Ppolska.starec← UrzadnikZaloguj

II Ca 1423/22

Sądy powszechne2023-11-28
Sygnatura
II Ca 1423/22
Data orzeczenia
2023-11-28
Rodzaj
DECISION

Sędziowie

Ryszard Małecki (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

Treść orzeczenia

<div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 28 listopada 2023 roku</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział II Cywilny Odwoławczy</em> </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->w składzie:</em> </strong> </p> <p>Przewodniczący: sędzia Ryszard Małecki</p> <p>Protokolant: p. o. stażysty Julia Starosta</p> <p>po rozpoznaniu na rozprawie</p> <p>w dniu 28 listopada 2023 roku w Poznaniu</p> <p>sprawy z wniosku: <span class="anon-block">M. L.</span> i <span class="anon-block">I. L.</span> </p> <p>przy udziale: Miasta <span class="anon-block">P.</span> </p> <p>o zasiedzenie nieruchomości</p> <p>na skutek apelacji wnioskodawców</p> <p>od postanowienia Sądu Rejonowego Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu</p> <p>z dnia 10 czerwca 2022 roku</p> <p>sygn. akt I Ns 280/20</p> <p>oraz na skutek zażalenia uczestnika</p> <p>na postanowienie o kosztach postępowania zawarte w punkcie 2. wyżej opisanego postanowienia</p> <p>postanawia:</p> <p>I.  <strong> <!-- -->oddalić apelację</strong>;</p> <p>II.  <strong> <!-- -->zasądzić od wnioskodawców na rzecz uczestnika kwotę 900 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu apelacyjnym z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego postanowienia o kosztach do dnia zapłaty;</strong> </p> <p>III.  <strong> <!-- -->zmienić zaskarżone postanowienie o kosztach postępowania zawarte w punkcie 2. zaskarżonego postanowienia w ten sposób, że kosztami postępowania obciążyć wnioskodawców i w związku z tym:</strong> </p> <p>a.  <strong> <!-- -->zasądzić od wnioskodawców na rzecz uczestnika kwotę 1.800 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas po upływie tygodnia od dnia ogłoszenia niniejszego postanowienia do dnia zapłaty,</strong> </p> <p>b.  <strong> <!-- -->nakazać ściągnąć od wnioskodawców na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu 6.980,91 zł stanowiącą nieuiszczone koszty sądowe;</strong> </p> <p>IV.  <strong> <!-- -->zasądzić od wnioskodawców na rzecz uczestnika kwotę 490 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas po upływie tygodnia od dnia ogłoszenia niniejszego postanowienia do dnia zapłaty.</strong> </p> <p>Ryszard Małecki</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 czerwca 2022 r. Sąd Rejonowy Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu postanowił oddalił wniosek i kosztami postępowania obciążył wnioskodawców i uczestnika postępowania w zakresie dotychczas przez nich poniesionym, a kosztami opinii biegłego obciążył wnioskodawców i z tego tytułu nakazał ściągnąć od wnioskodawców na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu kwotę 6.980,91 złotych tytułem reszty kosztów biegłego.</p> <p>Postanowienie zostało zaskarżone apelacją przez wnioskodawców w całości. Wnioskodawcy zarzucili Sądowi Rejonowemu:</p> <p>1.  naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 §2 k.p.c.</a> poprzez przekroczenie przez Sąd I instancji granicy swobodnej oceny dowodów, do którego doszło w wyniku sprzecznej z regułami logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego oceny dowodów polegającej na przyjęciu za nieprzekonujące twierdzenia świadka <span class="anon-block">D. B.</span> oraz wnioskodawców w zakresie w jakim wskazywali, iż małżonkowie <span class="anon-block">H.</span> ogrodzili nieruchomość wraz z działkami będącymi przedmiotem zasiedzenia, podczas gdy małżonkowie <span class="anon-block">H.</span> nie pamiętali szczegółowo okoliczności dotyczących ogrodzenia z uwagi na długi upływ czasu, natomiast zeznania wnioskodawców oraz świadka <span class="anon-block">D. B.</span> były spójne oraz logiczne, wnioskodawcy w zakresie przedmiotowych okoliczności posiadali wiedzę z uwagi na fakt, iż istotne było dla nich w jakim stanie nieruchomość nabywają, natomiast świadek <span class="anon-block">D. B.</span> posiadał wiedzę w zakresie przedmiotowych okoliczności z uwagi na fakt, iż budowę rozpoczął w podobnym czasie co małżonkowie <span class="anon-block">H.</span>;</p> <p>2.  naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 §2 k.p.c.</a> poprzez przekroczenie przez Sąd I instancji granicy swobodnej oceny dowodów, do którego doszło w wyniku sprzecznej z regułami logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego oceny dowodów polegającej na przyjęciu, że na zdjęciu lotniczym z lipca 1989 r. (k. 97) widać wybudowany w całości dom, natomiast brak widocznego opłotowania działek, podczas gdy z ww. zdjęcia lotniczego nie sposób ustalić jakoby żadnego ogrodzenia na nieruchomości przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> w tamtym czasie nie było, ze zdjęcia lotniczego z lipca 1989 r. ustalić jednak można, że w rogu <span class="anon-block">działki (...)</span> i działek będących przedmiotem zasiedzenia znajduje się obiekt (najprawdopodobniej rodzaj blaszanego domku/garażu), co potwierdza korzystanie już przez małżonków <span class="anon-block">H.</span> z działek będących przedmiotem zasiedzenia;</p> <p>3.  naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 §2 k.p.c.</a> poprzez przekroczenie przez Sąd I instancji granicy swobodnej oceny dowodów, do którego doszło w wyniku sprzecznej z regułami logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego oceny dowodów polegającej na przyjęciu, że małżonkowie <span class="anon-block">H.</span> nie władali działkami będącymi przedmiotem zasiedzenia jak właściciele, podczas gdy świadek <span class="anon-block">Z. H.</span> zeznał: „Nie wiedziałem, że częśćnieruchomości należy do Miasta”, świadek <span class="anon-block">M. H.</span> zeznała: „Przed domem było miejsce na założenie ogródka (...) Z prawej strony biegła ulica. Było tam miejsce na ogródek. Miejsca na ogródek było szeroko na około 3-4 metry.”, „Wzdłuż domu była jeszcze część ogródka. Ogródek był też przed i za domem. W tamtym czasie mieliśmy samochód. Przyjeżdżaliśmy na budowę samochodem. Samochód mieścił się z boku domu, był to duży <span class="anon-block">F. (...)</span>. W tyle działki była jakaś siatka.”, co udowadnia fakt, iż małżonkowie <span class="anon-block">H.</span> władali działkami jak właściciele, albowiem dokonali ogrodzenia działek, korzystali z ww. działek oraz manifestowali na zewnątrz, iż jest to teren przeznaczony na ich ogródek, którym gospodarują i z którego korzystają;</p> <p>4.  w konsekwencji powyższego, naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 336)">art. 336 k.c.</a> poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie przez Sąd I instancji, iż małżonkowie <span class="anon-block">H.</span> nie byli samoistnymi posiadaczami działek będących przedmiotem zasiedzenia, podczas gdy dokonali ogrodzenia działek, korzystali z ww. działek oraz manifestowali na zewnątrz, iż jest to teren przeznaczony na ich ogródek, którym gospodarują i z którego korzystają, co bezsprzecznie wypełnia przesłanki samoistnego posiadania od daty 21 grudnia 1984 r.;</p> <p>5.  naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 §2 k.p.c.</a> poprzez przekroczenie przez Sąd I instancji granicy swobodnej oceny dowodów, do którego doszło w wyniku sprzecznej z regułami logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego oceny dowodów polegającej na przyjęciu, że wnioskodawcy nie manifestowali aktów władztwa charakterystycznych dla samoistnych posiadaczy w zakresie działek będących przedmiotem zasiedzenia, podczas gdy jak ustalił sam Sąd l instancji po zakupie nieruchomości wnioskodawcy zagospodarowali cały teren zajmowanej przez siebie działki, w tym dokonali nasadzeń pomiędzy budynkiem a płotem oraz posadowili na <span class="anon-block">działkach nr (...)</span> budynek gospodarczy;</p> <p>6.  w konsekwencji powyższego, naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 336)">art. 336 k.c.</a> poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie przez Sąd I instancji, iż wnioskodawcy nie byli samoistnymi posiadaczami działek będących przedmiotem zasiedzenia, podczas gdy dokonali ogrodzenia działek, zagospodarowali cały teren, w tym dokonali nasadzeń pomiędzy budynkiem a płotem oraz posadowili na <span class="anon-block">działkach nr (...)</span> budynek gospodarczy, co bezsprzecznie wypełnia przesłanki samoistnego posiadania od daty nabycia nieruchomości;</p> <p>7.  naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 §2 k.p.c.</a> poprzez przekroczenie przez Sąd l instancji granicy swobodnej oceny dowodów, do którego doszło w wyniku sprzecznej z regułami logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego oceny dowodów polegającej na przyjęciu, że wnioskodawcy poprzez zapłatę środków pieniężnych na rzecz uczestnika postępowania oraz złożenie wniosku o najem przyznali, iż nie władają działkami jak właściciele, podczas gdy wnioskodawcy w dalszym ciągu władali działkami jak właściciele, w tym korzystali z ogrodu oraz garażu, a nadto nie mieli rozeznania czego konkretnie wezwanie do zapłaty na rzecz uczestnika postępowania dotyczy;</p> <p>8.  w konsekwencji powyższego, naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 123)">art. 123 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 175)">art. 175 k.c.</a> poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez Sąd I instancji, iż zapłata przez wnioskodawców środków pieniężnych na rzecz uczestnika postępowania oraz złożenie wniosku o najem stanowią przerwanie biegu zasiedzenia, a nadto potwierdzają, iż wnioskodawcy nie władali działkami jak właściciele, podczas gdy przerwanie biegu zasiedzenia może nastąpić wyłącznie przez wytoczenie powództwa przez uczestnika postępowania bądź uznanie roszczenia przez wnioskodawców, co w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie nastąpiło, bowiem pomimo, iż wnioskodawcy dokonali zapłaty na rzecz uczestnika postępowania w dalszym ciągu władali działkami jak właściciele, a uczestnik postępowania nie wytoczył powództwa przeciwko wnioskodawcom do 2014 roku.</p> <p>W oparciu o powyższe zarzuty wnioskodawcy wnieśli o:</p> <p>1.  zmianę zaskarżonego postanowienia w pkt. 1 poprzez stwierdzenie, iż wnioskodawcy w dniu 21 grudnia 2014 r. nabyli przez zasiedzenie do majątku objętego wspólnością ustawową małżeńską prawo własności nieruchomości gruntowych, dla których Sąd Rejonowy Poznań - Stare Miasto w Poznaniu,<span class="anon-block">(...)</span> prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczysta KW nr (...)</span>, położone w <span class="anon-block">P.</span>, przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span>, oznaczone w ewidencji gruntów: obręb <span class="anon-block">Ł.</span>, ark. <span class="anon-block">(...)</span>, dz. <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>, o łącznej powierzchni 165 m2, niewydzielonych geodezyjnie;</p> <p>2.  zasądzenie od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawców kosztów postępowania I i II instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych.</p> <p>W odpowiedzi na apelację uczestnik wniósł o jej oddalenie i obciążenie wnioskodawców kosztami postępowania apelacyjnego.</p> <p>Uczestnik nie zgodził się z rozstrzygnięciem o kosztach postępowania zawartym w punkcie 2. postanowienia i zaskarżył je w zakresie obciążenia uczestnika kosztami postępowania w zakresie dotychczas przez nie poniesionych.</p> <p>Zaskarżonemu postanowieniu uczestnik zarzucił:</p> <p>1.  naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a> poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy w niniejszej sprawie Sąd I instancji, ustalając zasady ponoszenia kosztów postępowania, powinien zastosować <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 3)">art. 520 §3 k.p.c.</a> z uwagi na oczywistą sprzeczność interesów wnioskodawców i Miasta <span class="anon-block">P.</span>, a także z uwagi na oddalenie wniosku o stwierdzenie zasiedzenia,  </p> <p>2.  naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 327(1);art. 327(1) § 1;art. 327(1) § 1 pkt. 2)">art. 327<sup> <!-- -->1</sup>§1 pkt. 2 k.p.c.</a> poprzez niedostateczne wyjaśnienie motywów powołanej podstawy prawnej tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 §1 k.p.c.</a>, albowiem Sąd ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że wskazany przepis stanowi, że każdy uczestnik postępowania obowiązany jest ponieść koszty związane ze swoim udziałem w sprawie bez odniesienia się do rozstrzyganej sprawy.</p> <p>Zważywszy na powyższe zarzuty uczestnik wniósł o:</p> <p>1.  zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zasądzenie od wnioskodawców na rzecz Miasta <span class="anon-block">P.</span> zwrotu kosztów postępowania przed Sądem I instancji według norm przepisanych,</p> <p>2.  zasądzenie od wnioskodawców na rzecz Miasta <span class="anon-block">P.</span> zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych.</p> <p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</span> </strong> </p> <p>Apelacja wnioskodawców była bezzasadna, lecz z innych przyczyn niż wskazane przez Sąd I instancji.</p> <p>Sąd Okręgowy akceptuje ocenę dowodów dokonaną przez Sąd Rejonowy, uznając ją za mieszczącą się w granicach swobody przyznanej Sądowi przez ustawodawcę w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 kpc</a>. W szczególności, Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił w oparciu o zeznania świadków <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">Z. H.</span>, że nie stawiali oni trwałego ogrodzenia wzdłuż granicy działki, ogrodzenie takie w miejsce prowizorycznego ogrodzenia postawionego przez świadków <span class="anon-block">H.</span>, posadowili na gruncie dopiero wnioskodawcy – ocena ta jest zgodna z obrazem nieruchomości wynikającym ze zdjęć lotniczych.</p> <p>Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne Sądu I instancji z tym zastrzeżeniem, że w oparciu o wyjaśnienia biegłego złożone na etapie postępowania apelacyjnego przyjmuje, iż część budynku posadowionego na <span class="anon-block">działce nr (...)</span> jest posadowiona na <span class="anon-block">działce nr (...)</span>, co wynika również rysunku poglądowego na k. 178.</p> <p>Sąd Okręgowy, inaczej jednak niż Sąd Rejonowy ocenia, że manifestacja woli posiadania gruntu z wyłączeniem innych osób, w tym właściciela gruntu może zostać zamanifestowana w jakikolwiek czytelny dla otoczenia sposób – nie musi to być ogrodzenie mające postać trwałą. W tym wypadku Sąd Okręgowy uznaje, że wola posiadania gruntu z wyłączeniem innych osób, w tym tabularnego właściciela została zamanifestowana już przez małżonków <span class="anon-block">H.</span> poprzez wbicie kołków i połączenie ich linką – był to widoczny, choć prowizoryczny znak wyłączenia innych osób z grona uprawnionych do posiadania gruntu i korzystania z niego.</p> <p>Sąd Okręgowy przyjmuje zatem, że małżonkowie <span class="anon-block">H.</span> i wnioskodawcy posiadali z wyłączeniem innych osób i manifestowali wolę takiego posiadania w zakresie <span class="anon-block">działki gruntu nr (...)</span>. W zakresie pozostałych działek gruntu objętych wnioskiem wnioskodawcy nie wykazali, by manifestowali swój zamiar posiadania z wyłączeniem innych osób przez dostateczny okres czasu.</p> <p>Dodatkowo Sąd Okręgowy zaznacza, że bez znaczenia dla kwestii samoistności posiadania jest fakt zapłaty przez posiadacza właścicielowi wynagrodzenia za bezumowne posiadanie rzeczy – obowiązek taki wynika z przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 224)">art. 224 i nast. kc.</a> i nie pozbawia posiadacza przymiotu posiadacza samoistnego, przeciwnie jest wynikiem posiadania takiego statusu.</p> <p>Również sam fakt, iż posiadacz nieruchomości deklaruje wolę legalizacji swojego posiadania poprzez wole nabycia rzeczy nie pozbawia go samoistnego charakteru posiadania. Jako determinującej charakter posiadania Sąd Okręgowy nie traktuje także okoliczności, że wnioskodawcy złożyli wniosek o oddanie gruntu w najem – Sąd traktuje to również jako przejaw dążenia do uregulowania kwestii posiadania w ramach deklaracji dobrej woli rozwiązania sporu.</p> <p>Decydujące dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było ustalenie charakteru posiadania spornych gruntów w kontekście faktu, że wnioskodawcy i ich poprzednicy byli użytkownikami wieczystymi gruntów, przy okazji korzystania z których doszło do zawładnięcia gruntami cudzymi.</p> <p>Nie budziło wątpliwości Sądu Okręgowego, że użytkownik wieczysty gruntu sąsiadującego z gruntem zasiadywanym może nabyć prawo własności gruntu zasiadywanego, o ile posiadaniu towarzyszy <em> <!-- -->animus rem sibi habendi</em>, a zatem gdy będąc użytkownikiem wieczystym gruntu, włada gruntem sąsiednim nie jak użytkownik wieczysty, lecz jak właściciel przy pełnej świadomości władania właścicielskiego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 2015 r., I CSK 921/14, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 2015 r., IV CSK 85/15, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 2022 r., II CSKP 418/22).</p> <p>Jeżeli posiadacz gruntu włada gruntem sąsiednim w takim sam sposób jak gruntem, do którego przysługuje mu tytuł prawny (traktuje oba grunty w sposób nie do odróżnienia) należy domniemywać, że w odniesieniu do obu gruntów towarzyszy mu ten sam <em> <!-- -->animus</em>. W sytuacji gdy posiadacz gruntu, do którego przysługuje mu użytkowanie wieczyste włada gruntem sąsiednim stanowiącym cudzą własność, należy obalić wspomniane domniemanie i wykazać, że posiadania gruntu sąsiedniego nie miało miejsca w ramach <em> <!-- -->animus</em> właściwego dla użytkowania wieczystego, lecz było posiadaniem właścicielskim.</p> <p>Małżonkowie <span class="anon-block">H.</span> byli użytkownikami wieczystymi gruntu i jak wynika z zeznań <span class="anon-block">Z. H.</span>, potwierdzonych przez jego żonę, nie mieli świadomości, że część gruntu objęta przez nich w posiadanie wyłączne nie stanowi ich własności (k. 157v). Sąd Okręgowy nie miał podstaw, by odmówić tym zeznaniom wiarygodności, a właśnie wiedza poprzedników wnioskodawców o tym, czy władają gruntami cudzymi oraz świadomość, że grunty te stanowią przedmiot cudzej własności (a nie są oddane w użytkowanie wieczyste, jak grunt posiadany przez nich na podstawie umowy) były decydujące dla ustalenia, czy przypisać im można wolę posiadania właścicielskiego. Deklaracja małżonków <span class="anon-block">H.</span> jako poprzedników wnioskodawców, że nie mieli świadomości posiadania gruntu cudzego oznacza, że w ich przypadku nie można opierać się na domniemaniu posiadania samoistnego – posiadali oni grunt w ramach <em> <!-- -->animus</em> użytkownika wieczystego, nie rozróżniali bowiem charakteru posiadania w odniesieniu do części nabytej w użytkowanie wieczyste oraz w odniesieniu do części posiadanej bez tytułu prawnego.</p> <p>Nie sposób więc przypisać małżonkom <span class="anon-block">H.</span> zamiaru posiadania dla siebie jak właściciele działek gruntu należących do Skarbu Państwa (obecnie do Miasta <span class="anon-block">P.</span>). W konsekwencji nie można ich uznać za posiadaczy samoistnych, a tym samym wnioskodawcy nie mogą doliczyć do okresu swojego posiadania posiadania wykonywanego przez małżonków <span class="anon-block">H.</span>. por. orzeczenia Sądu Najwyższego: uchwałę składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego - zasada prawna – z dnia 11 grudnia 1975 r., III CZP 63/75, uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 23 lipca 2008 r., III CZP 68/08, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2010 r., I CSK 582/09).</p> <p>Trudno obecnie z perspektywy czasu ocenić, jaki zamiar posiadania przysługiwał wnioskodawcom od chwili nabycia użytkowania wieczystego <span class="anon-block">działki nr (...)</span> od małżonków <span class="anon-block">H.</span>, tj. czy odróżniali oni posiadanie wykonywane w stosunku do <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, co do której byli użytkownikami wieczystymi od posiadania wykonywanego wobec <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, którą w ślad za małżonkami <span class="anon-block">H.</span> władali bez tytułu prawnego i od kiedy mieli świadomość, że ich władanie co do <span class="anon-block">działki nr (...)</span> nie ma tytułu prawnego. Przyjmując jednak za twierdzeniami wnioskodawców, że było tak od początku przejęcia przez nich posiadania gruntu od małżonków <span class="anon-block">H.</span>, tj. od dnia zawarcia umowy sprzedaży (29 listopada 1991 r.), wnioskodawcy nie mogli nabyć własności przedmiotowych nieruchomości z uwagi na brak upływu terminu wymaganego do nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenia przy objęciu posiadania w złej wierze. Licząc termin 30-letni od dnia 29 listopada 1991 r., termin zasiedzenia upływałby 29 listopada 2021 r., jednak bieg terminu został przerwany złożeniem przez właściciela Miasto <span class="anon-block">P.</span> w dniu 26 marca 2021 r. wniosku o zawezwanie do próby ugodowej w sprawie o wydanie nieruchomości objętych wnioskiem.</p> <p>W tym stanie rzeczy należało oddalić apelację na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a>. w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 kpc</a>.</p> <p>Koszty postępowania apelacyjnego obciążały wnioskodawców na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 3)">art. 520 § 3 kpc</a>. – interesy wnioskodawców i uczestnika były sprzeczne, wniosek został oddalony. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika uczestnika została ustalona przy wartości przedmiotu zaskarżenia 16.500 zł na podstawie § 5 pkt 1 w zw. z § 2 pkt 5 i § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.</p> <p>Zażalenie uczestnika zasługiwało na uwzględnienie. Podstawę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania winien stanowić przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 3)">art. 520 § 3 kpc</a>.- jak wspomniano wyżej, interesy wnioskodawców i uczestnika były sprzeczne, a wniosek został oddalony. Brak było zarazem podstaw do odstąpienia od zasady odpowiedzialności za wynik sprawy, postępowanie zostało zainicjowane w interesie wnioskodawców, do wykazania ich twierdzeń zmierzał także dowód z opinii biegłego, z kolei uczestnikowi nie można przypisać żadnego nagannego zachowania i zaniedbań w dbałości o własne interesy, zwłaszcza w kontekście faktu, że wnioskodawcy na pewnym etapie posiadania deklarowali wobec uczestnika wole legalizacji posiadania i to nawet w formie zawarcia umowy najmu, co mogło sugerować, że nie będą zmierzali do zasiedzenia nieruchomości</p> <p>Zaskarżone postanowienie podlegało zatem zmianie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 kpc</a>. w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 3)">art. 397 § 3 kpc</a>. i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 kpc</a>.</p> <p>Koszty postępowania zażaleniowego obciążały wnioskodawców w oparciu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 3)">art. 520 § 3 kpc</a>. Na koszty uczestnika złożyła się opłata w kwocie 40 zł i wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 450 zł ustalone na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520 § 5;art. 520 § 5 pkt. 1)">§ 5 pkt 1</a> w zw. z § 2 pkt 5 i § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.</p> <p>Ryszard Małecki</p> </div>