II AKa 395/10

<p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Sygn. akt : II AKa 395/10</span> </strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 9 grudnia 2010 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Katowicach w II Wydziale Karnym w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="172"/> <col width="539"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący</p> </td> <td> <p>SSA Małgorzata Niementowska</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie</p> </td> <td> <p>SSA Waldemar Szmidt</p> <p>SSA Mirosław Ziaja (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>Agnieszka Przewoźnik</p> </td> </tr> </table> <p>przy udziale Prokuratora Prok. Apel. Andrzeja Jużkowa</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2010 r. sprawy</p> <p>skazanego <strong> <!-- --> <span class="anon-block">M. N.</span> - <span class="anon-block">P.</span> </strong> s. <span class="anon-block">L.</span> i <span class="anon-block">M.</span>, <span class="anon-block">ur. (...)</span> w <span class="anon-block">R.</span> </p> <p>- w przedmiocie wydania wyroku łącznego -</p> <p>na skutek apelacji prokuratora i obrońcy</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 28 lipca 2010 r.</p> <p>sygn. akt. II K 27/10</p> <p>1.  na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 575;art. 575 § 1)">art. 575§1 kpk</a> a contrario w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439;art. 439 § 1;art. 439 § 1 pkt. 8)">art. 439§1 pkt 8 kpk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 17;art. 17 § 1;art. 17 § 1 pkt. 7)">art. 17§1 pkt 7 kpk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 2)">art. 437§2 kpk</a> uchyla zaskarżony wyrok i umarza postępowanie,</p> <p>2.  zasądza od Skarbu Państwa (Sąd Okręgowy w Częstochowie) na rzecz <br/>adw. <span class="anon-block">J. S.</span> - Kancelaria Adwokacka w <span class="anon-block">C.</span> kwotę 146,40 (sto czterdzieści sześć 40/100) zł w tym 22 % VAT tytułem nieopłaconych kosztów obrony z urzędu udzielonej skazanemu w postępowaniu odwoławczym,</p> <p>3.  kosztami sądowymi postępowania odwoławczego, obciąża Skarb Państwa.</p> <p>Sygn. akt II AKa 395/10</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem łącznym z dnia 28 lipca 2010 roku Sąd Okręgowy w Częstochowie połączył skazanemu <span class="anon-block">M. N.</span>-<span class="anon-block">P.</span>kary pozbawienia wolności oraz kary grzywny orzeczone wyrokiem Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">Z.</span>, sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>oraz wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w <span class="anon-block">C.</span>sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>w punktach I i II za przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19320600571" title="Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 11 lipca 1932 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1932 r. Nr 60, poz. 571 (art. 148;art. 148 § 1)">art. 148 § 1 d.k.k.</a> w zw. <br/>z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19320600571" title="Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 11 lipca 1932 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1932 r. Nr 60, poz. 571 (art. 210;art. 210 § 2)">art. 210 § 2 d.k.k.</a> przy zastosowaniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19320600571" title="Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 11 lipca 1932 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1932 r. Nr 60, poz. 571 (art. 10;art. 10 § 2)">art. 10 § 2 d.k.k.</a> i orzekł karę łączną <br/>w wymiarze 25 lat pozbawienia wolności i karę łączną grzywny w wymiarze <br/>100 złotych. Nadto w punkcie 2 opisywanego wyroku sąd połączył skazanemu kary pozbawienia wolności oraz kary grzywny orzeczone wyrokiem Sądu Rejonowego <br/>w <span class="anon-block">C.</span>, sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>oraz Sądu Wojewódzkiego w <span class="anon-block">C.</span>, sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19320600571" title="Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 11 lipca 1932 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1932 r. Nr 60, poz. 571 (art. 208 pkt. 3)">punkcie III</a> za czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19320600571" title="Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 11 lipca 1932 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1932 r. Nr 60, poz. 571 (art. 208)">art. 208 d.k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19320600571" title="Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 11 lipca 1932 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1932 r. Nr 60, poz. 571 (art. 60;art. 60 § 1)">art. 60 § 1 d.k.k.</a> <br/>i orzekł karę łączną pozbawienia wolności w wymiarze 4 lat oraz karę łączną grzywny w wymiarze 100 złotych.</p> <p>Opisywanym wyrokiem sąd stwierdził również, że wyroki podlegające połączeniu ulegają osobnemu wykonaniu w zakresie nie objętym wyrokiem łącznym oraz że utracił moc wyrok łączny Sądu Wojewódzkiego w Częstochowie z dnia <br/>24 sierpnia 1992 roku, sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>. W części dotyczącej objęcia wyrokiem łącznym kar wymierzonych skazanemu wyrokami Sądu Wojewódzkiego <br/>w <span class="anon-block">C.</span>z dnia 13 listopada 1990 roku, sygn. akt<span class="anon-block">(...)</span>i Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">R.</span>z dnia 11 lipca 1994 roku, sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>sąd postępowanie umorzył.</p> <p>Apelację od powyższego wyroku wywiódł obrońca skazanego, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego oraz obrazę przepisów postępowania, mogącą mieć wpływ na treść orzeczenia:</p> <p>1.  wadliwą interpretację przez sąd treści i celu wniosku skazanego z dnia 15 lutego 2010 roku, tj. naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 118;art. 366;art. 366 § 1)">art. 118 i 366 § 1 k.p.k.</a> – także w wyniku wadliwej decyzji o zaniechaniu sprowadzenia skazanego na rozprawę celem jednoznacznego ustalenia treści wniosku, a także nieprawidłowego zawiadomienia skazanego o rozprawie i przez to przyjęcie, że skazany złożył wniosek o wydanie wyroku łącznego pomimo braku jednoznacznych ku <br/>temu podstaw. Ponadto nieprawidłowe zawiadomienie skazanego o rozprawie (brak takiego zawiadomienia) uniemożliwiło skazanemu złożenie wniosku <br/>o doprowadzenie na rozprawę, ocenę przez sąd takiego żądania i pozbawiło <br/>go prawa do obrony, w tym do składania oświadczeń i wyjaśnień (naruszenie <br/> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 42)">art. 42 konstytucji</a>);</p> <p>2.  rozpoznanie sprawy przez sąd w niewłaściwym składzie, tj. naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 28;art. 28 § 4)">art. 28 § 4</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 574)">art. 574 k.p.k.</a>;</p> <p>3.  orzeczenie kary łącznej (wydanie wyroku łącznego) pomimo braku ku temu warunków, tj. naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 572)">art. 572 k.p.k.</a>, w szczególności z następujących powodów:</p> <p>a)  w sprawie zachodziła powaga rzeczy osądzonej, doszło zatem do naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439;art. 439 § 1;art. 439 § 1 pkt. 8;art. 17;art. 17 ust. 1;art. 17 ust. 1 pkt. 7)">art. 439 § 1 pkt 8 i art. 17 ust. 1 pkt 7 k.p.k.</a>, zwłaszcza z uwagi na fakt, że ostatnio orzekający w sprawie o wydanie wyroku łącznego Sąd Okręgowy w<span class="anon-block">C.</span> w sprawie <span class="anon-block">(...)</span>dysponował zarówno możliwością, jak i powinnością dostępu do akt wszystkich spraw dotyczących skazanego. Stan faktyczny od czasu orzekania przez Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">C.</span>w sprawie <span class="anon-block">(...)</span>nie uległ zatem zmianie, a jeśli już to wyłącznie na korzyść skazanego – gdyż doszło do zlikwidowania akt w sądzie w <span class="anon-block">Z.</span>, które to akta, a już z całą pewnością oryginał wyroku, są niezbędne do przyjęcia, że wyrok tego sądu z dnia 5 sierpnia 1985 roku, sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>miałby wyznaczać pierwszą sekwencję skazań;</p> <p>b)  Sąd Okręgowy orzekł karę łączną w wyroku łącznym mimo braku dysponowanie i bez zapoznania się z oryginałem akt sprawy Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">Z.</span> <span class="anon-block">(...)</span>, w tym zwłaszcza bez zapoznania się z oryginałem wyroku w tej sprawie, doszło zatem do naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 366;art. 366 § 1)">art. 366 § 1 k.p.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 5;art. 5 § 2)">art. 5 § 2 k.p.k.</a>;</p> <p>c)  nastąpiło przedawnienie karalności za przestępstwa w sprawach: SR <br/>w <span class="anon-block">Z.</span>, <span class="anon-block">(...)</span>, SR w <span class="anon-block">C.</span>, <span class="anon-block">(...)</span>, SW</p> <p>d)  w <span class="anon-block">C.</span> <span class="anon-block">(...)</span>(w punkcie III) oraz SR w <span class="anon-block">R.</span> <span class="anon-block">(...)</span>– więc czyny te nie mogły być brane pod uwagę przy orzekaniu kary łącznej, natomiast czyny z wyroków <span class="anon-block">(...)</span>i <span class="anon-block">(...)</span>objęto już wyrokiem łącznym SW w <span class="anon-block">C.</span> <span class="anon-block">(...)</span>(w tym także przedawniony już obecnie czyn z punktu III wyroku <span class="anon-block">(...)</span>), a więc <br/>w tym zakresie zachodziła powaga rzeczy osądzonej.</p> <p>2.  orzeczenie nowej kary łącznej (wydanie nowego wyroku łącznego) pomimo braku potrzeby orzekania nowej kary łącznej (wydawania nowego wyroku łącznego), tj. naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 575;art. 575 § 1)">art. 575 § 1 k.p.k.</a>;</p> <p>3.  sąd dokonał wadliwego zaliczenia odbytych przez skazanego kar pozbawienia wolności na poczet kar wymienionych w wyroku łącznym.</p> <p>Stawiając tak opisane zarzuty obrońca skazanego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i umorzenie postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości <br/>i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.</p> <p>Apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie złożył również prokurator zaskarżając orzeczenie w całości na korzyść skazanego i zarzucając mu obrazę przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 17;art. 17 § 1;art. 17 § 1 pkt. 7)">art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 575)">art. 575 k.p.k.</a>, polegającą na niezasadnym wydaniu wyroku łącznego obejmującego wyroki objęte wcześniejszym prawomocnym wyrokiem łącznym Sądu Wojewódzkiego w <span class="anon-block">C.</span> z dnia <br/>24 sierpnia 1992 roku, sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>, w następstwie bezpodstawnego uznania, że w sprawie zachodzi potrzeba wydania nowego wyroku łącznego. Stawiając tak opisany zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku łącznego <br/>i umorzenie postępowania, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 17;art. 17 § 1;art. 17 § 1 pkt. 7)">art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.</a> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje</strong> </p> <p>Rację ma zarówno prokurator, jak i obrońca skazanego, w zakresie, w jakim zarzucają, iż zaskarżony wyrok obciążony jest uchybieniem o charakterze bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439;art. 439 § 1;art. 439 § 1 pkt. 8)">art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.</a>, aczkolwiek nie można podzielić wszystkich przytoczonych przez skarżących, na poparcie swych twierdzeń, argumentów. Słusznie obrońca skazanego zarzuca również sądowi, iż dopuścił się naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 575;art. 575 § 1)">art. 575 § 1 k.p.k.</a> </p> <p>Uzasadniając zaskarżone rozstrzygnięcie sąd I instancji wskazał, że pomimo, iż wobec skazanego był już wydany wyrok łączny, to w niniejszej sprawie nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej, albowiem Sąd Wojewódzki w<span class="anon-block">C.</span>w sprawie <br/> <span class="anon-block">(...)</span>oraz Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">C.</span>w sprawie <span class="anon-block">(...)</span>, badając sytuację skazanego i ustalając wyroki podlegające łączeniu, prowadziły postępowanie jedynie odnośnie wyroków jednostkowych wskazanych we wnioskach składanych przez <span class="anon-block">M. N.</span>– <span class="anon-block">P.</span>. Tym samym sąd a quo uznał, choć wprost tego nie wypowiedział, że w niniejszej sprawie spełnione zostały warunki do zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 575;art. 575 § 1)">art. 575 § 1 k.p.k.</a> </p> <p>Przekonanie to nie jest słuszne. Tutejszy sąd stoi na stanowisku, które <br/>w ostatnim czasie zaprezentował w niepublikowanym wyroku z dnia 28 października 2010 roku, a które nawiązuje do poglądów wyrażonych w doktrynie w dostępnych komentarzach do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 ()">kodeksu postępowania karnego</a> (por. chociażby L. Paprzycki, <br/>T. Grzegorczyk), mianowicie, iż <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 575;art. 575 § 1)">art. 575 § 1 k.p.k.</a> dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy po wydaniu wyroku łącznego zapadnie kolejny wyrok obejmujący karę, która podlega połączeniu w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 85)">art. 85 k.k.</a> W przedmiotowej sprawie z taką sytuacją nie mamy do czynienia, albowiem wyrok Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">Z.</span>z dnia 5 sierpnia 1985 roku, sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>istniał tak w chwili wydawania wyroku przez Sąd Okręgowy w<span class="anon-block">C.</span>z dnia 28 grudnia 2005 roku, w sprawie <span class="anon-block">(...)</span>, jak <br/>i w dniu wydawania wyroku łącznego przez Sąd Wojewódzki w <span class="anon-block">C.</span>z dnia 24 sierpnia 1992 roku, w sprawie <span class="anon-block">(...)</span>. Co więcej Sąd Okręgowy <br/>w <span class="anon-block">C.</span>w sprawie <span class="anon-block">(...)</span>dysponował kartą karną skazanego (k. 26 tychże akt), a zatem był w posiadaniu informacji, że wobec <span class="anon-block">M. N.</span>– <span class="anon-block">P.</span>, oprócz wskazanych w jego wniosku wyroków zapadł również wyrok Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">Z.</span>. Skoro tak, to w chwili obecnej nie można naprawiać błędów popełnionych przez sądy, które mając obowiązek z urzędu uzyskać dane o wszystkich wyrokach zapadłych wobec skazanego i zbadać, czy zachodzą przesłanki do ich połączenia, tego nie uczyniły. Jak słusznie zauważył Sąd Apelacyjny w Lublinie wydanie kolejnego wyroku łącznego nigdy nie może służyć <em> <!-- -->„naprawieniu”</em> sytuacji prawnej. Wyrokowi łącznemu bezspornie przysługuje cecha prawomocności. Traci on moc tylko wtedy, gdy ujawni się potrzeba wydania kolejnego wyroku łącznego, a więc gdy ujawni się skazanie, które podlega połączeniu z karami już objętymi wyrokiem łącznym – z chwilą wydania nowego wyroku łącznego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 575;art. 575 § 1)">art. 575 § 1 k.p.k.</a> ), albo w razie uchylenia lub zmiany jednego z wyroków, z których kary wyrokiem łącznym zostały objęte <em> <!-- -->(vide wyrok Sądu Apelacyjnego <br/>w Lublinie z dnia 11 maja 2009 roku, sygn. akt II AKa 58/09).</em> </p> <p>Podsumowując, należało stwierdzić, iż w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 575;art. 575 § 1)">art. 575 § 1 k.p.k.</a>, rodzące potrzebę wydania nowego wyroku łącznego, a tym samym rozwiązania węzła kary łącznej, orzeczonej wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w <span class="anon-block">C.</span>z dnia 24 sierpnia 1992 roku, sygn. akt <br/> <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>W pozostałym zakresie – to jest odnośnie wyroków Sądu Wojewódzkiego <br/>w <span class="anon-block">C.</span>z dnia 13 listopada 1990 roku, sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>i z dnia <br/>20 grudnia 1991 roku, sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>, Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">R.</span>z dnia <br/>11 lipca 1994 roku, sygn. akt<span class="anon-block">(...)</span>oraz Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">C.</span> <br/>z dnia 22 września 1987 roku, sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>, postępowanie jest natomiast dotknięte powagą rzeczy osądzonej, gdyż pierwsze dwa były przedmiotem badania przez Sąd Wojewódzki w <span class="anon-block">C.</span>w sprawie <span class="anon-block">(...)</span>natomiast co do wszystkich wypowiedział się Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">C.</span>w sprawie <span class="anon-block">(...)</span>uznając, że nie ma podstaw do ich połączenia i umarzając postępowanie.</p> <p>Prawomocne zakończenie postępowania o wydanie wyroku łącznego obejmującego kary orzeczone prawomocnymi wyrokami stanowi - przy braku podstaw do zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 575)">art. 575 k.p.k.</a> - negatywną przesłankę procesową w postaci stanu rzeczy osądzonej (res iudicata) i wyklucza ponowne rozstrzyganie o połączeniu tych kar, winno zatem skutkować umorzeniem w tej części postępowania karnego, zgodnie z nakazem określonym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 17;art. 17 § 1;art. 17 § 1 pkt. 7)">art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.</a> <em> <!-- -->(tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 czerwca 2005 roku, sygn. akt III KK 70/2005). </em> </p> <p>Tym samym należało podzielić zarzuty prokuratora oraz obrońcy skazanego <br/>i dojść do przekonania, że sąd I instancji dopuścił się obrazy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 17;art. 17 § 1;art. 17 § 1 pkt. 7)">art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.</a> <br/>i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 575;art. 575 § 1)">art. 575 § 1 k.p.k.</a>, albowiem wydał wyrok łączny, pomimo, że postępowanie <br/>o wydanie wyroku łącznego co do tej samej osoby i tych samych wyroków zostało już prawomocnie zakończone. Uchybienie to stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą wskazaną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439;art. 439 § 1;art. 439 § 1 pkt. 8)">art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.</a>, skutkującą wydaniem orzeczenia <br/>o charakterze kasatoryjnym. Jednocześnie z uwagi na zaistnienie ujemnej przesłanki procesowej, w postaci powagi rzeczy osądzonej, obligującej sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia, niezależnie od etapu na jakim się znajduje, należało postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego wobec skazanego <span class="anon-block">M. N.</span> – <span class="anon-block">P.</span> umorzyć, po uprzednim orzeczeniu o charakterze kasatoryjnym.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 436)">art. 436 k.p.k.</a> sąd ograniczył rozpoznanie apelacji obrońcy skazanego tylko do zarzutu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 17;art. 17 § 1;art. 17 § 1 pkt. 7)">art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.</a>, albowiem rozpoznanie w tym zakresie było wystarczające do wydania orzeczenia. W tej sytuacji rozpoznawanie pozostałych zarzutów było bezprzedmiotowe.</p> <p>Na marginesie należy jedynie odnieść się do dwóch kwestii. Przede wszystkim należy zauważyć, iż nie ma natomiast racji obrońca skazanego zarzucając, iż sąd rozpoznał sprawę w niewłaściwym składzie. Tutejszy Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 1 marca 2007 roku, w sprawie V KK 4/07, a mianowicie, iż w sprawie o wydanie wyroku łącznego, w wypadku zbiegu dwóch lub więcej kar 25 lat pozbawienia wolności, sąd okręgowy orzeka w składzie jednego sędziego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 28;art. 28 § 1)">art. 28 § 1 k.p.k.</a>), to jest w podstawowym składzie przewidzianym dla rozpoznawania spraw, ewentualnie w składzie trzech sędziów (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 28;art. 28 § 3)">art. 28 § 3 k.p.k.</a>). Wprawdzie opisywane orzeczenie zapadło na gruncie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 28)">art. 28 k.p.k.</a> w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z dnia 28 lipca 2007 roku, który to przepis przewidywał, iż sąd na rozprawie orzeka w składzie jednego sędziego i dwóch ławników, niemniej jednak lektura uzasadnienia prowadzi do wniosku, że teza ta <br/>w żaden sposób nie została zdezaktualizowana. W motywach wydanego orzeczenia Sąd Najwyższy wskazał bowiem, iż postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego, unormowane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (rozdział 60)">rozdziale 60 Kodeksu postępowania karnego</a> (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (rozdział 60 art. 569;rozdział 60 art. 570;rozdział 60 art. 571;rozdział 60 art. 572;rozdział 60 art. 573;art. 574;rozdział 60 art. 575;rozdział 60 art. 576;rozdział 60 art. 577)">art. 569-577</a>), charakteryzuje się daleko posuniętą specyfiką, wynikającą przede wszystkim <br/>z ograniczonego przedmiotu i zakresu orzekania, zaś regulujące je przepisy nie normują kwestii składu sądu. Wobec powyższego należy sięgnąć do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 574)">art. 574 k.p.k.</a>, który stanowi, iż w kwestiach nieuregulowanych przepisami dotyczącymi postępowania o wydanie wyroku łącznego stosuje się odpowiednio przepisy <br/>o postępowaniu zwyczajnym przed sądem pierwszej instancji. Nakaz odpowiedniego stosowania tych przepisów nie oznacza jednak, że zawsze należy stosować je wprost <br/>w postępowaniu o wyrok łączny.</p> <p>W przedmiotowej sprawie obrońca skazanego podniósł, iż sąd winien rozpoznać sprawę w składzie przewidzianym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 28;art. 28 § 4)">art. 28 § 4 k.p.k.</a>, gdyż wobec skazanego łączył kary, za które mógł orzec nawet karę dożywotniego pozbawienia wolności. Stanowisko to nie jest trafne. Przywołany przepis stanowi, że w sprawach <br/>„o przestępstwa”, za które ustawa przewiduje karę dożywotniego pozbawienia wolności, sąd orzeka w składzie dwóch sędziów i trzech ławników. Jak wskazał Sąd Najwyższy w powołanym wyżej wyroku brzmienie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 28;art. 28 § 4)">art. 28 § 4 k.p.k.</a> (poprzednio <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 28;art. 28 § 3)">art. 28 § 3 k.p.k.</a>) nie pozostawia wątpliwości, że formułując go ustawodawca miał na uwadze postępowanie zwyczajne, w którym orzeka się <br/>o zarówno o winie oskarżonego, jak i karze za popełnienie zarzuconego, a następnie przypisanego przestępstwa. W tej sytuacji szczególny, bo odbiegający od zasady określonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 28;art. 28 § 1)">art. 28 § 1 k.p.k.</a>, skład sądu, powiązany jest z zagrożeniem ustawowym za popełnienie przestępstwa będącego przedmiotem oskarżenia. Unormowanie to nie może natomiast odnosić się wprost do postępowania w sprawach o wydanie wyroku łącznego, bo jego przedmiotem nie jest już kwestia zawinienia oskarżonego, a dolne <br/>i górne granice zagrożenia ustawowego za zarzucone przestępstwo nie decydują <br/>o wymiarze kary łącznej. Przed wszczęciem postępowania o wydanie wyroku łącznego orzeczenia co do winy i kary za poszczególne przestępstwa są już prawomocne. Celem natomiast postępowania o wydanie wyroku łącznego jest sprawdzenie, czy przestępstwa, za które prawomocnie skazano oskarżonego, pozostają w zbiegu realnym w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 85)">art. 85 k.k.</a>, a jeśli tak - wymierzenie kary łącznej (ew. kar łącznych) i w razie potrzeby, także środków karnych w ujęciu łącznym, według zasad określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 86;art. 87;art. 88;art. 89;art. 90)">art. 86-90 k.k.</a> Tym samym Sąd Najwyższy doszedł do wniosku, że przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 28;art. 28 § 4)">art. 28 § 4 k.p.k.</a> (poprzednio <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 28;art. 28 § 3)">art. 28 § 3 k.p.k.</a>), określający szczególny skład sądu w postępowaniu zwyczajnym, nie znajduje zastosowania <br/>w postępowaniu o wydanie wyroku łącznego, które przebiega w zupełnie innych uwarunkowaniach procesowych i materialno-prawnych, niż wskazane w hipotezie tego przepisu.</p> <p>Tym samym de lege lata uznać należało, iż sąd I instancji orzekając w przedmiocie wydania wyroku łącznego czyni to każdorazowo w składzie 1 sędziego, nawet wobec możliwości orzeczenia kary dożywotniego pozbawienia wolności stosownie do uregulowania wynikającego z przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 88)">art. 88 kk</a>, a co zatem idzie nie ma tu zastosowania przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 28;art. 28 § 4)">art. 28§4 kpk</a>.</p> <p>Sąd odwoławczy w pełni podziela to stanowisko i przyjmuje za własne. <br/>W konsekwencji należało stwierdzić, iż sąd I instancji rozpoznał sprawę we właściwym składzie, a zatem nie doszło do zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439;art. 439 § 1;art. 439 § 1 pkt. 2)">art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.</a> </p> <p>Drugą z kwestii, która wymagała zajęcia stanowiska przez sąd odwoławczy jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy wydanie wyroku łącznego może pogorszyć sytuację skazanego. W przedmiotowej sprawie zagadnienie to ma olbrzymie znaczenie, gdyż sąd I instancji, rozwiązując wyrok łączny Sądu Wojewódzkiego <br/>w <span class="anon-block">C.</span>, sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>i łącząc wyroki skazujące <span class="anon-block">M. N.</span>- <span class="anon-block">P.</span>w sposób opisany w punktach I i II zaskarżonego wyroku pogorszył sytuację skazanego w bardzo znaczący sposób. Stanowisko Sądu Najwyższego w tym zakresie nie jest jednolite. Wprawdzie w nowszych judykatach dominuje pogląd dopuszczający możliwość pogorszenia sytuacji skazanego, zwłaszcza, gdy tak jak <br/>w przedmiotowej sprawie, sąd łączy wyroki zawierające już kary łączne (<em> <!-- -->zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2008 roku, sygn. akt IV KK 113/08 oraz z dnia 1 marca 2007 roku, sygn. akt V KK 4/07)</em>, niemniej jednak w innych orzeczeniach Sąd Najwyższy zajmował stanowisko przeciwne (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2008 roku, sygn. akt IV KK 45/08 oraz z dnia <br/>4 listopada 2003 roku, sygn. akt V KK 233/03). Za niedopuszczalnością pogarszania sytuacji skazanego przy wydawaniu wyroku łącznego opowiadają się również niektórzy komentatorzy <em> <!-- -->(Z. Gostyński. (red.) KPK. Komentarz, Warszawa 1998, t. II, s. 823; J. Grajewski, L. Paprzycki, M. Płachta: KPK. Komentarz, Kraków 2003, t. II, s. 420; P. Hofmański (red.) KPK. Komentarz, Warszawa 1999, t. II, s. 975),</em> jak również tut. Sąd we wcześniejszych orzeczeniach <em> <!-- -->(zob. np. wyrok tut. Sądu z dnia <br/>10 stycznia 2008 roku, sygn. akt II AKa 456/07). </em> </p> <p>Sąd Apelacyjny w Katowicach, w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę w pełni aprobuje drugi z opisanych poglądów, a mianowicie, iż orzeczenie kary łącznej (także w wyroku łącznym), nie może pociągać skutków mniej korzystnych od tych, jakie pociągałoby dla skazanego oddzielne wykonanie kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa. W sytuacji zatem, gdy jak w przypadku skazanego wydanie wyroku łącznego wymagałoby rozwiązania wcześniej orzeczonej kary łącznej, a konkurencyjne połączenie kar nie byłoby dla skazanego korzystniejsze, to rozwiązanie tej kary i wydanie wyroku łącznego z zastosowaniem innego połączenia kar (na bazie innego zbiegu przestępstw) jest niedopuszczalne.</p> <p>Mając w polu widzenia powyższe argumenty, orzeczono, jak w części dyspozytywnej.</p> </div>