II GZ 311/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 14 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 261/20 w zakresie odmowy wstrzymania postanowienia w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2019 r., znak [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 8 lipca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2019 r., w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania powołanego postanowienia organu oraz czynności Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2019 r. Sąd w motywach wskazał, że w wiedzionej na postanowienie Ministra Sprawiedliwości skardze, skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie tego aktu utrzymującego de facto w mocy decyzję podpisaną przez Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości ([...]) o zniesieniu klauzuli tajności "zastrzeżone" odnośnie do informacji zawartych w oświadczeniu o stanie majątkowym skarżącego za 2018 rok w całości. Sąd I instancji wskazując na przesłanki z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że zaskarżone w sprawie postanowienie w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, przymiotu wykonalności nie ma, gdyż co do zasady postanowienia stwierdzające niedopuszczalność wniesienia środka odwoławczego nie mają cechy wykonalności. W ocenie Sądu I instancji, nie można było doszukać się takich praw i obowiązków, które mogłyby podlegać wykonaniu w sposób dobrowolny bądź w drodze przymusu państwowego, a tym samym nie zachodziło niebezpieczeństwo wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. P. K. wniósł zażalenie na to postanowienie zaskarżając je w całości zarzucając mu nieprawidłową wykładnię art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., poprzez odwoływanie się do poglądów prawnych i orzeczeń z lat 2005, 2012 – w sytuacji, gdy zachodzi sytuacja precedensowa - to jest próba zlikwidowania jakiegokolwiek znaczenia prawnego dla decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego w Gdańsku o objęciu informacji zawartych w oświadczeniu o stanie majątkowym złożonym przez skarżącego klauzulą tajności "zastrzeżone" określoną w przepisach ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U, 2019. 742 -j.t. ze zm.). Podnosząc ten zarzut strona wniosła o uchylenie postanowienia Sądu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności odnieść się należy do tej części zarzuty pomieszczonego w zażaleniu, w którym skarżący upatruje nieprawidłowej wykładni art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., poprzez odwoływanie się do poglądów prawnych i orzeczeń z lat 2005, 2012. Na kanwie instytucji określonej w art. 61 § 3 p.p.s.a., a więc zastosowania w stosunku do wnioskodawcy – strony postępowania, ochrony tymczasowej, ugruntowało się stosunkowo jednolite i stabilne orzecznictwo, które swój wyraz znalazło również w stosowanej w procesie orzeczniczym literaturze przedmiotu. Zgodnie z nią: "Rozstrzygając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Ustawa wymienia w tym przepisie dwie przesłanki: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Od tej zasady ustawodawca przewidział dwa wyjątki dotyczące aktów prawa miejscowego, które weszły w życie, oraz aktów lub czynności, których wstrzymanie wykonania wyłącza ustawa szczególna (por. Z. Kmieciak, Ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, PiP 2003/5, s. 18 i n.). Należy się zgodzić z poglądem, że przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (por. T. Woś, Postępowanie..., s. 146; Z. Kmieciak, Glosa do postanowienia NSA z 23.01.1997 r., SA/Rz 1382/96, OSP 1998/3, poz. 54, teza 1). Innymi słowy, problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. postanowienie NSA z 10.05.2012 r., II FZ 358/12, LEX nr 1166138). Co do zasady przymiotu wykonalności nie będą więc miały decyzje odmawiające stwierdzenia lub przyznania określonych praw lub obowiązków albo decyzje, które nie wywołują określonych skutków materialnoprawnych, np. postanowienie o zawieszeniu postępowania (por. postanowienie NSA z 15.12.2004 r., OZ 805/04, LEX nr 837880). Niedopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, gdyż decyzja taka nie podlega w ogóle wykonaniu, w szczególności w postępowaniu egzekucyjnym (por. postanowienie NSA z 15.10.2001 r., II SA/Gd 2174/01, LEX nr 76097; podobnie w postanowieniu NSA z 19.05.2000 r., V SA 2509/99, OSP 2000/11, poz. 164). Nie jest również dopuszczalne udzielenie ochrony tymczasowej stronie skarżącej decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego, powodującego odwieszenie – z mocy prawa – zawieszonego postępowania egzekucyjnego (por. art. 14 i 21 ust. 1 pkt 2 ustawy z 30.08.2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, Dz.U. z 2017 r. poz. 2042, w zw. z art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a.). Nie można domagać się wstrzymania wykonania decyzji administracyjnych o przyznaniu stronie dochodzonego uprawnienia, np. licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką (por. postanowienie NSA z 4.01.2005 r., OZ 956/04, CBOSA)" (vide: Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Opublikowano: LEX/el. 2019). Nie można wobec powyższego przypisać Sądowi I instancji, co zdaje się sugerować skarżący, posługiwania się "przestarzałą" czy "nieaktulaną" linią orzeczniczą. Kwestią zasadniczą, która wzbudziła wątpliwość Naczelnego Sądu Administracyjnego była okoliczność nierozważenia przez Sąd I instancji całokształtu sprawy związanej ze zniesieniem klauzuli "zastrzeżone" odnośnie informacji zawartych w oświadczeniu majątkowym skarżącego za rok 2018 r. Otóż jak sam wskazał Sąd I instancji, opisując podstawę prawną instytucji ochrony tymczasowej, przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. przewiduje możliwość wstrzymania aktów wydanych w innych postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z treści motywów zaskarżonego postanowienia wynika natomiast, że Sąd I instancji, rozpoznając wniosek strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia, skoncentrował się na przedmiocie, jakiego dotyczyła sprawa administracyjna (niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) i jego wpływie, wobec charakteru postanowienia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 listopada 2019 r., na możliwość zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. Fakt, iż przedmiotowe postępowanie sądowoadministracyjne ma za przedmiot kontrolę rozstrzygnięcia dotyczącego stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie powinien usuwać z pola widzenia innych aktów lub czynności organu wydanych w związku ze zniesieniem klauzuli "zastrzeżone", które to skarżący P. K., stara się poddać ponownej ocenie lub kontroli. Niewątpliwie, sprawa orzeczenia o niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej klauzuli tajności związana jest z uprzednio podjętą czynnością organu uchylającą nadanie takiej klauzuli oświadczeniu majątkowemu skarżącego za rok 2018 (akt z dnia [...] września 2019 r., nr [...]). Kwestia ta nie została poddana ocenie Sądu I instancji pomimo, że wniosek skarżącego w swej istocie zmierzał do wykazania wpływu przywołanego aktu Ministra Sprawiedliwości na bezpieczeństwo skarżącego i jego rodziny również w aspekcie niniejszej sprawy dotyczącej odmowy dopuszczenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej uchylenia rzeczonej klauzuli. Rozpoznając sprawę ponownie Sąd I instancji mieć będzie na uwadze powyższe rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego odnośnie dostrzeżonych wątpliwości oraz dokumenty, jakie skarżący złożył wraz z zażaleniem. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.