II AKa 284/09

<p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Sygn. akt : II AKa 284/09</span> </strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 15 października 2009 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Katowicach w II Wydziale Karnym w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="172"/> <col width="539"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący</p> </td> <td> <p>SSA Bożena Summer-Brason</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie</p> </td> <td> <p>SSA Marek Charuza</p> <p>SSA Beata Basiura (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>Agnieszka Przewoźnik</p> </td> </tr> </table> <p>przy udziale Prokuratora Prok. Apel. Andrzeja Jużkowa</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 15 października 2009 r. sprawy</p> <p>wnioskodawcy <strong> <!-- --> <span class="anon-block">Z. D.</span> </strong> </p> <p>- o odszkodowanie z tytułu zwolnienia z pracy -</p> <p>na skutek apelacji pełnomocnika wnioskodawcy</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 8 stycznia 2009 r.</p> <p>sygn. akt. V Ko 64/08</p> <p>1.  uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Katowicach,</p> <p>2.  zasądza od Skarbu Państwa (Sąd Okręgowy w Katowicach) na rzecz adw. <span class="anon-block">M. P.</span> Kancelaria Adwokacka w <span class="anon-block">K.</span> kwotę 146,40 (sto czterdzieści sześć 40/100) zł w tym 22 % VAT tytułem nieopłaconych kosztów pomocy prawnej udzielonej wnioskodawcy <span class="anon-block">Z. D.</span> w postępowaniu odwoławczym.</p> <p>Sygn. akt II AKa 284/09</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">Z. D.</span>w dniu 26 listopada 2007 roku wniósł o unieważnienie orzeczenia Komisji Odwoławczej ds. Pracy w <span class="anon-block">O.</span>z dnia 19 listopada 1976 roku w sprawie o sygn. <span class="anon-block">(...)</span>oraz wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w <span class="anon-block">K.</span>z dnia 3 lutego 1977 roku nr <span class="anon-block">(...)</span>. Powołał się na przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 ()">ustawy z dnia 23.02.1991 roku o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a>. Na rozprawie głównej wnioskodawca złożył nadto żądanie odszkodowania w wysokości 25 000 zł za pozostawanie bez pracy przez okres 1,5 roku.</p> <p>Wyrokiem z dnia 8 stycznia 2009 roku w sprawie o sygn. V Ko 64/08 Sąd Okręgowy w Katowicach na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 8;art. 8 ust. 1;art. 13)">art. 8 ust.1 i art.13 ustawy z dnia 23.02.1991 roku <br/>o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a> oddalił wniosek <br/>o odszkodowanie z tytułu zwolnienia od pracy, kosztami postępowania obciążając Skarb Państwa.</p> <p>Wyrok został zaskarżony apelacją pełnomocnika wnioskodawcy, który zarzucił:</p> <p>1.  Błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą wyroku mający wpływ <br/>na jego treść a polegający na pominięciu materiału dowodowego zgromadzonego <br/>w sprawie, a dotyczącego wszelkich okoliczności stosowania wobec wnioskodawcy represji, a w szczególności dowodów z akt IPN, wyjaśnień wnioskodawcy, znajdujących się w aktach sprawy,</p> <p>2.  Naruszenie norm prawa materialnego:</p> <p>–.</p> <dl> <dt>–</dt> <dd> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 1;art. 1 ust. 2)">art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 23.02.1991 roku o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a> poprzez pominięcie, iż wydane orzeczenie związane ze zwolnieniem wnioskodawcy z pracy – stanowiło represję za działalność opozycyjną – polegającą m.in. na wyrażaniu krytyki co do podwyżek cen żywności, wyrażanie krytyki oraz interweniowanie <br/>w sprawach niewłaściwego działania władz zarówno administracyjnych <br/>jak i organów ścigania, które to działania wnioskodawcy zmierzały do przywrócenia podstawowych standardów jakim winno charakteryzować <br/>się w pełni niezależne i niepodległe Państwo Polskie, takich jak uniezależnienie organów ścigania, zakładów pracy oraz administracji zarówno samorządowej oraz publicznej od wszelkich nacisków politycznych,</p> </dd> </dl> <p>–.</p> <dl> <dt>–</dt> <dd> <p>art. 8 ust. 1 cytowanej ustawy przez jego błędną wykładnię wobec nierozpoznania wniosku strony o stwierdzenia nieważności orzeczenia – <br/>a tym samym i przesłanek uzasadniających przyznanie odszkodowania.</p> </dd> </dl> <p>2.  Obrazę przepisów postępowania, mających wpływ na treść orzeczenia, a to:</p> <p>–.</p> <dl> <dt>–</dt> <dd> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a> poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów wobec naruszenia zasady prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego poprzez pominięcie konkluzji wynikających ze zgromadzonych w sprawie dowodów;</p> </dd> </dl> <p>–.</p> <dl> <dt>–</dt> <dd> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 424)">art. 424 k.p.k.</a> poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku nieczyniącego zadość wymaganiom tam wskazanym, którego to kontrola instancyjna <br/>jest niemożliwa, zwłaszcza wobec braku wyjaśnienia rozstrzygnięcia co do istoty sprawy zgodnie ze złażonym wnioskiem, braku wyjaśnienia podstawy prawnej zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia i wykazania trafności zastosowanych przepisów, jak również braku ich wykładni;</p> </dd> </dl> <p>–.</p> <dl> <dt>–</dt> <dd> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 3;art. 3 ust. 1;art. 3 ust. 2)">art. 3 ust.1 i 2 ustawy z dnia 23.02.1991 roku o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a> poprzez brak rozpoznania wniosku <span class="anon-block">Z. D.</span>z dnia 26.11 2007 roku o unieważnienie orzeczenia Komisji Odwoławczej ds. Pracy w <span class="anon-block">O.</span>z dnia 19 listopada 1976 roku <br/>w sprawie o sygn. <span class="anon-block">(...)</span>oraz wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy <br/>i Ubezpieczeń Społecznych w <span class="anon-block">K.</span> z dnia 3 lutego 1977 roku <br/>nr <span class="anon-block">(...)</span>.</p> </dd> </dl> <p>Stawiając te zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja okazała się skuteczna o tyle, że w wyniku jej rozpoznania koniecznym stało się uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Katowicach.</p> <p>Stwierdzić należy, że zarówno część dyspozytywna wyroku, jak i treść uzasadnienia wskazują jednoznacznie, że Sąd I instancji nie rozstrzygnął o całości żądania wnioskodawcy. Nie wypowiedział się w kwestii, której rozstrzygnięcie ma podstawowe znaczenie dla dochodzenia odszkodowania za poniesioną szkodę <br/>i zadośćuczynienia za krzywdę wynikłe z wykonania orzeczenia. Wydaje się, że Sądowi I instancji uszło, że w takim wypadku dochodzenie to ma charakter dwuetapowy. Zgłoszenie żądania odszkodowania i zadośćuczynienia musi być poprzedzone stwierdzeniem nieważności orzeczenia, o co zresztą wnosił <span class="anon-block">Z. D.</span>. W realiach niniejszej sprawy ta kwestia winna stanowić przedmiot postępowania Sądu. Bez jej rozstrzygnięcia nie jest możliwe orzekanie <br/>o odszkodowaniu i zadośćuczynieniu, o którym mowa w art. 8 ust. 1 powołanej ustawy.</p> <p>W ogóle niezrozumiałe jest stwierdzenie Sądu, iż „wobec <span class="anon-block">Z. D.</span> <br/>nie zapadło orzeczenie, które traci nieważność z mocy prawa lub co do którego stwierdzono nieważność”, skoro stwierdzenie nieważności lub nie, miało być przedmiotem postępowania zainicjowanego wnioskiem. Sąd winien merytorycznie odnieść się do tego, czy orzeczenia o unieważnienie których wnosił <span class="anon-block">Z. D.</span>, należą do kategorii tych, o których mowa w art.1 ustawy z dnia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 ()">ustawy <br/>z dnia 23.02.1991 roku o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a>, <br/>a tego w ogóle nie uczynił. Uzasadnienie wyroku jest lakoniczne, niezrozumiałe <br/>i uniemożliwia przeprowadzenie kontroli odwoławczej. W pełni zasadny jest zatem zarzut obrońcy naruszenia przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 424)">art. 424 k.p.k.</a> w stopniu mającym wpływ na treść orzeczenia.</p> <p>Powyższe uchybienia, a przede wszystkim brak rozpoznania wniosku <br/>o unieważnienie wskazanych w nim orzeczeń, spowodowały uchylenie zaskarżonego wyroku bez wdawania się w merytoryczną ocenę trafności rozstrzygnięcia Sądu <br/>I instancji. Bezprzedmiotowe i przedwczesne, okazało się w tej sytuacji, ustosunkowanie się do pozostałych zarzutów zawartych w apelacji.</p> <p>Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji uwzględni powyższe uwagi i zapatrywania, oceni merytorycznie wniosek o unieważnienie, mając na względzie treść przepisu art.1 ust.1 Ustawy z dnia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 ()">ustawy z dnia 23.02.1991 roku <br/>o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a>, a także to, że dochodzenie odszkodowania i zadośćuczynienia w oparciu o przepisy tej ustawy jest pochodną stwierdzenia nieważności orzeczenia lub uznania, że wydano decyzję o internowaniu w związku z wprowadzeniem w dniu 13.12.1981 roku stanu wojennego.</p> <p>Z tych wszystkich powodów Sąd Apelacyjny orzekł jak na wstępie.</p> </div>