II AKa 494/11
Sądy powszechne2011-12-15
Sygnatura
II AKa 494/11
Data orzeczenia
2011-12-15
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Dorota Ociepa-BielGrażyna WilkJolanta Śpiechowicz (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>
<strong>
<!-- -->
<span class="underline">
<!-- -->Sygn. akt: II AKa 494/11</span>
</strong>
</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 15 grudnia 2011 roku</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny w Katowicach II Wydział Karny w składzie:</strong>
</p>
<table>
<colgroup>
<col width="172"/>
<col width="539"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->Przewodniczący</strong>
</p>
</td>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->SSA Jolanta Śpiechowicz (spr.)</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->Sędziowie</strong>
</p>
</td>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->SSA Grażyna Wilk</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->SSO del. Dorota Ociepa-Biel</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Protokolant</p>
</td>
<td>
<p>Magdalena Baryła</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>przy udziale <strong>
<!-- -->Prokuratora Prok. Apel. Tomasza Janeczka</strong>
</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2011 roku sprawy</p>
<p>
<strong>
<!-- -->wnioskodawczyni <span class="anon-block">K. P.</span>
</strong> c. <span class="anon-block">G.</span> i <span class="anon-block">U.</span>
</p>
<p>w przedmiocie zadośćuczynienia za wykonanie decyzji o internowaniu <span class="anon-block">G. P.</span>
</p>
<p>na skutek apelacji pełnomocnika wnioskodawczyni</p>
<p>od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach</p>
<p>z dnia 6 września 2011 roku, sygn. akt V Ko 16/10</p>
<p>1.
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację pełnomocnika wnioskodawczyni za oczywiście bezzasadną;</p>
<p>2.
kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa.</p>
<p>Sygn. akt II AKa 494/11</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Sąd Okręgowy w Gliwicach, wyrokiem z dnia 6 września 2011 roku zasądził od Skarbu Państwa na rzecz <span class="anon-block">K. P.</span>, <span class="anon-block">M. P.</span>, <span class="anon-block">T. P.</span>, <span class="anon-block">E. P.</span> oraz <span class="anon-block">Z. K.</span> kwoty po 8.000 zł z ustawowymi odsetkami licząc <br/>od daty uprawomocnienia się wyroku tytułem zadośćuczynienia za wykonanie decyzji o internowaniu <span class="anon-block">G. P.</span>. W pozostałym zakresie żądanie oddalił, kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa.</p>
<p>W apelacji od powyższego wyroku pełnomocnik wnioskodawczyni <span class="anon-block">K. P.</span> zarzucił:</p>
<dl>
<dt>–</dt>
<dd>
<p>błąd w ustaleniach faktycznych polegający na dowolnym i sprzecznym z zasadami doświadczenia życiowego przyjęciu, że roczny okres internowania nie był szczególną dolegliwością w kontaktach z rodziną;</p>
</dd>
</dl>
<dl>
<dt>–</dt>
<dd>
<p>błąd w ustaleniach faktycznych polegający na dowolnym przyjęciu, że pomimo stwierdzonej u <span class="anon-block">G. P.</span> depresji, okoliczność ta nie rzutowała na stan psychiczny internowanego, a jego dalsze zachowanie w tym rozpad związku małżeńskiego nie pozostawało w związku z internowaniem;</p>
</dd>
</dl>
<dl>
<dt>–</dt>
<dd>
<p>naruszenie prawa procesowego, a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 168)">art. 168 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 424;art. 424 § 1;art. 424 § 1 pkt. 1)">art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k.</a> poprzez oparcie się na nienotyfikowanym stronom faktach znanych z urzędu i nie wyjaśnienie tych okoliczności w uzasadnieniu wyroku przy jednoczesnym odmówieniu wiary zeznaniom <span class="anon-block">M. P.</span> co do tego, że <span class="anon-block">G. P.</span> był szykanowany w trakcie internowania, zakuwany w kajdanki, przenoszony karnie do innych ośrodków;</p>
</dd>
</dl>
<dl>
<dt>–</dt>
<dd>
<p>naruszenie prawa materialnego, a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 8;art. 8 ust. 1)">art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445;art. 445 § 2)">art. 445 § 2 k.c.</a> przez przyjęcie, że zasądzone zadośćuczynienie ma jedynie „łagodzić” poczucie krzywdy i odniesienie go przede wszystkim do siły nabywczej zasądzonej kwoty z równoczesnym pominięciem wieku poszkodowanego, jego warunków osobistych, stosunków rodzinnych.</p>
</dd>
</dl>
<p>Wskazując na powyższe zarzuty apelacja wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt 2 i zasądzenie na rzecz wnioskodawczyni <span class="anon-block">K. P.</span> łącznie kwoty 25.000 zł z ustawowymi odsetkami od uprawomocnienia się wyroku przy jednoczesnym rozważeniu czy nie zachodzi podstawa do analogicznej zmiany <br/>w stosunku do pozostałych wnioskodawców, którzy nie zaskarżyli wyroku, oraz <br/>o zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz <span class="anon-block">K. P.</span> kosztów zastępstwa radcowskiego w postępowaniu apelacyjnym.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny uznał wniesiona apelację za bezzasadną i to w stopniu oczywistym</strong>.</p>
<p>Wbrew jej wywodom, Sąd I instancji poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, w sposób należyty ocenił zebrane w sprawie dowody, zaś swoje stanowisko uzasadnił zgodnie z wymogami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 424)">art. 424 k.p.k.</a>
</p>
<p>Na wstępie należy podkreślić, że sąd orzekający rozważył takie okoliczności jak znaczny okres internowania, dolegliwość jaka się z tym wiązała zarówno dla internowanego jak i jego rodziny, miał na względzie także bezsporną okoliczność, iż cierpiał on na depresję i to także po opuszczeniu miejsca internowania, a skoro wszystkie te okoliczności poddał stosownej analizie, która doprowadziła go do ostatecznego wniosku o wysokości należnego zadośćuczynienia, przeto nie ma żadnych podstaw, aby zarzucić mu obrazę <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a>, a w konsekwencji błąd <br/>w ustaleniach faktycznych.</p>
<p>Nie ma też racji obrońca zarzucając sądowi naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 168)">art. 168 k.p.k.</a> Przepis ten, regulujący ogólne zasady rządzące procesem nie może stać się samodzielną podstawą apelacji.</p>
<p>Inną kwestią jest ocena zeznań <span class="anon-block">M. P.</span>. Analiza treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, iż nie tyle sąd odmówił wiary temu świadkowi, co uznał, iż podawane przezeń fakty nie znajdują potwierdzenia <br/>w żadnych dokumentach uzyskanych z IPN.</p>
<p>Pamiętać należy, że świadek <span class="anon-block">M. P.</span> urodził się już po okresie, który <br/>jest przedmiotem rozważań, o podawanych przez siebie sytuacjach wiedział jedynie<br/>z opowiadań ojca, a skoro – jak wyżej wskazano – sąd nie dopatrzył się żadnych dowodów mogących je potwierdzić, miał prawo dokonać takiej a nie innej oceny tego dowodu.</p>
<p>Należy w tym miejscu podkreślić, że ewentualne szykany jakie spotykały osadzonego, w tym przenoszenia do innych ośrodków internowania, o czym wspomina pełnomocnik, powołując się na zeznania <span class="anon-block">M. P.</span>, były wynikiem nie tyle samego faktu wykonania decyzji o internowaniu, co przyjęcia przez internowanego właśnie takiej, a nie innej postawy, a więc wszczynania buntów, dokonywania podpaleń, niszczenia mienia, a skoro mają w tym przypadku zastosowanie przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a> – na co także się pełnomocnik powoływał, to oczywistą sprawą jest, że należy mieć na względzie przepis stanowiący o przyczynieniu się poszkodowanego do powstania szkody i trudno byłoby doprawdy twierdzić, iż za takie zachowanie należy się internowanemu specjalna premia.</p>
<p>Twierdzenie Sądu Okręgowego, iż nie widzi związku pomiędzy późniejszymi rozpadami kolejnych związków małżeńskich internowanego jest także uprawnione, <br/>nie wykazano bowiem w żaden sposób, iż było inaczej, a nie ulega wątpliwości, że ciężar dowodowy spoczywa na wnioskodawcach.</p>
<p>Co do wysokości zasądzonego na rzecz spadkobierców internowanego zadośćuczynienia należy w całości podzielić zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanowisko Sądu I instancji, jako że ustalenie wysokości zadośćuczynienia z tytułu wykonania decyzji o internowaniu jest kwestią ocenną i sąd drugiej instancji nie może w sposób zasadniczy wnikać w motywy zasądzenia takiego a nie innego zadośćuczynienia, o ile tylko nie jest to kwota rażąco, niesprawiedliwie niska, czy też wręcz symboliczna. (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach <br/>z dnia 30 grudnia 2010 roku II AKa 422/10.</p>
<p>Kwota 40.000 zł jest całkowicie adekwatna w realiach niniejszej sprawy <br/>i w żadnym przypadku nie może zostać uznana za rażąco niską – dlatego też Sąd Apelacyjny orzekł jak w części dyspozytywnej.</p>
</div>