi za uznaniem, że oskarżony nie wyczerpał swoim zachowaniem znamion przypisanych mu czynów,</p> <p>2.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 5;art. 5 § 2)">art. 5§2kpk</a>, polegającą na niepowzięciu przez sąd wątpliwości, co do wiarygodności zeznań świadka <span class="anon-block">M. F.</span>, pomimo że materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania na to wskazywał, jednocześnie nie dając podstaw do odrzucenia wersji korzystnej dla oskarżonego,</p> <p>II.  błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na jego treść, polegający na bezzasadnym przyjęciu, że oskarżony „(...) był w pełni świadomy, jakie dokumenty podpisuje” (vide: str. 8 uzasadnienia wyroku), wobec czego jego działanie nosiło cechy umyślności, gdy tymczasem z materiału dowodowego wynika, że <span class="anon-block">A. Ł.</span> nie miał wiedzy co do tego, czego dotyczą składane przez niego podpisy i jakie faktycznie dokumenty podpisuje (handlowiec <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> nie informował oskarżonego o treści dokumentów, vide: k. 997, k. 1135, k. 1136).</p> <p>Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o:</p> <p>1.</p> <p>1.</p> <p>1.  zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego <span class="anon-block">A. Ł.</span> od popełnienia</p> <p>ewentualnie:</p> <p>2.</p> <p>2.</p> <p>2.  uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja obrońcy oskarżonego jest niezasadna, aczkolwiek doprowadziła do zmiany wyroku w kierunku korzystnym dla oskarżonego niezależnie od kwestii wskazywanych w apelacji skarżącego.</p> <p>Skarżący zarzucił obrazę wskazanych przepisów prawa procesowego zarazem formułując zarzut błędu w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie ustalenia, że oskarżony wypełnił swoim zachowaniem znamiona przypisanych mu czynów.</p> <p>Próba podważenia ustaleń faktycznych jest dokonywana poprzez polemikę z dokonaną oceną dowodów, sprowadzającą się do twierdzenia, że ustalone w oparciu m.in. o zeznania <span class="anon-block">M. F.</span> fakty i wyprowadzony fakt główny w postaci sprawstwa co do dwóch czynów nie jest prawidłowa.</p> <p>Jednakowoż w sprawie jest jednoznaczne, że Sąd Okręgowy przeprowadził postępowanie dowodowe w sposób nienaruszający obowiązku dochodzenia do prawdy obiektywnej, a zatem nie naruszył <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 4;art. 7;art. 410)">art. 4, 7 i 410kpk</a>.</p> <p>Generalnie można w tym miejscu jeszcze wskazać, że zarzucanie jednocześnie naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7kpk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 5;art. 5 § 2)">art. 5§2kpk</a> jest nieprawidłowe, bowiem istota naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 5;art. 5 § 2)">art. 5§2kpk</a> sprowadza się przecież do ustalenia <span class="underline"> <!-- -->zgodnie z regułami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7kpk</a> </span>dwóch wersji możliwych zdarzenia i wybranie mniej korzystnej dla oskarżonego. W tym duchu wypowiada się praktyka orzecznicza (np. wyrok SN z dnia 1.02.2012 r. II KK 141/11).</p> <p>Z kolei odwołanie się do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 410)">art. 410kpk</a> jest tylko szablonowe, bo apelujący nie wskazuje w czym wyraża się brak rozważenia całokształtu materiału dowodowego sprawy.</p> <p>Przechodząc do szczegółowych argumentów przytoczonych na poparcie zarzutów, stwierdzić trzeba, że zarzucanie sądowi, że oparł się o różniące się diametralnie na poszczególnych etapach postępowania zeznania <span class="anon-block">M. F.</span> naruszające zasady obiektywizmu, wiedzy i doświadczenia życiowego jest niezasadne.</p> <p>Niezależnie od zawartych w apelacji argumentów dotyczących motywacji działania <span class="anon-block">M. F.</span> (premia?, pośpiech?, rutyna?), fakty są jednoznaczne co do tego, że <span class="anon-block">A. Ł.</span> <span class="underline"> <!-- -->wiedział</span> co podpisuje.</p> <p>Jednoznaczne brzmienie dokumentów, w których pojawiły się oczywiste zwroty jak: weksel, kupujący, sprzedający, umowa, w zestawieniu z doświadczeniem <span class="anon-block">A. Ł.</span> w handlu i w powiązaniu z faktem, że wpisał wyraźnie numer pesel brata w miejscu wskazanym przez <span class="anon-block">M. F.</span> nie pozostawiają wątpliwości co do świadomości znaczenia prawnego podejmowanych czynności.</p> <p>Można śmiało twierdzić, że wobec powyższych oczywistych faktów, nawet tak jakby niezależnie od relacji <span class="anon-block">M. F.</span>, świadomość <span class="anon-block">A. Ł.</span> co do tego co podpisuje jest oczywista.</p> <p>Zatem ocena prawna zachowania oskarżonego jest prawidłowa.</p> <p>Przywołane w uzasadnieniu apelacji stanowiska praktyki orzeczniczej (m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2005 r. III KK 310/04, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2002 r., IV KKN 41/01) nie obalają prawidłowości rozumowania sądu I instancji.</p> <p>Oczywiście prawidłowo apelujący odwołuje się do twierdzenia m.in. zawartego w Komentarzu do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 9)">art. 9 kodeksu karnego</a> pod redakcją J. Giezka (strona 5 uzasadnienia apelacji) co do rozumienia pojęcia umyślności, ale nie podważa powyższe ustalenia, że oskarżony działał z zamiarem bezpośrednim kierunkowym.</p> <p>Podrobienie dokumentu w postaci weksla (w tym przypadku naniesienie podpisu <span class="anon-block">(...)</span>przez <span class="anon-block">A. Ł.</span>) stanowi naruszenie normy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 310;art. 310 § 1)">art. 310§1kk</a>.</p> <p>Przestępstwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 270;art. 270 § 1)">art. 270§1kk</a> zachodzi nawet wówczas, gdy osoba, której podpis podrobiono na dokumencie wiedziała o tym lub wyraziła na to zgodę. Dokument jest podrobiony, gdy nie pochodzi od osoby w której imieniu został sporządzony.</p> <p>Te prawne uwarunkowania wykazał prawidłowo sąd I instancji i szersza argumentacja jest w tym miejscu zbędna.</p> <p>Reasumując, powyższe względy zadecydowały o uznaniu wyroku co do istoty za słuszny.</p> <p>Zaistniała jedynie potrzeba wykazania podstawy prawnej wymiaru orzeczonej kary wobec oskarżonego <span class="anon-block">A. Ł.</span>, a także zmiany wyroku w zakresie określonego przez sąd I instancji okresu próby.</p> <p>Sąd ustalił ten okres na 5 lat argumentując, że długi okres próby – a trzeba dodać, że zarazem maksymalny przewidziany przez ustawodawcę, pozwoli na zweryfikowanie pozytywnej prognozy postawionej wobec oskarżonego. Sąd jednocześnie zawarł w poprzedzającym fragmencie uzasadnienia stwierdzenie, że prognoza kryminologiczno-społeczna w stosunku do oskarżonego jest <span class="underline"> <!-- -->bez wątpienia</span> pozytywna, odwołując się do właściwości i warunków osobistych oskarżonego i jego dotychczasowego trybu życia.</p> <p>Powyższe jednoznacznie przemawia zatem za uznaniem, że nadzorowanie zachowania oskarżonego w takim długim okresie próby w tych uwarunkowaniach nie jest uzasadnione. Minimalny okres próby przewidziany przez ustawodawcę w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 70;art. 70 § 1;art. 70 § 1 pkt. 1)">art. 70§1 pkt 1kk</a> jest wystarczający dla dyscyplinującego oddziaływania – aby zapobiec ponownemu popełnieniu przestępstwa przez oskarżonego.</p> <p>Zachodziła też potrzeba zmiany orzeczenia w zakresie rozstrzygnięcia w przedmiocie opłaty za I instancję, z uwagi na to, że wysokość opłaty w oparciu o art. 3 ust. 2 ustawy o opłatach karnych od grzywny orzeczonej w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 71;art. 71 § 1)">art. 71§1kk</a> wynosi 10%, a nie 20% jej wysokości.</p> <p>O kosztach procesu za postępowanie odwoławcze sąd orzekł w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 636;art. 636 § 1)">art. 636§1kpk</a>, a o opłacie za II instancję na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 8)">art. 8</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19730270152" title="Ustawa z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych - Dz. U. z 1973 r. Nr 27, poz. 152 (art. 2;art. 2 ust. 1;art. 2 ust. 1 pkt. 4;art. 3;art. 3 ust. 2)">art. 2 ust. 1 pkt 4 oraz art. 3 ust. 2 ustawy o opłatach w sprawach karnych z dnia 23 czerwca 1973 r.</a> (Dz. U. z 1983 r. nr 49, poz. 223 z późn. zmianami).</p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> </p> </div>