II FSK 1441/06

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Grzegorz Borkowski (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Tomasz Kolanowski, Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 28 czerwca 2006 r. sygn. akt I SA/Ke 100/06 w sprawie ze skargi M. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 19 stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. L. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE II FSK 1441/06 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę M.L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 19 stycznia 2006 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Stan sprawy przedstawiał się następująco. W dniu 4 listopada 2005 r. M.L. wniosła do Izby Skarbowej w K. odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. z dnia 31 sierpnia 2005 r., określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. stwierdził, iż odwołanie to zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. - dalej O.p.). W motywach rozstrzygnięcia organ ten wskazał, iż decyzja została przesłana stronie za pośrednictwem poczty w dniu 6 września 2005 r. i w związku z niemożnością doręczenia z powodu nieobecności adresata w dniu 14 września 2005 r. zawiadomienie o przesyłce pozostawiono w skrzynce adresata. Zawiadomienie o powtórnym awizowaniu pozostawiono w dniu 22 września 2005 r. Jednocześnie przesyłkę pocztową pozostawiono w placówce pocztowej do dnia 29 września 2005 r. i ponieważ nie została w tym czasie podjęta, na ten dzień przypadał termin jej doręczenia. Odwołanie podatniczka wniosła w dniu 4 listopada 2005 r., natomiast termin do jego wniesienia, licząc 14 dni od dnia jego doręczenia, tj. od dnia 29 września 2005 r. upłynął w dniu 13 października 2005 r. Zatem odwołanie zostało wniesione po terminie. Organ podkreślił też, że podatniczka nie wniosła prośby o przywrócenie zaniedbanego terminu. Od postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej strona wniosła skargę domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu skargi podała, iż decyzji z dnia 31 sierpnia 2005 r. nie podjęła, gdyż nie przebywała wtedy w kraju i nie miała możliwości odbierania korespondencji. Skarżąca nie zakwestionowała sposobu wyliczenia przez organ terminu do wniesienia odwołania, natomiast uznała, że odwołanie to powinno być potraktowane jako pismo wnoszące o przywrócenie terminu, gdyż przedkładając je strona spełniła ustawowe przesłanki konieczne do jego przywrócenia. Po pierwsze, złożyła odwołanie w terminie 14 dni od ustania przeszkody do jego wniesienia, którą zdaniem skarżącej było przebywanie poza granicami kraju. Po drugie, wraz ze złożeniem odwołania, które należało jako taki wniosek potraktować, dokonała czynności, której terminowi uchybiła. Jednocześnie skarżąca wskazała, iż organ podatkowy nie przeprowadził jakiegokolwiek postępowania w kwestii przywrócenia terminu, w wyniku którego winien był ją ewentualnie wezwać, w razie potrzeby, do uzupełnienia braków formalnych pisma lub do przedłożenia dowodów. W dalszej części skargi wskazano, że termin do wniesienia skargi w ogóle nie upłynął, albowiem postępowanie to powinno być obligatoryjnie zawieszone z uwagi na fakt toczącego się postępowania co do orzeczenia stopnia niepełnosprawności skarżącej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Dodatkowo wskazał, że bezzasadny jest zarzut skarżącej, iż wniesione przez nią odwołanie organ powinien był potraktować jako wniosek o przywrócenie terminu. Organ przypomniał też, że w razie wyjazdu za granicę na okres dłuższy niż dwa miesiące strona obowiązana jest do ustanowienia pełnomocnika do spraw doręczeń (art. 147 § 1 O.p.). W przypadku niedopełnienia tego obowiązku pismo uważa się za doręczone na podstawie art. 147 § 4 O.p. WSA uznał, że skarga nie jest zasadna. Termin do złożenia odwołania upłynął 13 października 2005 r. zgodnie z art. 150 § 2 O.p. Słusznie więc organ na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Treść skargi skupia się natomiast na kwestii nieobjętej zaskarżonym postanowieniem, tj. potraktowania odwołania jako wniosku o przywrócenie terminu. Sąd uznał, że nie może odnieść się do tego zagadnienia, jako że nie był on przedmiotem postępowania zakończonego postanowieniem o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Od powyższego wyroku została przez M.L. wniesiona skarga kasacyjna, którą wyrok WSA zaskarżono w całości, zarzucając mu: 1) naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt. 1 p.p.s.a.), a to: art. 2 i 7 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja RP przez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, przez co naruszono zasadę praworządności i zasadę budowania zaufania obywateli do organów administracji publicznej; art. 60 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie odmawiające przyjęcia rzeczywistej woli i zamiaru dokonanej czynności prawnej przez skarżącą; art. 65 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie odmawiające przyjęcia rzeczywistej woli i zamiaru dokonanej czynności prawnej przez skarżącą; 2) naruszenie prawa proceduralnego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewzięcie przez Sąd pierwszej instancji pod uwagę szczególnych okoliczności jakie zaszły w trakcie postępowania przed organem skarżonym; art. 120, 121, 122 oraz 162 § 1 i 2 O.p. poprzez nieuwzględnienie złożonego w odwołaniu od decyzji organu podatkowego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji. Mając na względzie powyższe skarżąca wniosła: na zasadzie art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżanego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Kielcach, względnie na zasadzie art. 188 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 19 stycznia 2006 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania lub też jego uchylenia. Ponadto wniosła o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów i opłat sądowych oraz o zasadzenie kosztów zastępstwa procesowego wedle norm prawem przewidzianych. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną, domagając się jej oddalenia jako bezzasadnej oraz zasądzenia od skarżącej na rzecz organu kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to m.in. związanie podniesionymi w niej zarzutami. W związku z tym, odnosząc się do tych zarzutów należy stwierdzić, co następuje: 1. Jak wynika z uzasadnienia wyroku Sąd nawet nie wymienił żadnego ze wskazanych przepisów ustawy zasadniczej. Niezrozumiały w tej sytuacji jest zarzut błędnej wykładni przepisów, które nie były przez Sad wyjaśnione. Nie ma również żadnej podstawy do twierdzenia, że Sąd te przepisy stosował. 2. Ta sama uwaga odnosi się do art. 60 i art. 65 k.c., których Sąd ani nie interpretował, ani nie stosował. 3. Artykuł 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. nakazuje Sądowi uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W orzecznictwie sądowym wielokrotnie już wyjaśniono, że oparcie skargi kasacyjnej na tej podstawie jest prawidłowe tylko wtedy, gdy zarzut naruszenia tego przepisu jest powiązany ze wskazanymi enumeratywnie w podstawie kasacyjnej przepisami postępowania podatkowego (por. wyrok z 26 lipca 2005 r. sygn. akt FSK 2006/04). Takiego powiązania brak zarówno w sformułowaniu zarzutu, jak i w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, co uniemożliwia rozpoznanie tego zarzutu. 4. Artykuł 141 § 4 p.p.s.a. określa wymogi, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie wyroku. Nie wskazano, którego z tych wymogów uzasadnienie nie spełnia. Zarzut, że "sąd dokonał błędnych ustaleń faktycznych" polega na nieporozumieniu, gdyż Sąd w ramach kontroli działalności organów administracji publicznej i to tylko w aspekcie ich legalności, nie dokonuje ustaleń faktycznych. 5. Sąd nie mógł naruszyć wskazanych przez skarżącą przepisów Ordynacji podatkowej, gdyż ustawa ta nie ma zastosowania w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tak sformułowane zarzuty nie dały sądowi kasacyjnemu możliwości skontrolowania zaskarżonego wyroku. Mając powyższe na uwadze należało - na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 p.p.s.a. - orzec jak w sentencji.