II AKz 672/09
Sądy powszechne2009-10-28
Sygnatura
II AKz 672/09
Data orzeczenia
2009-10-28
Rodzaj
DECISION
Sędziowie
Bożena Summer-Brason (PRESIDING_JUDGE)Grażyna WilkJolanta Śpiechowicz
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt II AKz 672/09</p>
<div>
<h2>POSTANOWIENIE</h2>
<p>Dnia 28 października 2009 roku</p>
<p>Sąd Apelacyjny w Katowicach II Wydział Karny w składzie:</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Przewodniczący- Sędzia S.A. Bożena Summer-Brason </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- --> S.A. Grażyna Wilk (spr.)</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- --> S.A. Jolanta Śpiechowicz</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- --> Protokolant: Dariusz Bryła </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Dariusza Wiory</strong>
</p>
<p>po rozpoznaniu w sprawie przeciwko <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">D. T.</span> i <span class="anon-block">A. T.</span>
</strong>
</p>
<p>oskarżonym o przestępstwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286§1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 294;art. 294 § 1)">art. 294§1 kk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 300;art. 300 § 1)">art. 300§1 kk</a>
</p>
<p>zażalenia wniesionego przez pełnomocnika pokrzywdzonego <span class="anon-block">L. H.</span>
</p>
<p>na postanowienie Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 21 września 2009 roku, <br/>sygn. akt IV K 128/09</p>
<p>w przedmiocie umorzenia postępowania karnego z subsydiarnego aktu oskarżenia</p>
<p>na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 2)">art. 437§ 2 kpk</a>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->p o s t a n a w i a</strong>
</p>
<p>1.
zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że przyjąć jako podstawę prawną umorzenia postępowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 17;art. 17 § 1;art. 17 § 1 pkt. 9)">art. 17§1pkt 9 k.p.k.</a>,</p>
<p>2.
w pozostałym zakresie zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy,</p>
<p>3.
kosztami procesu za postępowanie odwoławczego obciążyć oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego <span class="anon-block">L. H.</span>.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->0.2.Uzasadnienie</strong>
</p>
<p>Postanowieniem z dnia 21 września 2009 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach, działając na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 17;art. 17 § 1;art. 17 § 1 pkt. 7)">art. 17§1 pkt 7 kpk</a>, umorzył postępowanie karne przeciwko <span class="anon-block">D. T.</span> i <span class="anon-block">A. T.</span>, oskarżonym w subsydiarnym akcie oskarżenia przez pełnomocnika pokrzywdzonego <span class="anon-block">L. H.</span> o przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286§1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 294;art. 294 § 1)">art. 294§1 kk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 300;art. 300 § 1)">art. 300§1 kk</a>.</p>
<p>W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik pokrzywdzonego zarzucił:</p>
<dl>
<dt>-</dt>
<dd>
<p>obrazę przepisów postępowania, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 55;art. 55 § 1)">art. 55§1 kpk</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 320;art. 320 § 2)">art. 320§2 kpk</a> poprzez uznanie, iż pokrzywdzonemu nie przysługuje prawo do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia przeciwko <span class="anon-block">D. T.</span> i <span class="anon-block">A. T.</span>, co miało wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia;</p>
</dd>
<dt>-</dt>
<dd>
<p>obrazę przepisów postępowania, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 17;art. 17 § 1;art. 17 § 1 pkt. 7)">art. 17§1 pkt 7 kpk</a> poprzez przyjęcie tegoż przepisu za podstawę umorzenia postępowania, co miało wpływ na treść zaskarżonego postanowienia;</p>
</dd>
<dt>-</dt>
<dd>
<p>błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, iż sprawa dotyczy <span class="anon-block">A. Z.</span>, co miało wpływ na treść zaskarżonego postanowienia.</p>
</dd>
</dl>
<p>Powołując powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Analiza akt sprawy prowadzi do jednoznacznego wniosku, że pokrzywdzony nie dysponował uprawnieniem do wystąpienia ze wskazaną skargą jako subsydiarny oskarżyciel posiłkowy związku z ograniczeniami płynącymi z treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 55;art. 55 § 1;art. 330;art. 330 § 2)">art. 55 § 1 i art. 330 § 2 k.p.k.</a> Brzmienie tych przepisów nie pozostawia bowiem wątpliwości, <br/>że pokrzywdzony może wnieść do sądu subsydiarny akt oskarżenia tylko wtedy, gdy prokurator - po wyczerpaniu kolejnych, przewidzianych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 306;art. 306 § 1)">art. 306 § 1</a> oraz w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 330;art. 330 § 1;art. 330 § 2)">art. 330 § 1 i 2 k.p.k.</a>, szczebli zaskarżenia podejmowanych przez niego decyzji - wyda "powtórnie" "ponownie" postanowienie o odmowie wszczęcia lub o umorzeniu postępowania.</p>
<p>Nie ma racji skarżący, iż „powtórna „ decyzja o jakiej mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 55;art. 55 § 1)">art. 55 § 1 k.p.k.</a>, zapadła w momencie utrzymania w mocy przez Sąd Okręgowy w Gliwicach zaskarżonego postanowienia Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Gliwicach <br/>i że decyzja ta „otwiera” pokrzywdzonemu drogę do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia.</p>
<p>Wskazać należy, że ratio legis przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 55;art. 55 § 1)">art. 55 § 1 k.p.k.</a>, sprowadza się do umożliwienia pokrzywdzonemu samodzielnego oskarżania w sprawie o czyn ścigany w trybie publicznym. Subsydiarne oskarżenie posiłkowe, jako wyjątek od oskarżania w trybie publicznym przez oskarżyciela publicznego, oparte jest bowiem na założeniu, że w sprawie tej prokurator ponownie<strong>
<!-- -->,</strong> po uprzednim przyznaniu przez sąd racji pokrzywdzonemu domagającemu się ścigania, ścigania takiego nie podejmuje. Chodzi przy tym dodatkowo o uniknięcie oczywiście bezzasadnych oskarżeń kierowanych do sądu przez pokrzywdzonych, stąd potrzeba kontroli sądowej decyzji prokuratorskich <br/>i upoważnienie pokrzywdzonego do samodzielnego oskarżania tylko wtedy, gdy powtórnie prokurator podejmuje taką samą decyzję, którą uprzednio sąd uchylił.</p>
<p>Mając na uwadze powyższe okoliczności wskazać należy, że wniesienie subsydiarnego aktu oskarżenia w okolicznościach, gdy nie został spełniony warunek ponownego umorzenia śledztwa przez prokuratora, przesądzało ocenę o zaistnieniu przyczyny wyłączającej prowadzenie postępowania przed sądem, polegającej na braku skargi uprawnionego oskarżyciela. W takim wypadku, Sąd Okręgowy był wprost obowiązany - wobec treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 17;art. 17 § 1;art. 17 § 1 pkt. 9)">art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.</a>, do umorzenia postępowania. Rację ma skarżący, że Sąd I instancji dopuścił się obrazy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 17;art. 17 § 1;art. 17 § 1 pkt. 7 k)">art. 17 § 1 pkt 7k</a>.p.k., wskazując ten przepis jako podstawę prawną umorzenia, co nie miało jednakże wpływu na treść zaskarżonego orzeczenia.</p>
<p>Za niezasadny uznano również zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, <br/>a polegający zdaniem skarżącego na rozpoznaniu sprawy <span class="anon-block">A. Z.</span>, <br/>a nie <span class="anon-block">D.</span> i <span class="anon-block">A. T.</span>, albowiem z treści zaskarżonego postanowienia wynika, iż w uzasadnieniu mylnie wpisano nazwisko <span class="anon-block">A. Z.</span>, <br/>co stanowi oczywistą omyłkę pisarską nie mającą też wpływu na treść zaskarżonego orzeczenia. Nie ulega wątpliwości, że zaskarżone postanowienie zostało wydane <br/>w sprawie przeciwko <span class="anon-block">D.</span> i <span class="anon-block">A. T.</span>, co wynika z oznaczenia stron w części wstępnej orzeczenia, jak też uzasadnienia gdzie Sąd I instancji odnosi się do orzeczeń z wcześniejszego etapu postępowania dotyczących małżonków <span class="anon-block">T.</span>.</p>
<p>Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia.</p>
<p>Z:</p>
<p>- o treści postanowienia powiadomić strony.</p>
<p>Katowice, dnia 28.10.2009r.</p>
</div>