II AKa 380/12

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt II AKa 380/12</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> <strong> <!-- -->Dnia 27 grudnia 2012r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie: </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący: SSA – Adam Wrzosek (spr.)</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sędziowie: SA – Jarosław Góral </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> SA – Zbigniew Kapiński </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Protokolant: sekr. sąd. – Kazimiera Zbysińska </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->przy udziale Prokuratora Leszka Woźniaka</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2012 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->sprawy <span class="anon-block">E. S.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->oskarżonej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 156;art. 156 § 1;art. 156 § 1 pkt. 2)">art. 156 § 1 pkt 2 k.k.</a> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonej</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->od wyroku Sądu Okręgowego <span class="anon-block">W. –. P. w. W.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia 6 lipca 2012 r. sygn. akt V K 21/12</strong> </p> <p>I.  <strong> <!-- -->zmienia wyrok w zaskarżonej części w ten sposób, że orzeczoną wobec <span class="anon-block">E. S.</span> karę obniża do 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności; </strong> </p> <p>II.  <strong> <!-- -->w pozostałej zaskarżonej części tenże wyrok utrzymuje <br/>w mocy; </strong> </p> <p>III.  <strong> <!-- -->na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 63;art. 63 § 1)">art. 63 § 1 k.k.</a> na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zalicza oskarżonej <span class="anon-block">E. S.</span> okres rzeczywistego pozbawienia wolności od dnia 7 sierpnia <br/>2011 r. do dnia 27 grudnia 2012 r.; </strong> </p> <p>IV.  <strong> <!-- -->zwalnia oskarżoną od kosztów sądowych w sprawie, obciążając wydatkami Skarb Państwa; </strong> </p> <p>V.  <strong> <!-- -->zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. <span class="anon-block">D. F.</span> Kancelaria Adwokacka w <span class="anon-block">W.</span> kwotę 738 (siedmiuset trzydziestu ośmiu) zł, zawierającą 23% stawkę VAT, tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu przed Sądem Apelacyjnym. </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>W sprawie Sądu Okręgowego <span class="anon-block">W. P. w. W.</span> sygn. akt V K 21/12 <strong> <!-- --> <span class="anon-block">E. S.</span> </strong> oskarżono to, że: w dniu 07 sierpnia 2011 r. w miejscowości <span class="anon-block">T.</span> gm. <span class="anon-block">Z.</span> woj. <span class="anon-block"> (...)</span>, w okolicach <span class="anon-block">posesji nr (...)</span>, działając w zamiarze ewentualnym pozbawienia życia <span class="anon-block">J. W. (1)</span>, po uprzednim wypowiedzeniu groźby pozbawienia życia, ugodziła go nożem, o długości ostrza wynoszącej 20 centymetrów, w plecy, w wyniku czego <span class="anon-block">J. W. (1)</span> doznał obrażeń ciała w postaci rany kłutej w okolicy lędźwiowej lewej przykręgosłupowo o równych brzegach długości 4 centymetrów, drążącą do płuca lewego, co stanowi chorobę realnie zagrażającą życiu pokrzywdzonego, lecz zamierzonego celu nie osiągnęła z uwagi na interwencję <span class="anon-block">D. K.</span> i udzielenie pomocy medycznej pokrzywdzonemu,</p> <p> <strong> <!-- -->tj. o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 13;art. 13 § 1)">art. 13 § 1 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 148;art. 148 § 1)">art. 148 § 1 k.k.</a> w zb. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 156;art. 156 § 1;art. 156 § 1 pkt. 2)">art. 156 § 1 pkt. 2 k.k.</a> </strong> </p> <p>Sąd Okręgowy <span class="anon-block">W. P. w. W.</span> wyrokiem z dnia 6 lipca 2010 r.:</p> <p>I.  oskarżoną <span class="anon-block">E. S.</span> uznał za winną tego, że w dniu 7 sierpnia 2011 r. w miejscowości <span class="anon-block">T.</span> gm. <span class="anon-block">Z.</span> woj. <span class="anon-block"> (...)</span>, w okolicach <span class="anon-block">posesji nr (...)</span>, ugodziła w plecy <span class="anon-block">J. W. (2)</span> nożem o długości ostrza wynoszącej 20 centymetrów, czym spowodowała u <span class="anon-block">J. W. (1)</span> obrażenia ciała w postaci rany kłutej w okolicy lędźwiowej lewej przykręgosłupowo o równych brzegach długości 4 centymetrów, drążącej do płuca lewego, co stanowi chorobę realnie zagrażającą jego życiu, to jest czynu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 156;art. 156 § 1;art. 156 § 1 pkt. 2)">art. 156 § 1 pkt. 2 k.k.</a> i za to na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 156;art. 156 § 1;art. 156 § 1 pkt. 2)">art. 156 § 1 pkt. 2 k.k.</a> skazał ją na karę 3 (trzech) lat pozbawienia wolności,</p> <p>II.  na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 62)">art. 62 k.k.</a> orzekł wykonanie orzeczonej wobec <span class="anon-block">E. S.</span> kary pozbawienia wolności w systemie terapeutycznym dla osób uzależnionych od alkoholu,</p> <p>III.  na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 63;art. 63 § 1)">art. 63 § 1 k.k.</a> zaliczył oskarżonej <span class="anon-block">E. S.</span> na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 7 sierpnia 2011 roku do dnia 6 lipca 2012 roku,</p> <p>IV.  na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 44;art. 44 § 2)">art. 44 § 2 k.k.</a> orzekł przepadek dowodu rzeczowego w postaci noża kuchennego opisanego w wykazie dowodów rzeczowych Nr 1/185/11 pod pozycją 2 na karcie 151 akt sprawy,</p> <p>V.  na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 192 a;art. 192 a § 1)">art. 192a § 1 k.p.k.</a> nakazał zniszczenie pobranego materiału</p> <p>biologicznego opisanego w wykazie dowodów rzeczowych Nr 1/185/11 pod pozycją 1 na karcie 151 akt sprawy oraz opisanego w wykazie dowodów rzeczowych Nr 2/185/11 pod pozycjami 1 i 2 na karcie 391 akt sprawy.</p> <p>VI.  na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 230;art. 230 § 2)">art. 230 § 2 k.p.k.</a> nakazał zwrócić <span class="anon-block">M. S.</span> dowód rzeczowy w postaci telefonu komórkowego <span class="anon-block"> (...)</span> wraz z kartą SIM opisany w wykazie dowodów rzeczowych Nr 1/185/11 pod pozycją 3 na karcie 151 akt sprawy,</p> <p>VII.  zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata <span class="anon-block">D. F.</span> Kancelaria Adwokacka w <span class="anon-block">W.</span> kwotę 1.180 złotych 80 groszy zawierającą stawkę 23 % podatku od towarów i usług, tytułem obrony z urzędu oskarżonej <span class="anon-block">E. S.</span>,</p> <p>VIII.  zwolnił oskarżoną z opłat i pozostałych kosztów procesu, przejmując je na rachunek Skarbu Państwa.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Od powyższego wyroku apelację złożyła obrońca oskarżonej.</em> </strong> Zaskarżyła ona wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze, zarzucając rażącą niewspółmierność orzeczonej wobec oskarżonej kary trzech lat pozbawienia wolności, która została wymierzona wbrew dyrektywom sądowego wymiaru kary i bez uwzględnienia tzw. prewencji ogólnej i tzw. prewencji indywidualnej także poprzez błędne przyjęcie, że presja otoczenia nie wpłynęła na zachowanie oskarżonej i tym samym nieuwzględnienie tej okoliczności przy wymiarze kary, co przy młodym wieku oskarżonej winno skutkować rozważeniem możliwości orzeczenia łagodniejszej kary niż wymierzona zaskarżonym wyrokiem.</p> <p>W konkluzji apelacji obrońca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i wymierzenie oskarżonej łagodniejszej kary, stosownie do przywołanych wyżej dyrektyw sądowego wymiaru kary.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Apelacja jest zasadna.</strong> </p> <p>Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że przy wymiarze kary Sąd Okręgowy uwzględnił:</p> <p>- okoliczności popełnienia przez oskarżoną przypisanego jej przestępstwa, stopień winy i stopień społecznej szkodliwości czynu,</p> <p>- warunki osobiste oskarżonej, jej dotychczasowy tryb życia oraz młody wiek (str. 19 uzasadnienia zaskarżonego wyroku).</p> <p>Odnosząc się bliżej do społecznej szkodliwości czynu Sąd Okręgowy wskazał, że zdrowie i życie ludzkie stanowią najwyższą wartość i objęte są szczególną ochroną (str. 29 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Dalej Sąd Okręgowy podniósł że:</p> <p>- celem kary jest między innymi wyrobienie przekonania o jej nieuchronności, ugruntowanie poczucia obowiązywania określonych norm i wartości oraz zaufania do instytucji państwa i obowiązywania prawa,</p> <p>- prewencyjna istota oddziaływania kar polega na wpływaniu na kształtowanie postaw moralnych organizujących społeczeństwa, wiarę w nie i ufność w celowość przestrzegania norm systemy te tworzące,</p> <p>- szczególnym aspektem prewencji generalnej jest dążenie do zachowania spokoju społecznego i zaspokojenie, chociażby w stopniu minimalnym, społecznego poczucia sprawiedliwości. Z tego też powodu nie można dawać przyzwolenia na rozwiązywanie sytuacji konfliktowych poprzez wynikające z nich agresywne reakcje, tak jak to miało miejsce w realiach przedmiotowej sprawy (str. 30 uzasadnienia zaskarżonego wyroku).</p> <p>Analizując przesłanki, które Sąd I instancji uwzględnił przy wymiarze kary uwagę zwraca, że Sąd ten szerzej wypowiedział się jedynie o naganności zachowań godzących w życie lub zdrowie oraz o społecznym oddziaływaniu kary wymierzonej oskarżonej. Omawiając okoliczności związane z wymiarem kary Sąd I instancji nie odniósł się bliżej do zdarzeń w wyniku których doszło do popełnienia przez oskarżoną przypisanego jej czynu. Bez wątpienia zaś na zachowanie <span class="anon-block">E. S.</span>, skutkujące spowodowaniem u pokrzywdzonego opisanych w wyroku obrażeń ciała stanowiących chorobę realnie zagrażającą życiu, istotny wpływ miały poprzedzające ten czyn zdarzenia.</p> <p>W ustaleniach stanu faktycznego Sąd Okręgowy stwierdził że w pobliżu domu, w którym oskarżona mieszkała z rodzicami zgromadzili się mężczyźni, jeden z nich próbował wejść przez okno, a inny wybił szybę w oknie kuchennym. Pokrzywdzony <span class="anon-block">J. W. (1)</span> ubliżał oskarżonej i obrażał jej znajomych. Nadto pokrzywdzony i inny mężczyzna dzwonili na telefon komórkowy oskarżonej. W trakcie rozmowy telefonicznej, którą słyszeli jej znajomi <span class="anon-block">A. R.</span>, <span class="anon-block">J. C.</span> i <span class="anon-block">K. J.</span> pokrzywdzony informował, że po wyjściu z domu zostaną oni pobici (str. 2 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Powyższe zachowania, a w szczególności zapowiedzi pobicia osób goszczących u <span class="anon-block">E. S.</span> miały ewidentnie prowokujący charakter. Bezpośrednio zresztą po zakończeniu rozmowy telefonicznej oskarżona wzięła nóż i wybiegła z domu, a następnie w trakcie zdarzenia opisanego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ugodziła pokrzywdzonego nożem w plecy.</p> <p>Ma w pełni rację obrońca oskarżonej, że przy wymiarze kary należy mieć na uwadze jeszcze wcześniejsze zdarzenia na drodze w pobliżu posesji rodziców oskarżonej. Miała miejsce wówczas sytuacja, że <span class="anon-block">B. K.</span> zaczął ubliżać znajomym oskarżonej, po czym pomiędzy nim i <span class="anon-block">K. J.</span> doszło do bójki i to wówczas <span class="anon-block">E. S.</span> usiłowała rozdzielić bijących się mężczyzn i uspokajała <span class="anon-block">B. K.</span>, a następnie zabrała <span class="anon-block">A. R.</span> i <span class="anon-block">K. J.</span> do domu (str. 1 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Tego rodzaju rozsądne postępowanie świadczy, że oskarżona nie była zainteresowana eskalacją agresywnych zachowań, a nawet dążyła do ich uniknięcia. Dopiero późniejsze zachowanie osób zgromadzonych pod domem oskarżonej, w tym pokrzywdzonego, który ubliżał oskarżonej i dzwonił do niej z informacją, że jej znajomi zostaną pobici spowodowały reakcję w wyniku której doszło do przedmiotowego zdarzenia.</p> <p>Biegli lekarze psychiatrzy, podobnie jak biegła psycholog, rozpoznali u <span class="anon-block">E. S.</span> osobowość dyssocjalną, przy czym biegła psycholog stwierdziła uzależnienie od alkoholu i środków psychoaktywnych (opinie k. 409-415, 416-433).</p> <p>Należy podnieść, że kurator w wywiadzie środowiskowym zawarła informację, że oskarżona z uwagi na skłonność do nadużywania alkoholu i zażywania środków psychoaktywnych uczestniczyła do maja 2011 r. w mityngach otwartych w <span class="anon-block"> Ośrodku (...)</span> w <span class="anon-block">Z.</span> oraz w spotkaniach z psychoterapeutą uzależnień prowadzącym program terapeutyczny w Komendzie Powiatowej Policji w <span class="anon-block">N.</span>. Jednocześnie kurator zwróciła uwagę, że oskarżona sprawiająca trudności wychowawcze i wykazująca skłonności do nadużywania alkoholu, poprzez zgłoszenie się z własnej inicjatywy do Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w <span class="anon-block">Z.</span> i udziale w spotkaniach osób uzależnionych od alkoholu i w spotkaniach z terapeutą uzależnień, a nadto czasowy pobyt poza miejscem zamieszkania i związane z tym ograniczenie kontaktów z dotychczasowymi znajomymi, podjęła próbę zmiany swojego funkcjonowania (wywiad środowiskowy k. 241-243). Nie można też pominąć postawy oskarżonej na rozprawie i wyrażenia żalu za zaistniałe zdarzenie.</p> <p>Zarzut rażącej niewspółmierności kary, jako zarzut z kategorii ocen, można zasadnie podnieść wówczas, gdy kara jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy – innymi słowy, gdy jest w społecznym odczuciu karą niesprawiedliwą (Komentarz do Kodeksu postępowania karnego pod red. prof. dr hab. Zbigniewa Gostyńskiego, Dom Wydawniczy ABC, 198, teza 24 do art. 438, str. 463, tom II).</p> <p>Uwzględniając okoliczności wymienione wyżej, a także eksponowane przez Sąd Okręgowy okoliczności dotyczące społecznej szkodliwości czynu przypisanego oskarżonej i społecznego oddziaływania kary stwierdzić należy, że orzeczona wobec <span class="anon-block">E. S.</span> kara trzech lat pozbawienia wolności jest rażąco niewspółmierna. Dlatego też Sąd Apelacyjny karę tę obniżył do dwóch lat pozbawienia wolności, uznając, że kara w tym wymiarze jest zgodna z określonymi w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 53)">art. 53 k.k.</a> dyrektywami wymiaru kary i spełnia wymogi zarówno prewencji indywidualnej jak i ogólnej kary.</p> <p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 63;art. 63 § 1)">art. 63 § 1 k.k.</a> na poczet orzeczonej przez Sąd Apelacyjny kary pozbawienia wolności zaliczono oskarżonej <span class="anon-block">E. S.</span> okres tymczasowego aresztowania.</p> <p>Z powodów wymienionych w uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego Sąd Apelacyjny zwolnił oskarżoną od kosztów sądowych w sprawie obciążając wydatkami Skarb Państwa na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 624;art. 624 § 1;art. 626;art. 626 § 1;art. 634)">art. 624 §1, art. 626 § 1, art. 634 k.p.k.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19730270152" title="Ustawa z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych - Dz. U. z 1973 r. Nr 27, poz. 152 (art. 17;art. 17 ust. 1;art. 17 ust. 2)">art. 17 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych</a> (Dz. U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223 z późn zm.).</p> <p>O wynagrodzeniu za obronę z urzędu oskarżonej przed Sądem Apelacyjnym orzeczono w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631348" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 (§ 2;§ 2 ust. 3;§ 14;§ 14 ust. 1;§ 14 ust. 1 pkt. 5;§ 19;§ 20)">§ 2 ust. 3, § 14 ust. 1 pkt 5, § 19 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu</a> (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).</p> <p> <strong> <!-- -->Z tych wszystkich względów Sąd Apelacyjny orzekł jak w wyroku.</strong> </p> </div>