I SAB/Wa 113/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie: WSA Bożena Marciniak WSA Iwona Kosińka po rozpoznaniu w dniu 24 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. K., A. K., A. M., L. M., M. M. i S. W. na bezczynność Ministra Rozwoju w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. stwierdza, że Minister Rozwoju dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe dotyczące zobowiązania Ministra Rozwoju do rozpatrzenia wniosku T. K., A. K., A. M., L. M., M. M. i S. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] marca 2019 r., nr [...]; 3. odrzuca skargę A. M.; 4. zasądza od Ministra Rozwoju na rzecz T. K., A. K., A. M., L. M., M. M. i S. W. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Pismem z dnia [...] kwietnia 2020 r. (data prezentaty)T. K., A. K., A.M., L. M., M. M. i S. W. - dalej jako skarżący, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Finansów Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] marca 2019 r. nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia 1950 r. nr [...] - w części dotyczącej gruntu stanowiącego obecnie własność Skarbu Państwa, tj. w części stanowiącej działkę nr [...] z obrębu [...]. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący złożyli w dniu [...] kwietnia 2019 r. (data prezentaty). Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. Minister Inwestycji i Rozwoju powiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz o wyznaczeniu przewidywanego terminu załatwienia sprawy - do dnia [...] października 2019 r. W związku z brakiem rozstrzygnięcia oraz upływem wyznaczonego terminu skarżący pismem z [...] kwietnia 2020 r. (data prezentaty) ponaglili Ministra Finansów Inwestycji i Rozwoju, aby niezwłocznie podjął czynności i zakończył postępowanie administracyjne w przedmiocie ich wniosku z [...] kwietnia 2019 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z [...] marca 2019 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia 1950 r. nr [...]. Następnie w dniu [...] kwietnia 2020 r. (data prezentaty) wystąpili ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - zarzucając Ministrowi Finansów Inwestycji i Rozwoju naruszenie przepisu art. art. 35 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 12 k.p.a. oraz art. 36 § 1 i 2 k.p.a. polegające na bezczynności w rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z [...] marca 2019 r. Mając na uwadze powyższe wnieśli o: 1. wyznaczenie Ministrowi Finansów Inwestycji i Rozwoju miesięcznego terminu do wydania decyzji rozstrzygającej w sprawie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z [...] marca 2019 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] sierpnia 1950 r. nr [...] w części dotyczącej gruntu stanowiącego obecnie własność Skarbu Państwa, tj. w części stanowiącej działkę nr [...] z obrębu [...], 2. na podstawie przepisu art. 119 pkt. 4 p.p.s.a., rozpoznanie niniejszej skargi w postępowaniu uproszczonym z uwagi na charakter sprawy dotyczący bezczynności organu, 3. stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4. zasądzanie od Ministra Finansów Inwestycji i Rozwoju na rzecz każdego ze skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju wniósł o jej oddalenie i przedstawił przebieg postępowania w sprawie podnosząc, że rozstrzygnął już przedmiotową sprawę decyzją z [...] kwietnia 2020 r. Następnie odniósł się do zarzutów skargi stwierdzając, że przedmiot niniejszej sprawy wymaga dokonania szczegółowej analizy akt, w tym przede wszystkim prawidłowego ustalenia stron postępowania. Podkreślić przy tym należy, iż zasada szybkości postępowania nie jest zasadą nadrzędną w stosunku do innych zasad postępowania wymienionych w k.p.a. Zasada szybkości postępowania określona w art. 12 k.p.a. jest współzależna z zasadą prawdy obiektywnej. Obowiązkiem organu jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz rozpatrzenie sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ rozpoznając sprawę winien działać z należytą starannością i nie dopuścić, aby którakolwiek ze stron postępowania została pominięta. Dodał, że reorganizacja w Ministerstwach pod koniec 2019 roku, w tym brak możliwości podejmowania niezwłocznie działań, ze względu m.in. na brak pełnomocnictw, co utrudniało wystosowywanie jakiejkolwiek korespondencji w sprawach, uniemożliwiało załatwienie przedmiotowych spraw w terminie wynikającym z art. 36 k.p.a. Również bardzo duża liczba spraw prowadzonych przez każdego z referentów, stan pandemii i utrudniona ciągłość w pracy (pracownicy pracujący zdalnie), uniemożliwia wyprowadzenie zaległości w krótkim czasie. Podsumowując Minister stwierdził, że skazane okoliczności oraz fakt, iż rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie zostało już wydane, powinny wpływać na ocenę zaistnienia bezczynności oraz ewentualnego stopnia tego naruszenia. W związku z wydaniem przez Ministra Rozwoju decyzji z [...] kwietnia 2020 r. Sąd zwrócił się do skarżących z zapytaniem, czy cofają skargę. Pismem z [...] lipca 2020 r. skarżący podtrzymali swoją skargę. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako p.p.s.a. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania - taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Sąd stwierdza także, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Natomiast § 1a tego art. stanowi, iż jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Należy również wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący, przed wniesieniem skargi do Sądu na bezczynność Ministra Finansów Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju z 27 marca 2019 r. złożyli do organu ponaglenie - w trybie art. 37§ 1 kpa. Zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Podnieść również należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia. Bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce, jeśli w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Przy czym Sąd - badając skargę na bezczynność organu - czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Stosownie do treści art. 149 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z przepisu tego wynika, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu przed rozpatrzeniem przez Sąd skargi na bezczynność organu wyłącza możliwość jej uwzględnienia. W takiej sytuacji postępowanie sądowo-administracyjne w sprawie bezczynności organu staje się bezprzedmiotowe. W niniejszej sprawie Minister Rozwoju decyzją z [...] kwietnia 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] marca 2019 r. nr [...]. Wydanie przez organ powyższego orzeczenia wyłącza możliwość uwzględnienia przez Sąd skargi na bezczynność Ministra Finansów Inwestycji i Rozwoju (obecnie Minister Rozwoju) nawet wówczas, gdy orzeczenie to podjęte zostało z naruszeniem terminu przewidzianego do jego wydania - jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Skoro orzeczenie Ministra zostało wydane po wpłynięciu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ale przed rozpoznaniem skargi przez Sąd, uznać należy, że organ załatwił sprawę, zaś postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, gdyż w jego toku wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestała istnieć sprawa sądowo-administracyjna. Wskazać jednak należy, iż zgodnie z treścią art. 149 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo nie miały takiego charakteru. W związku z powyższym Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność Ministra Rozwoju aczkolwiek naganna, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa - bowiem organ rozpoznał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wydając decyzję w dniu [...] kwietnia 2020 r. Oceniając charakter bezczynności organu Sąd wziął też pod uwagę przedstawione przez Ministra w odpowiedzi na skargę okoliczności mające wpływ na niedotrzymanie przez niego terminów załatwienia sprawy - uznając, że jego działanie nie jest wyrazem złej woli i nie cechuje go tak poważny stopień naruszenia prawa, jak twierdzą skarżący. Podkreślić też należy, że Sąd dokonał oceny bezczynności organu do marca 2020 r. Zgodnie bowiem z art. 15 zzs ust. 1 pkt 6) ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 i poz. 567) oraz ustawą nowelizującą z 31 marca 2020 r. (Dz. U. Nr 568) w okresie stanu zagrożenia epidemiologicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach administracyjnych ulega zawieszeniu na ten okres (tj. od 14 marca 2020 r.). Natomiast zgodnie z art. 15 zzs ust. 10 pkt 1) ustawy w okresie stanu zagrożenia epidemiologicznego lub epidemii przepisów o bezczynności organów oraz o obowiązku organu i podmiotu, prowadzących odpowiednio postępowanie lub kontrolę, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się. W myśl art. 15 zzs ust. 11 ustawy zaprzestanie czynności przez sąd, organ lub podmiot, prowadzące odpowiednio postępowanie lub kontrolę, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Sąd zasądził też na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego. Wobec śmierci A. M. w dniu 14 września 2019 r.( przed wniesieniem skargi do Sądu) Sąd odrzucił jego skargę. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 120 w zw. z art. 119 pkt 4, art. 149 § 1a, art. 161 § 1 pkt 3, art. 58 § 1 pkt 5 oraz art. 200 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 6