II AKa 171/23
Sądy powszechne2023-12-08
Sygnatura
II AKa 171/23
Data orzeczenia
2023-12-08
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Ewa JethonMałgorzata JaniczRafał Kaniok (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt II AKa 171/23</strong>
</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>
<strong>
<!-- -->Dnia 8 grudnia 2023 r.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie: </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Przewodniczący: SSA – Rafał Kaniok (spr.)</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sędziowie: SA – Małgorzata Janicz</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- --> SA – Ewa Jethon </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Protokolant: – Wiktoria Siporska</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->przy udziale Prokuratora Renaty Śpiewak</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2023r.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->sprawy z wniosku <span class="anon-block">M. P.</span> i <span class="anon-block">D. L.</span> </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->w przedmiocie zadośćuczynienia za doznaną krzywdę i odszkodowania za szkodę wynikłą z wykonania wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego w Warszawie z dnia 21 grudnia 1950 r. wydanego wobec <span class="anon-block">W. G. (1)</span> s. <span class="anon-block">A.</span> i <span class="anon-block">A.</span>, <span class="anon-block">ur. (...)</span> w sprawie o sygnaturze akt Sr 1247/50</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->na skutek apelacji, wniesio nej przez prokuratora </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->z dnia 24 lutego 2023r. sygn. akt VIII Ko 73/22</strong>
</p>
<p>1)
<strong>
<!-- -->zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że kwoty zasądzone od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawczyń <span class="anon-block">M. P.</span> i <span class="anon-block">D. L.</span> w pkt 1 wyroku obniża do kwot po 90 000 (dziewięćdziesiąt tysięcy) złotych na rzecz każdej z nich wraz z ustawowymi odsetkami, od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty i w pozostałym zakresie, co do zadośćuczynienia, wniosek oddala;</strong>
</p>
<p>2)
<strong>
<!-- -->w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;</strong>
</p>
<p>3)
<strong>
<!-- -->zasądza od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawczyń <span class="anon-block">M. P.</span> i <span class="anon-block">D. L.</span> kwoty po 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym;</strong>
</p>
<p>4)
<strong>
<!-- -->kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa.</strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<table>
<colgroup>
<col width="38"/>
<col width="6"/>
<col width="8"/>
<col width="2"/>
<col width="11"/>
<col width="44"/>
<col width="21"/>
<col width="66"/>
<col width="120"/>
<col width="10"/>
<col width="8"/>
<col width="36"/>
<col width="12"/>
<col width="21"/>
<col width="96"/>
<col width="23"/>
<col width="11"/>
<col width="11"/>
<col width="22"/>
<col width="60"/>
<col width="93"/>
</colgroup>
<tr>
<td colspan="21">
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
</div>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="14">
<p>Formularz UK 2</p>
</td>
<td colspan="2">
<p>Sygnatura akt</p>
</td>
<td colspan="5">
<p>II AKa 171/23</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="19">
<p>
<em>
<!-- -->Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:</em>
</p>
</td>
<td colspan="2">
<p>1</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>1.
<strong>
<!-- -->CZĘŚĆ WSTĘPNA </strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>
<strong>
<!-- -->1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z 24.II.2023 r., sygn. VIII Ko 73/22</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>
<strong>
<!-- -->1.2. Podmiot wnoszący apelację</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>☐ oskarżyciel posiłkowy</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>☐ oskarżyciel prywatny</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>☐ obrońca</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>☐ inny</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>
<strong>
<!-- -->1.3. Granice zaskarżenia</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>
<strong>
<!-- -->1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="4" colspan="8">
<p>☐ na korzyść</p>
<p>☒ na niekorzyść</p>
</td>
<td colspan="13">
<p>☒ w całości</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="3" colspan="2">
<p>☐ w części</p>
</td>
<td colspan="2">
<p>☐</p>
</td>
<td colspan="9">
<p>co do winy</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>☐</p>
</td>
<td colspan="9">
<p>co do kary</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>☐</p>
</td>
<td colspan="9">
<p>co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>
<strong>
<!-- -->1.3.2. Podniesione zarzuty</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>
<em>
<!-- -->Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>☐</p>
</td>
<td colspan="19">
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 1)">art. 438 pkt 1 k.p.k.</a> – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>☐</p>
</td>
<td colspan="19">
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 1 a)">art. 438 pkt 1a k.p.k.</a> – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany <br/>w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 1)">art. 438 pkt 1 k.p.k.</a>, chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>☐</p>
</td>
<td colspan="19">
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 2)">art. 438 pkt 2 k.p.k.</a> – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>☒</p>
</td>
<td colspan="19">
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 3)">art. 438 pkt 3 k.p.k.</a>
<strong>
<!-- --> –</strong> błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, <br/>jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>☐</p>
</td>
<td colspan="19">
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 4)">art. 438 pkt 4 k.p.k.</a> – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>☐</p>
</td>
<td colspan="19">
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439)">art. 439 k.p.k.</a>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>☐</p>
</td>
<td colspan="19">
<p>brak zarzutów</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>
<strong>
<!-- -->1.4. Wnioski</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>☐</p>
</td>
<td colspan="9">
<p>uchylenie</p>
</td>
<td colspan="2">
<p>☒</p>
</td>
<td colspan="8">
<p>zmiana</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>2.
<strong>
<!-- -->Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy </strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>
<strong>
<!-- -->2.1. Ustalenie faktów</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>
<strong>
<!-- -->2.1.1. Fakty uznane za udowodnione</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="5">
<p>
<em>
<!-- -->Lp.</em>
</p>
</td>
<td colspan="3">
<p>
<em>
<!-- -->Oskarżony</em>
</p>
</td>
<td colspan="9">
<p>
<em>
<!-- -->Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi</em>
</p>
</td>
<td colspan="3">
<p>
<em>
<!-- -->Dowód</em>
</p>
</td>
<td>
<p>
<em>
<!-- -->Numer karty</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td> </td>
<td colspan="4"> </td>
<td colspan="3"> </td>
<td colspan="9"> </td>
<td colspan="3"> </td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>
<strong>
<!-- -->2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="5">
<p>
<em>
<!-- -->Lp.</em>
</p>
</td>
<td colspan="3">
<p>
<em>
<!-- -->Oskarżony</em>
</p>
</td>
<td colspan="9">
<p>
<em>
<!-- -->Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi</em>
</p>
</td>
<td colspan="3">
<p>
<em>
<!-- -->Dowód </em>
</p>
</td>
<td>
<p>
<em>
<!-- -->Numer karty</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="5"> </td>
<td colspan="3"> </td>
<td colspan="9"> </td>
<td colspan="3"> </td>
<td> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>
<strong>
<!-- -->2.2. Ocena dowodów</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>
<strong>
<!-- -->Ch 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="6">
<p>
<em>
<!-- -->Lp. faktu z pkt 2.1.1</em>
</p>
</td>
<td colspan="3">
<p>
<em>
<!-- -->Dowód</em>
</p>
</td>
<td colspan="12">
<p>
<em>
<!-- -->Zwięźle o powodach uznania dowodu</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="6"> </td>
<td colspan="3"> </td>
<td colspan="12"> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>
<strong>
<!-- -->2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów<br/>(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="6">
<p>
<em>
<!-- -->Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2</em>
</p>
</td>
<td colspan="3">
<p>
<em>
<!-- -->Dowód</em>
</p>
</td>
<td colspan="12">
<p>
<em>
<!-- -->Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="6"> </td>
<td colspan="3"> </td>
<td colspan="12"> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>.
<strong>
<!-- -->STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków </strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="4">
<p>
<em>
<!-- -->Lp.</em>
</p>
</td>
<td colspan="17">
<p>
<em>
<!-- -->Zarzut </em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="7" colspan="4">
<p>
<em>
<!-- -->1)</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->2)</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->3)</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->4)</em>
</p>
</td>
<td colspan="14">
<p>Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, a polegający na przyjęciu, iż wnioskodawczynie <span class="anon-block">M. P.</span> i <span class="anon-block">D. L.</span> powinny za doznaną krzywdę otrzymać zadośćuczynienie w kwocie po 120.000 zł oraz odszkodowanie w kwocie po 15.705 zł podczas gdy prawidłowa ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego, z uwzględnieniem przy jej dokonywaniu, tak zasad logiki, wskazań wiedzy oraz doświadczenia życiowego, jak też całokształtu ujawnionych w sprawie okoliczności nakazuje przyjąć, że wnioskodawczynie <span class="anon-block">M. P.</span> i <span class="anon-block">D. L.</span> powinny za doznaną krzywdę otrzymać zadośćuczynienie w kwocie nie wyższej, niż po 54.000 zł i nie powinny otrzymać żadnego odszkodowania, z racji niewykazania przez wnioskodawczynie wysokości szkody.</p>
</td>
<td colspan="3">
<p>☐ zasadny</p>
<p>☒ częściowo zasadny</p>
<p>☐ niezasadny</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="17">
<p>
<em>
<!-- -->Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="17">
<p>1)
Apelacja Prokuratora jest co do zasady słuszna, w zakresie dotyczącym zadośćuczynienia. Bezzasadny okazał się zarzut w części odnoszącej się do odszkodowania. Na akceptację nie zasługuje wniosek apelacyjny w zakresie skali obniżenia kwoty zadośćuczynienia o przeszło 50% (ze 120.000 zł do 54.000 zł na osobę) jak też żądanie oddalenia wniosku w części dotyczącej odszkodowania.</p>
<p>2)
Odnośnie odszkodowania skarżący odwołał się, w sposób wyjątkowo lakoniczny, do jedynego argumentu jakim jest niewykazanie wysokości szkody przez wnioskodawczynie (str. 5 apelacji). Apelujący nie dostrzegł jednak tego, że realizacja uprawnień odszkodowawczych opisanych w art. 8 w/w ustawy z 23.II.1991 r. (tzw. ustawy lutowej) odbywa się z zachowaniem reguł określanych w przepisach prawa cywilnego. Cywilno – prawny charakter tych roszczeń, podobnie jak roszczeń określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (rozdział 58)">rozdziale 58 kodeksu postępowania karnego</a>, jest niewątpliwy. W art. 8 ust. 3 ustawy lutowej wyraźnie wskazano, iż w postępowaniu o odszkodowanie i zadośćuczynienie zastosowanie mają przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (rozdział 58)">rozdziału 58 Kpk</a>. Natomiast w znajdującym się w tym rozdziale przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 558)">art. 558 Kpk</a> zastosowano odesłanie do przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kodeksu postępowania cywilnego</a> w zakresie nieuregulowanym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 ()">Kodeksie postępowania karnego</a>. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 322)">art. 322 Kpc</a> jeżeli ścisłe udowodnienie wysokości żądania nie jest możliwe, nader utrudnione lub oczywiście niecelowe, Sąd może zasądzić odpowiednią sumę według swojej oceny opartej na rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy. W przedmiotowym postępowaniu Sąd meriti taką właśnie trafną ocenę przedstawił, wykazując na podstawie całokształtu okoliczności sprawy, iż ojciec wnioskodawczyni, przez okres w którym był aresztowany, nie mógł osiągać dochodów niższych niż ówczesna średnia krajowa, oraz że zasądzona z tego tytułu suma powinna być pomniejszona o 25% z tytułu kosztów, które musiałyby zostać poniesione na jego utrzymanie. W tym zatem zakresie zarzut błędnych ustaleń faktycznych uznać należy za chybiony, zaś wniosek apelacyjny o oddalenie żądania odszkodowania, w zakresie kwoty z pkt 2 wyroku nie mógł być uwzględniony.</p>
<p>3)
Natomiast co do zadośćuczynienia zarzut apelacyjny zasługuje na częściową aprobatę. Podzielić należy stanowisko skarżącego, że niewątpliwa krzywda jaką doznał ojciec wnioskodawczyń <span class="anon-block">W. G. (1)</span> została przez Sąd niewłaściwie oceniona oraz że, w związku z tym, zadośćuczynienie w kwocie po 120 000 zł na rzecz każdej z nich uznać trzeba za znacznie wygórowane i nieadekwatne do stopnia doznanej przez niego krzywdy.</p>
<p>Skarżący słusznie wskazał, iż określenie wysokości zadośćuczynienia musi się opierać jedynie na zobiektywizowanych kryteriach, zweryfikowanych w ramach postępowania dowodowego.</p>
<p>4)
Odszkodowania z tytułu zadośćuczynienia, o którym mowa w ust. 8 ustawy lutowej, mają charakter cywilno - prawny, zatem sposób ustalenia ich wysokości określany jest właściwymi normami prawa cywilnego materialnego. W <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445;art. 445 § 1)">art. 445 § 1 kc</a> wskazano, iż sąd może przyznać poszkodowanemu w określonych przypadkach tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę odpowiednią sumę. Pojęcie sumy odpowiedniej dotyczącej zadośćuczynienia nie ma w tym wypadku charakteru ściśle określonego. Dlatego też w doktrynie i judykaturze opracowane zostały kryteria którymi należy się kierować przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia. Zadośćuczynienie musi mieć charakter kompensacyjny. Nie może zatem mieć wartości symbolicznej lecz musi przedstawiać konkretną ekonomiczną wartość. Z drugiej strony nie może być to wartość nadmierna w stosunku do rozmiarów doznanej krzywdy. Powinna być to suma utrzymana w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom życiowym społeczeństwa. Nie może ona prowadzić do nadmiernego wzbogacenia się (np. postanowienie SN z 22.I.2015 III KK 252/14 i przytoczone tam orzecznictwo).</p>
<p>5)
Sąd odwoławczy, podzielając w zasadniczej części stanowisko skarżącego, uznał, iż kwota zasądzona tytułem zadośćuczynienia w niniejszej sprawie nie spełnia powyższych kryteriów. Kwota zadośćuczynienia w łącznej wysokości 240.000 zł nie jest adekwatna do rozmiaru krzywd związanych z wydaniem wyroku z dnia 21.XII.1950 r. oraz pozbawianiem wolności <span class="anon-block">W. G. (1)</span> w okresie od maja 1950 do maja 1951. Nie ulega wątpliwości, że więźniowie polityczni w okresie stalinizmu doznawali niewyobrażalnych cierpień, przebywając w warunkach urągającym podstawowym prawom człowieka. Jest to wiedza powszechna. Oczywista jest też okoliczność, iż traumatyczne przeżycia młodego 20 letniego człowieka, związane z rocznym pobytem w zakładzie karnym, musiały wywołać negatywne skutki dla jego zdrowia psychicznego, rozwoju i warunków jego późniejszego życia. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika jednak by cierpienia i krzywdy jakich doznał <span class="anon-block">W. G. (1)</span> odbiegały w znacznym stopniu od poziomu cierpień innych osób przetrzymywanych w stalinowskich więzieniach. W pisemnych motywach zaskarżonego wyroku nie wykazano by akurat w odniesieniu do okresu uwięzienia <span class="anon-block">W. G. (1)</span> zaistniały jakieś szczególne, wyjątkowo uciążliwe okoliczności, uzasadniające zasądzenie tytułem zadośćuczynienia kwoty 240.000 zł. Nie mogą być uznane za takowe okoliczności chociażby fakt osadzenia w więzieniu, w którym wykonywano wyroki śmierci oraz uczestniczenie w procesie sądowym organizacji konspiracyjnej, bez wiedzy jaki będzie jego dalszy przebieg i z obawą przed najbardziej dotkliwymi karami.</p>
<p>6)
W ocenie Sądu Apelacyjnego, w spawie niniejszej - gdzie nie są znane rzeczywiste warunki w jakich był osadzony <span class="anon-block">W. G.</span> (nie można w tym zakresie stosować reguły z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 5;art. 5 § 2)">art. 5 § 2 kpk</a>), w której nie ma ustaleń co do dodatkowych środków represji stosowanych wobec niego lub jego rodziny albo też co do wyjątkowo negatywnych skutków uwięzienia w zakresie stanu zdrowia pokrzywdzonego lub jego dalszej linii życiowej i poziomu egzystencji po wyjściu na wolność – uznać należy, że sumą odpowiednią w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445;art. 445 § 1)">art. 445 § 1 kc</a>, sumą proporcjonalną do krzywdy doznanej przez Pana <span class="anon-block">W. G.</span> a zatem sumę rozsądną nie prowadzącą do nadmiernego wzbogacenia się osób uprawnionych jest kwota zadośćuczynienia w wysokości łącznej 180.000 zł czyli po 90.000 zł na rzecz każdej z wnioskodawczyń.</p>
<p>7)
Suma wyższa byłaby kwotą nadmiernie wygórowaną, wchodzącą w sferę zarezerwowaną dla wyjątkowo ciężkich przypadków represji i pozbawienia wolności w stalinowskich więzieniach, połączonych nierzadko z torturami i wieloletnimi prześladowaniami (dotykającymi również członków rodzin osób osadzonych), a w skrajnych przypadkach prowadzących do śmierci osób pokrzywdzonych, bądź to jeszcze w trakcie uwięzienia bądź też na skutek utraty zdrowia wywołanej długotrwałym pobytem w aresztach śledczych. Natomiast suma niższa, proponowana w apelacji prokuratora (po 54.000 zł) nie byłaby w tym przypadku adekwatna do całokształtu krzywd doznanych przez osobę pokrzywdzoną i mogła by być uznana za kwotę mającą jedynie symboliczny, nieodczuwalny ekonomicznie, charakter.</p>
<p>8)
Dlatego też zarzut skarżącego i wniosek apelacyjny (o zasądzenie łącznie kwoty 108.000 zł) został uwzględniony jedynie częściowo. Sąd Apelacyjny zasądził kwoty po 90.000 zł na rzecz każdej z wnioskodawczyń wraz z ustawowymi odsetkami do dnia zapłaty, oddalając żądanie zadośćuczynienia w zakresie przewyższającym powyższe kwoty. W pozostałej części, w tym co do odszkodowania, wyrok został utrzymany w mocy.</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="17">
<p>
<em>
<!-- -->Wniosek</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="14">
<p>O zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie na rzecz wnioskodawczyń <span class="anon-block">M. P.</span> i <span class="anon-block">D. L.</span> zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w kwocie 54.000 zł i oddalenie wniosku w części dotyczącej odszkodowania.</p>
</td>
<td colspan="3">
<p>☐ zasadny</p>
<p>☒ częściowo zasadny</p>
<p>☐ niezasadny</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="17">
<p>
<em>
<!-- -->Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="17">
<p>Powody omówione w pkt 3 Lp 2</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>4.
<strong>
<!-- -->OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU </strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="3" colspan="4">
<p>1.</p>
</td>
<td colspan="17"> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="17">
<p>
<em>
<!-- -->Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="17"> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>5.
<strong>
<!-- -->ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO </strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>
<strong>
<!-- -->5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="4" colspan="4">
<p>
<strong>
<!-- -->1.</strong>
</p>
</td>
<td colspan="17">
<p>
<em>
<!-- -->Przedmiot utrzymania w mocy</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="17">
<p>
<strong>
<!-- -->Zaskarżony wyrok za wyjątkiem pkt 1 zmienionego w pkt 1 wyroku Sądu Apelacyjnego</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="17">
<p>
<em>
<!-- -->Zwięźle o powodach utrzymania w mocy</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="17">
<p>
<em>
<!-- -->Powody omówione w pkt 3 Lp 2</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>
<strong>
<!-- -->5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="4" colspan="4">
<p>
<strong>
<!-- -->1.</strong>
</p>
</td>
<td colspan="17">
<p>
<em>
<!-- -->Przedmiot i zakres zmiany</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="17">
<p>
<strong>
<!-- -->Pkt 1) zaskarżonego wyroku w zakresie określonym w pkt 1) wyroku Sądu Apelacyjnego </strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="17">
<p>
<em>
<!-- -->Zwięźle o powodach zmiany</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="17">
<p>Powody omówione w pkt 3 Lp 2</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>
<strong>
<!-- -->5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>
<strong>
<!-- -->5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="3" colspan="3">
<p>1.1.</p>
</td>
<td colspan="12"> </td>
<td colspan="6">
<p>☐ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439)">art. 439 k.p.k.</a>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="18">
<p>
<em>
<!-- -->Zwięźle o powodach uchylenia</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="18"> </td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="3" colspan="3">
<p>2.1.</p>
</td>
<td colspan="12">
<p>Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości</p>
</td>
<td colspan="6">
<p>☐ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 2)">art. 437 § 2 k.p.k.</a>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="18">
<p>
<em>
<!-- -->Zwięźle o powodach uchylenia</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="18"> </td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="3" colspan="3">
<p>3.1.</p>
</td>
<td colspan="12">
<p>Konieczność umorzenia postępowania</p>
</td>
<td colspan="6">
<p>☐ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 2)">art. 437 § 2 k.p.k.</a>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="18">
<p>
<em>
<!-- -->Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="18"> </td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="3" colspan="3">
<p>4.1.</p>
</td>
<td colspan="12"> </td>
<td colspan="6">
<p>☐ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 454;art. 454 § 1)">art. 454 § 1 k.p.k.</a>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="18">
<p>
<em>
<!-- -->Zwięźle o powodach uchylenia</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="18"> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>
<strong>
<!-- -->5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21"> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>
<strong>
<!-- -->5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="7">
<p>
<em>
<!-- -->Punkt rozstrzygnięcia z wyroku</em>
</p>
</td>
<td colspan="14">
<p>
<em>
<!-- -->Przytoczyć okoliczności</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="7"> </td>
<td colspan="14"> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>6.
<strong>
<!-- -->Koszty Procesu </strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="7">
<p>
<em>
<!-- -->Punkt rozstrzygnięcia z wyroku</em>
</p>
</td>
<td colspan="14">
<p>
<em>
<!-- -->Przytoczyć okoliczności</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="7">
<p>
<em>
<!-- -->3)</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->4)</em>
</p>
</td>
<td colspan="14">
<p>zasądzenie kwot po 500 zł na rzecz wnioskodawczyni na podstawie - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 616;art. 616 § 1;art. 616 § 1 pkt. 2)">art. 616 § 1 pkt 2) kpk</a>
</p>
<p>obciążenie Skarbu Państwa kosztami procesu na podstawie art. 13 w/w ustawy z 23.II.1991 r.</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>7.
<strong>
<!-- -->PODPIS </strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="21">
<p>Małgorzata Janicz Rafał Kaniok Ewa Jethon
</p>
</td>
</tr>
</table>
<table>
<colgroup>
<col width="44"/>
<col width="153"/>
<col width="131"/>
<col width="7"/>
<col width="37"/>
<col width="11"/>
<col width="340"/>
</colgroup>
<tr>
<td colspan="7">
<p>
<strong>
<!-- -->1.3. Granice zaskarżenia</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="6">
<p>Kolejny numer załącznika</p>
</td>
<td>
<p>1</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="6">
<p>Podmiot wnoszący apelację</p>
</td>
<td>
<p>prokurator</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="6">
<p>Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja</p>
</td>
<td>
<p>wyrok w całości</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="7">
<p>
<strong>
<!-- -->1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="4" colspan="2">
<p>☐ na korzyść</p>
<p>☒ na niekorzyść</p>
</td>
<td colspan="5">
<p>☒ w całości</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="3">
<p>☐ w części</p>
</td>
<td colspan="2">
<p>☐</p>
</td>
<td colspan="2">
<p>co do winy</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>☐</p>
</td>
<td colspan="2">
<p>co do kary</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>☐</p>
</td>
<td colspan="2">
<p>co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="7">
<p>
<strong>
<!-- -->1.3.2. Podniesione zarzuty</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="7">
<p>
<em>
<!-- -->Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji</em>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>☐</p>
</td>
<td colspan="6">
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 1)">art. 438 pkt 1 k.p.k.</a> – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>☐</p>
</td>
<td colspan="6">
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 1 a)">art. 438 pkt 1a k.p.k.</a> – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany <br/>w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 1)">art. 438 pkt 1 k.p.k.</a>, chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>☐</p>
</td>
<td colspan="6">
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 2)">art. 438 pkt 2 k.p.k.</a> – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>☒</p>
</td>
<td colspan="6">
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 3)">art. 438 pkt 3 k.p.k.</a> – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, <br/>jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>☐</p>
</td>
<td colspan="6">
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 4)">art. 438 pkt 4 k.p.k.</a> – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>☐</p>
</td>
<td colspan="6">
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439)">art. 439 k.p.k.</a>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>☐</p>
</td>
<td colspan="6">
<p>brak zarzutów</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="7">
<p>
<strong>
<!-- -->1.4. Wnioski</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>☐</p>
</td>
<td colspan="3">
<p>uchylenie</p>
</td>
<td colspan="2">
<p>☒</p>
</td>
<td>
<p>zmiana</p>
</td>
</tr>
</table>
</div>