III AUa 520/12
Sądy powszechne2012-12-20
Sygnatura
III AUa 520/12
Data orzeczenia
2012-12-20
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Hanna Hańczewska-PawłowskaIwona Niewiadowska-PatzerMaria Michalska-Goźdź (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt III AUa 520/12</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 20 grudnia 2012 r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny w Poznaniu, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong>
</p>
<p>w składzie:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="219"/>
<col width="398"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>Przewodniczący:</p>
</td>
<td>
<p>SSA Maria Michalska-Goźdź</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Sędziowie:</p>
</td>
<td>
<p>SSA Hanna Hańczewska-Pawłowska</p>
<p>SSA Iwona Niewiadowska-Patzer (spr.)</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Protokolant:</p>
</td>
<td>
<p>st.sekr.sądowy Agnieszka Perkowicz</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2012 r. w Poznaniu</p>
<p>sprawy z odwołania <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">A. Z.</span> </strong>
</p>
<p>przeciwko <strong>
<!-- --> Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> </strong>
</p>
<p>o podleganie ubezpieczeniu społecznemu</p>
<p>na skutek apelacji odwołującej <span class="anon-block">A. Z.</span>
</p>
<p>od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Zielonej Górze z dnia 1 lutego 2012 r. sygn. akt IV U 4211/11</p>
<p>
<strong>
<!-- -->oddala apelację</strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> <span class="underline">
<!-- -->decyzją z dnia 31sierpnia 2011r. Nr <span class="anon-block"> (...)</span> </span>odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ZUS z dnia 13 października 2008r. Nr <span class="anon-block"> (...)</span>, w przedmiocie wyłączenia <span class="anon-block">A. Z.</span> z obowiązkowych ubezpieczeń społecznych jako wykonawcę umowy o pracę nakładczą u płatnika składek <span class="anon-block"> (...)</span> , <span class="anon-block">J. S.</span>, z powodu niedopuszczalności stwierdzenia nieważności.</p>
<p>
<span class="underline">
<!-- -->Decyzją z dnia 31 sierpnia 2011r. Nr <span class="anon-block"> (...)</span>
</span>organ rentowy stwierdził, że <span class="anon-block">A. Z.</span> jako osoba prowadząca pozarolniczą działalności gospodarczą nie mająca ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 60% kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu w okresie od 1 maja 2006r. do 28 lutego 2009r.</p>
<p>Od powyższych decyzji <span class="anon-block">A. Z.</span> złożyła odwołania.</p>
<p>Sąd połączył obie sprawy celem łącznego prowadzenia i rozpoznania pod numerem IVU 4211/11.</p>
<p>Wyrokiem z dnia 1 lutego 2012r. Sąd Okręgowy- Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Zielonej Górze oddalił odwołania.</p>
<p>W uzasadnieniu wyroku Sąd powołał się na następujące ustalenia i rozważania:</p>
<p>
<span class="anon-block">A. Z.</span> w okresie od 1 maja 2006r. do 28 lutego 2009r. jako osoba prowadząca działalność gospodarczą dokonała zgłoszenia do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego.</p>
<p>Nie dokonała zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych, ponieważ równocześnie została zgłoszona do tych ubezpieczeń przez płatnika składek <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block">J. S.</span> –jako wykonawca umowy o pracę nakładczą.</p>
<p>Decyzją z dnia 13 października 2008r. organ rentowy stwierdził, że <span class="anon-block">A. Z.</span>
<span class="underline">
<!-- --> od dnia 1 maja 2006r. nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom </span>społecznym jako osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę nakładczą u płatnika składek <span class="anon-block"> (...)</span>.</p>
<p>Od tej decyzji strony wniosły odwołanie do Sądu Okręgowego w Zielonej Górze, który wyrokiem z dnia 01.11.2009r. oddalił odwołanie (IV911/09), a Sąd Apelacyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 15.03.2011r. oddalił apelację (III AUa 225/10).</p>
<p>W dniu 19.08.2011r. <span class="anon-block">A. Z.</span> złożyła wniosek o „ponowne ustalenie prawa zawartego w decyzji Oddziału ZUS z dnia 13.10.2008r. nr <span class="anon-block"> (...)</span> i uznanie, że prawo to nie istnieje”.</p>
<p>Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> decyzją z dnia 31.08.2011r. (Nr <span class="anon-block"> (...)</span>) odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Nr<span class="anon-block">(...)</span> z dnia 13.10.2008r. w przedmiocie wyłączenia <span class="anon-block">A. Z.</span> z obowiązkowych ubezpieczeń społecznych jako wykonawcę umowy o pracę nakładczą u płatnika składek <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block">J. S.</span>.</p>
<p>Zaskarżoną decyzją z dnia 31sierpnia 2011r. (Nr <span class="anon-block"> (...)</span>) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> stwierdził, że <span class="anon-block">A. Z.</span> jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu w okresie od 1 maja 2006r. do 28 lutego 2009r., a podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 60% kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.</p>
<p>Odnosząc się do pierwszej z zaskarżonych decyzji Sąd Okręgowy stwierdził, że z uwagi, iż w przedmiocie decyzji z dnia 13.10.2008r. Nr <span class="anon-block"> (...)</span> zapadły wyroki Sadu Okręgowego – z dnia 5.11.2009r. oraz Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 15.03.2011r., które negatywnie rozpatrzyły odwołanie <span class="anon-block">A. Z.</span>, decyzja ta stała się ostateczna.</p>
<p>Skoro zatem postępowanie odwoławcze w przedmiocie wyłączenia <span class="anon-block">A. Z.</span> z obowiązkowych ubezpieczeń społecznych z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy o pracę nakładczą u płatnika składek <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block">J. S.</span> zostało zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 15 marca 2011r. w związku z czym uchylenie, zmiana lub unieważnienie decyzji jest niedopuszczalne.</p>
<p>Nadto Sąd podkreślił , że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą nowe okoliczności, które zgodnie z art.83a ust. 1 ustawy systemowej pozwalają organowi rentowemu na wydanie nowej decyzji dotyczącej ustalenia istnienia obowiązku ubezpieczenia.</p>
<p>Odnosząc się do drugiej decyzji, Sąd uznał, że zasadnie organ rentowy przyjął, iż odwołująca w okresie od 1 maja 2006r. do 28 lutego 2009r. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie posiadała innych tytułów do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych, podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym tj. emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu wynikającym z art.6 ust.1 pkt 5, art.12 ust.1, art.13 pkt 4 ustawy systemowej.</p>
<p>Apelację od wyroku złożyła odwołująca, zarzucając:</p>
<p>a)
błędną ocenę podstawy prawnej i interpretacji decyzji ZUS <span class="anon-block">(...)</span>,</p>
<p>b)
błędną interpretację Sądu Okręgowego treści odwołań i wnoszonych żądań,</p>
<p>c)
błędną interpretację ustawy systemowej,</p>
<p>d)
błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przytoczenie kłamstwa powtarzanego przez ZUS (że nie wykonywała pracy nakładczej),</p>
<p>e)
stronniczość Sądu w dokonywanym przewodzie i zapisach uzasadnienia</p>
<p>Apelująca wniosła o:</p>
<p>a)
zobowiązanie organu rentowego do rozpatrzenia wniosku z dnia 19.08.2011r. w myśl art.83a ust.1 i 3 ustawy systemowej,</p>
<p>b)
zobowiązanie organu rentowego do rzetelnej oceny zarzutów podnoszonych we wniosku z 19.08.2011r.</p>
<p>c)
zobowiązanie organu rentowego do opracowania wyczerpującego uzasadnienia decyzji podjętej po rozpatrzeniu wniosku z 19.08.2011r. art.83a ust.1 i 3 ustawy systemowej.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->
<span class="underline">
<!-- -->Sąd Apelujący zważył, co następuje:</span>
</em>
</strong>
</p>
<p>Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.</p>
<p>Sąd Okręgowy dokonał trafnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału</p>
<p>dowodowego. Bezsporne w sprawie jest, że wyrokiem z dnia 5 listopada 2009r. Sąd Okręgowy w Zielonej Górze oddalił odwołanie ubezpieczonej <span class="anon-block">A. Z.</span> od decyzji organu rentowego Nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 13 października 2008r., a Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 15 marca 2011r. oddalił apelację odwołującej (sygn. akt AUa225/10). Tym samym decyzja stwierdzająca, że <span class="anon-block">A. Z.</span> nie podlega ubezpieczeniom społecznym w okresie od 1 maja 2006r. do 31stycznia 2008r. i nadal, jako osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę nakładczą u płatnika składek: <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block">J. S.</span> stała się prawomocna.</p>
<p>Odwołująca składając wniosek o „ponowne ustalenie prawa zawartego w decyzji z 13.10.2008r. Nr <span class="anon-block"> (...)</span> i uznanie, że prawo to nie istnieje” domagała się wzruszenia prawomocnej decyzji w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 83 a;art. 83 a ust. 1;art. 83 a ust. 3)">art. 83a ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz.U. 2009.205.1585).</p>
<p>Zgodnie z treścią art. 83a ustawy systemowej „prawo lub zobowiązanie stwierdzone decyzją ostateczną Zakładu ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na to prawo lub zobowiązanie” (ust.1).</p>
<p>Natomiast w myśl ust.3 „w sprawach rozstrzygniętych orzeczeniem właściwego sądu Zakład, na podstawie dowodów lub okoliczności, o których mowa w ust.1:</p>
<p>1)
wydaje we własnym zakresie decyzję przyznającą prawo lub określającą zobowiązanie, jeśli jest to korzystne dla zainteresowanego,</p>
<p>2)
występuje do właściwego sądu z wnioskiem o wznowienie postępowania przed tym organem, gdy z przedłożonych dowodów lub ujawnionych okoliczności wynika, że prawo nie istnieje lub zobowiązanie jest wyższe niż określone w decyzji.</p>
<p>Organ rentowy nie znalazł podstaw do ponownego rozpatrzenia sprawy w oparciu o wyżej wskazane regulacje prawne, jak i wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji Zakładu z dnia 13.10.2008r. wskazując, że w sprawach , w których zostało wniesione odwołanie do sądu powszechnego, jest to niedopuszczalne.</p>
<p>Trafnie stanowisko organu rentowego podzielił Sąd I instancji, <span class="underline">
<!-- -->albowiem nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania administracyjnego </span>(nadzorczego) w stosunku do decyzji organów rentowych, jeżeli były one przedmiotem postępowania odwoławczego przed sądem ubezpieczeń społecznych, a tym samym uzyskały status decyzji prawomocnych w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 269)">art.269 k.p.a.</a> (por. uchwała SN z 7.04.2010r. II UZP 3/10).</p>
<p>Zatem należy podkreślić, że na tym etapie postępowania ( po wydaniu orzeczenia przez sąd ubezpieczeń społecznych w stosunku do decyzji, jaka miałaby być przedmiotem takiego postępowania tj. decyzji z 13.10.2008r.) nie jest możliwe wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji organu rentowego.</p>
<p>Należy także podzielić pogląd, że w sprawie brak podstaw do wydania decyzji w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 83 a;art. 83 a ust. 1)">art. 83a ust.1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, albowiem wniosek z dnia 19 sierpnia 2011r. stanowi de facto polemikę z ustaleniami Sądów rozpoznających odwołanie od decyzji z dnia 13.10.2008r., nie zawiera natomiast żadnych nowych dowodów ani okoliczności, które uzasadniałyby wydanie decyzji w trybie art.83a ust.3 pkt 1 ustawy systemowej.</p>
<p>Także treść uzasadnienia apelacji, poza emocjonalnym i subiektywnym wyrażeniem opinii co do prowadzonych z udziałem ubezpieczonej postępowań, nie zawiera żadnych merytorycznych argumentów, które stałyby w sprzeczności z prawidłowymi ustaleniami Sądu I instancji.</p>
<p>W tej sytuacji trafnie zaskarżonym wyrokiem Sąd orzekający oddalił odwołanie od powołanej wyżej decyzji (Nr <span class="anon-block">(...)</span>).</p>
<p>Mając na uwadze, że decyzja z dnia 13 października 2008r. stwierdzająca, że ubezpieczona nie podlega ubezpieczeniom społecznym w okresie od 1 maja 2005r. do 28 lutego 2009r. jako wykonawca umowy o pracę nakładczą jest prawomocna i podlega wykonaniu, prawidłowe okazało się wydanie decyzji z dnia 31 sierpnia 2011r. (nr <span class="anon-block"> (...)</span>) stwierdzające , że <span class="anon-block">A. Z.</span> jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie mająca ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, obowiązkowo podlega ubezpieczeniom emerytalnym, rentowym i wypadkowemu.</p>
<p>Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 5;art. 12;art. 12 ust. 1;art. 13;art. 13 pkt. 4)">art. 6 ust.1 pkt 5, art.12 ust.1, art.13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> osoba prowadząca pozarolniczą działalność podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zakończenia jej wykonywania.</p>
<p>Jak wynika z treści pism ubezpieczona swoje roszczenia wywodzi z treści art. 9 ust.2 s.u.s., który pozwala osobie spełniającej warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowym z kilku tytułów, o których mowa w art.6 ust.1 pkt 2, 4-6 i 10, podlegać ubezpieczeniu z wybranego przez siebie tytułu.</p>
<p>Ubezpieczona niezasadnie pomija jednak fakt, że ostateczna decyzja z dnia 13 października 2008r. spowodowała, że w spornym okresie odwołująca posiadała jedynie tytuł do podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom z uwagi na prowadzenie pozarolniczej działalności.</p>
<p>Fakt, że w spornym okresie odwołująca prowadziła pozarolniczą działalność nie był przez nią kwestionowany, a tym samym zachodziły przesłanki do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem z tego tytułu.</p>
<p>Wskazując na powyższe Sąd Apelacyjny w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji, uznając, że apelacja jest bezzasadna.</p>
<p>Z tych powodów Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art.385 k.p.c.</a> oddalił apelację.</p>
<p>/SSA Hanna Hańczewska-Pawłowska/ /SSA Maria Michalska-Goźdź/ /SSA Iwona Niewiadowska-Patzer/</p>
</div>