I S 33/11

<p>Sygn. akt I S 33/11</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 15 listopada 2011 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie :</p> <table> <colgroup> <col width="167"/> <col width="445"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Małgorzata Wołczańska</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SA Joanna Skwara-Kałwa (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> <p>SA Elżbieta Karpeta</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2011 r. w Katowicach </p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy ze skargi <span class="anon-block">J. K.</span> </p> <p>o stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym w <span class="anon-block">(...)</span> z powództwa <span class="anon-block">J. K.</span> przeciwko <span class="anon-block">B. K.</span> o rozwód, sygn. akt XVIII RC 1201/10</p> <p>z udziałem Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p> <strong> <!-- -->p o s t a n a w i a :</strong> </p> <p>1)  stwierdzić przewlekłość postępowania w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym w <span class="anon-block">(...)</span> pod sygnaturą akt XVIII RC 1201/10,</p> <p>2)  przyznać skarżącemu <span class="anon-block">J. K.</span> od Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">(...)</span> kwotę 2 000 (dwa tysiące) zł,</p> <p>3)  zwrócić skarżącemu kwotę 100 (sto) zł uiszczoną tytułem opłaty od skargi,</p> <p>4)  zasądzić od Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">(...)</span> na rzecz skarżącego kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł tytułem kosztów postępowania.</p> <p>Sygn. akt I S 33/11</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powód <span class="anon-block">J. K.</span> wniósł skargę na przewlekłość postępowania w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym w <span class="anon-block">(...)</span> pod sygn. XVII RC 1201/10 z powództwa <span class="anon-block">J. K.</span> przeciwko <span class="anon-block">B. K.</span> o rozwód i domagał się stwierdzenia przewlekłości postępowania w tej sprawie, zasądzenia od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">(...)</span> na rzecz powoda kwoty 2 000 zł i zasądzenia od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">(...)</span> na rzecz powoda kosztów postępowania.</p> <p>Powód podał, że z przebiegu postępowania w sprawie, której skarga dotyczy wynika, że jest ona rozpoznawana w sposób przewlekły. Żaden z wniosków stron o zabezpieczenie nie został rozpoznany w terminie choćby zbliżonym do wskazanego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 737)">art. 737 kpc</a>. Przeciwnie, wnioski były wysyłane drugiej stronie nie wcześniej niż po upływie miesiąca. Dalej, mimo upływu ponad ośmiu miesięcy i wyznaczenia w tym czasie zaledwie dwóch terminów rozpraw, przy czym jeden został zniesiony, nie zostały przeprowadzone zawnioskowane przez powoda dowody z przesłuchania dwóch świadków. Innych dowodów strony nie zgłaszały. Zdaniem skarżącego nie może stanowić wytłumaczenia aktualnego stanu sprawy fakt zgłaszania, głównie przez pozwaną, wniosków o zabezpieczenie i związana z tym konieczność ich rozpoznawania, gdyż postępowania incydentalne nie mogą prowadzić do paraliżu sprawy, a terminy ich załatwienia, określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 737)">art. 737 kpc</a> są każdorazowo przekraczane. Wytłumaczeniem nie może być również postępowanie zażaleniowe związane z postanowieniem z dnia 18 maja 2010 r. gdyż zostało ono zakończone przez Sąd Apelacyjny sprawnie, w rozsądnym terminie.</p> <p>Skarb Państwa – Prezes Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">(...)</span> wniósł o oddalenie skargi i podał, że w sprawie nie występuje zjawisko nieuzasadnionej przewlekłości postępowania w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20041791843" title="Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2004 r. Nr 179, poz. 1843 (art. 2)">art. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki</a> (Dz. U. Nr 179, poz. 1843, ze zm.). Uzasadniając swoje stanowisko podał, że terminowość załatwienia sprawy opóźnia postępowanie zabezpieczające. Wnioski będące przedmiotem zabezpieczenia wymagały nie tylko uprawdopodobnienia, ale wykazania wysokości dochodów strony zobowiązanej i skali potrzeb osoby uprawnionej. W tym zakresie Sąd przeprowadził obszerne postępowanie dowodowe. Pomimo, że sprawa toczy się rok nie weszła w fazę rozpoznania głównego jakim jest rozwód. Rozprawy wyznaczone były w okresach do dwóch miesięcy z wyjątkiem okresu obejmującego urlop sędziego. Zarzut powoda, że rozpoznanie wniosków o zabezpieczenie narusza termin wskazany w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 737)">art. 737 kpc</a> winien być zarzutem strony pozwanej, bo to jej wnioski były przedmiotem rozpoznania.</p> <p>Sąd Apelacyjny ustalił, co następuje:</p> <p>Pozew w sprawie z powództwa <span class="anon-block">J. K.</span> przeciwko <span class="anon-block">B. K.</span> o rozwód wniesiony został do Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">(...)</span> w dniu 27 maja 2010 r. a pierwsza rozprawa odbyła się w dniu 30 czerwca 2010 r. i została odroczona z uwagi na pobyt pozwanej w szpitalu (k. 30). Kolejny termin wyznaczono na dzień 22 września 2010 r., jednakże w dniu 23 sierpnia 2010 r. pozwana wniosła o odroczenie rozprawy z powodu wizyty w poradni rehabilitacyjnej i złożyła wniosek o udzielenie zabezpieczenia. W dniu 2 września 2010 r. wydano zarządzenie, którym pełnomocnik pozwanej został wezwany do złożenia odpisu wniosku o udzielenie zabezpieczenia, wyznaczono termin rozprawy na dzień 3 listopada 2010 r. i zwrócono się do Urzędu Skarbowego w <span class="anon-block">S.</span> o nadesłanie zeznań podatkowych powoda. Na rozprawie w dniu 3 listopada 2010 r. Sąd dopuścił dowód z: zeznań podatkowych powoda, dokumentów przedłożonych przez pozwaną i przesłuchania stron a następnie wydał postanowienie w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia, nadto stronom zakreślono termin 7 dniowy do złożenia wniosków dowodowych (k. 144 – 147). W dniach 6 i 29 grudnia 2010 r. pozwana złożyła dwa kolejne wnioski o udzielenie zabezpieczenia. Powód złożył pismo procesowe w dniu 30 grudnia 2010 r., sprecyzował w nim swoje żądanie i zgłosił dowody w postaci zeznań świadków.</p> <p>W dniu 7 lutego 2011 r. zarządzono doręczenie odpisów wniosków o udzielenie pełnomocnikowi powódki, zakreślając mu termin 7 dniowy do zajęcia stanowiska w sprawie (k. 170). W dniu 7 marca 2011 r. zostało wydane zarządzenie o wyznaczeniu terminu rozprawy na dzień 8 kwietnia 2011 r., na którą wezwano strony (k. 183). Na rozprawie, która w tym dniu się odbyła Sąd Okręgowy przeprowadził dowód z przesłuchania stron na okoliczność kosztów utrzymania syna stron oraz powoda i rozprawę odroczył na dzień 30 maja 2011 r. Postanowieniem z dnia 18 maja 2011 r. wydanym na posiedzeniu niejawnym Sąd Okręgowy po rozpoznaniu wniosków pozwanej udzielił zabezpieczenia. W tym samym dniu odwołano termin rozprawy wyznaczonej na dzień 30 maja 2011 r. (k. 218 i 219). W dniu 6 czerwca 2011 r. wniesione zostało zażalenie powoda na to postanowieni, akta przesłano do Sądu Apelacyjnego w <span class="anon-block">(...)</span> w dniu 3 lipca 2011 r. (k. 236). Sąd Apelacyjny wydał postanowienie w dniu 18 maja 2011 r., akta po rozpoznaniu zażalenia i doręczeniu jego odpisów, przekazane zostały Sądowi Okręgowemu w dniu 9 sierpnia 2011 r. (k. 300).</p> <p>W dniu 24 sierpnia 2011 r. powód złożył wniosek o zabezpieczenie jego kontaktów z synem a w dniu 6 września 2011 r. wniósł skargę na przewlekłość postępowania.</p> <p>Sąd Apelacyjny zważył:</p> <p>Skarga zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Analiza przebiegu postępowania przed Sądem Okręgowym w <span class="anon-block">(...)</span> w sprawie, w której wniesiona została skarga, prowadzi do wniosku, że postępowanie to trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych istotnych dla jej rozstrzygnięcia. W sprawie tej do chwili wniesienia skargi nie przeprowadzono w jakimkolwiek zakresie postępowania dowodowego co do okoliczności istotnych dla jej rozstrzygnięcia jako sprawy o rozwód. Fakt ten został przyznany w odpowiedzi na skargę, jednakże nie sposób zgodzić się z wyrażonym tam poglądem, że sytuacja ta znajduje usprawiedliwienie w konieczności rozpoznawania wniosków o udzielenie zabezpieczenia. Zgłaszanie takich wniosków z istoty swej sprzyja przedłużaniu się postępowania ale nie tamuje podejmowania wszelkich innych czynności w sprawie a w szczególności nie stoi na przeszkodzie prowadzeniu postępowania dowodowego na okoliczność przesłanek rozwodu i przyczyn rozkładu pożycia małżeńskiego między stronami.</p> <p>Oceniając terminowość podejmowanych czynności wskazać należy, na wyznaczanie zbyt odległych terminów rozpraw. Odraczając rozprawę w dniu 3 listopada 2010 r. Sąd Okręgowy nie wyznaczył kolejnego terminu posiedzenia, natomiast zakreślił stronom termin 7 dniowy do złożenia wniosków dowodowych. Termin ten upłynął bezskutecznie, strony złożyły pisma procesowe w grudniu 2010 r, przy czym pozwana wnosiła o udzielenie zabezpieczenia. Jednak dopiero w dniu 7 marca 2011 r. wydano zarządzenie o wyznaczeniu terminu następnej rozprawy na dzień 8 kwietnia 2011 r. W rezultacie kolejna rozprawa odbyła się po pięciu miesiącach. Nie sposób wobec tego zgodzić się z twierdzeniem zawartym w odpowiedzi na skargę, że rozprawy wyznaczane były w okresach do dwóch miesięcy za wyjątkiem okresu obejmującego urlop sędziego. Z odpowiedzi na skargę wynika, że urlop sędziego trwał od połowy lipca do końca sierpnia 2010 r. a zatem nie obejmował okresu od listopada 2010 r. do kwietnia 2011 r., nie można też uznać by w tym okresie miały jeszcze występować długofalowe skutki urlopu poprzez wydłużanie terminów o okres urlopu. Mimo, iż w sprawie zgłoszone zostały wnioski dowodowe czynności na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2011 r. ograniczyły się tylko do tych dotyczących udzielenia zabezpieczenia. Rozprawa ta, co prawda została odroczona z terminem na dzień 30 maja 2011 r. ale termin ten odwołano. Z akt sprawy nie wynika dlaczego nastąpiło odwołanie rozprawy, również w odpowiedzi na skargę nie podano przyczyny, dla której rozprawa ta nie mogła się odbyć. Rozprawę odwołano bez podania nowego terminu i przez pięć miesięcy do chwili wniesienia skargi taki termin nie został wyznaczony. Jest faktem, że w tym czasie akta z zażaleniem powoda przesłane zostały do Sądu Apelacyjnego w <span class="anon-block">(...)</span>, pozostawały tam jednak tylko przez miesiąc (od 3 lipca do 9 sierpnia 2011 r.). Skoro więc bez uzasadnionej przyczyny doszło do kolejnej kilkumiesięcznej przerwy pomiędzy rozprawami, a jednocześnie w tym czasie nie podejmowano żadnych czynności realnie zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy, podzielić należy stanowisko skarżącego, że sprawa jest rozpoznawana w sposób przewlekły.</p> <p>Z tych przyczyn Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20041791843" title="Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2004 r. Nr 179, poz. 1843 (art. 12;art. 12 ust. 2)">art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki</a> (Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.) stwierdził przewlekłość postępowania. Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20041791843" title="Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2004 r. Nr 179, poz. 1843 (art. 12;art. 12 ust. 4)">art. 12 ust. 4</a> wymienionej ustawy należało przyznać na rzecz powoda od Skarbu Państwa kwotę 2 000 zł. Orzeczenie o zwrocie opłaty od skargi uzasadnia art. 17 ust. 3 wyżej wskazanej ustawy.</p> <p>O kosztach orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c</a> w związku z art. 8 ust. 2 ustawy.</p> </div>