V ACa 965/12

<p>Sygn. akt V ACa 965/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 20 grudnia 2012 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Gdańsku – Wydział V Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col/> <col/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Jacek Grela</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SA Katarzyna Przybylska</p> <p>SA Artur Lesiak (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>sekr. sąd. Magdalena Tobiasz - Ignatowicz</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2012 r. w Gdańsku na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">M. M.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block"> (...) Spółce Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji powoda</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I C 491/11</p> <p>I  oddala apelację;</p> <p>II  zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1.800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.</p> <p>Na oryginale właściwe podpisy.</p> <p>Sygn. akt VACa 965/12</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powód <span class="anon-block">M. M.</span> wniósł o zasądzenie od pozwanego <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> na jego rzecz kwoty 19.600 zł oraz<br/>kwoty 30.000 zł tytułem odszkodowania. Ponadto powód domagał się „zobowiązania<br/>pozwanego do uregulowania należności wobec blachami <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span> za<br/>garażowanie rozbitego samochodu od 4 listopada 2010 roku" w wysokości 2.400 zł,<br/>„nałożenia na pozwanego kary stosownej do stopnia lekceważenia przepisów<br/>obowiązujących w kwestii odszkodowań i przeznaczenie jej dla fundacji<br/>poszkodowanych w wypadkach drogowych" w wysokości 50.000 zł, a także wniósł o<br/>ustalenie na jego rzecz „nawiązki" w wysokości 50.000 zł. Jednocześnie domagał się<br/>obciążenia pozwanego kosztami procesu.</p> <p>Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości<br/>oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu.</p> <p>Na posiedzeniu wyznaczonym na rozprawę w dniu 15 listopada 2011 roku<br/>powód cofnął pozew w zakresie zapłaty na jego rzecz kwoty 2.400 zł tytułem kosztów<br/>garażowania pojazdu oraz w zakresie nałażenia na pozwanego kary w wysokości<br/>50.000 zł. Ponadto sprecyzował żądanie pozwu w części dotyczącej zapłaty na jego<br/>rzecz kwoty 50.000 zł podając, iż domaga się jej tytułem zadośćuczynienia za<br/>doznaną krzywdę moralną, w związku z potraktowaniem jego osoby w toku<br/>postępowania likwidacyjnego .</p> <p>Wyrokiem z dnia 21 czerwca 2012 r. Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">(...)</span> zasądził<br/>od pozwanego na rzecz powoda kwotę 900 zł, umorzył postępowanie w zakresie<br/>cofniętego powództwa oraz orzekł o kosztach procesu.</p> <p>Podstawą tego rozstrzygnięcia były następujące ustalenia i rozważania Sądu I<br/>instancji:</p> <p>Sąd ustalił, że w dniu 4 listopada 2011 roku kierująca samochodem <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> doprowadziła do zderzenia z pojazdem <span class="anon-block">(...)</span> przez powoda <span class="anon-block">M. M.</span>, który w wyniku tego zjechał z jezdni i<br/>uderzył w ogrodzenie przystanku tramwajowego. Pojazd sprawcy wypadku był<br/>ubezpieczony u pozwanego.</p> <p>Powód zgłosił do pozwanego swoją szkodę wynikającą z powyższej kolizji. Po<br/>uzupełnieniu przez niego wszystkich dokumentów, pozwany pismem z dnia 10<br/>grudnia 2010 roku przyznał mu kwotę 10.256,20 zł, w tym 10.000 zł tytułem<br/>bezspornego odszkodowania, jednocześnie informując, że naprawa pojazdu jest<br/>ekonomicznie nieuzasadniona, albowiem koszt naprawy samochodu przekracza jego<br/>wartość. Wskazana kwota została powodowi wypłacona.</p> <p>Na skutek odwołania powoda, pozwany pismem z dnia 11 marca 2011 roku<br/>ustalił wartość rynkową pojazdu na kwotę 24.000 zł. Wycenił także wartość pojazdu<br/>uszkodzonego podając, iż wynosi ona kwotę 9.600 zł. Tym samym biorąc pod<br/>uwagę powyższe wartości, a także kwotę przyznanego już odszkodowania, pozwany<br/>wypłacił powodowi dalszą kwotę w wysokości 4.400 zł tytułem powstałej szkody<br/>(24.000 zł - 9.600 zł - 10.000 zł).</p> <p>Przed zdarzeniem wartość rynkowa samochodu należącego do powoda<br/>wynosiła kwotę 24.800 zł. Po kolizji wartość pojazdu uszkodzonego została ustalona<br/>na kwotę 9.500 zł. Tym samym różnica wartości samochodu przed i po zdarzeniu<br/>wyniosła kwotę 15.300 zł.</p> <p>Powód przed kolizją drogową miał wraz z małżonką dwa samochody. Zawsze<br/>jeździli wspólnie do pracy jednym pojazdem, głównie tym, który uległ uszkodzeniu.<br/>Po zdarzeniu powód nie wynajął samochodu zastępczego. Obecnie drugim<br/>pojazdem marki <span class="anon-block">(...)</span> jeździ razem z żoną do pracy w <span class="anon-block">B.</span>.</p> <p>Powyższy stan fatyczny Sąd ustalił w oparciu o przedstawione przez strony<br/>dokumenty, zeznania strony powodowej, a także na podstawie opinii biegłego<br/>sądowego z dziedziny wyceny wartości pojazdów.</p> <p>Sąd uznał za wiarygodne dowody z dokumentów zebrane w sprawie zeznania<br/>powoda <span class="anon-block">M. M.</span>. Sąd oparł się na opinii sporządzonej przez biegłego sądowego<br/>z dziedziny wyceny wartości pojazdów uznając ją za w pełni wiarygodną, a wnioski w<br/>niej zwarte za jasne i logiczne. Została ona sporządzona zgodnie z zasadami<br/>fachowej wiedzy i doświadczenia opiniującego.</p> <p>Następnie Sąd wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia, wskazując na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 415)">art.<br/>415 kc</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 24;art. 24 § 1)">art. 24 § 1 kc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 448)">art. 448 kc.</a> </p> <p>Sąd Okręgowy stwierdził, że nie miał racji powód podnosząc, że wartość<br/>rynkowa pojazdu przed jego uszkodzeniem była znacznie wyższa od ustalonej przez<br/>pozwanego. Twierdzenia te pozostają w sprzeczności przede wszystkim z treścią<br/>opinii sądowej sporządzonej w niniejszej sprawie przez biegłego. Przy sporządzeniutejże wyceny biegły posłużył się programem <span class="anon-block"> (...)</span>, który uwzględniał<br/>okoliczności podnoszone przez powoda.</p> <p>Odnośnie kwestii pomniejszenia powyższej wartości o wartość pojazdu<br/>uszkodzonego, Sąd stwierdził, że samochód po wypadku, z ustalonymi<br/>uszkodzeniami, prezentuje wymierną wartość majątkową. Co prawda nie nadaje się<br/>on do użytku, jednakże powód ma możliwość jego zbycia przedsiębiorcom<br/>trudniącym się skupywaniem uszkodzonych aut. Wobec tego pozwany słusznie<br/>pomniejszył wartość rynkową samochodu z chwili zdarzenia o wartość pojazdu po<br/>jego uszkodzeniu. Z całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej<br/>sprawie wynika, że powód powinien otrzymać kwotę 15.300 zł, stanowiącą różnicę<br/>pomiędzy wartością rynkową samochodu przed wypadkiem i po jego zaistnieniu<br/>(24.800 zł-9.500 zł).</p> <p>Wobec tego Sąd przyznał powodowi kwotę 900 zł (15.300 zł - 14.400 zł)<br/>tytułem części zaległego odszkodowania za powstałą szkodę będącą następstwem<br/>kolizji drogowej z dnia 4 listopada 2010 roku.</p> <p>Sąd nie przychylił się do żądania powoda dotyczącego rekompensaty za<br/>używanie drugiego samochodu jako zastępczego. Powód po pierwsze nie wynajął<br/>żadnego pojazdu zastępczego, a zatem nie poniósł jakichkolwiek dodatkowych<br/>kosztów z tym związanych. Po drugie zaś, po kolizji drogowej jeździł do pracy wraz<br/>żoną swoim drugim samochodem marki <span class="anon-block">(...)</span>. Zatem w ogóle nie istniała<br/>konieczność wynajęcia takiego pojazdu w celu dotarcia do miejsca pracy.</p> <p>W ocenie Sądu powód nie wykazał istnienia dobra osobistego, które w jego<br/>mniemaniu zostało naruszone działaniem pozwanego. Ogólne stwierdzenie powoda,<br/>że doznał krzywdy moralnej jest niewystarczające do uznania, iż wykazał on<br/>pierwszą przesłankę roszczenia z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 24;art. 24 § 1)">art. 24 § 1 kc.</a> Nadto pozwany w sposób<br/>prawidłowy przeprowadził postępowanie likwidacyjne. Jego długość w głównej<br/>mierze była uzależniona od przedłożenia niezbędnej dokumentacji przez powoda.</p> <p>Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 415)">art. 415 kc</a> zasądził od pozwanego<br/>na rzecz powoda kwotę 900 zł (punkt 1 wyroku).</p> <p>Ze względu na cofnięcie części pozwu, Sąd na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 355;art. 355 § 1)">art. 355 § 1 kpc</a> umorzył<br/>postępowanie w zakresie kwoty 52.000 zł (punkt 2 wyroku).</p> <p>W pozostałym zakresie Sąd oddalił powództwo w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 415)">art. 415 kc</a> a<br/> <em> <!-- -->contrario</em> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 1)">art. 361 § 1 kc</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 24;art. 24 § 1)">art. 24 § 1 kc</a> w zw. z art. 448 kc a <em> <!-- -->contrario<br/> </em>(punkt 3 wyroku).</p> <p>Z uwagi na fakt, iż w porównaniu do wartości przedmiotu sporu powód w<br/>znikomym zakresie wygrał proces, Sąd przyjął, iż na zasadach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 kpc</a> winien<br/>on zwrócić drugiej stronie koszty procesu.</p> <p>Na mocy art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych<br/>w sprawach cywilnych (tekst jednolity - Dz. U. 2010 r. nr 90, poz. 594 ze zm.) Sąd<br/>nakazał pobrać od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w<br/>Bydgoszczy kwotę 869,55 zł tytułem pozostałej należności za opinię biegłego (punkt<br/>5 wyroku).</p> <p>Powód w apelacji zaskarżył wyrok w części dotyczącej oddalenia powództwa<br/>oraz w kwestii kosztów zasądzonych od powoda na rzecz pozwanego i zarzucił:</p> <p>1  obrazę <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 415)">art. 415 k.c.</a> poprzez nieprzyznanie powodowi należnego zwrotu<br/>kosztów poniesionych przez niego w związku z użytkowaniem samochodu<br/>zastępczego oraz nieprzyznanie powodowi pełnej sumy odszkodowania z<br/>tytułu likwidacji w wyniku oparcia orzeczenia na zaniżonej wycenie<br/>rzeczonego pojazdu przed wystąpieniem szkody oraz niesłusznego przyjęcia<br/>za biegłym zawyżonej wartości pojazdu po szkodzie,</p> <p>2  obrazę <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 1)">art. 361 §1 k.c.</a> podczas gdy Sąd - mając na uwadze całokształt<br/>okoliczności sprawy winien zastosować przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 2)">art. 361 §2 k.c.</a>, który<br/>wskazuje, że naprawienia szkody w przedmiotowym układzie faktycznym<br/>powinno obejmować straty, które poszkodowany poniósł oraz korzyści, które<br/>mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono,</p> <p>3  obrazę <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 363;art. 363 § 1)">art. 363 § 1 k.c.</a> poprzez nieuznanie prawa powoda do wyboru<br/>sposobu wypłaty odszkodowania,</p> <p>4  obrazę <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 363;art. 363 § 2)">art. 363 § 2 k.c.</a> przez nie zauważenie nadzwyczajnych okoliczności w<br/>przedmiotowej sprawie stanowiących podstawę do przyjęcia cen z innej chwili<br/>niż data ustalenia odszkodowania a niewątpliwie istniejących i wynikających z<br/>nieprzeciętnego stanu pojazdu, bogatego wyposażenia dodatkowego,<br/>wcześniejszej bezwypadkowości, regularnych przeglądów i napraw tylko w</p> <p>serwisach autoryzowanych, pierwszej rejestracji,</p> <p>1  obrazę <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 5)">art. 5 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 212)">art. 212 k.p.c.</a> poprzez niepouczenie strony</p> <p>przez Sąd o celowości ustanowienia pełnomocnika a także o konieczności<br/>prowadzenia postępowania dowodowego oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 § 2 k.p.c.</a> poprzez<br/>niezastosowanie się do wymogów formalnych uzasadnienia wyroku,</p> <p>1  naruszenie zasad współżycia społecznego w szczególności zasady słuszności<br/>poprzez zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów<br/>procesu.</p> <p>W oparciu o tak sformułowane zarzuty powód wniósł o uchylenie zaskarżonego<br/>wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji,<br/>ewentualnie o zmianę zaskarżanego wyroku poprzez:</p> <p>a  zasądzenie na rzecz powoda od pozwanego kwoty 30.000 zł tytułem zwrotu<br/>kosztów eksploatacji pojazdu zastępczego poniesionych przez powoda w czasie<br/>trwania postępowania likwidacyjnego,</p> <p>b  zasądzenie na rzecz powoda od pozwanego kwoty 16.700 zł tytułem<br/>odszkodowania za szkodę poniesioną w wyniku wypadku drogowego,</p> <p>c  rozstrzygnięcie o kosztach procesu za obydwie instancje według norm<br/>przepisanych przy uwzględnieniu zasad słuszności.</p> <p>Nadto wniósł o:</p> <dl> <dt>•</dt> <dd> <p>przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów stanowiących<br/>zestawienie danych technicznych dotyczących silników samochodów <span class="anon-block">(...)</span>oraz <span class="anon-block">I. (...)</span> na okoliczność różnicy zużycia paliwa obydwu<br/>pojazdów.</p> </dd> <dt>•</dt> <dd> <p>przeprowadzenie dowodu z polisy AC na okoliczność ustalonej w niej wartości<br/>pojazdu <span class="anon-block">C. (...)</span>.</p> </dd> </dl> <p>Pozwany w odpowiedzi na apelację wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów<br/>postępowania odwoławczego według norom przepisanych oraz o pominięcie<br/>wszelkich nowych faktów i dowodów zgodnie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 381)">art. 381 k.p.c.</a> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Sąd Apelacyjny podziela dokonane przez Sąd Okręgowy ustalenia faktyczne i<br/>rozważania w zakresie oceny materiału dowodowego oraz podstawy prawnej<br/>rozstrzygnięcia, przyjmując je za podstawę także własnego rozstrzygnięcia i odwołuje<br/>się do nich bez potrzeby ich powtarzania.</p> <p>Wnioski dowodowe zawarte w apelacji podlegały oddaleniu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 381)">art.<br/>381 k.p.c.</a> Nie było przeszkód, aby specyfikację pojazdów powód złożył jeszcze<br/>przed Sądem I instancji. Co się zaś tyczy polisy ubezpieczeniowej, to dowód ten byłjuż złożony do akt sprawy (k. 355), zaś biegły wyjaśnił, skąd wynika różnica<br/>pomiędzy wartością pojazdu wpisaną na polisie, a wartością przez niego ustaloną.<br/>Przy czym wartość wskazana w polisie wynosi 28.300 zł a nie 32.000 zł.</p> <p>Zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 415)">art. 415 k.c.</a> w zakresie w jakim odnosi się do nieprzyznania<br/>powodowi pełnego odszkodowania w istocie sprowadza się do kwestionowania opinii<br/>biegłego, w oparciu o którą Sąd I instancji ustalił wartość pojazdu przed jego<br/>uszkodzeniem oraz wartość pozostałości. Tak sformułowany zarzut nie może jednak<br/>odnieść zamierzonego skutku. Zauważyć należy, iż biegły na rozprawie w dniu 8<br/>czerwca 2012 r. ustosunkował się do wszystkich zarzutów powoda odnoszących się<br/>do opinii pisemnej. Wyjaśnił mianowicie, że wszystkie czynniki wpływające na<br/>zwiększenie wartości pojazdu uwzględnił w korektach: dodatnich lub ujemnych w<br/>zależności od rodzaju czynnika, jak również wyjaśnił, że różnica w zakresie wartości<br/>podjazdu wskazanej na polisie oraz w chwili wypadku wynikała stąd, że szkoda miała<br/>miejsce rok po ubezpieczeniu pojazdu, a więc jego wartość była już o jeden rocznik<br/>mniejsza. Okoliczność, że strona nie jest zadowolona z opinii biegłego nie może<br/>prowadzić do podważenia jej prawidłowości. Aby osiągnąć ten skutek konieczne jest<br/>wykazanie błędów merytorycznych, logicznych lub braków opinii, które podważają jej<br/>rzetelność. Tymczasem powód wiedzy fachowej biegłego przeciwstawił własne<br/>subiektywne przeświadczenie o tym, że wartości wskazane w systemie <span class="anon-block"> (...)</span> zaniżone z uwagi na uśrednienie wartości. Biegły wyjaśnił wszakże, że oprócz<br/>kwoty bazowej bierze się pod uwagę korekty dodatnie oraz ujemne. W przypadku<br/>powoda uwzględnił korekty dodatnie, brak było zaś podstaw do uwzględnienia korekt<br/>ujemnych. Jeśli natomiast chodzi o wartość pozostałości, to powód w postępowaniu<br/>przed Sądem I instancji nie zakwestionował opinii biegłego w tym zakresie.<br/>Odwołanie się w treści apelacji do ceny zaoferowanej na aukcji ofertowej nie<br/>podważa opinii biegłego. Cena i wartość są pojęciami podobnymi, zbliżonymi do<br/>siebie, lecz nie tożsamymi. Zadaniem biegłego było określenie wartości pozostałości,<br/>a więc wartość ta może być wyższa od zaproponowanej ceny, co nie przesądza tego,<br/>że nie jest możliwe uzyskanie także ceny wyższej.</p> <p>Sąd Apelacyjny podziela pogląd wyrażony w uchwale Sądu Najwyższego z<br/>dnia 17 listopada 2011 r., III CZP 5/11, że osobie nieprowadzącej działalności<br/>gospodarczej przysługuje uprawnienie do żądania zwrotu ekonomicznie<br/>uzasadnionych wydatków na najem pojazdu zastępczego. Analiza uzasadnienia tego<br/>orzeczenia prowadzi do wniosku, że utrata możliwości korzystania z samochodu nie<br/> </p> <p>powoduje samoistnie odrębnego uszczerbku majątkowego odnoszącego się do tej<br/>rzeczy. Odszkodowanie przysługuje jedynie wówczas, gdy poszkodowany w związku<br/>z wypadkiem poniósł wydatki. Niewątpliwie więc zakresem odszkodowania mogą być<br/>objęte koszty najmu pojazdu zastępczego. Za szkodę można jednak uznać jedynie<br/>koszty niezbędne, rzeczywiście poniesione przez poszkodowanego, którego obciąża<br/>ciężar dowodu wysokości szkody. Z zasady proporcjonalności może bowiem wynikać<br/>zbędność najmu pojazdu zastępczego, jeżeli właściciel nie używał samochodu albo<br/>dysponuje innym samochodem nadającym się do wykorzystania. Roszczenie to nie<br/>przysługuje zatem, jeżeli poszkodowany w ogóle nie poniósł wydatków na taki najem<br/>samochodu lub gdy w konkretnych okolicznościach były one zbędne. Strata<br/>majątkowa powstaje bowiem dopiero z chwilą poniesienia uzasadnionych kosztów<br/>najmu pojazdu zastępczego. Przenosząc te wywody na grunt niniejszej sprawy<br/>stwierdzić trzeba, że w ustalonym stanie faktycznym brak podstaw do uwzględnienia<br/>żądania powoda w zakresie kosztów pojazdu zastępczego. Przede wszystkim powód<br/>nie najął pojazdu zastępczego, a więc tym samym nie poniósł żadnych wydatków z<br/>tym związanych. Bezspornym było, że powód dysponował drugim własnym<br/>samochodem, którym dojeżdżał do pracy wspólnie z żoną. Istotne jest także to, że<br/>oboje małżonkowie pracują w tym samym zakładzie pracy, a więc nie zachodziła<br/>nawet potrzeba korzystania z dwóch samochodów. Powód na rozprawie w dniu 21<br/>grudnia 2011 r. wyjaśnił, że swoje roszczenie o zapłatę kwoty 30.000 zł z tytułu<br/>kosztów korzystania z należącego do niego samochodu <span class="anon-block">I.</span> obliczył na podstawie<br/>ofert firm świadczących usługi w zakresie wynajmu samochodów, tj. ustalił, że koszt<br/>dzienny wynosi 150 zł (k. 274). Przy czy w pozwie koszt ten określił na kwotę 130<br/>zł. W treści apelacji zmienił zaś podstawę faktyczną żądania w tym zakresie<br/>wywodząc, że dochodzona kwota wynika z różnicy kosztów eksploatacji<span class="anon-block">(...)</span>oraz <span class="anon-block">I.</span>. Na etapie postępowania apelacyjnego niedopuszczalne jest<br/>jednak dokonywanie zmiany powództwa poprzez zmianę podstawy faktycznej<br/>dochodzonych pierwotnie roszczeń, przez wyeksponowanie nowego uzasadnienia<br/>zgłoszonego pierwotnie żądania, wynikającego z powołania się na inne okoliczności<br/>faktyczne. W postępowaniu apelacyjnym sąd drugiej instancji co prawda nie<br/>ogranicza się do kontroli prawidłowości zaskarżonego wyroku sądu pierwszej<br/>instancji i ponownie - w granicach apelacji - rozpoznaje sprawę w jej aspekcie<br/>merytorycznym, jednakże punktem wyjścia są dla niego skonkretyzowane już<br/>wcześniej żądania oraz twierdzenia obronne stron. Niezależnie od zakazu<br/> </p> <p>wynikającego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 383)">art. 383 k.p.c.</a> trzeba zauważyć, że zawarte w apelacji wywody na<br/>temat wyższych kosztów eksploatacji samochodu <span class="anon-block">I.</span> nie mają wpływu na<br/>prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu I instancji. Z uzasadnienia apelacji w żaden<br/>sposób nie wynika, w jaki sposób wyliczona została kwota 30.000 zł. W jej treści<br/>zawarta jest jedynie uwaga, że poniesiony przez powoda koszt paliwa w kwocie<br/>5.625 zł byłyby mniejszy o połowę. Jest to jednak tylko założenie hipotetyczne, bo<br/>przecież nie sposób przyjąć, aby powód przed wypadkiem w ogóle nie korzystał z<br/>samochodu <span class="anon-block">I.</span>. Skoro powód zdecydował się zakupić samochód tej klasy, to musi<br/>się liczyć jednocześnie z koniecznością ponoszenia kosztów jego eksploatacji.<br/>Powyższe prowadzi do wniosku, że bezzasadny jest tym samym zarzut naruszenia<br/>art. 361 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (§ 1;§ 2)">§ 1 i 2 k.c.</a> </p> <p>Chybiony jest zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 363;art. 363 § 1)">art. 363 § 1 k.c.</a> Z treści opinii biegłego wynika<br/>jednoznacznie, że koszt naprawy uszkodzonego w wyniku wypadku samochodu<br/>przewyższałby jego wartość, i to nawet przy przyjęciu wariantu naprawy częściami<br/>zamiennymi lub używanymi. W tych okolicznościach zasadne było przyjęcie, że<br/>roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu. Wartość<br/>tego świadczenia pieniężnego sprowadza się przy tym do wyrównania<br/>poszkodowanemu straty jaką poniósł w skutek wypadku. Skoro zaś pozostałości<br/>samochodu przedstawiają wymierną wartość ekonomiczną, to brak podstaw do<br/>przyjęcia, że powodowi przysługuje wobec ubezpieczyciela roszczenie<br/>odszkodowawcze odpowiadające wartości tych pozostałości. Powód nie doznał<br/>bowiem w tym zakresie szkody, gdyż pozostał mu zbywalny składnik majątkowy, a<br/>od decyzji powoda zależy, czy i za jaką cenę zbędzie pozostałości samochodu.</p> <p>Wbrew wywodom apelacji w przedmiotowej sprawie nie zachodzą żadne<br/>nadzwyczajne okoliczności w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 363;art. 363 § 2)">art. 363 § 2 k.c.</a>, które stanowiłby podstawę<br/>do przyjęcia cen z innej chwili niż data ustalenia odszkodowania. Szczególne<br/>okoliczności mogą przemawiać za określeniem odszkodowania z uwzględnieniem<br/>cen z daty wyrządzenia szkody lub cen późniejszych, ale wcześniejszych niż z chwili<br/>ustalania odszkodowania. Interpretacja tego przepisu nie może stać w sprzeczności<br/>z funkcją kompensacyjną tej regulacji prawnej. Nie jest zatem dopuszczalne<br/>ustalenie ceny wyższej niż wartość uszkodzonego samochodu, bo wówczas<br/>doszłoby do bezpodstawnego wzbogacenia poszkodowanego. Kwestia bogatego<br/>wyposażenia dodatkowego pojazdu, pierwszej rejestracji oraz serwisowania, była<br/> </p> <p>brana przez biegłego przy ustalaniu wartości pojazdu, w ramach korekt dodatnich i<br/>braku korekt ujemnych.</p> <p>Nie może także odnieść skutku zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 212 k)">art. 212<br/>k</a>.c. Wynikająca z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5</a> powinność sądu udzielania wskazówek tylko w<br/>uzasadnionych przypadkach zachodzi wtedy, kiedy strona z uwagi na swoją<br/>nieporadność, brak dostatecznej znajomości prawa i stopień skomplikowania sprawy<br/>nie jest w stanie zrozumieć istoty prowadzonego postępowania i podjąć w związku z<br/>tym stosownych czynności procesowych. Wskazówki i pouczenia sądu mogą<br/>dotyczyć wyłącznie dokonywanych przez strony czynności procesowych. Natomiast<br/>nie jest obowiązkiem sądu udzielanie stronom wskazówek dotyczących podstaw<br/>prawnych dochodzenia określonych roszczeń ani powoływania konkretnych<br/>dowodów. Podkreślenia wymaga, że w aktualnym stanie prawnym obowiązek<br/>udzielania pouczeń dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy zachodzi taka uzasadniona<br/>potrzeba. W niniejszej sprawie nie zachodziła potrzeba pouczenia powoda o<br/>konieczności prowadzenia postępowania dowodowego. Powód miał świadomość<br/>obowiązku przedstawiania dowodów na poparcie swoich twierdzeń, gdyż składał w<br/>toku postępowania liczne dokumenty. W kontekście określonej przez powoda<br/>podstawy faktycznej oraz sformułowanego żądania zasądzenia kosztów pojazdu<br/>zastępczego nie zachodziła potrzeba udowodnienia poniesienia kosztów najmu<br/>pojazdu zastępczego, gdyż z samego stanowiska powoda wynikało, że takich<br/>kosztów nie poniósł. Żądanie powoda w tym zakresie było więc bezpodstawne co do<br/>samej zasady, a nie w zakresie udowodnienia jego wysokości. Nie sposób też<br/>przyjąć, aby w okolicznościach niniejszej sprawy istniał obowiązek pouczenia<br/>powoda o celowości ustanowienia pełnomocnika. Obowiązek taki zachodzi, gdy<br/>strona nie jest w stanie zrozumieć pouczeń sądu i działać racjonalnie.<br/>Pełnomocnikiem procesowym w takim wypadku niekoniecznie musi być adwokat lub<br/>radca prawny, może wystarczyć np. zstępny osoby starszej. Powód jest osobą<br/>sprawną intelektualnie, a więc miał prawo podjąć decyzję, że będzie występował<br/>przez Sądem I instancji samodzielnie. W polskim systemie prawnym nie istnieje<br/>przymus adwokacki w postępowaniu przed sądami powszechnymi, a więc od decyzji<br/>strony zależy, czy skorzysta z pomocy zawodowego pełnomocnika procesowego i<br/>jego wiedzy fachowej, czy też będzie się opierać wyłącznie na własnej wiedzy.</p> <p>Zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 § 2 k.p.c.</a> może być usprawiedliwiony tylko w tych<br/>wyjątkowych okolicznościach, w których treść uzasadnienia orzeczenia uniemożliwia</p> <p>całkowicie dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do wydania orzeczenia<br/>lub w przypadku zastosowania prawa materialnego do niedostatecznie jasno<br/>ustalonego stanu faktycznego (orzeczenie SN z dnia 16 października 2009 r., <span class="anon-block"> (...)</span>). W niniejszej sprawie sytuacja taka nie ma miejsca, a więc także i ten zarzut<br/>nie mógł odnieść skutku.</p> <p>Nie sposób dopatrzyć się także żadnych szczególnych okoliczności, które<br/>przemawiałyby za możliwością odstępstwa od zasady zawinienia i przyjęcia zasady<br/>słuszności jako podstawy rozstrzygnięcia o kosztach procesu. Nie przemawia za tym<br/>ani sytuacja życiowa powoda, jak również nie zachodzą żadne szczególne<br/>okoliczności. Powód nie korzystał ze zwolnienia od kosztów sądowych, jego sytuacja<br/>majątkowa jest dobra. Żądanie powoda było w przeważającej części pozbawione<br/>uzasadnionych postaw faktycznych i prawnych. Powyższe dotyczy także żądania w<br/>zakresie cofniętego powództwa. Strona, która w sposób dowolny i bez podstawy<br/>prawnej formułuje wygórowane roszczenia, musi się liczyć z konsekwencjami w<br/>postaci obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi, jeśli ten złoży taki<br/>wniosek.</p> <p>W tym stanie rzeczy nie podzielając wskazanych wyżej zarzutów apelacji ani<br/>argumentacji zgłoszonej na jej poparcie, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalono<br/>apelację.</p> <p>O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3 k)">art. 98 § 1 i 3<br/>k</a>.p.c. w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108 § 6;art. 108 § 6 pkt. 5)">§ 6 pkt 5</a> w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2<br/>rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 w sprawie opłat za<br/>czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy<br/>prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163,<br/>poz. 1349 ze zm.).</p> </div>