III AUa 943/22

<p>Sygn. akt III AUa 943/22</p> <div> <h2>WYROK</h2> <p> <strong> <!-- -->W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</strong> </p> <p>Dnia 12 grudnia 2023 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Krakowie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący: SSA Krzysztof Kwaśniak</p> <p>Protokolant: Małgorzata Soczówka</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2023 r. w Krakowie na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z odwołania <span class="anon-block">S. W.</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">T.</span> </p> <p>o prawo do emerytury pomostowej</p> <p>na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">T.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>z dnia 25 kwietnia 2022 r. sygn. akt IV U 110/22,</p> <p>I.  zmienia zaskarżony wyrok w pkt 1, o tyle, że przyznaje odwołującemu <span class="anon-block">S. W.</span> prawo do emerytury pomostowej od dnia 19 marca 2022 roku,</p> <p>II.  nie obciąża <span class="anon-block">S. W.</span> obowiązkiem zwrotu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">T.</span>, kosztów postepowania apelacyjnego.</p> <p>Krzysztof Kwaśniak</p> <p> <strong> <!-- -->III AUa 943/22</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Sąd Okręgowy w Tarnowie, IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2022 r., zmienił zaskarżona decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">T.</span> z dnia 31 grudnia 2021 r., nr <span class="anon-block"> (...)</span> w ten sposób, że przyznaje odwołującemu <span class="anon-block">S. W.</span> prawo do emerytury pomostowej od dnia 18 marca 2022 roku oraz oddalił odwołanie w pozostałym zakresie. Ponadto zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">T.</span> na rzecz odwołującego <span class="anon-block">S. W.</span> kwotę 180 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p>Sąd Okręgowy wskazał, iż decyzją z dnia 31 grudnia 2021 r., nr <span class="anon-block"> (...)</span>, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">T.</span>, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 4;art. 49)">art. 4 i art. 49 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> oraz przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych</a>, po rozpatrzeniu wniosku z dnia 1 grudnia <br/>2021 r., odmówił <span class="anon-block">S. W.</span> przyznania prawa do emerytury pomostowej, ponieważ wnioskodawca po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywał prac <br/>w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 1;art. 3 ust. 3)">art. 3 <br/>ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych</a>, na dzień 1 stycznia 1999 r. nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 1;art. 3 ust. 3)">art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych</a>, wynoszącego co najmniej 15 lat (tj. z powołaniem się na nowe wykazy prac wymienione odpowiednio w załączniku <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (nr 1;nr 2)">nr 1 lub nr 2 ustawy o emeryturach pomostowych</a>) oraz nie udowodnił rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą.</p> <p>Decyzja ta została zaskarżona odwołaniem przez <span class="anon-block">S. W.</span>, który domagał się jej zmiany i przyznania mu emerytury pomostowej oraz zasądzenia na swoją rzecz od strony przeciwnej kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu odwołujący wskazał, że na dzień 1 stycznia 1999 r. udowodnił okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, <br/>w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 1;art. 3 ust. 3)">art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych</a>, wynoszący co najmniej 15 lat, po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał takie prace, a ponadto rozwiązał stosunek pracy z pracodawcą.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział <br/>w <span class="anon-block">T.</span> wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą <br/>w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.</p> <p>Bezsporne w niniejszej sprawie było, że odwołujący <span class="anon-block">S. W.</span>, <span class="anon-block">urodzony w dniu (...)</span>, w dniu <span class="anon-block">(...)</span> 2021 r. osiągnął 60 lat życia. <br/>W dniu 1 grudnia 2021 r. ubezpieczony wystąpił do ZUS z wnioskiem o emeryturę pomostową. Wnioskodawca wykazał w postępowaniu przed ZUS ogólny staż pracy <br/>w wymiarze 31 lat, 10 miesięcy i 14 dni okresów składkowych oraz 2 lat i 4 dni okresów nieskładkowych, co daje łącznie 33 lata, 10 miesięcy i 18 dni okresów składkowych i nieskładkowych, a ponadto staż pracy w szczególnych warunkach / charakterze w wymiarze 18 lat, 5 miesięcy i 12 dni.</p> <p>Sąd Okręgowy w postępowaniu pierwszo instancyjnym ustalił następujący stan faktyczny. Od 1 lipca 2007 r. do 30 września 2012 r. <span class="anon-block">S. W.</span> pracował w <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">T.</span> stale i w pełnym wymiarze godzin <br/>w charakterze bitumiarza - robotnika drogowego. W tym czasie, zajmował się rozkładaniem masy bitumicznej na gorąco. Masa bitumiczna to asfalt o temperaturze 150-180 stopni <span class="anon-block">C.</span>. <span class="anon-block">B.</span> wykonywali nowe nawierzchnie na drogach <br/>i remontowali drogi istniejące. Masa bitumiczna pochodziła z maszyny, zaś bitumiarze ręcznie przy pomocy łopaty uzupełniali ubytki, które zostawiła maszyna. Odwołujący układał masę bitumiczną przy zatokach autobusowych w tych miejscach, gdzie specjalna maszyna tzw. rozścielacz nie mogła tego zrobić. Obrabiał ręcznie miejsca wokół studzienki kanalizacyjnej i kratki ściekowej, ponieważ tego też nie mógł zrobić rozścielacz. Wyrównywał masę bitumiczną, w szczególności ubytki, które powstały po pracy rozścielacza. Wymagało to chodzenia po gorącej masie oraz pracy z użyciem łopaty i grabek. Podstawowym narzędziem pracy odwołującego jako bitumiarza była łopata. Odwołujący pracował ręcznie. Do obsługi maszyny zatrudniony był inny pracownik. Odwołującemu przysługiwała odzież ochronna, <br/>tj. specjalne buty i mundur. Odwołującemu wypłacano dodatek za pracę <br/>w szczególnych warunkach. W dniu 18 marca 2022 r. odwołujący rozwiązał stosunek pracy łączący go z <span class="anon-block"> (...) Spółką z o.o.</span> w <span class="anon-block">C.</span>. Stan faktyczny <br/>w sprawie Sąd pierwszej instancji ustalił w oparciu o dowody dokumentów oraz zeznania świadków i odwołującego.</p> <p>W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie wskazując, iż kwestią wymagającą rozstrzygnięcia <br/>w niniejszej sprawie było ustalenie, czy odwołujący <span class="anon-block">S. W.</span> spełnia warunki do przyznania mu prawa do emerytury w niższym wieku z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze na podstawie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych</a> (Dz.U. z 2018 r. poz. 1924 ze zm.). Odmawiając ubezpieczonemu przyznania prawa do tego świadczenia ZUS wskazał, że wnioskodawca nie spełnił przesłanek z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 4;art. 49)">art. 4 <br/>i art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych</a>. Następnie Sąd Okręgowy wyjaśnił, iż emerytury pomostowe zostały wprowadzone do polskiego prawa przez wymienioną wyżej ustawę, która weszła w życie 1 stycznia 2009 r. i dotyczą ubezpieczonych zatrudnionych w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze (urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r.). Zastąpiły one emerytury w niższym wieku przyznawane na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach pracy lub w szczególnym charakterze. Prawo do tego świadczenia było nabywane z reguły w niższym niż wiek emerytalny wieku pod warunkiem wykazania piętnastoletniego okresu zatrudnienia <br/>w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. Cechą charakterystyczną emerytur pomostowych jest ich przejściowy charakter. Zgodnie bowiem z art. 16 ustawy, prawo do tego świadczenia ustaje nie tylko z dniem śmierci uprawnionego, ale również z dniem poprzedzającym dzień nabycia prawa do emerytury w wieku powszechnym. Za pracownika według <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. <br/>o emeryturach pomostowych</a> uważa się ubezpieczonego, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1;art. 8;art. 8 ust. 1;art. 8 ust. 2 a;art. 8 ust. 6;art. 8 ust. 6 pkt. 2)">art. 6 ust. 1 pkt 1 oraz art. 8 ust. 1, 2a i ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. <br/>o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, podlegającego ubezpieczeniu emerytalnemu <br/>z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, a także ubezpieczonego, który przed dniem wejścia w życie ustawy z tytułu takiej pracy podlegał ubezpieczeniu społecznemu lub zaopatrzeniu emerytalnemu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 2;art. 2 pkt. 3)">art. 2 pkt 3 ustawy o emeryturach pomostowych</a>). Jak stanowi przepis art. 3 ust. 1 tej ustawy, prace w szczególnych warunkach to prace związane z czynnikami ryzyka, które <br/>z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, <br/>w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku. Jak zaś wynika <br/>z art. 3 ust. 3 powołanej ustawy, prace o szczególnym charakterze to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się; wykaz prac <br/>o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do ustawy. Za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach i prace o szczególnym charakterze uważa się pracowników wykonujących po dniu wejścia w życie ustawy, w pełnym wymiarze czasu pracy, prace o których mowa w ust. 1 i 3 (art. 3 ust. 4 i 5 ustawy). Warunki nabywania prawa do emerytury pomostowej określa art. 4 ustawy, według którego prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniem art. 5-12, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:</p> <p>1) urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.;</p> <p>2) ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;</p> <p>3) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;</p> <p>4) ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 <br/>i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;</p> <p>5) przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 <br/>i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS; 6) po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3; oraz</p> <p>7) nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy.</p> <p>Rodzaje prac w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do emerytury w niższym wieku emerytalnym, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32)">art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, wymienione zostały w wykazach A i B, stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. <br/>z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Następnie Sąd pierwszej instancji odwołał się do wyroku z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. I UK 448/12 (LEX nr 1396383), w którym Sąd Najwyższy wskazał, że z wykładni art. 4 ustawy z 2008 r. o emeryturach pomostowych wynika obowiązek zaliczania do okresów pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze także zatrudnienia w takich warunkach <br/>w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. Artykuł ten zawiera dodatkowe warunki, aby praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze była wykonywana przed dniem 1 stycznia 1999 r. oraz po dniu 31 grudnia 2008 r., jednak nie zakreśla ram czasowych odnośnie stażu 15 lat pracy w tych warunkach. Ten okres 15 lat może więc dotyczyć całego okresu ubezpieczenia, jednak co najmniej jeden miesiąc musi przypadać przed dniem 1 stycznia 1999 r. oraz jeden miesiąc po dniu 31 grudnia 2008 r. Stosownie zaś do treści art. 49 powołanej ustawy, prawo do emerytury pomostowej przysługuje również osobie, która:</p> <p>1) po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;</p> <p>2) spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-5 i 7 i art. 5-12; oraz</p> <p>3) w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa <br/>w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, <br/>w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.</p> <p>Warunkiem skutecznego ubiegania się o emeryturę pomostową w świetle wykładni językowej art. 4 i art. 49 ustawy z 2008 r. o emeryturach pomostowych, jest więc legitymowanie się określonym stażem pracy w warunkach szczególnych lub <br/>w szczególnym charakterze (w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy o emeryturach pomostowych</a> lub dotychczasowych przepisów) oraz kontynuowanie pracy w tych warunkach po wejściu w życie ustawy, a więc po dniu 1 stycznia 2009 r. W przypadku, kiedy osoba ubiegająca się o to świadczenie nie kontynuuje pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze i legitymuje się w związku z tym jedynie stażem pracy „szczególnej” według poprzednio obowiązujących przepisów, może nabyć prawo do „nowego” świadczenia jedynie wówczas, gdy dotychczasowy staż pracy (okres prac) można kwalifikować jako prace w warunkach szczególnych w rozumieniu dziś obowiązujących przepisów (art. 3 ust. 1 ustawy) lub o szczególnym charakterze <br/>(art. 3 ust. 3 ustawy). Innymi słowy, brak podstaw prawnych do przyznania emerytury pomostowej ubezpieczonemu, którego dotychczasowy okres pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, dziś nie może być tak kwalifikowany. Dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) <br/>i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. Według Sądu Okręgowego przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że odwołujący spełnia przesłanki warunkujące prawo do emerytury pomostowej, albowiem <br/>w oparciu o dokumenty oraz zeznania świadków i odwołującego Sąd pierwszej instancji ustalił, że od 1 lipca 2007 r. do 30 września 2012 r. r. <span class="anon-block">S. W.</span> pracował w <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> stale i w pełnym wymiarze godzin w charakterze bitumiarza - robotnika drogowego. W tym czasie, zajmował się rozkładaniem masy bitumicznej na gorąco. Praca taka wymieniona została w Dziale IX, zatytułowanym: <br/>„W gospodarce komunalnej”, pod poz. 5 (prace bitumiarzy i przy produkcji asfaltobetonu) wykazu A, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych <br/>w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, a ponadto w Załączniku nr 1 do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy o emeryturach pomostowych</a>, stanowiącym Wykaz prac <br/>w szczególnych warunkach, pod poz. 31 (prace przy ręcznym układaniu na gorąco nawierzchni z mieszanek mineralno-bitumicznych). Odwołujący spełnia zatem przesłankę z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 4;art. 4 pkt. 6)">art. 4 pkt 6 ustawy o emeryturach pomostowych</a>, tj. po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy. Odwołujący wykazał ponadto, że z dniem 18 marca 2022 r. rozwiązał stosunek pracy łączący go z <span class="anon-block"> (...) Spółką z o.o.</span> <br/>w <span class="anon-block">C.</span>, przedkładając w toku postępowania sądowego w dniu 28 marca 2022 r. świadectwo pracy z dnia 18 marca 2022 r., okoliczność tę dokumentujące. Sąd Okręgowy wskazuje przy tym, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, zgodnie z utrwalonym w judykaturze i literaturze przedmiotu stanowiskiem, nie obowiązuje wyrażona w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 316;art. 316 § 1)">art. 316 § 1 k.p.c.</a> zasada orzekania według stanu rzeczy z chwili zamknięcia rozprawy. Oceny prawidłowości i legalności decyzji dokonuje się według stanu rzeczy z chwili jej wydania. Tym samym co do zasady kwestię spełnienia przesłanek warunkujących nabycie prawa do świadczenia należy rozważać według stanu - faktycznego i prawnego - z daty wydania kontrolowanej decyzji. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się jednak, że zasada ta nie ma charakteru absolutnego. Ma ona uzasadnienie tylko wtedy, kiedy odwołanie się do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 316;art. 316 § 1)">art. 316 § 1 k.p.c.</a> wypaczałoby charakter postępowania <br/>w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych i prowadziłoby do jaskrawego pominięcia odrębności tego postępowania poprzez całkowite pozbawienie znaczenia postępowania administracyjnego poprzedzającego postępowanie sądowe. Niebezpieczeństwa takiego nie ma jedynie w sytuacji, kiedy spełnienie się ostatniej <br/>z przesłanek prawa do świadczenia w trakcie postępowania sądowego jest oczywiste i na tyle pewne, że w zasadzie nie może być kwestionowane przez organ rentowy. Typowym przykładem tego rodzaju sytuacji może być osiągnięcie przez wnioskodawcę określonego wieku uprawniającego do świadczenia wkrótce po wydaniu zaskarżonej decyzji. Wydanie w takiej sytuacji wyroku prowadzi do swoistego „skrócenia procedury” i jest podyktowane względami ekonomii procesowej. Eliminuje konieczność wystąpienia do organu rentowego przez osobę uprawnioną <br/>z kolejnym - tym razem zasadnym - wnioskiem o świadczenie niewątpliwie należne. To samo należy odnieść do rozwiązania stosunku pracy w pracodawcą. Na zakończenie Sąd pierwszej instancji wyjaśnia, iż przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 4;art. 4 pkt. 7)">art. 4 pkt 7 ustawy <br/>o emeryturach pomostowych</a> uchylony został przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 marca 2022 r. o zmianie ustawy o emeryturach pomostowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r. poz. 755), która weszła w życie z dniem 20 kwietnia 2022 r. Zgodnie z treścią art. 5 powołanej ustawy, do postępowań wszczętych na podstawie art. 24 ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych wydaniem decyzji prawomocnej przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy art. 28 ust. 1a i 1b ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Wskazać jednocześnie należy, że zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 3)">art. 3 Kodeksu cywilnego</a>, ustawa nie ma mocy wstecznej, chyba że to wynika z jej brzmienia lub celu. Odwołujący spełnia zatem wszystkie przesłanki warunkujące prawo do emerytury pomostowej określone treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 4)">art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych</a>. O tym, że pracownik spełnia lub nie spełnia warunku do nabycia prawa do emerytury pomostowej, nie może rozstrzygać wpis do ewidencji, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z 2008 r. <br/>o emeryturach pomostowych, ani decyzja administracyjna organów Państwowej Inspekcji Pracy, wydana na podstawie art. 11a ustawy z 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy. Fakt, że płatnik składnik, mimo obowiązku nałożonego w art. 51 ustawy z 2008 r. o emeryturach pomostowych, nie wystawia stosowanego zaświadczenia o okresach pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, nie uniemożliwia przyznania emerytury pomostowej.</p> <p>Powyższe determinuje według Sądu Okręgowego, że ubezpieczony spełnia przesłanek do przyznania prawa do emerytury pomostowej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie powołanych przepisów prawa oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477^{<!-- -->14} § 2 k.p.c.</a>, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał odwołującemu emeryturę pomostową od 18 marca 2022 r., tj. od dnia, w którym odwołujący rozwiązał stosunek pracy z pracodawcą, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 15;art. 15 ust. 1)">art. 15 ust. 1 ustawy <br/>o emeryturach pomostowych</a>, o czym orzekł w punkcie 1 wyroku. Ponieważ odwołujący zgodnie ze zmodyfikowanym żądaniem przedstawionym na rozprawie domagał się przyznania emerytury pomostowej od dnia 1.12.2021 roku tj. od daty złożenia wniosku, to w tym zakresie odwołanie podlegało oddaleniu, bowiem w tej dacie nie została spełniona przesłanka nabycia prawa do emerytury pomostowej <br/>w postaci rozwiązania stosunku pracy, o czym orzeczono w pkt 2 wyroku. O kosztach zastępstwa procesowego Sąd pierwszej instancji rozstrzygnął w punkcie 3 wyroku, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 2;art. 98 § 3)">art. 98 § 1-3 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a>, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Zasądzając od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">T.</span> na rzecz <span class="anon-block">S. W.</span> kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, Sąd Okręgowy miał na uwadze § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.).</p> <p>Apelację od powyższego wyroku złożył organ rentowy, zaskarżając wyrok <br/>w części dotyczącej daty nabycia przez <span class="anon-block">S. W.</span> prawa do emerytury pomostowej. Apelująca wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez przyznanie odwołującemu prawa do emerytury pomostowej od dnia 19 marca 2022 roku oraz zasądzenie od odwołującego zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, zarzucił naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 15 ustawy z dnia 9 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie przez Sąd Okręgowy, iż emerytura pomostowa wnioskodawcy winna być przyznana od dnia 18 marca 2022 roku, to jest od dnia w którym <span class="anon-block">S. W.</span> rozwiązał stosunek pracy z pracodawcę, podczas gdy emerytura powinna być przyznana od dnia następnego tj. od 19 marca 2022 roku.</p> <p>Sąd Apelacyjny rozważył, co następuje.</p> <p>Apelacja organu rentowego zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Sąd Apelacyjny nie podważa ustaleń faktycznych Sądu pierwszej instancji <br/>i przyjmuje je za własne. W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd Okręgowy dokonał także prawidłowej subsumcji stanu faktycznego pod określone normy prawne uznając, iż zasadne jest stanowisko odwołującego w zakresie prawa do emerytury pomostowej. W ocenie Sądu Apelacyjnego, we wskazanym wyżej zakresie Sąd Okręgowy przeprowadził stosowne postępowanie dowodowe, a w swych ustaleniach <br/>i wnioskach nie wykroczył poza normy swobodnej oceny wiarygodności i mocy dowodów wynikającej z przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a>, nie popełnił też uchybień w zakresie zarówno ustalonych faktów, jak i kwalifikacji prawnej. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny oceniając jako prawidłowe ustalenia faktyczne i rozważania prawne dokonane przez Sąd pierwszej instancji uznał je za własne (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 387;art. 387 § 2(1))">art. 387 § 2^{<!-- -->1} k.p.c.</a>). Sprawia to, że nie zachodzi w tej sytuacji potrzeba szczegółowego ich powtarzania (wyrok SN z 12.01.1999 r., sygn. akt I PKN 21/98). Powyższe determinuje także fakt, iż orzeczenie Sądu pierwszej instancji nie zostało zaskarżone co do rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa odwołującego do emerytury pomostowej a jedynie co do daty nabycia tego prawa przez <span class="anon-block">S. W.</span>.</p> <p>Jednakże w ocenie Sądu Apelacyjnego, apelacja organu rentowego jest zasadna albowiem Sąd Okręgowy dokonał ustalenia daty nabycia przez <span class="anon-block">S. W.</span> prawa do emerytury pomostowej na ostatni dzień zatrudnienia odwołującego w <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">C.</span>. W tym miejscu należałoby się odwołać do sposobu obliczania terminu wskazanego w przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a>. Zgodnie z nimi termin oznaczony w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia. Jeśli termin jest oznaczony konkretną datą końcową, to upływa on <br/>z końcem tego dnia. Odwołujący w dniu 18 marca 2022 roku zakończył stosunek pracy (świadectwo pracy, k.52). W tym stanie rzeczy, kierując się wykładnią językową i funkcjonalną <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 15;art. 15 ust. 1)">art. 15 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych</a>, nie może budzić wątpliwości, iż skoro <span class="anon-block">S. W.</span> spełniał wszystkie przesłanki do nabycia prawa do emerytury pomostowej to tym samym powstało po jego stronie prawo do przedmiotowego świadczenia. Skoro zaś z wnioskiem o to świadczenie wystąpił 1 grudnia 2021 roku to stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 26;art. 26 ust. 1)">art. 26 ust. 1 ustawy <br/>o emeryturach pomostowych</a> prawo do tego świadczenia nabył od dnia 19 marca 2022 roku albowiem w dniu 18 marca 2022 roku pozostawał jeszcze w zatrudnieniu.</p> <p>W konsekwencji Sąd Apelacyjny w wyroku na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> orzekł jak w sentencji uznając zasadność apelacji. Zaś o kosztach postępowania orzeczono na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> mając na względzie, że organ rentowy co do zasady uległ ze swoim stanowiskiem zawartym w zaskarżonej decyzji a apelacja dotyczyła jedynie części wyroku z zakresie ustalenia daty i obejmowała zaledwie jeden dzień.</p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> </p> </div>