XVII AmE 120/22
Sądy powszechne2023-11-27
Sygnatura
XVII AmE 120/22
Data orzeczenia
2023-11-27
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Bogdan Gierzyński (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt XVII AmE 120/22</strong>
</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 27 listopada 2023 r.</p>
<p>Sąd Okręgowy w Warszawie – XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów</p>
<p>w składzie:</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Przewodniczący – SSO Bogdan Gierzyński</strong>
</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2023 r. w Warszawie</p>
<p>na posiedzeniu niejawnym</p>
<p>sprawy z powództwa <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">K. Ś.</span>
</strong>
</p>
<p>przeciwko <strong>
<!-- -->Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki</strong>
</p>
<p>z udziałem zainteresowanego <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">P. Ś.</span>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->o ustalenie solidarnej odpowiedzialności za zaległą karę pieniężną oraz odsetki</strong>
</p>
<p>na skutek odwołania od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 13 kwietnia 2022 r., znak:<span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>I.
oddala odwołanie;</p>
<p>II.
zasądza od powoda <span class="anon-block">K. Ś.</span> na rzecz pozwanego Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki kwotę 720 zł (siedemset dwadzieścia złotych) tytułem zastępstwa procesowego, wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.</p>
<p>Sędzia SO Bogdan Gierzyński</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt XVII AmE 120/22</strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Prezes Urzędu Regulacji Energetyki decyzją z dnia 13 kwietnia 2022 r., znak: <span class="anon-block">(...)</span>, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 104)">art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego</a> (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm.) i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 115;art. 115 § 1)">art. 115 § 1</a> w związku <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971370926" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 (art. 107;art. 107 § 1;art. 107 § 2;art. 108;art. 108 § 1)">art. 107 § 1 i 2 i art. 108 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa</a> (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, z późn. zm.) oraz z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 (art. 30;art. 30 ust. 1;art. 56;art. 56 ust. 7 a)">art 30 ust. 1 i art. 56 ust. 7a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne</a> (Dz. U. z 2021 r., poz. 716, z późn. zm.), w wyniku przeprowadzonego postępowania, wszczętego z urzędu, w dniu 10 lutego 2020 r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności:</p>
<p>1)
Pana <span class="anon-block">P. Ś.</span> (<span class="anon-block">PESEL: (...)</span>),</p>
<p>2)
Pana <span class="anon-block">K. Ś.</span> (<span class="anon-block">PESEL: (...)</span>),</p>
<p>tj. wspólnicy <span class="anon-block"> (...) SPÓŁKA JAWNA</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> (KRS: <span class="anon-block"> (...)</span>, NIP: <span class="anon-block"> (...)</span>):</p>
<p>1)
za zaległą karę pieniężną nałożoną decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 2 kwietnia 2019 r. nr <span class="anon-block">(...)</span> na Spółkę w wysokości 25 785 zł (słownie: dwadzieścia pięć tysięcy siedemset osiemdziesiąt pięć złotych);</p>
<p>2)
<strong>
<!-- -->za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej wskazanej w pkt 1 naliczane </strong>
</p>
<p>od dnia 23 kwietnia 2019 r. do dnia wydania niniejszej decyzji, tj. 6 208 zł (słownie: sześć tysięcy dwieście osiem złotych i 00/100);</p>
<p>3)
za zaległą karę pieniężną nałożoną decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 4 grudnia 2018 r. nr<span class="anon-block">(...)</span> na Spółkę w wysokości 5 000 zł (słownie: pięć tysięcy złotych);</p>
<p>4)
za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej wskazanej w pkt 3 naliczane od dnia 27 grudnia 2018 r. do dnia wydania niniejszej decyzji, tj. 1 332 zł (słownie: jeden tysiąc trzysta trzydzieści dwa złote i 00/100).</p>
<p>Od powyższej decyzji odwołanie złożył <span class="anon-block">K. Ś.</span> zaskarżając ją w całości.</p>
<p>Odwołujący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:</p>
<p>1)
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971370926" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 (art. 108;art. 108 § 4)">art. 108 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa</a> (t.j.: Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.), dalej jako: o.p. w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971370926" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 (art. 115;art. 115 § 1)">art. 115 § 1</a> o.p. w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971370926" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 (art. 121;art. 121 § 1)">art. 121 § 1</a> o.p. przez niewystarczające uprawdopodobnienia przez organ podatkowy braku możliwości uzyskania w toku egzekucji administracyjnej kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne i w związku z tym przedwczesne orzeczenie o odpowiedzialności solidarnej wspólników Spółki;</p>
<p>2)
art. 210 § 1 pkt 4 i pkt 6 w zw. z art. 210 § 4 o.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na braku właściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego, w szczególności odnośnie przedwczesnego orzeczenia o odpowiedzialności solidarnej wspólników Spółki.</p>
<p>Wobec powyższych zarzutów Odwołujący wniósł o:</p>
<p>1.
uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania w sprawie lub</p>
<p>2.
uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi 1 instancji.</p>
<p>W odpowiedzi na odwołanie pozwany Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wniósł o:</p>
<p>1.
oddalenie odwołania,</p>
<p>2.
na wypadek wyznaczenia posiedzenia przygotowawczego, zwolnienie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 205(5);art. 205(5) § 3)">art. 205<sup>
<!-- -->5</sup> § 3 k.p.c.</a> pozwanego (Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki) od obowiązku stawienia się na posiedzenie przygotowawcze, gdyż z okoliczności sprawy wynika, że udział pełnomocnika pozwanego będzie wystarczający,</p>
<p>3.
zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>W dniu 7 września 2011 r. została zawarta umowa spółki jawnej <span class="anon-block">(...)</span> SPÓŁKA JAWNA z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 26;art. 26 § 4)">art. 26 § 4 k.s.h.</a> w wyniku przekształcenia spółki cywilnej.</p>
<p>
<span class="anon-block"> Spółka jawna (...)</span> powstała w wyniku przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną (patrz: odpis pełny z Rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego - k. 89 - 94 akt adm.; uchwała z dnia 7 września 2011 r. <span class="anon-block">K. Ś.</span> oraz <span class="anon-block">P. Ś.</span> o przekształceniu<span class="anon-block">(...)</span> spóła cywilna <span class="anon-block">K.</span> i <span class="anon-block">P. Ś.</span> w spółkę jawną działającą pod <span class="anon-block"> firmą (...) spółka jawna</span> oraz załącznik do uchwały - umowa <span class="anon-block"> spółki jawnej (...) spółka jawna</span> k. 56 - 58 oraz k. 72 - 73).</p>
<p>Postanowieniem z dnia 26 października 2011 r. Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy <span class="anon-block"> spółka (...) spółka jawna</span> została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego.</p>
<p>Jak wynika z odpisu pełnego z Rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że od powstania ww. spółki jawnej aż do chwili obecnej jedynymi jej wspólnikami są <span class="anon-block">K. Ś.</span> oraz <span class="anon-block">P. Ś.</span> (k. 89 i n. akt adm.). Patrz także: § 6 umowy <span class="anon-block"> spółki (...) spółka jawna</span> (k. 69 i n. akt adm.) oraz listą wspólników wspólnikami ww. spółki jawnej są <span class="anon-block">K. Ś.</span> oraz <span class="anon-block">P. Ś.</span> (k. 68 akt adm.).</p>
<p>
<span class="anon-block">P. Ś.</span> został wpisany jako wspólnik upoważniony do reprezentowania Spółki w Rejestrze Przedsiębiorców KRS w Dziale 2 Rubryka 1 - „Uprawnieni do reprezentowania spółki" Podrubryka 1. - „Dane wspólników reprezentujących spółkę” i pełni tę funkcję nieprzerwanie do dnia 13 kwietnia 2022 r., to jest do dnia wydania niniejszej decyzji (również w dacie 27 grudnia 2018 r. i 23 kwietnia 2019 r., czyli w dniach, kiedy upływał termin płatności ww. kar pieniężnych odpowiednio kara nałożona decyzją nr <span class="anon-block">(...)</span> i kara nałożona decyzją nr <span class="anon-block">(...)</span>.</p>
<p>
<span class="anon-block">K. Ś.</span> został wpisany jako wspólnik upoważniony do reprezentowania Spółki w Rejestrze Przedsiębiorców KRS w Dziale 2 Rubryka 1 - „Uprawnieni do reprezentowania spółki” Podrubryka 1. - „Dane wspólników reprezentujących spółkę” i pełni tę funkcję nieprzerwanie do dnia 13 kwietnia 2022 r., to jest do dnia wydania niniejszej decyzji (również w dacie 27 grudnia 2018 r. i 23 kwietnia 2019 r., czyli w dniach, kiedy upływał termin płatności ww. kar pieniężnych odpowiednio kara nałożona decyzją nr<span class="anon-block">(...)</span> i kara nałożona decyzją nr <span class="anon-block">(...)</span>).</p>
<p>Bezsporne w sprawie jest, że wobec Spółki orzeczono kary pieniężne, których termin płatności upłynął bezskutecznie odpowiednio w dniu 27 grudnia 2018 r. i 23 kwietnia 2019 r. Bezsporne jest też to, że wspólnikami Spółki są nieprzerwanie Pan <span class="anon-block">P. Ś.</span> oraz Pan <span class="anon-block">K. Ś.</span>.</p>
<p>Prezes Urzędu Regulacji Energetyki decyzją z dnia 2 kwietnia 2019 r. nr <span class="anon-block">(...)</span> nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości <span class="anon-block">(...)</span> zł oraz decyzją z dnia 4 grudnia 2018 r. nr <span class="anon-block">(...)</span>nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości<span class="anon-block">(...)</span> zł. Decyzje te są ostateczne i prawomocne. Spółka nie uiściła orzeczonych kar pieniężnych ani odsetek od tych kar. Powyższe okoliczności nie są sporne pomiędzy stronami.</p>
<p>Spółka nie wniosła wyżej wymienionych kar pieniężnych.</p>
<p>W dniu 2 kwietnia 2019 r. Prezes URE wystawił wobec <span class="anon-block"> (...) spółka jawna</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> tytuł wykonawczy obejmujący zaległości wynikające z decyzji Prezesa URE z dnia 4 grudnia 2018 r. nr <span class="anon-block">(...)</span> wraz z odsetkami (k. 6 - 7 akt adm.). Postanowieniem z dnia 29 maja 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w <span class="anon-block">W.</span> odmówił przystąpienia do egzekucji administracyjnej na podstawie ww. tytułu wykonawczego (k. 14 - 15 akt adm.).</p>
<p>Prezes URE w dniu 4 lipca 2019 r. wystawił wobec <span class="anon-block"> (...) spółka jawna</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> tytuł wykonawczy nr <span class="anon-block"> (...)</span> (dot. decyzji nr <span class="anon-block">(...)</span>) obejmujący zaległości wynikające z decyzji Prezesa URE z dn. 2 kwietnia 2019 r., nr <span class="anon-block">(...)</span> wraz z odsetkami (k. 25 - 26 akt adm.). Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w <span class="anon-block">W.</span> odmówił przystąpienia do egzekucji administracyjnej na podstawie ww. tytułu wykonawczego (k. 33-34 akt adm.). Jak wynika z uzasadnienia tego postanowienia nieprzystąpienie do egzekucji wynikało z analogicznych przesłanek jakie stały za odmową przystąpienia do egzekucji zaległości podatkowych objętych tytułem wykonawczym z dnia 2 kwietnia 2019 r. (k. 33 - 34 akt adm.).</p>
<p>Naczelnik Urzędu Skarbowego w <span class="anon-block">W.</span> wydał zawiadomienie oraz postanowienie w sprawie nieprzystąpienia do egzekucji z uwagi na bezskuteczność prowadzonych wcześniej postępowań wobec Spółki.</p>
<p>Prezes URE w dniu 10 lutego 2020 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie solidarnej odpowiedzialności Pana <span class="anon-block">P. Ś.</span> oraz Pana <span class="anon-block">K. Ś.</span> za zaległe kary pieniężne nałożone na Spółkę. Jednocześnie Strona została poinformowana o zgromadzeniu całego materiału w tej sprawie i o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów. Z tego uprawnienia Strona nie skorzystała.</p>
<p>Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o dowody z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym, które nie były przez żadną ze stron niniejszego postępowania kwestionowane, jak też w ocenie Sądu nie budziły wątpliwości.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje.</strong>
</p>
<p>Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.</p>
<p>W odniesieniu do pierwszego zarzutu naruszenia art. 108 § 4 o.p. w związku z art. 115 § 1 o.p. i art. 121 § 1 o.p. należy uznać go za całkowicie bezzasadny.</p>
<p>Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 115;art. 115 § 1)">art. 115 § 1</a> o.p. wspólnik spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej oraz komplementariusz spółki komandytowej albo komandytowo-akcyjnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki. Odpowiedzialność wspólnika spółki jawnej za zobowiązania podatkowe spółki została ukształtowana w sposób analogiczny do regulacji zawartych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 22;art. 22 § 2)">art. 22 § 2 k.s.h.</a> Ma ona charakter osobisty, solidarny, ale i subsydiarny (R. Dowgier [w:] Ordynacja podatkowa. Komentarz. Tom I. Zobowiązania podatkowe. Art. l-119zzk, red. L. Etel, Warszawa 2022, art. 115).</p>
<p>Zgodnie natomiast z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 22;art. 22 § 2)">art. 22 § 2 k.s.h.</a> każdy wspólnik spółki jawnej odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką, z uwzględnieniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 31)">art. 31</a>. Zasada ta wprowadza odpowiedzialność osobistą i nieograniczoną wspólników spółki jawnej za zobowiązania spółki. Reguła ta nie może być w stosunkach zewnętrznych zmieniona, gdyż <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 22;art. 22 § 2)">art. 22 § 2 k.s.h.</a> ma charakter normy <em>
<!-- -->ius cogens</em>.</p>
<p>Z odpisu pełnego z Rejestru przedsiębiorców KRS wynika, że od powstania spółki jawnej jedynymi jej wspólnikami są <span class="anon-block">K. Ś.</span> oraz <span class="anon-block">P. Ś.</span>.</p>
<p>Zgodnie z kolei z brzmieniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 115;art. 115 § 1)">art. 115 § 1</a> o.p. wspólnik spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej oraz komplementariusz spółki komandytowej albo komandytowo-akcyjnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki. Odpowiedzialność wspólnika spółki jawnej za zobowiązania podatkowe spółki została ukształtowana w sposób analogiczny do regulacji zawartych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 22;art. 22 § 2)">art. 22 § 2 k.s.h.</a> Posiada ona charakter osobisty, solidarny, jak również subsydiarny (tak: R. Dowgier [w:] Ordynacja podatkowa. Komentarz. Tom I. Zobowiązania podatkowe. Art. l-119zzk, red. L. Etel, Warszawa 2022, art. 115).</p>
<p>Zdaniem Sądu podnoszona przez powoda kwestia braku wykazania bezskuteczności egzekucji prowadzonej względem spółki nie ma w przedmiotowej sprawie znaczenia. Zaś podnoszony przez powoda zarzut naruszenia art. 108 § 4 o.p. nie może odnieść skutku w postępowaniu o ustalenie odpowiedzialności wspólników spółki jawnej za zobowiązanie podatkowe spółki, albowiem jak wskazuje się w orzecznictwie oraz doktrynie, zarzut ten można podnosić dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego (tak: wyrok NSA z 6.02.2020 r., II FSK 659/18, LEX nr 3010271).”- R. Dowgier [w:] Ordynacja podatkowa. Komentarz. Tom I. Zobowiązania podatkowe. Art. l-119zzk, red. L. Etel, Warszawa 2022, art. 108. Także: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 3 września 2020 r., sygn. akt I SA/Ke 110/20). W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 3 września 2020 r., sygn. akt I SA/Ke 110/20 stwierdzono bowiem, że „artykuł 108 § 4 Ordynacji podatkowej znajduje zastosowanie dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego, nie zaś na etapie wszczęcia i prowadzenia postępowania zmierzającego do wydania orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej byłego wspólnika za zaległości podatkowe. Naruszenie art. 108 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie jest zatem możliwe jedynie na etapie postępowania egzekucyjnego. Brak jest natomiast przeszkód do wydania decyzji w ww. zakresie w sytuacji, gdy nie stwierdzono uprzednio, że egzekucja z majątku podatnika, tj. Spółki, okazała się w całości lub części bezskuteczna, czy też wystąpiły inne okoliczności wskazane w tym przepisie. Możliwość wydania przez organ decyzji w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego wspólnika spółki cywilnej wraz ze spółką i pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki nie jest uwarunkowana uprzednim stwierdzeniem bezskuteczności egzekucji z majątku podatnika, czyli na gruncie rozpoznawanej sprawy Spółki. Bez znaczenia pozostaje zatem okoliczność, na jakim etapie jest postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki oraz jaki był jego rezultat”.</p>
<p>Bezsprzecznie spółka jawna <span class="anon-block">(...)</span> powstała w wyniku przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną. Postanowieniem z dnia 26 października 2011 r. Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy <span class="anon-block"> spółka (...) spółka jawna</span> została wpisana do Krajowego Rejestru Sadowego. Z kolei z odpisu pełnego z Rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że od powstania ww. spółki jawnej aż do chwili obecnej jedynymi jej wspólnikami są <span class="anon-block">K. Ś.</span> oraz <span class="anon-block">P. Ś.</span>.</p>
<p>Zasada zawarta w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 22;art. 22 § 2)">art. 22 § 2 k.s.h.</a> wprowadza odpowiedzialność osobistą i nieograniczoną wspólników spółki jawnej za zobowiązania spółki, albowiem każdy wspólnik spółki jawnej odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką, z uwzględnieniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 31)">art. 31</a>.</p>
<p>Ponieważ odpowiadają oni solidarnie (solidarność bierna), to każdy z nich samodzielnie jest odpowiedzialny całym swoim majątkiem za całość zaległości podatkowych spółki i wspólników. Postanowienia umów tych spółek ograniczające lub nawet wyłączające odpowiedzialność jednego lub kilku wspólników na gruncie prawa podatkowego nie mają w tym zakresie żadnego znaczenia (wyr. NSA – OZ w Białymstoku z 13.11.1996 r., SA/Bk 591/95, Legalis). Nie ma przy tym znaczenia wysokość udziału wspólnika w zyskach i stratach spółki, która kształtowana jest w umowie spółki (zob. <em>
<!-- -->
A. Mariański</em> (red.), Opodatkowanie spółek). Nawet minimalny udział w spółce niemającej osobowości prawnej zobowiązuje organ podatkowy do orzeczenia solidarnej odpowiedzialności wszystkich wspólników (wyr. WSA w Łodzi z 23.1.2004 r., I SA/Łd 1274/02, Legalis). Co więcej, na etapie egzekucji organ podatkowy może od tego wspólnika zażądać i otrzymać spłatę całości zaległości podatkowych.</p>
<p>Dodatkowo należy pamiętać, iż stwierdzenie bezskuteczności egzekucji wobec spółki nie jest warunkiem do prowadzenia i orzeczenia odpowiedzialności wspólników. Brak jest bowiem podobnego zastrzeżenia jakie ma miejsce w odniesieniu do członków zarządu spółek kapitałowych (wyrok NSA z 24.9.2019 r., II FSK 3446/17, Legalis). Bezskuteczność egzekucji w stosunku do spółki warunkuje jedynie możliwość wszczęcia postępowania egzekucyjnego w stosunku do wspólników odpowiadających jako osoby trzecie.</p>
<p>Wspólnik spółki cywilnej, jawnej oraz komplementariusz spółki komandytowej albo komandytowo-akcyjnej niebędący akcjonariuszem odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką oraz pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki lub wspólników wynikające z działalności spółki. Ponieważ brak jest jakichkolwiek wyłączeń co do zakresu przedmiotowego odpowiedzialności, to obejmuje ona wszystkie zobowiązania, o których mowa w art. 107 OrdPU.</p>
<p>Zgodnie z treścią art. 107 § 1 o.p. w przypadkach i w zakresie przewidzianych w rozdziale 15 Działu III Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie.</p>
<p>W myśl natomiast § 2 wskazanego wyżej przepisu, osoby trzecie odpowiadają również za:</p>
<p>1)
podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez płatników lub inkasentów;</p>
<p>2)
odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych;</p>
<p>3)
niezwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług oraz za oprocentowanie tych zaliczek;</p>
<p>4)
koszty postępowania egzekucyjnego.</p>
<p>Na podstawie art. 108 § 1 o.p. o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji.</p>
<p>W niniejszej sprawie ustalono, że decyzją z dnia 2 kwietnia 2019 r., nr <span class="anon-block">(...)</span>, Prezes URE wymierzył <span class="anon-block"> (...) spółka jawna</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> karę pieniężną w wysokości <span class="anon-block">(...)</span>zł (k. 17 - 24 akt adm.). Z kolei decyzją z dnia 4 grudnia 2018 r. nr <span class="anon-block">(...)</span>, Prezes URE nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości<span class="anon-block">(...)</span> zł (k. 1 - 5 akt adm.). Decyzje te, co należy stwierdzić, są ostateczne i prawomocne. Spółka zaś nie uiściła orzeczonych kar pieniężnych ani też odsetek od powyższych kar pieniężnych, co zresztą nie jest przedmiotem sporu pomiędzy stronami niniejszego postępowania.</p>
<p>Wobec zaistniałych zaległości w zapłacie wymienionych wyżej kar pieniężnych, Prezes URE wystawił w dniu 2 kwietnia 2019 r. wobec <span class="anon-block"> (...) spółka jawna</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> tytuł wykonawczy obejmujący zaległości wynikające z decyzji Prezesa URE z dnia 4 grudnia 2018 r. nr<span class="anon-block">(...)</span> wraz z odsetkami (k. 6 - 7 akt adm.). Z kolei postanowieniem z dnia 29 maja 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w <span class="anon-block">W.</span> odmówił przystąpienia do egzekucji administracyjnej na podstawie ww. tytułu wykonawczego (k. 14 - 15 akt adm.), stwierdzono bowiem, że podejmowanie kolejnych czynności egzekucyjnych spowoduje naliczenie kosztów egzekucyjnych stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19660240151" title="Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Dz. U. z 1966 r. Nr 24, poz. 151 (art. 64;art. 64 § 1;art. 64 b)">art. 64 § 1 oraz art.64b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji</a>. Natomiast ewentualnie uzyskane kwoty nie pokryją powstałych kosztów egzekucyjnych.</p>
<p>Natomiast w dniu 4 lipca 2019 r. Prezes URE wystawił wobec <span class="anon-block"> (...) spółka jawna</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> tytuł wykonawczy obejmujący zaległości wynikające z decyzji Prezesa URE z dn. 2 kwietnia 2019 r., nr<span class="anon-block">(...)</span> wraz z odsetkami (k. 25 - 26 akt adm.). Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w <span class="anon-block">W.</span> odmówił przystąpienia do egzekucji administracyjnej na podstawie ww. tytułu wykonawczego (k. 33-34 akt adm.). Jak wynika z uzasadnienia tego postanowienia nieprzystąpienie do egzekucji wynikało z analogicznych przesłanek jakie stały za odmową przystąpienia do egzekucji zaległości podatkowych objętych tytułem wykonawczym z dnia 2 kwietnia 2019 r. (k. 33 - 34 akt adm.).</p>
<p>Na gruncie orzeczniczym utrwalił się już pogląd, że odpowiedzialność wspólników spółki jawnej za dług spółki powstaje ex lege w stosunku do każdego ze wspólników oddzielnie. Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 22;art. 22 § 2)">art. 22 § 2 KSH</a> każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką. Decyzja wydana na podstawie art. 115 § 1 Ordynacji podatkowej ma więc wobec wspólników spółki jawnej charakter deklaratywny. Przepis art. 115 ustawy O.p. przewiduje odpowiedzialność podatkową wspólników spółek osobowych, zaś art. 116 Ordynacji podatkowej przewiduje odpowiedzialność członków zarządu spółek kapitałowych. Przy badaniu charakteru prawnego decyzji przenoszących odpowiedzialność należy uprzednio ustalić stronę podmiotową decyzji oraz warunki jej odpowiedzialności. Członek zarządu bowiem odpowiada za zobowiązania wówczas, kiedy wystąpi bezskuteczność egzekucji z majątku spółki, natomiast przy spółkach osobowych, wierzyciel spółki może prowadzić egzekucję z majątku wspólnika także w przypadku, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna (subsydiarna odpowiedzialność wspólnika), ale nie stanowi to jednak przeszkody do wniesienia powództwa przeciwko wspólnikowi, zanim egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 31;art. 31 § 1;art. 31 § 2)">art. 31 § 1 i § 2 KSH</a>). Odpowiedzialność wspólników spółki jawnej za dług spółki powstaje <em>
<!-- -->ex lege</em> w stosunku do każdego ze wspólników oddzielnie. Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 22;art. 22 § 2)">art. 22 § 2 KSH</a> każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką. W związku zatem z wyraźną różnicą pomiędzy warunkami odpowiedzialności jako tzw. osoby trzeciej za zobowiązania publicznoprawne wspólnika spółki osobowej i członka zarządu spółki kapitałowej uprawniona zdaje się być teza, że w pierwszym przypadku może zostać wydana decyzja o odpowiedzialności wspólnika spółki osobowej za zobowiązania spółki posiadająca charakter deklaratoryjny, zaś w drugim przypadku może zostać wydana decyzja o odpowiedzialności członka zarządu spółki kapitałowej za zobowiązania spółki jako osoby prawnej (samodzielnego bytu prawnego) i decyzja taka będzie miała charakter konstytutywny (tak: Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 1 lipca 2020 r., I UK 416/18, Legalis nr 2398013).</p>
<p>W konsekwencji, z ustalonego w sprawie na podstawie materiału dowodowego wynika, że zaistniały określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971370926" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 (art. 107;art. 108;art. 115)">art. 107,108 i 115 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa</a> przesłanki ustawowe do wydania decyzji administracyjnej o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, tj. <span class="anon-block">K. Ś.</span> oraz <span class="anon-block">P. Ś.</span>, będących wspólnikami spółki <span class="anon-block">(...)</span>spółka jawna z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> za zaległe kary pieniężne nałożone na spółkę decyzjami Prezesa URE z dnia 2 kwietnia 2019 r., nr <span class="anon-block">(...)</span>, oraz z dnia 4 grudnia 2018 r. nr <span class="anon-block">(...)</span>, wraz z odsetkami za zwłokę od powyższych zaległości podatkowych.</p>
<p>Odnosząc się z kolei do zarzutów naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 (art. 210;art. 210 § 1;art. 210 § 1 pkt. 4;art. 210 § 1 pkt. 6)">art. 210 § 1 pkt 4 i 6</a> o.p. w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 (art. 210;art. 210 § 4)">art. 210 § 4</a> O.p., jak również <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 (art. 121;art. 121 § 1)">art. 121 § 1</a> O.p. to należy zauważyć, że w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 (art. 30;art. 30 ust. 1)">art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne</a> do postępowań przed Prezesem URE stosuje się, z zastrzeżeniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 107 ust. 2;art. 30 ust. 3;art. 30 ust. 4)">ust. 2-4</a> tego artykułu, przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 ()">Kodeksu postępowania administracyjnego</a>. Tym samym, jeżeli przepis szczególny nie zawiera odstępstwa od tej zasady, zastosowanie znajdują przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 ()">k.p.a.</a> Z tej racji, iż elementy decyzji administracyjnej zostały uregulowane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 107)">art. 107 k.p.a.</a>, a zasada pogłębiania zaufania obywateli w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 8)">art. 8 k.p.a.</a>, brak jest podstaw, aby w tym zakresie stosować przepisy - Ordynacji podatkowej. Tym samym, w ocenie pozwanego zarzuty naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 (art. 210;art. 210 § 1;art. 210 § 1 pkt. 4;art. 210 § 1 pkt. 6)">art. 210 § 1 pkt 4 i 6</a> O.p. w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 (art. 210;art. 210 § 4)">art. 210 § 4</a> O.p., jak również <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 (art. 121;art. 121 § 1)">art. 121 § 1</a> O.p. należy uznać za całkowicie bezpodstawne.</p>
<p>Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 479(53);art. 479(53) § 1)">art. 479<sup>
<!-- --> 53</sup> § 1 k.p.c.</a> oddalił odwołanie powoda wobec braku podstaw do jego uwzględnienia.</p>
<p>O kosztach procesu, Sąd orzekł stosownie do wyniku sporu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> oraz Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018r. poz. 265) orzekając na rzecz pozwanego zwrot kwoty 720 zł z tytułu kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.</p>
<p>Sędzia SO Bogdan Gierzyński</p>
</div>