VIII U 1828/24

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt VIII U 1828/24</strong> </p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z 31 października 2024r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> odmówił ubezpieczonemu <span class="anon-block">M. W.</span> prawa do emerytury górniczej na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 50 a)">art. 50a ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, gdyż decyzją z 5.09.2013r. została już ubezpieczonemu przyznana emerytura górnicza z uwzględnieniem aktualnej kwoty bazowej po przepracowaniu 30 miesięcy, brak zatem możliwości ponownego ustalenia prawa do emerytury górniczej na podstawie tej samej ustawy.</p> <p>Od decyzji odwołał się ubezpieczony, zaskarżając ją w całości.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wniósł też o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego od odwołującego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Gliwicach ustalił następujący stan faktyczny.</strong> </p> <p>Ubezpieczony <span class="anon-block">M. W.</span> <span class="anon-block">urodził się (...)</span>, zatem <span class="anon-block">(...)</span>. ukończył wiek 55 lat.</p> <p>Decyzją z 30 stycznia 2009r. organ rentowy przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury górniczej bez względu na wiek na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 48;art. 49)">art.48 i 49 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, od 11.02.2016r.<br/>(odpowiadających obecnemu art. 50e tej ustawy) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2007 o zmianie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> oraz ustawy-Karta Nauczyciela (Dz. U.z 2005r. nr 167 poz.1397). Emeryturę tę przyznano od dnia 8.12.2008r.</p> <p>W dniu 19 sierpnia 2013r. ubezpieczony (mając wówczas ukończone 50 lat) złożył kolejny wniosek o emeryturę powołując się na przepracowanie 30 miesięcy po przejściu na emeryturę. W rozpoznaniu tego wniosku organ rentowy wydał decyzję z dnia 5 września 2013r., którą przyznano odwołującemu emeryturę górniczą od 1.08.2013r., tj od osiągnięcia wieku emerytalnego.</p> <p>W dniu 24 października 2024r. ubezpieczony (mając już wówczas ukończone 55 lat) złożył kolejny wniosek o emeryturę, powołując się na przepracowanie 30 miesięcy po przejściu na emeryturę. Rozpoznając ten wniosek organ rentowy wydał decyzję omówioną na wstępie.</p> <p>Ubezpieczony nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.</p> <p>Odwołujący wykazał 3 lata 7 miesięcy pracy górniczej liczonej w wymiarze półtorakrotnym oraz 21 lat 6 miesięcy pracy górniczej, co po przeliczeniu daje ponad 25 lat pracy górniczej.</p> <p> <strong> <!-- -->/dowód z: akt ZUS – okoliczności bezsporne /</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje.</strong> </p> <p>Odwołanie ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>W rozpoznawanej sprawie, spór sprowadzał się do ustalenia, czy ubezpieczonemu przysługuje prawo do kolejnej emerytury górniczej, a to na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 50 a;art. 50 a ust. 1)">art. 50a ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> ( Dz.U. z 2023r., poz. 1251, ze zm.) w związku z ukończeniem 55 roku życia w sytuacji, gdy wcześniej zostało mu ustalone prawo do emerytury górniczej na podstawie art. 50e ustawy – emerytura górnicza bez względu na wiek oraz następnie- emerytury ze względu na wiek – na podstawie art. 50a ust.2 ustawy. Ubezpieczony domagał się przyznania kolejnej emerytury górniczej, gdyż pozwalałoby mu to - przy legitymowaniu się co najmniej 30 - miesięcznym okresem ubezpieczenia po przyznaniu pierwszej emerytury - na przeliczenie świadczenia od nowej kwoty bazowej w zakresie części socjalnej (24%), zgodnie z art. 53 ust. 4 ustawy emerytalnej.</p> <p>Zgodnie z art. 50a ust. 1 ustawy prawo do emerytury górniczej, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:</p> <p>1)  ukończył 55 lat życia;</p> <p>2)  ma okres pracy górniczej, wynoszący łącznie z okresami pracy równorzędnej co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 10 lat pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust.1</p> <p>3)  nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego albo złożył wniosek <br/>o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.</p> <p>Zgodnie zaś z ust. 2 tegoż przepisu, wiek emerytalny wymagany od pracowników: kobiet mających co najmniej 20 lat, a mężczyzn co najmniej 25 lat pracy górniczej <br/>i równorzędnej, w tym co najmniej 15 lat pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust. 1, wynosi 50 lat.</p> <p>W uzasadnieniu do wyroku z 5 marca 2013r. sygn. akt III AUa 1117/12 Sąd Apelacyjny w Katowicach wskazał, że przewidziana w art. 50a ustawy emerytalnej górnicza emerytura, której nabycie ustawodawca wiąże z osiągnięciem stosownego wieku, uzależnionego od określonego okresu pracy górniczej przewidzianej w art. 50c ust. 1 ustawy emerytalnej – pomimo, iż warunki do jej uzyskania określono w dwóch odrębnych ustępach tego przepisu, faktycznie stanowi rodzajowo tożsame świadczenie.</p> <p>Analizowane przez Sąd Apelacyjny przesłanki nabycia emerytury górniczej odnosiły się do dwóch ustępów tego samego przepisu tj. art. 50a ust. 1 i 2 ustawy emerytalno – rentowej. Tym samym Sąd Apelacyjny w Katowicach wskazał, iż emerytura górnicza przewidziana na podstawie art. 50a ust. 1 <strong> <!-- -->jest świadczeniem tożsamym rodzajowo z emeryturą górniczą przewidzianą w art. 50a ust. 2, oba te przepisy regulują bowiem nabycie prawa do emerytury górniczej po ukończeniu wymaganego wieku, tj. 55 i 50 lat życia.</strong> </p> <p>Stanowisko to sąd orzekający podziela.</p> <p>W tym samym uzasadnieniu Sąd Apelacyjny w Katowicach zaznaczył, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawa <br/>o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> – wśród rodzajów emerytur górniczych rozróżnia emeryturę górniczą bez względu na wiek i zajmowane stanowisko, <br/>w przypadku wykonywania pracy górniczej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przez co najmniej 25 lat przyznawaną na podstawie jej art. 50e ust. 1 ustawy oraz przewidzianą w art. 50a ustawy emeryturę górniczą w obniżonym wieku 55 lub 50 lat, przy 10 lub 15-letnim okresie pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1 w ogólnym okresie ubezpieczenia górnika (20/25 lat).</p> <p>Zatem emerytura na podstawie art. 50e oraz 50a (ust.1 lub 2) są to dwa różne świadczenia.</p> <p>Sąd podziela również stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego <br/>z 17 grudnia 2014r. sygn. I UK 169/14 (LEX nr 1642866), że obecny art. 50e ustawy emerytalnej, statuuje własny, odrębny od art. 50a ustawy układ warunkujący nabycie uprawnień do emerytury górniczej, rezygnując z przesłanki wieku emerytalnego na rzecz dłuższego, bo 25 - letniego stażu kwalifikowanej pracy górniczej. Takie stanowisko zajął również Sąd Najwyższy w wyroku z 1 kwietnia 2014r., w sprawie I UK 366/13 (LEX nr 1455428).</p> <p>Przepisy te różnią się zatem w zakresie koniecznych przesłanek zarówno okresami wymaganej pracy górniczej: art. 50a ust. 1 i 2 ustawy wymaga legitymowania się okresem pracy górniczej i równorzędnej w wysokości 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, w tym okresem odpowiednio 10 lat (art.50a ust.1) i 15 lat (art.50a ust.2) pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1. Z kolei art. 50e ust. 1, wymaga wykazania 25 lat pracy górniczej wykonywanej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy (z uwzględnieniem ust. 2.), jak też różnią się co do przesłanki osiągnięcia wymaganego wieku w art. 50a ust. 1 i 2 i jej braku w art. 50e ust. 1.</p> <p>Ze zgromadzonego materiału dowodowego sprawy wynika, że ubezpieczony posiada wymagany w art. 50a ust. 1 ustawy 25 – letni okres pracy górniczej, w tym konieczny okres pracy górniczej z art. 50c ust. 1 ustawy emerytalnej, ukończył wiek emerytalny 55 lat, nie jest członkiem OFE, a więc spełnił wszystkie konieczne przesłanki z art. 50a ust. 1 ustawy emerytalnej uzasadniające przyznanie mu prawa do emerytury górniczej z tej nowej podstawy prawnej. Jednak decyzją z dnia 5 września 2013r. przyznano mu już emeryturę ze względu na osiągnięcie wieku emerytalnego na podstawie art. 50a ust.2 , a to wieku 50 lat.</p> <p>Stąd skoro ubezpieczony posiada już przyznane świadczenie emerytalne na podstawie art. 50a ustawy, to nie było podstaw do ponownego przyznawania mu tego świadczenia. Nadmienić należy przy tym, że jedynie w przypadku przyznania uprawnienia do innej emerytury górniczej możliwe jest dokonanie przeliczenia części socjalnej emerytury w oparciu o art. 53 ust.4.</p> <p>Skoro zaś art. 50 a w ustępach 1 i 2 określa to samo świadczenie emerytalne, to ukończenie przez ubezpieczonego 55 lat po dacie wydania opisanej decyzji z 5.09.2013r. nie daje podstaw do uznania jego prawa do kolejnej emerytury górniczej.</p> <p>W konsekwencji brak było podstaw do uwzględnienia odwołania. Z powyższych przyczyn odwołanie oddalono na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477(14) § 1 k.p.c.</a> </p> <p>Rozstrzygnięcie o kosztach procesu oparto na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 1(1);art. 98 § 3)">art. 98§§1,1(1) i 3 kpc</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99kpc</a> odwołujący jako strona przegrywająca zobowiązany był do zwrotu kosztów poniesionych przez organ rentowy. Na koszty te składa się wynagrodzenie pełnomocnika organu rentowego w wysokości 360zł- ustalone na podstawie §9 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz. U. z 2023 poz.1935 ze zm. Dz. U. 2024 poz.1947).</p> <p> (-) SSO Gabriela Sobczyk</p> </div>