I C 194/23

<p>Sygn. akt I C 194/23</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 12 grudnia 2023r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Brzozowie, I Wydział Cywilny, w składzie:</p> <p>Przewodniczący : sędzia PSR Daniel Radwański</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2023 r. w Brzozowie, na posiedzeniu niejawnym;</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">M. P.</span>;</p> <p>przeciwko <span class="anon-block">M. L.</span> i <span class="anon-block">A. L.</span>;</p> <p>o stwierdzenie nieważności umowy;</p> <p>I.  <strong> <!-- -->oddala</strong> powództwo;</p> <p>II.  <strong> <!-- -->obciąża</strong> powoda kosztami procesu;</p> <p>sędzia PSR Daniel Radwański</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I C 194/23</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->wyroku z dnia 12 grudnia 2023r.</strong> </p> <p>Powódka <span class="anon-block">M. P.</span> wniosła o unieważnienie umowy zwartej między <span class="anon-block">H. L.</span>, a <span class="anon-block">M. L.</span> i <span class="anon-block">A. L.</span>, której przedmiotem było przeniesienie własności nieruchomości objętej <span class="anon-block">księgą wieczystą (...)</span>. Powódka podniosła, że jej matka przeniosła w formie aktu notarialnego Rep. A <span class="anon-block"> (...)</span> własność nieruchomości na pozwanych <span class="anon-block">M. L.</span> i <span class="anon-block">A. L.</span> , a jej oświadczenie było nieważne, ze względu na stan zdrowia wyłączający swobodne i świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli.</p> <p>Powódka wskazała też, że mieszka w budynku na innej nieruchomości stanowiącej własność <span class="anon-block">M. L.</span> i poniosła na ten budynek nakłady, gdyż umówiła się z <span class="anon-block">M. L.</span>, że będzie tam nieodpłatnie mieszkać.</p> <p>Powództwo było oczywiście bezzasadne. W pierwszej kolejności Sąd stwierdził brak legitymacji procesowej czynnej po stronie powódki, wynikający z braku interesu prawnego. Powódka nie jest bowiem stroną umowy zawartej w formie aktu notarialnego, której dotyczy żądanie stwierdzenia nieważności. Treścią pozwu jest żądanie ustalenia nieistnienia stosunku prawnego, wynikającego z umowy darowizny nieruchomości, która w ocenie powódki jest nieważna z powodu wady oświadczenia woli <span class="anon-block">H.</span>, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 82)">art. 82 kc</a>, który stanowi, że nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli.</p> <p>Powództwo o ustalenie zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a> wymaga istnienia interesu prawnego w żądaniu udzielenia ochrony prawnej przez wydanie wyroku ustalającego istnienie bądź nieistnienie danego stosunku prawnego bądź prawa. Interes prawny to obiektywna, a nie subiektywna w odczuciu strony, potrzeba uzyskania wyroku odpowiedniej treści, gdy doszło do naruszenia albo zagrożenia naruszenia sfery prawnej stron i występuje wtedy, gdy sam skutek, jaki wywoła uprawomocnienie się wyroku ustalającego, zapewni stronie ochronę jej prawnie chronionych interesów, a ponadto interes ten nie podlega ochronie w drodze innego środka.</p> <p>Sąd stwierdził, że ewentualne stwierdzenie nieważności umowy nie pozwoliłoby powódce na wystąpienie z dalej idącym roszczeniem o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanie prawnym, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 10)">art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece</a>, gdyż roszczenie to przysługuje wyłącznie osobom, których prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie. Brak legitymacji do wystąpienia z takim roszczeniem nie stanowi jednakże przesłanki do stwierdzenia po stronie powódki interesu prawnego w stwierdzeniu nieważności umowy, gdyż ewentualny wyrok nie wpłynie obiektywnie na sytuację prawną powódki, w szczególności nie będzie podstawą do stwierdzenia nabycia przez nią prawa do posiadania nieruchomości będącej przedmiotem umowy, ani nieruchomości na której obecnie zamieszkuje. Ponadto podnoszony przez powódkę interes prawny związany z faktem zamieszkiwania na innej nieruchomości i nakładami poniesionymi na nią, może być przedmiotem sprawy o zwrot nakładów.</p> <p>Na marginesie Sąd zauważa, że powódka nie jest pełnomocnikiem strony umowy, ani jej opiekunem prawnym. Jeżeli powódka zamierza działać w interesie <span class="anon-block">H. L.</span>, to w pierwszej kolejności powinna uzyskać od niej pełnomocnictwo do wniesienia odpowiedniego pozwu, a jeżeli z uwagi na jej stan zdrowia, wyłączający świadome powzięcie decyzji i wrażenie woli nie będzie to możliwe, powinna podjąć kroki zmierzające do jej ubezwłasnowolnienia, w wyniku którego mogłaby zostać jej opiekunem prawnym.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 191(1);art. 191(1) § 1;art. 191(1) § 2;art. 191(1) § 3)">art. 191^{<!-- -->1} §1-3 kpc</a>, jeżeli z treści pozwu i załączników wynika oczywista bezzasadność powództwa, Sąd może pominąć czynności które ustawa nakazuje podjąć w związku z wniesieniem pozwu i wydać wyrok na posiedzeniu niejawnym.</p> <p>Mając powyższe na uwadze, na podst. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 191(1);art. 191(1) § 1;art. 191(1) § 3)">art. 191^{<!-- -->1} §1 i §3 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 kpc</a> Sąd orzekł, jak w pkt I wyroku. O kosztach Sąd orzekł w pkt. II na podst. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 §1 kpc</a>.</p> <p>Sędzia PSR Daniel Radwański</p> </div> <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> <p>Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć powódce.</p> <p>Sędzia PSR Daniel Radwański</p> </div>