I Ns 432/21

<p>Sygn. akt I Ns 432/21</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 28 listopada 2023 r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Ciechanowie I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący: Sędzia Lidia Grzelak</p> <p>Protokolant st. sekr. sąd. Marzena Stańczak</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2023 r. w Ciechanowie</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z wniosku <span class="anon-block">J. R.</span> </p> <p>z udziałem <span class="anon-block">M. R.</span>, <span class="anon-block">A. R.</span> i <span class="anon-block">R. R.</span> </p> <p>o zniesienie współwłasności i częściowy dział spadku po <span class="anon-block">H. R.</span> </p> <p>postanawia:</p> <p>I ustalić, że przedmiotem zniesienia współwłasności oraz częściowego dział spadku po <span class="anon-block">H. R.</span> jest zabudowana nieruchomość położona w <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">M.</span> gmina <span class="anon-block">G.</span>, dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą KW (...)</span> o wartości 405000,00 zł ( czterysta pięć tysięcy złotych ), stanowiąca przedmiot współwłasności wnioskodawcy <span class="anon-block">J. R.</span> w udziale ½ ( jedna druga ) części oraz uczestników postępowania po 1/6 ( jednej szóstej ) części;</p> <p>II dokonać zniesienia współwłasności nieruchomości opisanej w pkt I postanowienia, w ten sposób, że:</p> <p>1.  przyznać na rzecz wnioskodawcy <span class="anon-block">J. R.</span> prawo własności <span class="anon-block">działek nr (...)</span> ha o powierzchni 0,1050 ha oraz 200/21 o powierzchni 0,6028 ha o łącznej wartości 253000,00 zł ( dwieście pięćdziesiąt trzy tysiące złotych ), stanowiących część nieruchomości opisanej w pkt I postanowienia;</p> <p>2.  przyznać na rzecz uczestników postępowania <span class="anon-block">A. R.</span> i <span class="anon-block">R. R.</span> na zasadach współwłasności w udziałach po ½ ( jednej drugiej ) części prawo własności <span class="anon-block">działek nr (...)</span> ha o powierzchni 0,0761 ha oraz 200/22 o powierzchni 0,6891 ha o łącznej wartości 152000,00 zł ( sto pięćdziesiąt dwa tysiące złotych ), stanowiących część nieruchomości opisanej w pkt I postanowienia;</p> <p>z tym że, <span class="anon-block">działki oznaczone numerami (...)</span> przedstawione są na mapie z projektem podziału <span class="anon-block">działek nr (...)</span>, sporządzonej w dniu 20 września 2022 r. przez geodetę uprawnionego mgr inż. <span class="anon-block">J. W.</span>, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 19 października 2022 r. za numerem P.<span class="anon-block"> (...)</span>.2022.2047 ( k. 460 akt ), przy czym powyższa mapa stanowi integralną część niniejszego postanowienia;</p> <p>III zasądzić od wnioskodawcy <span class="anon-block">J. R.</span> na rzecz uczestniczki postępowania <span class="anon-block">M. R.</span> tytułem spłaty kwotę 50000,00 zł ( pięćdziesiąt tysięcy złotych ) płatną w terminie sześciu miesięcy od uprawomocnienia się niniejszego postanowienia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności;</p> <p>IV zasądzić od uczestniczki postępowania <span class="anon-block">M. R.</span> na rzecz wnioskodawcy <span class="anon-block">J. R.</span> kwotę 167,00 zł ( sto sześćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu części opłaty sądowej;</p> <p>V zasądzić od uczestniczki postępowania <span class="anon-block">A. R.</span> na rzecz wnioskodawcy <span class="anon-block">J. R.</span> kwotę 167,00 zł ( sto sześćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu części opłaty sądowej;</p> <p>VI zasądzić od uczestnika postępowania <span class="anon-block">R. R.</span> na rzecz wnioskodawcy <span class="anon-block">J. R.</span> kwotę 167,00 zł ( sto sześćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu części opłaty sądowej;</p> <p>VII nakazać ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa od wnioskodawcy <span class="anon-block">J. R.</span> kwotę 5587,50 zł ( pięć tysięcy pięćset osiemdziesiąt siedem złotych pięćdziesiąt groszy ) tytułem uzupełnienia kosztów postępowania, z tym że kwotę 442,24 zł ( czterysta czterdzieści dwa złote dwadzieścia cztery grosze ) przez pobranie z zaliczki zaksięgowanej pod pozycją U11-<span class="anon-block"> (...)</span> KU <span class="anon-block"> (...)</span>;</p> <p>VIII nakazać ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa od uczestników postępowania <span class="anon-block">M. R.</span>, <span class="anon-block">A. R.</span> i <span class="anon-block">R. R.</span> łącznie kwotę 4587,50 zł ( cztery tysiące pięćset osiemdziesiąt siedem złotych pięćdziesiąt groszy ) tytułem uzupełnienia kosztów postępowania, z tym że kwotę 442,25 zł ( czterysta czterdzieści dwa złote dwadzieścia pięć groszy ) przez pobranie z zaliczki zaksięgowanej pod pozycją U11-<span class="anon-block"> (...)</span> KU 5-<span class="anon-block"> (...)</span>, zaś od uczestników postępowania <span class="anon-block">M. R.</span>, <span class="anon-block">A. R.</span> i <span class="anon-block">R. R.</span> po 1381,75 zł ( jeden tysiąc trzysta osiemdziesiąt jeden złotych siedemdziesiąt pięć groszy );</p> <p>IX w pozostałym zakresie pozostawić wnioskodawcę oraz uczestników postępowania przy poniesionych kosztach postępowania związanych z ich udziałem w sprawie.</p> <p>Sędzia Lidia Grzelak</p> <p>Sygn. akt I Ns 432/21</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wnioskodawca <span class="anon-block">J. R.</span> wnosił o dokonanie zniesienia współwłasności nieruchomości położonej w <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">M.</span> gmin <span class="anon-block">G.</span>, składającej się z <span class="anon-block">działek nr (...)</span>, dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą KW (...)</span>.</p> <p>Uczestnik postępowania <span class="anon-block">H. R.</span> przyłączył się do wniosku co do zasady.</p> <p>Uczestnik postępowania <span class="anon-block">H. R.</span> zmarł dnia 18 sierpnia 2021 r.</p> <p>Spadek po nim nabyli żona <span class="anon-block">M. R.</span>, córka <span class="anon-block">A. R.</span> i syn <span class="anon-block">R. R.</span> po 1/3 części.</p> <p>Wnioskodawca <span class="anon-block">J. R.</span> wnosił o zniesienie współwłasności nieruchomości przez jej podział w naturze zgodnie z opinią biegłego sądowego w zakresie geodezji mgr inż. <span class="anon-block">J. W.</span> przez przyznać na jego rzecz prawa własności <span class="anon-block">działek nr (...)</span> ha o powierzchni 0,1119 ha oraz 200/22 o powierzchni 0,1086 ha o łącznej wartości <span class="anon-block"> (...)</span>,00, zaś na rzecz uczestników postępowania na zasadach współwłasności prawa własności <span class="anon-block">działek nr (...)</span> ha o powierzchni 0,0692 ha oraz 200/21 o powierzchni 1,1833 ha o łącznej wartości 198000,00 zł.</p> <p>Uczestnicy postępowania <span class="anon-block">M. R.</span>, <span class="anon-block">A. R.</span> i <span class="anon-block">R. R.</span> wnosili natomiast o przyznanie na rzecz wnioskodawcy <span class="anon-block">J. R.</span> prawa własności <span class="anon-block">działek nr (...)</span> ha o powierzchni 0,1050 ha oraz 200/21 o powierzchni 0,6028 ha o łącznej wartości 253000,00 zł, zaś na przyznać na rzecz uczestników postępowania <span class="anon-block">A. R.</span> i <span class="anon-block">R. R.</span> na zasadach współwłasności w udziałach po ½ części prawa własności <span class="anon-block">działek nr (...)</span> ha o powierzchni 0,0761 ha oraz 200/22 o powierzchni 0,6891 ha o łącznej wartości 152000,00 zł. Wnosili o przyznanie od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki postępowania <span class="anon-block">M. R.</span> spłaty w wysokości 50000,00 zł.</p> <p>Sąd ustalił, co następuje:</p> <p>Nieruchomość położona w <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">M.</span> gmina <span class="anon-block">C.</span>, dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą KW (...)</span>, składa się z dwóch <span class="anon-block">działek: nr (...)</span> o powierzchni 0,1811 ha oraz 200/20 o powierzchni 1,2919 ha. <span class="anon-block">Działka nr (...)</span> położona jest od strony drogi publicznej. Jest zabudowana budynkiem handlowo – usługowym oraz wagą i budynkiem wagi. W części budynku handlowo – usługowego <span class="anon-block">J. R.</span> prowadzi sklep spożywczy. <span class="anon-block">Działka nr (...)</span> zabudowana jest trzema budynkami o charakterze produkcyjno – usługowym oraz gospodarczym dla rolnictwa ( magazyn zbożowy, magazyn nawozów i węgla, punkt skupu żywca ). Budynki, za wyjątkiem pomieszczeń sklepu spożywczego, nie są wykorzystywane gospodarczo od 2003 r. Budynki położone na <span class="anon-block">działce nr (...)</span> są w złym stanie technicznym; mają odciętą energię elektryczną. Dostęp do drogi publicznej, stanowiącej <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> dla <span class="anon-block">działki nr (...)</span> jest jedynie formalny: faktycznie droga nie graniczy bezpośrednio z <span class="anon-block">działką nr (...)</span>; na odcinku przejezdnym jest ponadto drogą gruntową o szerokości 4 metrów ( bezsporne ).</p> <p>Współwłaścicielami nieruchomości w udziałach po ½ części od 1998 r. byli <span class="anon-block">H. R.</span> i <span class="anon-block">J. R.</span>. <span class="anon-block">H. R.</span> zmarł dnia 18 sierpnia 2021 r. Spadek po nim nabyli żona <span class="anon-block">M. R.</span>, córka <span class="anon-block">A. R.</span> i syn <span class="anon-block">R. R.</span> po 1/3 części, ich udziały we współwłasności nieruchomości wynoszą po 1/6 części ( bezsporne ).</p> <p>Wariant I zniesienia współwłasności nieruchomości ( wariant <span class="anon-block">M. R.</span>, <span class="anon-block">A. R.</span> i <span class="anon-block">R. R.</span> ) zakłada jej podział na cztery <span class="anon-block">działki: nr (...)</span> o powierzchni 0,1050 ha i nr 200/21 o powierzchni 0,6028 ha o łącznej wartości 253000,00 zł oraz nr 202/2 o powierzchni 0,0761 ha i nr 200/22 o powierzchni 0,6891 ha o łącznej wartości 152000,00 zł. Wariant II zniesienia współwłasności nieruchomości ( wariant <span class="anon-block">J. R.</span> ) zakłada jej podział na cztery <span class="anon-block">działki: nr (...)</span> o powierzchni 0,0692 ha i nr 200/21 o powierzchni 1,1833 ha o łącznej wartości 198000,00 zł oraz nr 202/2 o powierzchni 0,1119 ha i nr 200/22 o powierzchni 0,1086 ha o łącznej wartości 207000,00 zł. W obu wariantach część <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, na której znajduje się budynek, w którym znajduje się sklep spożywczy, ma przypaść na rzecz <span class="anon-block">J. R.</span>. Z uwagi na faktyczny brak dostępu <span class="anon-block">działki nr (...)</span> do drogi publicznej ( <span class="anon-block">działka nr (...)</span> ) celowym jest podział działek w sposób umożliwiający dostęp dla tej działki przez <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> ( po podziale ) do drogi publicznej asfaltowej, stanowiącej <span class="anon-block">działkę nr (...)</span>. W wariancie I współwłaściciele otrzymują działki po porównywalnej wielkości ( opinia biegłego sądowego w zakresie geodezji mgr inż. <span class="anon-block">J. W.</span> wraz z mapami k. 443 – 450, 460, 469 – 447, 482, opinia biegłego sądowego w zakresie wyceny nieruchomości mgr inż. <span class="anon-block">J. J.</span> k. 492 – 529, 551 ).</p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zebranej w sprawie dokumentacji dotyczącej własności nieruchomości oraz dokumentacji geodezyjnej, oględzin nieruchomości wraz ze zdjęciami ( k. 392 – 402 ), opinii biegłych sądowych w zakresie geodezji mgr inż. <span class="anon-block">J. W.</span> wraz z mapami ( k. 443 – 450, 460, 469 – 447, 482) oraz opinii biegłego sądowego w zakresie wyceny nieruchomości mgr inż. <span class="anon-block">J. J.</span> ( k. 492 – 529, 551 ).</p> <p>Moc dowodowa powyższych dokumentów i opinii nie była kwestionowana przez strony. Szczególne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy mają powołane powyżej opinie biegłych sądowych w zakresie geodezji oraz wyceny nieruchomości. Opinie te stanowiły podstawę ustalenia wartości poszczególnych działek powstałych w wyniku podziału oraz wysokości ewentualnych spłat bądź dopłat przysługujących w wyniku podziału stronom.</p> <p>Sąd pominął ocenę opinii biegłego sądowego w zakresie wyceny nieruchomości mgr inż. <span class="anon-block">J. J.</span> ( k. 156 – 202, 229 - 230 ), mając na względzie, że opinia z uwagi na upływ czasu oraz zmianę stanowiska stron co do sposobu podziału jest nieprzydatna do rozstrzygnięcia sprawy. Podobnie ocenić należy opinię biegłej sądowej w zakresie księgowości i rachunkowości mgr <span class="anon-block">H. Z.</span> ( k. 345 – 352 ), która jest nieprzydatna z uwagi na zmianę stanowiska stron; wskazać również należy, że zakres materiału dowodowego nie pozwolił na dokonanie stanowczych ustaleń przez biegłą sądową.</p> <p>Sąd zważył, co następuje:</p> <p>W ocenie Sądu, wniosek wnioskodawcy <span class="anon-block">J. R.</span> zasługuje na uwzględnienie co do zasady. Wskazać należy, że uczestnicy postępowania <span class="anon-block">M. R.</span>, <span class="anon-block">A. R.</span> oraz <span class="anon-block">R. R.</span> przyłączyli się do wniosku co do zasady.</p> <p>Spór w sprawie dotyczył sposobu zniesienia współwłasności nieruchomości położonej w <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">M.</span> gmina <span class="anon-block">G.</span>, stanowiącej przedmiot postępowania.</p> <p>Bezspornym było w niniejszej sprawie, że przedmiotem zniesienia współwłasności była nieruchomość położona we <span class="anon-block"> (...)</span> na terenie gminy <span class="anon-block">G.</span>, składająca się z dwóch <span class="anon-block">działek oznaczonych numerami (...)</span>, dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą KW (...)</span>. Wysokość udziałów we współwłasności nieruchomości wnioskodawcy i poszczególnych uczestników postępowania została wskazana powyżej i wynika z treści umowy nabycia nieruchomości oraz aktu poświadczenia dziedziczenia.</p> <p>W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 210)">art. 210 kc</a>, każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 211)">art. 211 kc</a> każdy ze współwłaścicieli może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło przez podział rzecz wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości. Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 621)">art. 621 kpc</a> projektowany sposób podziału nieruchomości na części powinien być zaznaczony na planie sporządzonym według zasad obowiązujących przy oznaczaniu nieruchomości w księgach wieczystych.</p> <p>Wskazać również należy, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1035)">art. 1035 kc</a>, jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych (…). Stosownie zaś do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 688)">art. 688 kpc</a>, do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zniesienia współwłasności, a w szczególności <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 618;art. 618 § 2;art. 618 § 3)">art. 618 § 2 i 3</a>. Zgodnie zaś z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 689)">art. 689 kpc</a>, jeżeli cały majątek spadkowy lub poszczególne rzeczy wchodzące w jego skład stanowią współwłasność z innego tytułu niż dziedziczenie, dział spadku i zniesienie współwłasności mogą być połączone w jednym postępowaniu. Jak wynika z treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1038;art. 1038 § 1)">art. 1038 § 1 kc</a> dział spadku powinien obejmować cały spadek, jednakże z ważnych powodów może być ograniczony do części spadku. W niniejszej sprawie spadkobiercy <span class="anon-block">H. R.</span>, którzy wstąpili do postępowania o zniesienie współwłasności jako jego następcy prawni z tytułu dziedziczenia, ograniczyli żądanie działu spadku po <span class="anon-block">H. R.</span> do nieruchomości, stanowiącej przedmiot postępowania o zniesienie współwłasności.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 623)">art. 623 kpc</a>, jeżeli brak podstaw do wydania postanowienia w myśl artykułu poprzedzającego ( zgodny wniosek stron ), a zachodzą warunki do dokonania podziału w naturze, sąd dokonuje tego podziału na części odpowiadające wartością udziałom współwłaścicieli z uwzględnieniem wszelkich okoliczności zgodnie z interesem społeczno-gospodarczym. Różnice wartości wyrównuje się przez dopłaty pieniężne.</p> <p>Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1044)">art. 1044 kc</a>, na żądanie dwóch lub więcej spadkobierców są może wydzielić im schedy spadkowe w całości lub w części w taki sposób, że przyzna im pewien przedmiot lub pewne przedmioty należące do spadku jako współwłasność w określonych częściach ułamkowych. Przepis ten znajduje odpowiednie zastosowanie w drodze analogii w przypadku zniesienia współwłasności ( postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2001 r. w sprawie IV CKN 217/00 ). W postanowieniu z dnia 16 listopada 1993 r. wydanym w sprawie I CRN 176/93 Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przepisy normujące zniesienie współwłasności odmiennie, aniżeli <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1044)">art. 1044 kc</a> dotyczący działu spadku, nie wspominają o możliwości zniesienia współwłasności przez przyznanie rzeczy wspólnej lub jej części na współwłasność kilku dotychczasowym współwłaścicielom. Taki jednak sposób zniesienia współwłasności może być uzasadniony z ekonomicznego i społecznego punktu widzenia. Praktyka dopuszcza więc możliwość takiego sposobu zniesienia współwłasności. Jego dopuszczalność może być uzasadniona przez zastosowanie do zniesienia współwłasności w drodze analogii <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1044)">art. 1044 kc.</a> Należy jednak podkreślić, że warunkiem niezbędnym dopuszczalności takiego zniesienia współwłasności jest wyrażenie nań zgody przez wszystkich współwłaścicieli, którzy mają nadal pozostać w niepodzielności. Za tym stanowiskiem przemawia treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 210)">art. 210 kc</a>, zgodnie z którym każdy współwłaściciel ma prawo żądać całkowitej likwidacji w stosunku do niego węzła współwłasności, jak i treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1044)">art. 1044 kc</a> zwłaszcza, że nie istnieje usprawiedliwiona racja prawna, która by przemawiała za odmiennym traktowaniem pod tym względem postępowania o zniesienie współwłasności i o dział spadku, szczególnie, że oba te postępowania zostały w znacznym stopniu zharmonizowane i mogą toczyć się łącznie. Zniesienia współwłasności przez przyznanie rzeczy wspólnej lub jej części na współwłasność kilku dotychczasowym współwłaścicielom może być zatem uzasadnione z ekonomicznego i społecznego punktu widzenia, dopuszczalne jest zatem zastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1044)">art. 1044 kc</a> w drodze analogii. Warunkiem takiego zniesienia współwłasności jest jednak wyrażenie zgody przez wszystkich współwłaścicieli, którzy mają pozostać w niepodzielności.</p> <p>Orzekając w przedmiocie częściowego działu spadku po <span class="anon-block">H. R.</span> i zniesienia współwłasności Sąd miał na uwadze wnioski stron oraz treść opinii biegłych sądowych powołanych w niniejszej sprawie.</p> <p>Niewątpliwie ostateczne wnioski stron co do sposobu podziału <span class="anon-block">działek nr (...)</span> były sprzeczne, wskazać jednak należy, że oba warianty podziału były wariantami zaproponowanymi pierwotnie przez wnioskodawcę <span class="anon-block">J. R.</span>, a uczestnicy postępowania – następcy prawni <span class="anon-block">H. R.</span> jedynie zaakceptowali jedną z tych propozycji. Oba warianty podziału zakładają podział każdej z działek na dwie; łącznie powstają w wyniku podziału cztery działki, choć o odmiennych powierzchniach i wartościach.</p> <p>Jak wskazano powyżej, uczestnicy postępowania preferowali zniesienie współwłasności według wariantu I, który zakłada podział na cztery <span class="anon-block">działki: nr (...)</span> o powierzchni 0,1050 ha i nr 200/21 o powierzchni 0,6028 ha o łącznej wartości 253000,00 zł oraz nr 202/2 o powierzchni 0,0761 ha i nr 200/22 o powierzchni 0,6891 ha o łącznej wartości 152000,00 zł. Natomiast wnioskodawca <span class="anon-block">J. R.</span> ostatecznie wnosił o zniesienie współwłasności nieruchomości według wariantu II, który zakłada podział na cztery <span class="anon-block">działki: nr (...)</span> o powierzchni 0,0692 ha i nr 200/21 o powierzchni 1,1833 ha o łącznej wartości 198000,00 zł oraz nr 202/2 o powierzchni 0,1119 ha i nr 200/22 o powierzchni 0,1086 ha o łącznej wartości 207000,00 zł. W obu wariantach część <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, na której znajduje się budynek, w którym znajduje się sklep spożywczy, ma przypaść na rzecz <span class="anon-block">J. R.</span>. Z uwagi na faktyczny brak dostępu <span class="anon-block">działki nr (...)</span> do drogi publicznej ( <span class="anon-block">działka nr (...)</span> ) celowym jest podział działek w sposób umożliwiający dostęp dla tej działki przez <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> ( po podziale ) do drogi publicznej asfaltowej, stanowiącej <span class="anon-block">działkę nr (...)</span>. W wariancie I współwłaściciele otrzymują działki po porównywalnej wielkości, zaś wariant II odnosi się do porównywalnych wartości działek powstałych w wyniku podziału.</p> <p>W ocenie Sądu zasadnym jest dokonanie zniesienia współwłasności nieruchomości według wariantu I opinii biegłego sądowego w zakresie geodezji mgr inż. <span class="anon-block">J. W.</span>. Podkreślić należy, że ten wariant był jedną z propozycji podziału wnioskodawcy, co wskazuje, że był również przez niego akceptowany. Podział ten uwzględnia zbliżone powierzchnie działek powstałych w wyniku zniesienia współwłasności, które mają przypaść na rzecz poszczególnych stron. Niewątpliwie, jest to przyczyną dysproporcji w zakresie wartości tych działek; jest to jednak wynikiem istniejącej zabudowy na poszczególnych działkach, a w szczególności wartości działki zabudowanej budynkiem handlowo – usługowym, w którym wnioskodawca prowadzi sklep spożywczy, i która, w każdym wariancie podziału, przypaść ma na jego rzecz. Stan pozostałych budynków gospodarczo – magazynowych jest bardzo zły. Podkreślić należy, że podział w tym wariancie, wprawdzie nie jest równy wartościowo, ale zbliżony powierzchniowo, co pozwoli w przyszłości właścicielom poszczególnych nieruchomości ich bardziej efektywne wykorzystanie, przy uwzględnieniu, że obie nieruchomości powstałe w wyniku podziału mają charakter użytkowy, gospodarczy, a nie mieszkaniowy. Wskazać należy, że cała nieruchomość od wielu lat znajduje się w wyłącznym posiadaniu wnioskodawcy. Wnioskodawca od 2018 r. preferował zniesienie współwłasności przez podział nieruchomości, miał zatem czas na zgromadzenie stosownych środków finansowych na dokonanie ewentualnej dopłaty. Tym niemniej podkreślić należy, że wnioskodawca, prowadząc działalność gospodarczą i nie mając nikogo na utrzymaniu, nie ujawnił w toku niniejszego postępowania, swojego stanu majątkowego, co pozwoliłoby ewentualnie rozważyć inny sposób podziału bądź terminu stosownej spłaty.</p> <p>Jak wskazano powyżej, łączna wartość nieruchomości wynosi 405000,00 zł, a zatem wartość udziałów we współwłasności nieruchomości przysługujących poszczególnym stronom wynosi po 202500,00 zł. Wartość nieruchomości przypadającej na rzecz wnioskodawcy w wyniku podziału wynosi 253000,00 zł, zaś na rzecz uczestników postępowania <span class="anon-block">A. R.</span> i <span class="anon-block">R. R.</span> – 152000,00 zł, przy uwzględnieniu, że zgodnie wnosili o przyznanie nieruchomości na ich rzecz na zasadach współwłasności w udziałach po ½ części. Różnica zatem w wartości, odpowiadająca wysokości należnej na rzecz następców prawnych <span class="anon-block">H. R.</span> dopłaty wynosi 50500,00 zł. Uczestnicy postępowania zgodnie wnosili o zasądzenie z tego tytułu kwoty 50000,00 zł na rzecz uczestniczki postępowania <span class="anon-block">M. R.</span>, co uzasadnia przyjęcie, że kwota powyższa ma charakter spłaty należnej na jej rzecz.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 623)">art. 623 <em> <!-- -->in fine</em> kpc</a>, różnice wartości wyrównuje się przez dopłaty pieniężne. W związku z powyższym zasądził stosowną spłatę od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki postępowania <span class="anon-block">M. R.</span> w wysokości zgodnej z żądaniem uczestników postępowania tj. 50000,00 zł, ustalając termin płatności tej należności na sześć miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności.</p> <p>Sąd miał bowiem na uwadze, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 212;art. 212 § 3)">art. 212 § 3 kc</a>, jeżeli ustalone zostały dopłaty lub spłaty, sąd oznaczy termin i sposób ich uiszczenia, wysokość i termin uiszczenia odsetek, a w razie potrzeby także sposób ich zabezpieczenia. W razie rozłożenia dopłat i spłat na raty terminy ich uiszczenia nie mogą łącznie przekraczać lat dziesięciu. Sąd oznaczył termin płatności spłaty mając na uwadze, zarówno możliwości kredytowe wnioskodawcy ( kredyt hipoteczny ), przy uwzględnieniu, że jest współwłaścicielem innej jeszcze nieruchomości, położonej w <span class="anon-block">C.</span>, na której zamieszkuje, jak też usprawiedliwiony interes uprawnionej do spłaty uczestniczki postępowania <span class="anon-block">M. R.</span>.</p> <p>O kosztach postępowania Sąd orzekł co do zasady stosunkowo je rozdzielając stosownie do wysokości przysługujących współwłaścicielom udziałów w przedmiocie postępowania na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 kpc</a>. Tytułem uzupełnienia kosztów postępowania poniesionych tymczasowo z sum budżetowych jest <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 83;art. 83 ust. 2)">art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> w zw. z art. 113 ust. 1 cyt. ustawy.</p> <p>Z tych względów Sąd zasądził od uczestników postępowania na rzecz wnioskodawcy po 167,00 zł tytułem zwrotu części opłaty sądowej od wniosku.</p> <p>Łączny koszt opinii biegłych sądowych oraz oględzin wynosi 16290,51 zł. Wnioskodawca powinien ponieść te koszty do kwoty 8145,26 zł, a przy uwzględnieniu wpłaconych przez niego zaliczek w wysokości 2557,76 zł – do kwoty 5587,50 zł, przy czym kwota 442,24 zł pozostaje do pobrania z uiszczonej i niewykorzystanej dotychczas zaliczki. Uczestnicy postępowania powinni uzupełnić koszty postępowania solidarnie do kwoty <span class="anon-block"> (...)</span>,25 każdy zł, co – przy uwzględnieniu uiszczonych przez nich zaliczek w kwocie 3557,75 zł – oznacza, że zobowiązani są do zapłaty kwoty 4587,50 zł. przy czym kwota 442,25 zł, pozostaje do pobrania z uiszczonej i niewykorzystanej dotychczas zaliczki. Każdy zatem z uczestników postępowania zobowiązany jest zatem do uzupełnienia kosztów postępowania w kwocie 1381,75 zł.</p> <p>W pozostałym zakresie Sąd pozostawił wnioskodawcę i uczestników postępowania przy poniesionych kosztach postępowania związanych z ich udziałem w sprawie.</p> </div>