II K 1299/23

Sądy powszechne2023-12-07

Sygnatura

II K 1299/23

Data orzeczenia

2023-12-07

Rodzaj

REASONS

Podstawa prawna

art. 209§1 a kk

Treść orzeczenia

<table> <colgroup> <col width="13"/> <col width="12"/> </colgroup> <colgroup> <col width="26"/> </colgroup> <colgroup> <col width="78"/> </colgroup> <colgroup> <col width="4365"/> </colgroup> <colgroup> <col width="5"/> </colgroup> <colgroup> <col width="3"/> </colgroup> <colgroup> <col width="27"/> </colgroup> <colgroup> <col width="64"/> </colgroup> <colgroup> <col width="4360"/> </colgroup> <colgroup> <col width="4365"/> </colgroup> <colgroup> <col width="4364"/> </colgroup> <colgroup> <col width="64"/> </colgroup> <colgroup> <col width="69"/> </colgroup> <colgroup> <col width="91"/> </colgroup> <tr> <td colspan="15"> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> </div> </td> </tr> <tr> <td colspan="9"> Formularz UK 1 </td> <td colspan="4"> Sygnatura akt </td> <td colspan="2"> II K 1299/23 (na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 423;art. 423 § 1 a)">art. 423 §1a kpk</a> - w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze: pkt 3-8 formularza) </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 343;art. 343 a;art. 387)">art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k.</a> albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza. </td> </tr> <tr> <td colspan="15">  USTALENIE FAKTÓW </td> </tr> <tr> <td colspan="15">  Fakty uznane za udowodnione </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Lp. </td> <td colspan="2"> Oskarżony </td> <td colspan="11"> Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> 1.1.1. </td> <td colspan="2"> </td> <td colspan="11"> </td> </tr> <tr> <td colspan="12"> Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione </td> <td colspan="2"> Dowód </td> <td> Numer karty </td> </tr> <tr> <td colspan="12"> </td> <td colspan="2"> </td> <td> </td> </tr> <tr> <td colspan="15">  Fakty uznane za nieudowodnione </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Lp. </td> <td colspan="2"> Oskarżony </td> <td colspan="11"> Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> 1.2.1. </td> <td colspan="2"> </td> <td colspan="11"> </td> </tr> <tr> <td colspan="12"> Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione </td> <td colspan="2"> Dowód </td> <td> Numer karty </td> </tr> <tr> <td colspan="12"> </td> <td colspan="2"> </td> <td> </td> </tr> <tr> <td colspan="15">  OCena DOWOdów </td> </tr> <tr> <td colspan="15">  Dowody będące podstawą ustalenia faktów </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> Lp. faktu z pkt 1.1 </td> <td colspan="2"> Dowód </td> <td colspan="10"> Zwięźle o powodach uznania dowodu </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> </td> <td colspan="2"> </td> <td colspan="10"> </td> </tr> <tr> <td colspan="15">  Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2 </td> <td colspan="2"> Dowód </td> <td colspan="10"> Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> </td> <td colspan="2"> </td> <td colspan="10"> </td> </tr> <tr> <td colspan="15">  PODSTAWA PRAWNA WYROKU </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> </td> <td colspan="4"> Punkt rozstrzygnięcia z wyroku </td> <td colspan="4"> Oskarżony </td> </tr> <tr> <td> ☒ </td> <td colspan="6"> Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem </td> <td colspan="4"> 1 </td> <td colspan="4"> P. D. </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> Przestępstwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 209;art. 209 § 1 a)">art. 209 § 1 a kk</a> popełnia sprawca, który uchyla się od wykonywania obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości orzeczeniem sądowym, ugodą zawartą przed sądem albo innym organem, jeżeli łączna wysokość powstałych w ten sposób zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych, przy czym sprawca naraża osobę uprawnioną na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Zobowiązanie alimentacyjne P. D. wobec D. i N. rodzeństwa D. zostało potwierdzone i określone co do wysokości ugodą zawartą przed Sądem (...) w P. (...)z dnia 18 maja 2018 r. w sprawie o sygn. (...) W okresie objętym zarzutem oskarżony łożył na utrzymanie uprawnionych, ale czynił to na tyle nieregularnie, że doprowadził do zaległości przekraczającej równowartość trzech świadczeń okresowych. Jak stwierdza Sąd Najwyższy - dokonywanie jakichkolwiek wpłat na poczet alimentów, niezależnie od ich regularności oraz wysokości nie wyłącza spełnienia znamienia uporczywości w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 209;art. 209 § 1)">art. 209 § 1 kk</a> (wyrok SN z 18 maja 2022 r., sygn. II KK 436/21, Legalis/el). W ocenie Sądu, P. D. miał możliwość prawidłowej realizacji obowiązku alimentacyjnego, bo nie chorował, nie przebywał w zakładzie karnym, miał w ręku poszukiwany na rynku pracy i popłatny fach, który gwarantował możliwość pozyskania stałego i dobrego źródła dochodu. Oskarżony nie czynił jednak starań w tym kierunku nie rejestrując się we właściwym PUP i ograniczając się do wykonywania prac na zlecenie przynoszących dochód poniżej ustawowego minimum. Alimentów nie płacił więc na skutek własnego wyboru, co świadczy o przedłożeniu własnej wygody ponad obowiązek alimentacyjny i pozwala na stwierdzenie negatywnego stosunku psychicznego do obowiązków nałożonych wyrokiem sądowym, stanowiącego istotę pojęcia uchylania się od obowiązku alimentacyjnego. Zważywszy, że wysokość powstałej wskutek zachowania oskarżonego zaległości w przypadku obojga pokrzywdzonych przekracza równowartość trzykrotności miesięcznych alimentów, a dzieci pozostające na utrzymaniu bezrobotnej matki wspieranej tylko przez obecnego męża, który sam jest zobowiązany do alimentacji, pokrzywdzeni zostali narażeni na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Tym samym w zachowaniu oskarżonego można rozpoznać komplet ustawowych znamion występku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 209;art. 209 § 1 a)">art. 209 § 1 a kk</a> i taki mu przypisano. </td> </tr> <tr> <td> ☐ </td> <td colspan="6"> Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem </td> <td colspan="4"> </td> <td colspan="4"> </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> </td> </tr> <tr> <td> ☐ </td> <td colspan="6"> Warunkowe umorzenie postępowania </td> <td colspan="3"> </td> <td colspan="5"> </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> </td> </tr> <tr> <td> ☐ </td> <td colspan="6"> Umorzenie postępowania </td> <td colspan="3"> </td> <td colspan="5"> </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> </td> </tr> <tr> <td> ☐ </td> <td colspan="6"> Uniewinnienie </td> <td colspan="3"> </td> <td colspan="5"> </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> </td> </tr> <tr> <td colspan="15">  KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> Oskarżony </td> <td colspan="3"> Punkt rozstrzygnięcia z wyroku </td> <td colspan="2"> Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu </td> <td colspan="7"> Przytoczyć okoliczności </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> P. D. </td> <td colspan="3"> 1. </td> <td colspan="2"> 1. </td> <td colspan="7"> <table> <col width="256*"/> <tr> <td> Przestępstwo niealimentacji w typie kwalifikowanym jest zagrożone alternatywnie, toteż zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 58;art. 58 § 1)">art. 58 § 1 kk</a> nie jest dopuszczalne bezrefleksyjne sięganie po karę najsurowszego rodzaju w sytuacji, gdy osiągnięcie celów postępowania zapewni orzeczenie jednej z kar nieizolacyjnych. Zasada prymatu kar wolnościowych dotyczy również sprawców uprzednio karanych, w szczególności gdy okoliczności czynu, choć nie prowadzą do ekskulpacji, wskazują na pozytywną zmianę w postrzeganiu obowiązków prawnych przez oskarżonego, mniejsze natężenie złej woli i relatywnie niewielką szkodę. Jakkolwiek P. D. latami uchylał się od obowiązku alimentacyjnego i był dwukrotnie skazany za przestępstwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 209;art. 209 § 1 a)">art. 209 § 1a kk</a>, to akurat w okresie objętym niniejszym postępowaniem - inaczej niż poprzednio - w większości płacił zasądzone alimenty dokonując w okresie od 1 maja 2022 r. do 18 maja 2023 r. siedmiu wpłat po 800 zł, a więc w kwocie wyższej niż łączna wartość miesięcznych alimentów na oboje dzieci. Należne pokrzywdzonym świadczenia nie wpłynęły jedynie w miesiącach maj, czerwiec i grudzień 2022 r. oraz maj 2023 r., co w rezultacie wpłynęło na spełnienia przedmiotowego kryterium występku niealimentacji. Regularne wpłaty wpływały do komornika do chwili wyrokowania, a zatem sposób postępowania po popełnionym przestępstwie należało poczytać za okoliczność łagodzącą. Podkreślenia wymaga, że do września 2023 r. oskarżony alimentował również dorosłą i zdolną do pracy córkę, mimo że ta przerwała naukę już w kwietniu 2023 r., a potem nie zdała egzaminu maturalnego i nie podjęła pracy. Również niespełna 18-letni syn oskarżonego nie kontynuuje nauki w systemie dziennym, bo zdaniem matki taka szkoła "mu nie pasowała" i ucząc się zaocznie odbywa zajęcia raz na dwa tygodnie. Żadne z pokrzywdzonych nie podejmuje choćby dorywczych, sezonowych zajęć, na które decydują się nawet bardzo młodzi ludzie chcący odciążyć domowy budżet. W tym sanie rzeczy, stosunkowo niewielka wartość szkody i wyraźna zmiana w zachowaniu oskarżonego, który przystąpił do realizacji obowiązku alimentacyjnego nie powinna pozostać bez wpływu na wymiar kary. W ocenie Sądu, kara izolacyjna nie tylko zahamowałaby proces resocjalizacji, ale mogłaby ukształtować przekonanie, że nie w pełni skuteczna próba wywiązania się z obowiązku alimentacyjnego spotyka się z surowszą reakcją prawną, aniżeli jej zupełny brak. Kara ograniczenia wolności, która pozostawia oskarżonemu nieskrępowaną możliwość zarobkowania, a tym samym zabezpiecza także interes pokrzywdzonych stanowi zatem dolegliwość adekwatną do wagi czynu i stoi w odpowiedniej proporcji do stopnia jego społecznej szkodliwości. </td> </tr> </table> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> P. D. </td> <td colspan="3"> 2 </td> <td colspan="2"> 1 </td> <td colspan="7"> obowiązek łożenia na utrzymanie uprawnionych ma zabezpieczać ich interes oraz uzmysławiać oskarżonemu, że również w okresie wykonywania kary ograniczenia wolności ciąży na nim obowiązek materialnej opieki nad dziećmi. </td> </tr> <tr> <td colspan="15">  1Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> Oskarżony </td> <td colspan="3"> Punkt rozstrzygnięcia z wyroku </td> <td colspan="2"> Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu </td> <td colspan="7"> Przytoczyć okoliczności </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> </td> <td colspan="3"> </td> <td colspan="2"> </td> <td colspan="7"> </td> </tr> <tr> <td colspan="15">  6. inne zagadnienia </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> </td> </tr> <tr> <td colspan="15">  KOszty procesu </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> Punkt rozstrzygnięcia z wyroku </td> <td colspan="12"> Przytoczyć okoliczności </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> 3 </td> <td colspan="12"> O kosztach postępowania orzeczono w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 627)">art. 627 kpk</a>, a złożyły się na nie wydatki związane z uzyskaniem danych z K. oraz doręczeniem korespondencji. Opłatę wymierzono stosowanie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19730270152" title="Ustawa z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych - Dz. U. z 1973 r. Nr 27, poz. 152 (art. 2;art. 2 ust. 1;art. 2 ust. 1 pkt. 2)">art. 2 ust. 1 pkt 2 Ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych</a> (tekst jednolity: Dz. U. 1983 r. Nr 49 poz. 223). </td> </tr> <tr> <td colspan="15">  1Podpis </td> </tr> <tr> <td colspan="15"> </td> </tr> </table>