V GC 446/19
Sądy powszechne2023-12-07
Sygnatura
V GC 446/19
Data orzeczenia
2023-12-07
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Wojciech Karwat (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Streszczenie
Dochodzenie roszczenia ze stosunku najmu przez współwłaściciela po ustaniu spółki cywilnej
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt V GC 446/19 upr</p>
<table>
<colgroup>
<col width="339"/>
</colgroup>
<tr>
<td/>
</tr>
</table>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 7 grudnia 2023r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Rejonowy w Radomiu V Wydział Gospodarczy </strong>
</p>
<p>w następującym składzie:</p>
<p>Przewodniczący: sędzia Wojciech Karwat</p>
<p>Protokolant: Urszula Janas</p>
<p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2023 roku w <span class="anon-block">R.</span>
</p>
<p>sprawy z powództwa: <span class="anon-block">P. K.</span>
</p>
<p>przeciwko: <span class="anon-block">R. K.</span>, <span class="anon-block">J. M.</span>
</p>
<p>o zapłatę</p>
<p>I.
zasądza solidarnie od <span class="anon-block">R. K.</span> i <span class="anon-block">J. M.</span> na rzecz <span class="anon-block">P. K.</span> kwotę 7336,87 zł (siedem tysięcy trzysta trzydzieści sześć złotych osiemdziesiąt siedem groszy) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwot:</p>
<p>- 528,55 zł (pięćset dwadzieścia osiem złotych pięćdziesiąt pięć groszy) od 25 października 2018 r. do dnia zapłaty;</p>
<p>- 2.097,15 zł (dwa tysiące dziewięćdziesiąt siedem złotych piętnaście groszy) od 16 listopada 2018 r. do dnia zapłaty;</p>
<p>- 2.097,15 zł (dwa tysiące dziewięćdziesiąt siedem złotych piętnaście groszy) od 16 grudnia 2018 r. do dnia zapłaty;</p>
<p>- 2.097,15 zł (dwa tysiące dziewięćdziesiąt siedem złotych piętnaście groszy) od 16 stycznia 2019 r. do dnia zapłaty;</p>
<p>II.
zasądza solidarnie od <span class="anon-block">R. K.</span> i <span class="anon-block">J. M.</span> na rzecz <span class="anon-block">P. K.</span> kwotę 2067 (dwa tysiące sześćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty.</p>
<p>sędzia Wojciech Karwat</p>
<p>Sygn. akt V GC 446/19</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Pozwem z 21 lutego 2019 r. (data nadania pocztowego) powód <span class="anon-block">P. K.</span>, reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł o zasądzenie solidarnie od pozwanych <span class="anon-block">J. M.</span> i <span class="anon-block">R. K.</span> kwoty 7.336,87 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 528,55 zł od 25 października 2018 r., od 2.097,15 zł od 16 listopada 2018 r., od 2.097,15 zł od 16 grudnia 2018 r. oraz od sumy 2.097,15 zł od 16 stycznia 2019 r. do dnia zapłaty. Wniósł ponadto o zasądzenie rekompensaty za koszty odzyskiwania należności w wysokości 516,87 zł, stanowiącej równowartość 120 euro. Wywiódł także wniosek o zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazano, że strona powodowa była wspólnikiem <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">K. D.</span>, <span class="anon-block">P. K.</span> spółki cywilnej, która wynajmowała pozwanym lokal biurowy. Powód 22 stycznia 2018 r. wypowiedział udział spółce. O fakcie rozwiązania spółki poinformował pozwanych pismem z 17 października 2018 r. i wezwał do uiszczania połowy czynszu na jego rzecz, do czego pozwani się nie zastosowali (k. 4-17 – pozew, k. 18 – pełnomocnictwo).</p>
<p>W odpowiedzi na pozew z 6 czerwca 2019 r. (data prezentaty) pozwani <span class="anon-block">J. M.</span> i <span class="anon-block">R. K.</span> wnieśli o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu. Podnieśli zarzuty nieistnienia zobowiązania i braku legitymacji procesowej powoda wobec istnienia spółki cywilnej. Podnieśli dalej, że spółka cywilna nadal wystawiała faktury VAT i nadal prowadziła działalność gospodarczą. W ich ocenie nie doszło do skutecznego wypowiedzenia umowy spółki. Wszystkie należności czynszowe zostały opłacone na dotychczas wskazany rachunek bankowy. Dodano, że wpis w księdze wieczystej był nieprawomocny, z powodu jego zaskarżenia (k. 74- 82 – odpowiedź na pozew).</p>
<p>
<strong>
<!-- --> Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block">P. K.</span> prowadził działalność gospodarczą w zakresie wynajmu i zarządzania nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi (k. 21 – odpis CEIDG).</p>
<p>
<span class="anon-block">J. M.</span> i <span class="anon-block">R. K.</span>, działając jako wspólnicy <span class="anon-block"> spółki cywilnej (...)</span>, prowadzili działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży hurtowej niewyspecjalizowanej (k. 22-23 – odpisy <span class="anon-block"> (...)</span>).</p>
<p>Umową z 1 grudnia 2010 r. wspólnicy <span class="anon-block"> spółki cywilnej (...)</span> <span class="anon-block">K. D.</span>, <span class="anon-block">P. K.</span> wynajęli wspólnikom spółki cywiilnej <span class="anon-block"> P.H. (...)</span> <span class="anon-block">J. M.</span>, <span class="anon-block">E. K.</span> lokal biurowy o powierzchni 100 m<sup>
<!-- -->2</sup> znajdujący się w budynku położonym na nieruchomości gruntowej przy ulicy <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">R.</span>, nr <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span>, za kwotę 2.000 zł brutto miesięcznie. Umowa była kilkakrotnie aneksowana. <span class="anon-block">Aneksem nr (...)</span> z 30 marca 2013 r. zawartym między wspólnikami <span class="anon-block"> spółki cywilnej (...)</span> <span class="anon-block">P. K.</span> i <span class="anon-block">M. K.</span> a wspólnikami <span class="anon-block"> P.H. (...) spółka cywilna</span> <span class="anon-block">J. M.</span>, <span class="anon-block">E. K.</span> ustalono kwotę czynszu na 3.111,10 zł netto plus VAT. Czynsz miał być płatny co miesiąc z góry w terminie do 15. dnia każdego miesiąca. Umowa została zawarta na czas nieokreślony (k. 26-28 – umowa najmu, k. 29-32 - aneksy).</p>
<p>Pismem z podpisem notarialnie poświadczonym datowanym na dzień 22 stycznia 2018 r., doręczonym <span class="anon-block">M. K.</span> 6 lutego 2018 r., <span class="anon-block">P. K.</span> wypowiedział ze skutkiem natychmiastowym przysługujący mu udział w <span class="anon-block"> spółce cywilnej (...)</span> <span class="anon-block">P. K.</span>, <span class="anon-block">M. K.</span> spółka cywilna (k. 33-36 – wypowiedzenie, k. 37-38 – potwierdzenie odbioru).</p>
<p>Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w <span class="anon-block">C.</span>, w piśmie z 12 października 2018 r., potwierdził fakt zarejestrowania jako podatnika VAT-czynnego <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">P. K.</span>, <span class="anon-block">M. K.</span> spółka cywilna (k. 85-86 – pismo).</p>
<p>
<span class="anon-block">P. K.</span>, pismem z 17 października 2018 r., doręczonym 23 października 2018 r., poinformował <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">J. M.</span>, <span class="anon-block">R. K.</span> spółka cywilna o rozwiązaniu <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">P. K.</span>, <span class="anon-block">M. K.</span> spółka cywilna oraz uznawaniu faktur za okres od lipca do października 2018 r. za wystawione przez podmiot nieistniejący. Dołączył korekty tych faktur i wezwał do zapłaty za wskazany okres niezapłaconej 1/2 czynszu w kwocie 528,55 zł. <span class="anon-block">J. M.</span> i <span class="anon-block">R. K.</span> odmówili przyjęcia faktur korygujących oraz zanegowali fakt rozwiązania spółki. W piśmie z 15 listopada 2018 r., którego odbiorca odmówił przyjęcia 19 listopada 2018 r., <span class="anon-block">P. K.</span> zaprzeczył dalszemu istnieniu spółki cywilnej oraz wyjaśnił zasady rozliczania (k. 39 – pismo, k. 40 – rachunek, k. 41-42, 51 – potwierdzenie odbioru).</p>
<p>
<span class="anon-block">M. K.</span>, podając, że działa w imieniu <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">P. K.</span>, <span class="anon-block">M. K.</span> spółki cywilnej wystawiała faktury VAT za najem lokalu na rzecz <span class="anon-block">J. M.</span> i <span class="anon-block">R. K.</span> za okres od października do grudnia 2018 r. i za styczeń 2019 r. po 4.194,30 zł brutto, które zostały uregulowane na rzecz <span class="anon-block">M. K.</span> (k. 87-90 – faktury, k. 91 – potwierdzenia przelewów).</p>
<p>
<span class="anon-block">P. K.</span> wystawiał faktury za wynajęcie lokalu w wysokości ½ czynszu, w tym zbiorczą za okres od 1 lipca do 31 października 2018 r. <span class="anon-block">J. M.</span> i <span class="anon-block">R. K.</span> nie uregulowali na rzecz <span class="anon-block">P. K.</span> ½ czynszu za listopad i grudzień 2018 r. oraz styczeń 2019 r. po 2.097,15 zł (k. 43, 45, 47 – faktury, k. 44, 46, 48 – potwierdzenia odbioru).</p>
<p>W piśmie datowanym na 25 października 2018 r., kierowanym do <span class="anon-block">J. M.</span> i <span class="anon-block">R. K.</span>, <span class="anon-block">M. K.</span>, podając się za działającą jako wspólnik <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">P. K.</span>, <span class="anon-block">M. K.</span> spółka cywilna, poinformowała, że <span class="anon-block">P. K.</span> złożył fałszywe oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę, iż umowa spółki nigdy nie została skutecznie wypowiedziana, a spółka trwa, prowadzi działalność gospodarczą i jest czynnym podatnikiem VAT, załączając wydruk z portalu podatkowego. Stwierdziła dodatkowo, że <span class="anon-block">M. K.</span> jest jedyną osobą uprawnioną jednoosobowo do reprezentacji spółki, a faktury wystawione przez <span class="anon-block">P. K.</span> są tzw. „fakturami pustymi” i nie powinny zostać przyjęte, zaksięgowane i ujęte w rejestrze zakupów. W wiadomości e-mail z 14 lutego 2019 r. <span class="anon-block">M. K.</span> poinformowała <span class="anon-block">J. M.</span> i <span class="anon-block">R. K.</span> o podjętym działaniu w celu ustalenia istnienia spółki (k. 92-93 – pismo, k. 94-95 – wiadomość e-mail).</p>
<p>Pismem z 15 grudnia 2018 r., którego odmówiono przyjęcia 19 grudnia 2018 r., <span class="anon-block">P. K.</span> wezwał <span class="anon-block">J. M.</span> i <span class="anon-block">R. K.</span> do zapłaty kwoty 4.739,89 zł. <span class="anon-block">P. K.</span> pismem z 28 stycznia 2019 r. wezwał <span class="anon-block">J. M.</span> i <span class="anon-block">R. K.</span> do zapłaty kwoty 6.820 zł. W piśmie z 16 kwietnia 2019 r., którego odmówiono odebrania 19 kwietnia 2019 r., <span class="anon-block">P. K.</span> ponownie poinformował <span class="anon-block">J. M.</span> i <span class="anon-block">R. K.</span> o rozwiązaniu spółki cywilnej z dniem 6 lutego 2018 r. Pismem z 7 lutego 2020 r. poinformował, że uchylono postanowienie o ustanowieniu zarządcy (k. 52-54, 57-58 – wezwania do zapłaty, k. 55-56, 59-60 – potwierdzenia odbioru, k. 246-247, 262-263 – pisma, k. 258-260 – potwierdzenie odbioru).</p>
<p>Rachunek bankowy o numerze <span class="anon-block"> (...)</span>, wskazywany na fakturach VAT wystawianych <span class="anon-block">J. M.</span> i <span class="anon-block">R. K.</span>, nie należał do <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">P. K.</span>, <span class="anon-block">M. K.</span> spółka cywilna ani do <span class="anon-block">P. K.</span> (k. 253 – pismo).</p>
<p>Wyrokiem Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">L.</span>z 4 maja 2022 r., sygn. akt IX GC 380/19, oddalono powództwo <span class="anon-block">M. K.</span> o ustalenie istnienia <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">P. K.</span>, <span class="anon-block">M. K.</span> spółka cywilna. Wyrokiem Sądu Apelacyjnego w <span class="anon-block">L.</span>z 19 czerwca 2023 r., sygn. akt I Aga 185/22, oddalono apelację <span class="anon-block">M. K.</span> od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z 4 maja 2022 r., sygn. akt IX GC 380/19 (k. 167, 206 – odpisy wyroków).</p>
<p>Sąd dokonał ustaleń faktycznych w oparciu o wskazane powyżej dokumenty. Nie były one kwestionowane w toku procesu przez żadną ze stron. Nie budziły także wątpliwości Sądu. Stan faktyczny w sprawie co do zasady był niesporny. Oddalono wnioski o przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235(2);art. 235(2) § 1;art. 235(2) § 1 pkt. 2)">art. 235<sup>
<!-- -->2</sup> § 1 pkt 2 kpc</a> z uwagi, że miały one wykazać fakty bezsporne.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Rejonowy zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Powództwo zasługiwało na uwzględnienie.</p>
<p>Poza sporem pozostawały kwestie faktyczne co do zobowiązania pozwanych do zapłaty comiesięcznego czynszu tytułem najmu lokalu użytkowego oraz jego wysokości oraz jego zapłacenia na konto wskazane w fakturach. Osią sporu była natomiast kwestia uprawnionego do przyjęcia takiej zapłaty, a tym samym, czy uiszczone należności przez pozwanych zwolniły ich z zobowiązania w związku z wypowiedzeniem umowy spółki cywilnej, w jakiej działali najemcy.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 659;art. 659 § 1)">art. 659 § 1 kc</a> przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz. Początkowo wynajmującymi byli <span class="anon-block">P. K.</span> i <span class="anon-block">M. K.</span>, działający jako wspólnicy spółki cywilnej, na której rzecz pozwani uiszczali comiesięczne należności czynszowe. Następnie pismem z 22 stycznia 2018 r., doręczonym drugiemu wspólnikowi – <span class="anon-block">M. K.</span> – 6 lutego 2018 r., powód wypowiedział ze skutkiem natychmiastowym przysługujący mu udział w spółce. Pozwani zostali poinformowani o tym fakcie pismem z 17 października 2018 r., doręczonym 23 października 2018 r. Strona powodowa wystawiła nowe faktury za należności czynszowe, odpowiadające ½ umówionej kwoty. Mimo powzięcia takiej informacji, nadal uiszczali należności na dotychczasowe konto. <span class="anon-block">M. K.</span> bowiem zapewniała ich, że spółka nadal istnieje, a płatności należy kierować na dotychczasowe konto bankowe. Powstał spór co do tego, czy wypowiedzenie udziału zostało skutecznie dokonane.</p>
<p>W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 860;art. 860 § 1)">art. 860 § 1 kc</a> przez umowę spółki cywilnej wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów. Jeżeli spółka została zawarta na czas nieoznaczony, każdy wspólnik może z niej wystąpić wypowiadając swój udział na trzy miesiące naprzód na koniec roku obrachunkowego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 869;art. 869 § 1)">art. 869 § 1 kc</a>). Z ważnych powodów wspólnik może wypowiedzieć swój udział bez zachowania terminów wypowiedzenia, chociażby spółka była zawarta na czas oznaczony (§ 2 zd. 1). Uprawnienie do wystąpienia ze spółki realizowane jest przez wspólnika w drodze złożenia jednostronnego oświadczenia woli w przedmiocie wypowiedzenia udziału w spółce. Takie oświadczenie dotarło do wiadomości drugiego ze wspólników w dniu 6 lutego 2018 r. Ze względu na fakt, że umowa miała charakter dwustronny, wypowiedzenie udziału skutkowało rozwiązaniem spółki na zasadach z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 875)">art. 875 kc</a>, o czym jednoznacznie przesądził prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z 4 maja 2022 r., sygn. akt IX GC 380/19. Dlatego należało uznać, że <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">P. K.</span>, <span class="anon-block">M. K.</span> spółka cywilna uległa rozwiązaniu z dniem 6 lutego 2018 r.</p>
<p>Tym samym należało odnieść się w tym miejscu do sformułowanego przez stronę pozwaną zarzutu braku legitymacji procesowej czynnej powoda. Proces o prawa majątkowe należące do majątku wspólnego wspólników spółki cywilnej może się toczyć tylko przy łącznym udziale wszystkich wspólników tej spółki. Dopóki istnieje spółka cywilna, która nie ma podmiotowości prawnej ani materialnej, ani procesowej, w sprawie muszą występować wszyscy wspólnicy razem, ma się bowiem do czynienia ze współuczestnictwem materialnym koniecznym i jednolitym (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 72;art. 72 § 1;art. 72 § 1 pkt. 1;art. 72;art. 72 § 2;art. 73)">art. 72 § 1 pkt 1 oraz art. 72 § 2 i art. 73 kpc</a>; postanowienie SN z 18.04.2018 r., IV CZ 18/18, LEX nr 2498016). Jednak w sprawie występowała sytuacja odmienna, gdyż pozew został wniesiony w dniu 21 lutego 2019 r., a spółka cywilna została rozwiązana już 6 lutego 2018 r. Natomiast wierzytelność pieniężna, stanowiąca składnik majątku wspólnego po rozwiązaniu spółki cywilnej, może być dochodzona przez byłego wspólnika w części odpowiadającej jego udziałowi w tym majątku, bez względu na stanowisko pozostałych wspólników (wyrok SN z 10.02.2004 r., IV CK 12/03, OSNC 2005, nr 3, poz. 44). Dlatego trzeba było uznać, że wywiedziony zarzut był chybiony, gdyż powodowi, jako współwłaścicielowi najętej rzeczy, przysługiwała legitymacja procesowa czynna w niniejszym procesie.</p>
<p>Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 875;art. 875 § 1)">art. 875 § 1 kc</a> od chwili rozwiązania spółki stosuje się odpowiednio do wspólnego majątku wspólników przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Z uwagi na brzmienie przytoczonego przepisu budynek, w którym znajdował się najęty lokal, a który stanowił odrębny przedmiot własności wspólników spółki cywilnej objęty wspólnością łączną, stał się współwłasnością <span class="anon-block">P. K.</span> i <span class="anon-block">M. K.</span> w równych częściach – po ½ (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 195)">art. 195 kc</a>). Jak ustalono powyżej, powód był uprawniony do dochodzenia części świadczenia odpowiadającego jego udziałowi we współwłasności. Wierzytelność z umowy najmu miała charakter pieniężny, a więc podzielny (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 379;art. 379 § 2)">art. 379 § 2 kc</a>). Bez znaczenia przy tym dla podzielności świadczenia jest fakt, że pozwani byli wspólnikami spółki cywilnej, a więc odpowiadali w sposób solidarny (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 864)">art. 864 kc</a>), gdyż w tym zakresie znajdą zastosowanie przepisy o solidarności dłużników (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 366)">art. 366 i nast. kc</a>). Należało natomiast rozsądzić, czy <span class="anon-block">M. K.</span>, jako były wspólnik spółki cywilnej i, po rozwiązaniu spółki, drugi ze współwłaścicieli wynajętej rzeczy, była uprawniona do pobrania całego czynszu najmu. W pierwszej kolejności warto zauważyć, że pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości ich udziałów, a więc w tym przypadku współwłaściciele powinni brać udział po połowie w przychodach pochodzących z wynajmu lokalu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 207)">art. 207 kc</a>). Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 201)">art. 201 kc</a> do czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną potrzebna jest zgoda większości współwłaścicieli; w braku takiej zgody każdy ze współwłaścicieli może żądać upoważnienia sądowego do dokonania czynności. Żaden ze współwłaścicieli nie posiadał większości, gdyż przysługiwały im udziały po ½. Dla dokonania czynności zwykłego zarządu musieliby zatem występować wspólnie, co jednak nie miało miejsca (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 204)">art. 204 kc</a>). Dochodzenie czynszu najmu stanowi czynność zwykłego zarządu, ponieważ należy do kategorii bieżących, zwykłych spraw związanych z gospodarowaniem rzeczą wspólną. Jednak każdy ze współwłaścicieli może wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 209)">art. 209 kc</a>). Nie sposób przyjąć, że w omawianej sytuacji pobieranie czynszu najmu przez jednego ze współwłaścicieli, i to wbrew wyraźnej woli drugiego współwłaściciela, stanowiło czynność zachowawczą. Bowiem, celem czynności zachowawczej jest ochrona wspólnego prawa przed możliwym niebezpieczeństwem utraty prawa własności, uszkodzenia, czy pogorszenia rzeczy, stanowiącej przedmiot współwłasności. W tym pojęciu mieszczą się czynności zmierzające do usunięcia zagrożenia wspólnej rzeczy i wspólnego prawa własności tej rzeczy, a także czynności podejmowane w sytuacji, gdy już doszło do naruszenia wspólnego prawa. Przesłanką istnienia samodzielnej legitymacji współwłaściciela jest więc zagrożenie lub naruszenie wspólnego prawa. Takie okoliczności nie miały miejsca w niniejszej sprawie. Dodatkowo, powód sprzeciwiał się czynnościom drugiego ze współwłaścicieli, w tym pobieraniu samodzielnie czynszu najmu. Dlatego należało uznać, że <span class="anon-block">M. K.</span> dokonywała pobrania całego czynszu najmu od dnia rozwiązania spółki z przekroczeniem uprawnień i naruszeniem przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 201)">art. 201 kc.</a> Z kolei świadczenie przez pozwanych kwot ponad jej udział stanowiło świadczenie do rąk osoby nieuprawnionej w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 452)">art. 452 kc</a> i nie mogło prowadzić do zwolnienia z zobowiązania. Dlatego również zarzut nieistnienia zobowiązania okazał się nietrafny.</p>
<p>Mając na względzie powyższe rozważania należało uznać, że pozwani co najmniej od dnia 23 października 2018 r. mieli wiedzę i świadomość rozwiązania <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">P. K.</span>, <span class="anon-block">M. K.</span> spółki cywilnej. W związku z dochodzącymi sprzecznymi informacjami od byłych wspólników, że spółka nadal istnieje lub została skutecznie rozwiązana, powinni powziąć, dokładając należytej staranności (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 355;art. 355 § 2)">art. 355 § 2 kc</a>), uzasadnione wątpliwości co do osoby wierzyciela. Uznając, że będą opłacali czynsz jedynie do rąk jednego z potencjalnych wierzycieli, działali na własne ryzyko, że takie czynności mogą nie doprowadzić do skutecznego zwolnienia się z zobowiązania. W takich okolicznościach możliwe było, co w najpełniejszym zakresie zabezpieczałoby interesy strony pozwanej, złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego, gdyż w rzeczywistości powstał spór, kto jest wierzycielem (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 467;art. 467 pkt. 3)">art. 467 pkt 3 kc</a>). Jednak pozwani zaufali <span class="anon-block">M. K.</span> i faktycznie świadczyli na jej rzecz. Powód, jako wierzyciel do ½ czynszu, nie skorzystał z płatności dokonanych przez pozwanych, dlatego nie można było uznać, że zwolnili się w tym zakresie ze swojego długu.</p>
<p>Reasumując, pozwani spełniając świadczenie nie na rzecz powoda, nie zwolnili się z zobowiązania wynikającego z umowy najmu lokalu w części przypadającej powodowi. Dlatego należało uznać, że powództwo było zasadne co do kwoty 528,55 zł za część nieuiszczonego czynszu najmu w okresie od 1 lipca do 31 października 2018 r. oraz trzy razy po 2.097,15 zł (1/2 x 4.194,30 zł) z tytułu czynszu za miesiące listopad i grudzień 2018 r. oraz styczeń 2018 r., łącznie 6.820 zł.</p>
<p>Powód sformułował także żądanie zasądzenia rekompensaty za koszty odzyskiwania należności. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych wierzycielowi, od dnia nabycia uprawnienia do odsetek, o których mowa w art. 7 ust. 1 (odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych) lub art. 8 ust. 1 (odsetki po terminie wymagalności od podmiotu publicznego), przysługuje od dłużnika, bez wezwania, rekompensata za koszty odzyskania należności, stanowiąca równowartość kwoty 40 euro, gdy wartość świadczenia pieniężnego nie przekracza 5.000 zł. Taka rekompensata na gruncie niniejszej sprawy była należna. Zgodnie z art. 4 pkt 1 przywołanej ustawy przez transakcję handlową rozumie się umowę, której przedmiotem jest odpłatna dostawa towaru albo odpłatne świadczenie usługi. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE przyjmuje się z kolei, że umowa, w ramach której świadczenie główne polega na odpłatnym oddaniu nieruchomości do czasowego korzystania, taka jak umowa najmu lokalu użytkowego, stanowi transakcję handlową prowadzącą do świadczenia usług (wyrok TS z 9.07.2020 r., C-199/19, RL SP. Z O.O. PRZECIWKO J.M., LEX nr 3027783). Kwota rekompensaty będzie należna, na kanwie rozpoznawanej sprawy, za opóźnienie w płatności każdego miesięcznego czynszu (art. 10 ust. 3 w zw. z art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy). Ze względu na wywiedzenie żądanie zasądzenia należności płatnych za miesiące listopad i grudzień 2018 r. oraz styczeń 2019 r., które były płatne co miesiąc z góry w terminie do 15. dnia każdego miesiąca, należało uznać za zasadne 3 rekompensaty po 40 euro, przeliczone przy zastosowaniu średniego kursu euro ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie pieniężne stało się wymagalne (art. 10 ust. 1a ustawy), tj. odpowiednio 31 października 2018 r. (kurs 4,3313 - https://<span class="anon-block">(...)</span>, 30 listopada 2018 r. (kurs 4,2904 - https://<span class="anon-block">(...)</span> i 31 grudnia 2018 r. (kurs 4,3000 - https://<span class="anon-block">(...)</span>. Dlatego rekompensaty powinny odpowiednio wynieść: 173,25 zł (40 euro x 4,3313), 171,62 zł (40 euro x 4,2904), 172 zł (40 euro x 4,3000), razem 516,87 zł.</p>
<p>Zatem, uwzględniając kwotę roszczenia głównego oraz należne rekompensaty za koszty odzyskiwania należności, należało zasądzić od pozwanych solidarnie, stosownie do przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 864)">art. 864 kc</a>, na rzecz powoda kwotę 7.336,87 zł (6.820 zł + 516,87 zł).</p>
<p>Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie powołanych przepisów, orzekł jak w punkcie I wyroku. O odsetkach ustawowych za opóźnienie orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 kc.</a> Pozwani pozostawali w opóźnieniu w zapłacie co do kwoty 528,55 zł od 25 października 2018 r. (termin płatności 24 października 2018 r.), od 2.097,15 zł od 16 listopada 2018 r. (termin płatności 15 listopada 2018 r.), od 2.097,15 zł od 16 grudnia 2018 r. (termin płatności 15 grudnia 2018 r.) oraz od sumy 2.097,15 zł od 16 stycznia 2019 r. (termin płatności 15 stycznia 2019 r.). Dlatego należało zasądzić odsetki od wskazanych kwot od powyższych dat.</p>
<p>Rozstrzygnięcie o kosztach oparto na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 kpc</a> i odpowiedzialności za wynik procesu. Strona powodowa wygrała proces w całości, dlatego również w całości należy jej się zwrot poniesionych kosztów procesu, na które złożyły się: 1) opłata od pozwu – 250 zł; 2) wynagrodzenie pełnomocnika – 1.800 zł; 3) opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa – 17 zł – łącznie 2.067 zł. O odsetkach od kosztów procesu orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1(1))">art. 98 § 1<sup>
<!-- -->1</sup> kpc</a>.</p>
<p>Sędzia Wojciech Karwat</p>
</div>