III SA/Gl 127/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Asesor WSA Piotr Pyszny (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2022 r. sprawy ze skargi E Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 24 listopada 2021 r. nr 4207/RR/2021 w przedmiocie zwrotu nieprawidłowo wykorzystanego dofinansowania oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z 24 listopada 2021 r., znak 4207/RR/2021 Zarząd Województwa Śląskiego (dalej również jako organ) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. z 5 sierpnia 2021 r. zobowiązującą "E" sp. o.o. z siedzibą w G. (dalej jako Spółka, strona, skarżąca, Beneficjent) do zwrotu dofinansowania w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek Beneficjenta do dnia zapłaty, tj.: - dla kwoty [...] zł od dnia 6 maja 2019 r. do dnia 17 września 2020 r. i od dnia 22 maja 2021 r. do dnia zwrotu, - dla kwoty [...] zł od dnia 6 maja 2019 r. do dnia 17 września 2020 r. i od dnia 22 maja 2021 r. do dnia zwrotu. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 – dalej jako kpa), art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1668), art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 9 pkt 1 i ust. 12 pkt 2 w zw. z art. 60 pkt 6, art. 61 ust. 3 pkt 2 i art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 305 – dalej jako ufp) oraz art., 9 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 9 lit. c ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 818 – dalej jako ustawa o zasadach realizacji). Dnia 19 lutego 2018 r. Województwo Śląskie, reprezentowane przez Instytucję Pośredniczącą Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 - tj. Wojewódzki Urząd Pracy w K. (dalej: IP lub WUP), zawarło ze umowę o dofinansowanie projektu pn. "[...]" (dalej: projekt) o numerze [...], aneksowaną kolejno: 25 września 2018 r., 11 grudnia 2018 r. oraz 18 grudnia 2019 r. Umowa określała szczegółowe zasady, tryb i warunki, na jakich przekazywane, wykorzystywane i rozliczane miały być środki na realizację projektu. Projekt miał zostać zrealizowany w partnerstwie, pierwotnie ze spółką H. SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ S. SPÓŁKA KOMANDYTOWA z siedzibą w W. (zgodnie z umową partnerską z [...] r.), a po rezygnacji tego podmiotu 2 września 2019 r. - ze spółką W. SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w G. (umowa partnerska z [...] r.). Zgodnie z założeniami wniosku o dofinansowanie realizacja projektu została zaplanowana w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014- 2020, Osi Priorytetowej VII - Regionalny rynek pracy, Działania 7.1 - Aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu, Poddziałania 7.1.1 - Poprawa zdolności do zatrudnienia osób poszukujących pracy i pozostających bez pracy na obszarach rewitalizowanych - Z/T, na okres od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2020 r. Celem głównym projektu było uzupełnienie lub nabycie nowych kwalifikacji zawodowych oraz społecznych przez 150 osób w wieku powyżej 30 roku życia, bezrobotnych lub nieaktywnych zawodowo, mieszkańców dzielnicy [...] i pozostałych dzielnic rewitalizowanych na terenie miasta G., w tym podjęcie zatrudnienia przez co najmniej 39% kobiet, 33% uczestników/czek w wieku 50+, 38% uczestników/czek o niskich kwalifikacjach, 30% długotrwale bezrobotnych, 33% uczestników/czek z niepełnosprawnościami, 43% uczestników/czek z grup innych niż ww. do 31 grudnia 2020. IP na podstawie § 2 umowy o dofinansowanie przyznała stronie dofinansowanie na realizację projektu w łącznej kwocie nieprzekraczającej [...] zł, w tym: płatność ze środków europejskich w kwocie [...] zł, co stanowi 85% całkowitych wydatków kwalifikowalnych projektu oraz dotację celową z budżetu krajowego w kwocie [...] zł, co stanowi 10% całkowitych wydatków kwalifikowalnych projektu. W trakcie realizacji projektu oraz w okresie jego trwałości strona zobowiązana była do osiągnięcia następujących wskaźników produktu i rezultatu (o następujących wartościach docelowych): Wskaźniki produktu: - liczba osób w wieku 50 lat i więcej objętych wsparciem w programie: 50 osób, - liczba osób o niskich kwalifikacjach objętych wsparciem w programie: 30 osób, - liczba osób objętych szkoleniami/doradztwem w zakresie kompetencji cyfrowych: 150 osób, - liczba podmiotów wykorzystujących technologie informacyjno-komunikacyjne: 2 sztuki, - liczba osób bezrobotnych, w tym długotrwale bezrobotnych, objętych wsparciem w programie: 90 osób, - liczba osób biernych zawodowo objętych wsparciem w programie: 60 osób, - liczba osób długotrwale bezrobotnych objętych wsparciem w programie: 15 osób, - liczba osób z niepełnosprawnościami objętych wsparciem w programie: 13 osób; Wskaźniki rezultatu: - liczba osób pracujących, łącznie z prowadzącymi działalność na własny rachunek, po opuszczeniu programu: 53 osoby, - liczba osób, które uzyskały kwalifikacje po opuszczeniu programu: 135 osób, - odsetek uczestników o niskich kwalifikacjach (do poziomu ISCED 3 włącznie), którzy podejmą pracę w okresie do trzech miesięcy następujących po dniu, w którym zakończyli udział w projekcie (efektywność zatrudnieniowa): 38%, - odsetek uczestników w wieku 50 lat i więcej, którzy podejmą pracę w okresie do trzech miesięcy następujących po dniu, w którym zakończyli udział w projekcie (efektywność zatrudnieniowa): 33%, - odsetek uczestników z niepełnosprawnościami, którzy podejmą pracę w okresie do trzech miesięcy następujących po dniu, w którym zakończyli udział w projekcie (efektywność zatrudnieniowa): 33%, - odsetek uczestniczek, które podejmą pracę w okresie do trzech miesięcy następujących po dniu, w którym zakończyły udział w projekcie (efektywność zatrudnieniowa): 39%, - odsetek uczestników długotrwale bezrobotnych, którzy podejmą pracę w okresie do trzech miesięcy następujących po dniu, w którym zakończyli udział w projekcie (efektywność zatrudnieniowa): 30%, - odsetek uczestników nie kwalifikujących się do żadnej z powyższych grup docelowych, którzy podejmą pracę w okresie do trzech miesięcy następujących po dniu, w którym zakończyli udział w projekcie (efektywność zatrudnieniowa): 43%. Jednocześnie zgodnie z § 4 umowy o dofinansowanie Beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu z należytą starannością, w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów, zgodnie z obowiązującymi regułami, zasadami i postanowieniami wynikającymi z programu, obowiązujących procedur, wytycznych oraz właściwych przepisów prawa krajowego oraz prawa unijnego (§ 4 ust. 1 i 4 ww. umowy). Podpisując przedmiotową umowę Strona oświadczyła także, że zapoznała się z treścią Wytycznych, o których jest mowa w § 1 pkt. 26 umowy i zobowiązuje się do realizacji projektu zgodnie z ich zapisami, w tym ze szczegółowymi obowiązkami Beneficjenta określonymi w załączniku nr 4 do umowy (§ 4 ust. 2 ww. umowy). Z treści umowy wynikało również, że projekt miał być realizowany w okresie realizacji zadań w projekcie, realizacja projektu winna przebiegać w oparciu o założenia zaprezentowane we wniosku o dofinansowanie, rozliczeniu miały podlegać zrealizowane w ramach projektu zadania, wypłata przyznanych kolejnych transz dofinansowania powinna się odbywać na podstawie wniosków o płatność przedkładanych zgodnie ze sporządzonym przez stronę i zatwierdzonym przez IP Harmonogramem składania wniosków o płatność, warunki wypłaty dofinansowania. Strona była zobowiązana przedstawiać rozliczenie otrzymanych transz dofinansowania w formie wniosków o płatność, których złożenie powinno następować zgodnie z harmonogramem płatności, do przedkładania dokumentów, informacji i wyjaśnień w Lokalnym Systemie Informatycznym (dalej jako LSI, system informatyczny). Jednocześnie, zgodnie z postanowieniami § 3 ust. 5, § 19 ust. 1 pkt 4 oraz § 12 ust. 3 pkt 5 ww. umowy, strona zobowiązała się na wezwanie IP do przedstawiania wszelkich informacji, wyjaśnień, dokumentów i oświadczeń związanych z realizacją projektu oraz do usuwania błędów w złożonym wniosku o płatność lub złożenia wyjaśnień w wyznaczonym przez IP terminie. We wniosku o dofinansowanie strona wskazała, że projekt ma być podzielony na 6 zadań, realizowanych według następującego harmonogramu: - indywidualna diagnoza problemów, potrzeb, potencjału i predyspozycji uczestników, wypracowanie Indywidualnego Planu Działań dla 150 UP - zadanie 1, (termin realizacji: 01 stycznia 2019-31 grudnia 2020; odpowiedzialny za realizację zadania: Partner projektu); - treningi kompetencji społecznych dla 150 UP - zadanie 2, (termin realizacji: 1 marca 2019-31 grudnia 2020; odpowiedzialny za realizację zadania: Partner projektu); - poradnictwo zawodowe i coaching kariery dla 50 UP - zadanie 3, (termin realizacji: 1 stycznia 2019-31 grudnia 2020; odpowiedzialny za realizację zadania: Partner projektu); - szkolenia i kursy przygotowujące do egzaminów certyfikowanych wraz z egzaminami dla 100 UP -zadanie 4, (termin realizacji: 1 marca 2019-31 grudnia 2020; odpowiedzialny za realizację zadania: Lider projektu); - szkolenia podnoszące kwalifikacje i umiejętności zawodowe zakończone egzaminem dla 50 UP - zadanie 5, (termin realizacji: 1 marca 2019-31 grudnia 2020; odpowiedzialny za realizację zadania: Lider projektu); - staże zawodowe dla 40 UP oraz pośrednictwo pracy dla 150 UP - zadanie 6, (termin realizacji; 1.04.2019 - 31.12.2020; odpowiedzialny za realizację zadania: w zakresie organizacji staży - Lider projektu, za pośrednictwo pracy - Partner projektu). Strona złożyła łącznie 6 wniosków o płatność: Zgodnie z Harmonogramem składania wniosków o płatność, pierwszy wniosek dotyczył okresu rozliczeniowego od 1 do 2 stycznia 2019 r. i miał zostać złożony między 3 a 16 stycznia 2019 r. Wniosek obejmował kwotę zaliczki [...] zł. W związku z niezłożeniem wniosku strona została wezwana do jego złożenia pismem z 7 lutego 2019 r. Pismem z 14 lutego 2019 r. strona zwróciła się o prolongatę terminu złożenia wniosku o płatność z uwagi na problemy techniczne. Wniosek ten był podpisany przez osobę nieuprawnioną, zatem strona 15 lutego 2019 r. została wezwana do usunięcia tego braku. W odpowiedzi na powyższe, pismem z 28 lutego 2019 r. strona wniosła o dalsze (tj. do 8 marca 2019 r.) wydłużenie terminu na złożenie wniosku o płatność. Strona przekazała także upoważnienie dla dwóch osób do składania dokumentów związanych z realizacją projektu oraz wszelkich czynności mających skutki finansowe. Pismem z 4 marca 2019 r. IP wyraziła zgodę na przedłużenie terminu złożenia wniosku o płatność zaliczkową do dnia 8 marca 2019 r., informując zarazem o konieczności zaktualizowania harmonogramu płatności. Pomimo wyznaczenia nowego terminu na złożenie wniosku zgodnie z prośbą strony, pierwszy wniosek o płatność wpłynął do IP dopiero 28 marca 2019 r. Kwota została wypłacona. Zgodnie ze zmodyfikowanym Harmonogramem składania wniosków o płatność, drugi wniosek o wypłatę 30.000 zł miał zostać złożony do 12 kwietnia 2019 r., a dotyczył okresu rozliczeniowego od 3 stycznia do 31 marca 2019 r. W złożonym wniosku strona nie zawnioskowała o zaliczkę, nie przedstawiła do rozliczenia żadnych wydatków, nie wykazała żadnych osób w PEFS (tj. w module systemu LSI 2014-2020 przeznaczonym do monitorowania osiągniętych wartości wskaźników poprzez zbieranie danych dot. osób oraz instytucji bezpośrednio objętych wsparciem w ramach RPO WSL 2014-2020), a zatem nie odnotowała postępu w zakresie mierzalnych wskaźników projektu w omawianym okresie. W opisie stanu realizacji wskazano jedynie, że nawiązano współpracę w zakresie wsparcia przy rekrutacji uczestników do projektu z przedstawicielami rady miasta, urzędem pracy G., lokalnych parafii, DPS/OSP oraz ośrodków i fundacji pracujących na co dzień z grupą docelową. W kolejnym etapie realizacji miała zostać uzupełniona strona internetowa o informacje dotyczące projektu, a w szczególności rekrutacji. We wniosku zadeklarowano ponadto, że "rozpocznie się rekrutacja uczestników w oparciu o istniejącą już dokumentację rekrutacyjną". W związku ze stwierdzonymi uchybieniami wniosku WUP wezwał stronę do ich usunięcia, co miało nastąpić 22 maja 2019 r. Dnia 24 maja 2019 r. strona przekazała zaktualizowany harmonogram płatności, który został zatwierdzony przez IP 29 maja 2019 r. Zktualizowano zmiany rodzaju drugiego wniosku z rozliczającego zaliczkę, na wniosek sprawozdawczy (nierozliczający zaliczki). Ze względu na brak wpływu do IP skorygowanego wniosku o płatność nr 2 w wyznaczonym terminie, na podstawie § 12 pkt. 5 umowy, zobowiązującym stronę do usunięcia błędów lub złożenia pisemnych wyjaśnień w wyznaczonym terminie pod rygorem zastosowania przepisów ujętych w § 34 umowy, IP pismem z 9 lipca 2019 r. wezwała Spółkę do przekazania tego wniosku, w nieprzekraczalnym terminie 3 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania. Strona została pouczona, że dalsze uchylanie się od obowiązków wynikających z umowy może skutkować rozwiązaniem umowy na podstawie § 34 ust. 2 pkt 5 tej umowy, tj.: "IP może rozwiązać niniejszą umowę z zachowaniem jednomiesięcznego okresu wypowiedzenia, w przypadku gdy: (...) 5) Beneficjent nie przedkłada uzupełnienia wniosku o płatność w terminie i zakresie wyznaczonym przez IP". Zgodnie z urzędowym potwierdzeniem doręczenia pismo doręczono stronie 9 lipca 2019 r. Na podstawie złożonego 12 lipca 2019 r. drugiego wniosku o płatność organ I instancji ustalił, że w badanym okresie sprawozdawczym strona nie podjęła zaplanowanych w kolejnych wersjach wniosku o dofinansowanie (dalej: WND) działań, do których realizacji była zobowiązana w myśl § 10 ust. 4 umowy. Nie ponosiła tym samym żadnych wydatków i nie osiągnęła żadnych mierzalnych wartości wskaźników projektu. W okresie, za jaki składano wnioski o płatność, zaplanowano szereg czynności, będących następstwem działań rekrutacyjnych. Strona zobowiązana była odpowiednio do rozpoczęcia realizacji zadań, polegających na: opracowaniu indywidualnej diagnozy problemów, potrzeb, potencjału i predyspozycji UP, opracowaniu Indywidualnego Planu Działań każdego UP, rozpoczęciu treningów społecznych, poradnictwa zawodowego, coachingu kariery, szkoleń i kursów przygotowujących do egzaminów certyfikowanych, szkoleń podnoszących kwalifikacje i umiejętności zawodowe oraz rozpoczęciu działań z zakresu pośrednictwa pracy. Z treści wniosku o płatność nr [...] wynika natomiast, że w okresie sprawozdawczym realizowano jedynie działania informacyjno-promocyjne, nawiązano współpracę w zakresie wsparcia przy rekrutacji uczestników do projektu z przedstawicielami lokalnych urzędów/podmiotów, przy czym zarówno proces rekrutacji uczestników do projektu, jak i rozpoczęcie poszczególnych form wsparcia planowano rozpocząć z opóźnieniem, tj. dopiero w kolejnym okresie sprawozdawczym - począwszy od kwietnia 2019 r. Strona zadeklarowała, że w okresie sprawozdawczym nie napotkała żadnych problemów, które wymagałyby podjęcia środków zaradczych oraz nie zidentyfikowała ryzyka nieosiągnięcia założonych wskaźników. Trzeci wniosek o płatność dotyczył okresu rozliczeniowego od 1 kwietnia do 30 czerwca 2019 r. Dnia 11 lipca 2019 r. strona wniosła o aktualizację harmonogramu płatności, w zakresie dotyczącej zmiany rodzaju trzeciego wniosku z wniosku o zaliczkę i rozliczającego zaliczkę, na wniosek sprawozdawczy, tj. nierozliczający zaliczki. Harmonogram został zatwierdzony przez IP 15 lipca 2019 r. 12 lipca 2019 r. za pośrednictwem SEKAP do IP wpłynęła pierwsza wersja trzeciego wniosku o płatność - sprawozdawczego – w którym strona nie zawnioskowała o zaliczkę, nie przedstawiła do rozliczenia żadnych wydatków, nie wykazała żadnych osób w PEFS, nie odnotowała postępu w zakresie mierzalnych wskaźników projektu w omawianym okresie. Zadeklarowano, że rekrutacja jest w trakcie, a zadania będą realizowane w kolejnych okresach rozliczeniowych, tj. począwszy od lipca 2019 r. Na podstawie przedłożonych do IP dokumentów związanych z realizacją projektu organ I instancji ustalił, że strona postępowania do 6 miesiąca trwania projektu nie podjęła żadnych zaplanowanych we wniosku o dofinansowanie działań, nie ponosiła żadnych wydatków, ani nie osiągnęła żadnych mierzalnych wartości wskaźników projektu. Do projektu nie przystąpił ani jeden uczestnik projektu i nie rozpoczęto realizacji żadnych form wsparcia. Pomimo opóźnień, strona w dalszym ciągu deklarowała, iż w okresie sprawozdawczym do czerwca 2019 r. nie napotkała żadnych problemów w trakcie realizacji projektu, które wymagałyby podjęcia środków zaradczych. Nie zidentyfikowała również ryzyka nieosiągnięcia założonych wskaźników. Ze względu na zmiany, jakie zaszły na g. rynku pracy, w 8 miesiącu realizacji projektu strona postępowania zwróciła się do IP pismem z 8 sierpnia 2019 r. z prośbą o wyrażenie zgody na poszerzenie obszaru realizacji projektu na pozostałe obszary miasta G. (szczególnie obszary rewitalizowane). Pismem z 28 sierpnia 2019 r. IP wyraziła zgodę na proponowane zmiany z zastrzeżeniem, że procentowy udział osób z terenu rewitalizowanego miasta G., musi wynosić min. 30%. Odnosząc się do kwestii konieczności zwiększenia poszerzenia obszaru realizacji projektu organ I instancji stwierdził, że wniosek strony z 8 sierpnia 2019 r. świadczył o występujących problemach z rekrutacją osób bezrobotnych lub biernych zawodowo, pochodzących z terenu dzielnicy G. Organ stwierdził, że pomimo zaistnienia tych problemów strona nie odnotowywała tego faktu w trzech pierwszych wnioskach o płatność i nie zdiagnozowała żadnego ryzyka, mogącego zaważyć na sukcesie projektu. Dopiero w czwartym okresie sprawozdawczym strona zwróciła się do IP z wnioskiem o dokonanie zmian w tym zakresie. Powyższe skutkowało tym, że do 8 miesiąca realizacji projektu, nie przystąpił do niego ani jeden uczestnik oraz nie rozpoczęto realizacji planowanych form wsparcia. Dnia 6 września 2019 r. (tj. w 9 miesiącu realizacji projektu) strona zwróciła się do IP z prośbą o wyrażenie zgody na zmianę Partnera projektu. IP 16 września 2019 r. zobowiązała stronę do przekazania niezbędnej dokumentacji w tym zakresie, wymaganej na etapie podpisywania umowy o dofinansowanie, celem sporządzenia aneksu do umowy. W odpowiedzi 25 września 2019 r. Spółka przekazała do IP niekompletne dokumenty nt. nowego Partnera. W związku z powyższym 9 października 2019 r. IP wezwała Stronę do uzupełnienia dokumentacji we wskazanym w piśmie zakresie. Brakujące dokumenty uzupełniono 18 października 2019 r. Ostatecznie 28 października 2019 r. IP wyraziła zgodę na zawarcie Partnerstwa z nowym podmiotem. Strona 14 października 2019 r. złożyła czwarty wniosek o płatność, w którym nie zawnioskowała o zaliczkę, nie przedstawiła do rozliczenia żadnych wydatków, nie wykazała żadnych osób w PEFS, nie odnotowała również postępu w zakresie mierzalnych wskaźników projektu w omawianym okresie. W opisie stanu realizacji zadania Spółka wskazała, że "w związku z trudnościami w porozumieniu się z partnerem projektu strona na własna rękę zamieściła w Bazie Konkurencyjności zapytanie ofertowe na wyłonienie doradców zawodowych i coachów, zebrała oferty i umówiła spotkania z kandydatami. Niestety pierwszy partner projektu wypowiedział umowę partnerską. W związku z tym postępowanie zostało unieważnione. Osoby decyzyjne w spółce podjęły decyzję o wyborze nowego partnera. Kandydaci, którzy oczekiwali na udział w projekcie, spełniający kryteria projektu 9.1.1. zostali przesunięci do tegoż projektu. Pozostali zostali poinformowani o zaistniałej sytuacji". Organ wskazał, że dopiero w październiku 2019 r. po raz pierwszy zidentyfikowano problemy wynikające z utrudnionego kontaktu z partnerem oraz związane z brakiem realizacji powierzonych mu zadań. Zdaniem strony środkiem zaradczym w tej sytuacji było podjęcie samodzielnej próby wyłonienia doradców i coachów. Strona wskazała również, że w związku z zaistniałymi problemami, w kolejnym okresie rozliczeniowym [tj. do dnia 15 stycznia 2020 r. "(...) po zmianie partnera oraz podpisaniu aneksu umowy, zintensyfikowane będą działania projektowe. Partner wyłoni doradców zawodowych i coachów i będzie realizował równolegle (min. 2 doradców) działania doradcze, aby jak najszybciej rozpocząć formy szkoleniowe". Organ zaznaczył, że strona nadal nie zidentyfikowała ryzyka nieosiągnięcia założonych wskaźników. IP w toku własnych czynności zweryfikowała twierdzenia strony o organizacji wyboru na własną rękę doradców zawodowych i coachów. Organ stwierdził również, że w badanym okresie sprawozdawczym do projektu nie przystąpił ani jeden uprawniony, gdyż w ramach projektu nie rozpoczęto żadnej formy wsparcia. Deklaracja strony ujęta we wniosku nr [...], że rozpoczęcie planowanych form wsparcia nastąpi od czwartego okresu sprawozdawczego, tj. począwszy od lipca 2019 r., nie znalazła tym samym potwierdzenia w rzeczywistości. W piątym wniosku o płatność złożonym 15 stycznia 2020 r., strona nie zawnioskowała o zaliczkę, nie przedstawiła do rozliczenia żadnych wydatków, nie wykazała żadnych osób w PEFS, nie odnotowała postępu w zakresie mierzalnych wskaźników projektu w omawianym okresie. W opisie stanu realizacji zadania pierwszego oświadczono, że w związku ze zmianą Partnera "dokonano aktualizacji dokumentów rekrutacyjnych", a ponadto: "w chwili obecnej Biuro Projektu dysponuje formularzami rekrutacyjnymi ok. 100 osób, które są na bieżąco weryfikowane pod względem kwalifikowalności". W dalszej części opisu zadania 1. oraz w zadaniu 3. wskazano także, że w Bazie konkurencyjności zamieszczone zostało zapytanie ofertowe dotyczące wyłonienia doradców zawodowych oraz coachów (termin składania 17.12.2019 r.), natomiast rozmowy kwalifikacyjne na wniosek kandydatów zaplanowano na początek stycznia 2020 r. Z kolei realizacja zadań 2, 4, 5 i 6, w związku ze zmianą Partnera, miała się rozpocząć od lutego 2020 r., natomiast staże zawodowe zaplanowane w ramach zadania 6 - odpowiednio po zakończeniu szkoleń zawodowych. Strona zidentyfikowała problemy wynikające ze "skomplikowanego procesu zmiany Partnera", bez którego niemożliwe było zrealizowanie pierwszej formy wsparcia - doradztwa zawodowego. Strona poinformowała zarazem o podjęciu działań mających na celu zmianę Partnera oraz o zamieszczeniu ogłoszenia w Bazie Konkurencyjności, celem wyłonienia doradców zawodowych i coachów. Oświadczyła także, że: "Zrekrutowani kandydaci do projektu, którzy nie mogli dłużej oczekiwać zostali objęci wsparciem w ramach projektu 9.1.1. realizowanego przez Beneficjenta (osoby spełniające kryteria), pozostałe osoby rozpoczną udział w formach wsparcia od stycznia 2020". Wskazano również, że do czasu złożenia kolejnego wniosku o płatność [tj. do dnia 15 kwietnia 2020 r. podjęte zostaną "Zintensyfikowane działania w obszarze zadania 1 - Indywidualna diagnoza - doradztwo zawodowe rozpoczęcie treningów kompetencji społecznych (Zadanie 2) zgodnie z zapisami wynikającymi z IPD Uczestnika. Rozpoczęcie działań w obszarze Zadania 4 i 5 – szkolenia, kursy zawodowe oraz pośrednictwa pracy (Zadanie 6)". Organ odnotował, że strona nadal nie zidentyfikowała ryzyka nieosiągnięcia założonych wskaźników projektu. Ze względu na stwierdzone uchybienia, 4 lutego 2020 r. IP wezwała stronę postępowania do przesłania, w terminie 5 dni roboczych od dnia otrzymania pisma tj. do 11 lutego 2020 r., poprawnego wniosku o płatność oraz, zgodnie z informacją ujętą w Liście kontrolnej dotyczącej weryfikacji wniosku Beneficjenta o płatność, aktualizacji harmonogramu płatności. Strona 11 lutego 2020 r. przekazała do IP wyłącznie korektę (w zakresie wskazania rodzaju WNP) piątego wniosku o płatność - sprawozdawczego. We wskazanym przez IP terminie nie odnotowano wpływu aktualizacji harmonogramu płatności. Z uwagi na brak odnotowania przez okres kolejnych 14 miesięcy żadnych postępów w realizacji projektu, pismem z 20 lutego 2020 r. IP zobowiązała stronę do przekazania, w terminie 3 dni roboczych od dnia otrzymania pisma (tj. zgodnie z upd do 5 marca 2020 r.), szczegółowych informacji na temat postępu realizacji poszczególnych zadań. Strona została wezwana także do złożenia wyjaśnień, w jaki sposób zamierza zrekrutować 150 osób oraz zrealizować wszystkie założone dla nich formy wsparcia do końca okresu realizacji projektu, tj. 31 grudnia 2020 r. IP poinformowało, że zgodnie z zapisami § 34 ust. 1 pkt 3 umowy o dofinansowanie "IP może rozwiązać niniejszą umowę w trybie natychmiastowym, w przypadku gdy: (...) Beneficjent ze swojej winy nie rozpoczął realizacji projektu w ciągu trzech miesięcy od ustalonej we wniosku początkowej daty okresu realizacji projektu, zaprzestał realizacji projektu lub realizuje go w sposób niezgodny z niniejszą umową". Jednocześnie z uwagi na stwierdzone uchybienia w drugiej wersji wniosku o płatność [...], 1 marca 2020 r. IP wezwała stronę do przesłania, w terminie 5 dni roboczych od dnia otrzymania pisma, poprawnego wniosku oraz aktualizacji Harmonogramu płatności. Zgodnie z upd przedmiotowe pismo nie zostało przez stronę odebrane, a zatem przyjęto, że skuteczne doręczenie pisma nastąpiło 17 marca 2020 r. Tym samym poprawiony wniosek o płatność nr [...] i zaktualizowany Harmonogram płatności należało przekazać do IP do dnia 24 marca 2020 r. Spółka 10 marca 2020 r. przekazała do IP pismo, w którym poinformowała: "po zmianie Partnera w projekcie, które formalnie dokonało się na początku roku 2020, wyłoniliśmy już doradców zawodowych i coachów, którzy będą realizować ścieżkę doradczą. Obecnym Partnerem jest doświadczona agencja pracy, w związku z powyższym Beneficjent jest pewien, że z sukcesem przeprowadzi rekrutację, osiągnie wskaźniki zatrudnieniowe i pozostałe wskaźniki projektowe. Na dzień dzisiejszy Beneficjent wraz z Partnerem rekrutuje pierwszą grupę uczestników". Z uwagi na brak wpływu do IP skorygowanego wniosku o płatność nr [...] oraz aktualizacji Harmonogramu płatności w wyznaczonym przez IP terminie, na podstawie § 12 pkt. 5 umowy, zobowiązującego stronę do usunięcia błędów lub złożenia pisemnych wyjaśnień w wyznaczonym terminie pod rygorem zastosowania przepisów ujętych w § 34 umowy, IP pismem z 25 marca 2020 r. ponownie wezwała do przedłożenia ww. dokumentów, w nieprzekraczalnym terminie 3 dni roboczych od daty otrzymania przedmiotowego pisma, tj. zgodnie z upd do dnia 14 kwietnia 2020 r. Strona została przy tym poinformowana, że dalsze uchylanie się od obowiązków wynikających z umowy o dofinansowanie może skutkować rozwiązaniem umowy na podstawie § 34 ust. 2 pkt 5 tej umowy. Ze względu na dalszy brak wpływu poprawionego wniosku [...], pismem z 14 kwietnia 2020 r. IP ponownie wezwała stronę do przekazania korekty wniosku w nieprzekraczalnym terminie 3 dni roboczych, licząc od daty otrzymania tego pisma informując zarazem, że dalsze uchylanie się od obowiązków wynikających z umowy może skutkować rozwiązaniem tej umowy na podstawie § 34 ust. 2 pkt 5. Zgodnie z upd pismo to nie zostało przez stronę odebrane. Dnia 20 kwietnia 2020 r. strona przekazała za pośrednictwem SEKAP wniosek o płatność - sprawozdawczy nr [...], niemniej bez aktualizacji Harmonogramu płatności. Ponieważ wniosek nie został podpisany elektronicznie przez osobę do tego upoważnioną, nie podlegał weryfikacji IP. W związku z powyższym IP pismem z 21 kwietnia 2020 r. zobowiązała stronę do niezwłocznego przekazania wniosku opatrzonego prawidłowym podpisem. Zgodnie z upd strona postępowania nie odebrała wezwania w terminie, a zatem skuteczne doręczenie nastąpiło 6 maja 2020 r. Do momentu rozwiązania umowy o dofinansowanie projektu, tj. do 15 maja 2020 r, do IP nie wpłynęła poprawnie podpisana korekta wniosku o płatność nr [...], ani też aktualizacja Harmonogramu płatności. Tym samym IP nie miała możliwości weryfikacji i zatwierdzenia tych dokumentów. W nawiązaniu do powyższego organ I instancji odnosząc się do treści [...] ustalił, że w piątym okresie sprawozdawczym strona postępowania w dalszym ciągu nie podjęła zaplanowanych we wniosku dofinansowanie działań, nie ponosiła żadnych wydatków i nie osiągnęła żadnych mierzalnych wartości wskaźników projektu, pomimo, że umowa z nowym Partnerem projektu została podpisana w październiku 2019 r. Lidera i Partnera projektu w badanym okresie sprawozdawczym łączyły zatem wzajemne prawa i obowiązki, wynikające z zawartej umowy partnerstwa. To, że zdaniem strony przez czas oczekiwania na zawarcie aneksu do umowy o dofinansowanie (grudzień 2019 r.) nie była ona w stanie realizować pierwszej formy wsparcia (leżącej po stronie Partnera), w opinii organu I instancji w rzeczywistości nie stanowiło przeszkody w podjęciu zintensyfikowanych działań zmierzających do jak najszybszego rozpoczęcia pierwszych form wsparcia, np. poprzez wyłonienie przez Partnera doradców zawodowych i coachów, celem realizacji działań doradczych. O podjęciu takich czynności była bowiem mowa w sekcji D.3 wniosku o płatność nr [...]: "Partner wyłoni doradców zawodowych i coachów i będzie realizował równolegle (min. 2 doradców) działania doradcze, aby jak najszybciej rozpocząć formy szkoleniowe". Organ podkreślił, że rozpoczęcie realizacji projektu we wskazanym zakresie pozwoliłoby na szybkie rozpoczęcie dalszych, szkoleniowych form pomocy. Organ I instancji weryfikując sposób realizacji projektu powołał się także na informacje dostępne w archiwum bazy ofert, w której odnalazł zapytanie ofertowe nr [...] (dot. wyboru doradców zawodowych i coachów) zamieszczone przez Stronę w imieniu Partnera jeszcze przed zawarciem aneksu do umowy o dofinansowanie (ogłoszenie nr [...] z 9 grudnia 2019 r.; termin składania ofert: do dnia 17 grudnia 2019 r., planowany termin realizacji zamówienia: od grudnia 2019 r., nie dłużej niż do 31 grudnia 2020 r.). Zgodnie z informacją zamieszczoną na ww. stronie, w odpowiedzi na ogłoszenie wpłynęło 6 ofert. W wyniku rozmów kwalifikacyjnych (brak informacji o terminie rozmów), propozycje zawarcia umowy otrzymały 4 osoby. Z uwagi na fakt, że strona postępowania nie rozliczyła żadnych wydatków związanych ze świadczeniem usług przez ww. osoby/podmioty, organ I instancji odstąpił od wezwania do przekazania dokumentacji z ich wyboru, celem weryfikacji prawidłowości przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Niemniej w nawiązaniu do opisanych powyżej działań dot. wyboru kadry merytorycznej projektu organ stwierdził, że o ile formalnie wyłoniono doradców zawodowych i coachów, to jednak realizacja działań doradczych faktycznie nadal się nie rozpoczęła i do projektu nie przystąpił ani jeden uczestnik. Powyższe poświadczyła Strona w piśmie z 10 marca 2020 r. [15 miesiąc trwania projektu] informując odpowiednio o dokonanym wyborze wykonawców usług, którzy dopiero "będą realizować ścieżkę doradczą" oraz trwającej rekrutacji pierwszej grupy uczestników. W okresie 3 miesięcy od zawarcia aneksu do umowy nadal nie rozpoczęto zatem realizacji żadnej z form wsparcia i do projektu nie przystąpił żaden uczestnik. W szóstym wniosek o płatność: nr [...] (dalei: [...]) strona nie zawnioskowała o zaliczkę, nie przedstawiła do rozliczenia żadnych wydatków, nie wykazała żadnych osób w PEFS, nie odnotowała postępu w zakresie mierzalnych wskaźników projektu w omawianym okresie. W opisie dot. stanu realizacji zadania 1 ponownie oświadczono, że w związku ze zmianą Partnera "dokonano aktualizacji dokumentów rekrutacyjnych", a ponadto: "w chwili obecnej Biuro Projektu dysponuje formularzami rekrutacyjnymi ok. 100 osób, które są na bieżąco weryfikowane pod względem kwalifikowalności". W dalszej części opisu zadania 1 oraz w zadaniu 3 powtórzona została również informacja z [...], dot. zamieszczenia ogłoszenia w Bazie Konkurencyjności. W opisie ujętym w sekcji D.3 [...] zmianie uległ jedynie planowany termin rozpoczęcia rozmów kwalifikacyjnych z UP - ze stycznia 2020 r. na kwiecień 2020 r. Również termin realizacji pozostałych zadań, uzależniony przez stronę od faktu zmiany Partnera, uległ zmianie. Początek ich realizacji zaplanowano tym razem na kwiecień 2020 r. W sekcji D.2 ponownie wskazano problemy wynikające z rezygnacji poprzedniego Partnera i skomplikowanego procesu zmiany Partnera (zakończonego aneksem do umowy), które uniemożliwiło rozpoczęcie realizacji pierwszej formy wsparcia. Strona poinformowała zarazem o zamieszczeniu ogłoszenia w Bazie Konkurencyjności dot. wyłonienia doradców zawodowych i coachów..W sekcji D.3 powtórzono deklarację z [...], że do czasu złożenia kolejnego wniosku o płatność [tj. do dnia 14 lipca 2020 r.j podjęte zostaną "Zintensyfikowane działania w obszarze zadania 1(...) rozpoczęcie (...) Zadani[a] 2 zgodnie z zapisami wynikającymi z IPD (...).. Rozpoczęcie działań w obszarze Zadania 4 i 5 (...) oraz (...) 6". W sekcji F.1.1 Wskaźniki kluczowe i F.2.2 Wskaźniki specyficzne dla projektu strona nadal nie zidentyfikowała ryzyka nieosiągnięcia założonych wskaźników projektu. Ponieważ wniosek nie został podpisany elektronicznie przez osobę do tego upoważnioną nie podlegał weryfikacji IP. W związku z powyższym IP pismem z 21 kwietnia 2020 r. zobowiązała stronę do niezwłocznego przekazania wniosku opatrzonego prawidłowym podpisem. Strona postępowania nie odebrała przedmiotowego pisma w terminie. Skuteczne doręczenie nastąpiło zatem 6 maja 2020 r. Do momentu rozwiązania umowy o dofinansowanie projektu, tj. do dnia 15 maja 2020 r, do IP nie wpłynęła poprawnie podpisana korekta wniosku o płatność nr [...], ani też aktualizacja Harmonogramu płatności. Tym samym IP nie miała możliwości weryfikacji i zatwierdzenia tych dokumentów. Dokonując analizy dokumentacji prezentującej sposób realizacji projektu w szóstym okresie sprawozdawczym, organ I instancji zwrócił uwagę przede wszystkim na powielenie we wniosku [...] zapisów wniosku [...]. Jedyną różnicę pomiędzy treścią obu wniosków o płatność stanowiło wskazanie nowej proponowanej daty rozpoczęcia realizacji wszystkich form wsparcia, tj. począwszy od kwietnia 2020 r. Organ I instancji wskazał także na rozbieżność zachodzącą pomiędzy treścią [...], a informacją ujętą w piśmie skierowanym do IP z 10 marca 2020 r., w którym strona oświadczyła, że doradcy zawodowi i coachowie kariery zostali już wyłonieni oraz, że rekrutowana jest pierwsza grupa uczestników. W sprawie stwierdzono, że do końca okresu rozliczeniowego, za jaki złożono [...], tj. do dnia 31 marca 2020 r. [15 miesiąc trwania projektu], strona postępowania nie wprowadziła do systemu informatycznego LSI WSL 2014-2020 żadnych danych osobowych uczestników projektu [formularz PEFS], ani harmonogramów realizowanych w ramach projektu form wsparcia, co oznacza, że strona postępowania nie podjęła żadnych działań w tym zakresie. Organ podkreślił ponadto, że pomimo zwrócenia do edycji 21 kwietnia 2020 r. zarówno wniosku nr [...], jak i [...], strona postępowania zignorowała wezwania IP do przekazania wskazanych dokumentów. Z uwagi na brak wywiązywania się strony z nałożonych na nią obowiązków, IP uruchomiła proces zmierzający do rozwiązania umowy o dofinansowanie przedmiotowego projektu i na podstawie § 34 ust. 1 pkt 3 tej umowy, pismem z 15 maja 2020 r. przekazała Stronie pismo informujące o rozwiązaniu umowy o dofinansowanie projektu. Z uwagi na fakt, że Beneficjent nie dokonał zwrotu środków wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, w przedmiotowej sprawie Dyrektor WUP w K. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne o czym strona została poinformowana zawiadomieniem z 20 lipca 2020 r. Następnie 23 lipca 2020 r. strona dokonała wpłaty na rachunek WUP kwoty w łącznej wysokości [...] zł. Na dzień dokonanego zwrotu ww. środków, zobowiązanie strony wynosiło odpowiednio [...] zł należności głównej oraz [...] zł odsetek liczonych jak dla zaległości podatkowych, tj. łącznie [...] zł. Dlatego też wobec braku pełnego zwrotu środków, IP działając na podstawie art. 55 § 2 i art. 62 § 4 o.p. w związku z art. 67 ust. 1 ufp z 4 sierpnia 2020 r. zaliczyła kwotę zwrotu proporcjonalnie: w wysokości 143.988 zł na poczet zaległej należności głównej oraz kwoty odsetek w wysokości 14.012 zł. Oceniając tak ustalony stan faktyczny organ w pierwszej kolejności przytoczył przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. U. UE. 2013 L Nr 347, poz. 320 ze zm., dalej jako rozporządzenie nr 1303/2013) i wywiódł, że państwa członkowskie dokonują korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty finansowe polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach operacji lub programu operacyjnego. Państwa członkowskie biorą pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze polityki spójności lub EFMR (Europejski Fundusz Morski i Rybacki) i stosują proporcjonalną korektę. Państwa członkowskie zapobiegają nieprawidłowościom oraz je wykrywają i korygują, a także odzyskują kwoty nienależnie wypłacone wraz z odsetkami z tytułu zwrotu tych kwot po terminie (art. 122 rozporządzenia nr 1303/2013). Instytucja zarządzająca odpowiada za zarządzanie programem operacyjnym zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym w zakresie stwierdzania i odzyskiwania nieprawidłowości (w tym Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, dalej: TSUE), stwierdzenie nieprawidłowości indywidualnej wymaga kumulatywnego zaistnienia trzech przesłanek naruszenia prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikającego z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI (Europejskich Funduszy Strukturalnych i Inwestycyjnych), które może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem (art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013). W związku z niedotrzymaniem warunków umowy o dofinansowanie projektu strona postępowania została wezwana przez IP do zwrotu środków wraz z odsetkami na podstawie art. 207 ust. 8 w związku z art. 207 ust. 1 pkt. 2 ufp., pod rygorem zastosowania procedury wynikającej z art. 207 ust. 9. Przepisy te stanowią, że w przypadku wykorzystania środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej (przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem tych środków) z naruszeniem procedur określonych w umowie międzynarodowej lub z naruszeniem innych procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej zobowiązany jest do wezwania beneficjenta do zwrotu środków w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Brak zwrotu ww. środków we wskazanym terminie nakłada z kolei na organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej (tu: organ I instancji) obowiązek wydania decyzji określającej m.in.: kwotę zwrotu, termin od którego nalicza się odsetki, jak i sposób zwrotu środków. W ślad za uzasadnieniem ujętym w decyzji I instancji nt. znaczenia art. 184 ust. 1 ufp, do którego odsyła art. 207 ust. 1 pkt. 2 należy w tym miejscu wyjaśnić, że pod pojęciem innych procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków rozumie się reguły postępowania obowiązujące przy wykorzystaniu środków pomocowych. O ile w prawie krajowym systemy realizacji programów operacyjnych i regionalnych są aktami niemającymi waloru przepisów prawa powszechnie obowiązującego, to projekty wybrane do dofinansowania realizowane są przez beneficjentów na podstawie umowy o dofinansowanie, która stanowi podstawowe źródło uprawnień i obowiązków jej stron (w tym beneficjenta). Wzór umowy obejmujący (zgodnie z art. 2 pkt 26 lit. a i art. 52 ustawy wdrożeniowej) elementy, o których jest mowa w art. 206 ust. 2 u.f.p., składa się na dokumentację konkursową. Każdy wnioskodawca jeszcze przed przystąpieniem do naboru ma możliwość zapoznania się z warunkami umowy, w tym z zasadami obowiązującymi przy wykorzystaniu dofinansowania i w związku z tym do swobodnego podjęcia decyzji o nawiązaniu stosunku prawnego na zasadach określonych w umowie. Tym samym podpisując umowę o dofinansowanie dany beneficjent przyjmuje na siebie określone w tej umowie procedury realizacji swojego projektu, tj. wszystkie obowiązki wynikające wprost z jej zapisów, które stanowią element szeroko pojętej procedury wdrażania, do której odnosi się art. 184 ust. 1 u.f.p. Oceniając ustalony stan faktyczny przez pryzmat tej regulacji organ stwierdził, że z akt sprawy wynika ponadto, że działania podejmowane przez stronę, zaprezentowane w kolejnych sprawozdawczych wnioskach o płatność, nie były skuteczne. Nie tylko nie wykazano przebiegu realizacji poszczególnych zadań, ale w ogóle nie odnotowano faktu rozpoczęcia realizacji projektu. Pomimo tego, w trzech pierwszych wnioskach o płatność, tj. za okres sprawozdawczy 1 styczeń 2019 r.- 30 czerwiec 2019 r. strona deklarowała, że nie napotkała żadnych problemów, które wymagałyby podjęcia środków zaradczych. Nie zidentyfikowała także ryzyka nieosiągnięcia założonych wskaźników projektu. W sierpniu 2019 r., tj. w czwartym okresie sprawozdawczym strona postępowania zwróciła się do IP z prośbą o wyrażenie zgody na poszerzenie obszaru realizacji projektu, na co otrzymała zgodę i to pomimo, że problemy z rekrutacją UP nie były wcześniej zgłaszane. Brak realizacji projektu zgodnie z terminami określonymi we wniosku o dofinansowanie przez kolejnych 8 miesięcy, z niewyjaśnionych przyczyn nie został przez stronę zinterpretowany, jako realne zagrożenie prawidłowej realizacji projektu. Brak zaangażowania się Partnera odpowiedzialnego za część zadań w projekcie również nie stanowił w ocenie Strony żadnego zagrożenia, o czym świadczy brak jakiejkolwiek informacji na ten temat. Dopiero wypowiedzenie umowy partnerstwa we wrześniu 2020 r. stało się impulsem do zgłoszenia tego faktu do IP. W efekcie strona postępowania w czwartym wniosku o płatność [...] (za okres 1 lipca 2019 r. - 30 września 2019 r.) wspomniała, że napotkała na problemy podczas realizacji projektu, jednak nadal nie zidentyfikowała żadnego ryzyka dot. możliwości nieosiągnięcia wskaźników określonych w § 3 umowy o dofinansowanie, a tym samym celu projektu, o którym jest mowa w § 3 ust. 4 tej umowy. Z kolei następne 2 wnioski o płatność za okres sprawozdawczy od 1 października 2019 r. do 31 marca 2009 r., tj. [...] (jego trzecia wersja) oraz [...], z uwagi na błędy formalne (stwierdzono brak uzupełnienia na wezwanie IP podpisu osoby upoważnionej), nie podlegały weryfikacji. Niezależnie od tego istotnym jest, że strona postępowania w ww. wnioskach wykazała, że nadal nie rozpoczęła realizacji zaplanowanych zadań, nie ponosiła żadnych wydatków i nie osiągnęła żadnych mierzalnych wartości wskaźników projektu, pomimo, że umowa z nowym Partnerem projektu, za zgodą IP, została podpisana w październiku 2019 r. Tym samym w badanym okresie sprawozdawczym Lidera i Partnera projektu łączyły już wzajemne prawa i obowiązki, wynikające z zawartej umowy partnerstwa. Fakt oczekiwania na zawarcie aneksu do umowy o dofinansowanie (grudzień 2019 r.) nie stanowił zatem przeszkody w podjęciu zintensyfikowanych działań zmierzających do jak najszybszego rozpoczęcia pierwszych form wsparcia. Mając na uwadze powyższe, na podstawie całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, dokumentującego przebieg realizacji projektu, w tym działań podejmowanych przez stronę, organ stwierdził, że IP w korespondencji skierowanej do strony każdorazowo wskazywała stwierdzone przez siebie uchybienia i braki oraz wzywała do złożenia koniecznych uzupełnień/wyjaśnień. Mimo to strona postępowania, mając świadomość konsekwencji z tego wynikających, nie zawsze reagowała na wezwania (również nie odbierała wszystkich kierowanych do niej pism/wezwań uchybiając kolejnym terminom, a zarazem obowiązkom z nich wynikającym. Wykazywane przez IP nieprawidłowości w zakresie realizacji warunków umownych dotyczyły nie tylko nieterminowego składania wniosków o płatność, ale także nieterminowej aktualizacji harmonogramu płatności, składania (niekompletnych) wyjaśnień po wyznaczonym terminie, czy wreszcie braku wywiązania się ze zobowiązania do realizacji projektu w umówionych terminach. W ocenie organu, w efekcie takiego postępowania w badanym okresie sprawozdawczym, obejmującym kolejnych 15 miesięcy, nie rozpoczęto realizacji żadnych zadań zaplanowanych w projekcie. Świadczy o tym brak jakiejkolwiek dokumentacji, która potwierdzałaby inny, niż ustalony w toku postępowania administracyjnego stan rzeczy. W systemie LSI oraz w PEFS również nie odnotowano rejestracji żadnych dokumentów czy osób, które zgodnie z oświadczeniem strony w badanym okresie przystąpiły do projektu. Wszelkie informacje ujęte w kolejnych wnioskach o płatność miały jedynie deklaratywny charakter, a sama strona w żadnym momencie trwania projektu nie podjęła skutecznych działań w celu rozpoczęcia jego realizacji, a także nie przedstawiła realnego planu naprawczego, zmierzającego do wywiązania się z przyjętych na siebie obowiązków umownych. Do dnia rozwiązania umowy, tj. do 15 maja 2020 r., strona postępowania nie odpowiedziała także na wezwanie IP z 20 lutego 2020 r. i nie złożyła wyjaśnień, w jaki sposób zamierza zrekrutować 150 osób oraz zrealizować wszystkie założone dla nich formy wsparcia do końca okresu realizacji projektu, tj. 31 grudnia 2020 r. Stwierdzenie, że "rekrutacja została rozpoczęta i trwa" takim wyjaśnieniem nie jest, gdyż stanowi jedynie oświadczenie, które w żaden sposób w trakcie trwania projektu nie zostało udowodnione. Organ uznał, że wystąpiła szkoda realna, która zachodzi w sytuacji, gdy budżet ogólny Unii Europejskiej poniósł uszczerbek powodowany nieprawidłowym wydatkiem, tj. doszło do realnego uszczuplenia tego budżetu. Strona postępowania pozyskując na realizację projektu środki, które zostały wypłacone z budżetu Unii w wysokości [...] zł w formie zaliczki, nie przeznaczyła ich na pokrycie wydatków przewidzianych w projekcie tak, aby osiągnąć zdefiniowany we wniosku o dofinansowanie cel projektu. W skardze do tutejszego Sądu strona zarzuciła, że dopiero z decyzji zobowiązującej ją do zwrotu dowiedziała się o przyczynie rozwiązania umowy. W piśmie wypowiadającym umowę powołano się ogólnie na § 34 ust. 1 pkt 3 umowy, jednak przewiduje on aż trzy podstawy rozwiązania umowy – nie rozpoczęcie realizacji projektu z winy beneficjenta, zaprzestanie realizacji projektu lub realizację projektu niezgodnie z umową. Organ nie wyjaśnił tej kwestii czym naruszył art. 9 kpa. Skarżąca Spółka zarzuciła również, że problem z terminową realizacją projektu wynikał z zachowania pierwszego partnera. O zmianie partnera IP była informowana. Organ ani nie sprzeciwił się zmianie partnera ani też nie podjął wobec strony żadnych działań dyscyplinujących. W momencie rozwiązania umowy trwała rekrutacja uczestników i szkolenia. Pierwsza transza miała być rozliczona po zakończeniu tego szkolenia, co jednak zostało uniemożliwione poprzez rozwiązanie umowy. Dalej – nieznaczne uchybienia formalne również nie mogły stanowić podstawy do tak daleko idących działań jak rozwiązanie umowy. Strona wskazała, że nie doszło do powstania szkody w budżecie Unii Europejskiej skoro rekrutacja trwała i szkolenia były prowadzone. W ocenie Spółki termin realizacji projektu nie był zagrożony. Beneficjent rozpoczął realizację projektu w maju 2020 r. i był w stanie osiągnąć zamierzone cele do końca 2020 r. zgodnie z umową. Nadto organ błędnie nie dokonał ustaleń co do tego, czy szkoda powstała w całości czy w części. Skoro trwało już szkolenie i podjęto działania zmierzające do osiągnięcia celów projektu, to niewątpliwie środki unijne zostały przynajmniej w części wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 – dalej jako ppsa) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ppsa). Według art. 184 ust. 1 ufp, wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Jeżeli zaś środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ufp, podlegają one zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Stanowi o tym art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp. Przy tym, za inne procedury, o których mowa w wyżej cytowanym art. 184 ufp, uważa się procedury zarówno wynikające z aktu prawa powszechnie obowiązującego, jak również reguły postępowania, obowiązujące przy wykorzystaniu środków pomocowych, w tym procedury określone w umowie o dofinansowanie, zawierającej m.in. prawa i obowiązki beneficjenta oraz zasady dofinansowania projektu. W orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie należy traktować jak naruszenie procedur, o którym mowa w art. 184 ust. 1 ufp (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 listopada 2017 r., sygn.. akt II GSK 486/16, z 22 stycznia 2015 r. o sygn. akt II GSK 2004/13 – dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp, instytucja zarządzająca wzywa do zwrotu środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, natomiast po bezskutecznym upływie ww. terminu, organ wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust. 2, oraz zawierającą pouczenie o sankcji wynikającej z ust. 4 pkt 3. Mając na uwadze brzmienie cytowanych wyżej przepisów i orzeczeń NSA podnieść należy, że procedury, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 i art. 184 ust. 1 ufp, wynikają nie tylko z aktu prawa powszechnie obowiązującego, ale także z łączącej strony umowy o dofinansowanie, w której zostaje określony uzgodniony sposób działania beneficjenta, zakres dofinansowania oraz cel, jaki poprzez realizację programu ma zostać osiągnięty. Zgodnie bowiem z art. 52 ust. 1 ustawy wdrożeniowej podstawę dofinansowania projektu stanowi Umowa o dofinansowanie projektu zawarta przez instytucję zarządzającą albo działającą w jej imieniu instytucję pośredniczącą z beneficjentem. Umowa określa warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane. W konsekwencji, w przypadku zawarcia umowy o dofinansowanie zgodnie z przyjętym przez instytucję wzorem, uznać należy, że reguluje ona również procedurę realizacji projektu. Niewypełnienie przez stronę postanowień umowy powoduje zatem konieczność odzyskiwania przez organ kwot podlegających zwrotowi. Organ w niniejszej sprawie prawidłowo zdaniem Sądu ustalił, że doszło do naruszenia §3 ust. 4, § 4 ust. 1, § 10 ust. 4 umowy o dofinansowanie w związku z brakiem realizacji projektu z należytą starannością, tzn. w zakresie określonym i zatwierdzonym w aktualnym wniosku o dofinansowanie projektu, w sposób, który zapewni osiągnięcie i utrzymanie celów oraz zgodnie z obowiązującymi regułami, zasadami i postanowieniami wynikającymi z obowiązujących procedur, na które poprzez przystąpienie do umowy strona wyraziła zgodę. Do końca 15 miesiąca trwania projektu [z 24 miesięcy planowanej realizacji projektu] strona nie zrekrutowała do projektu żadnego uczestnika, nie uruchomiła wsparcia zaplanowanego we wniosku o dofinansowanie projektu oraz nie ponosiła żadnych wydatków z dofinansowania, w związku z czym wskaźniki pozostały na poziomie zerowym. Oceny tej nie zmienia zawarte w skardze twierdzenie, że w maju 2020 r. spółka rozpoczęła realizację projektu. Skoro realizacja projektu była rozłożona na dwa lata i przez pierwsze 15 miesięcy wskaźniki realizacji były na poziomie zerowym, to nie sposób przyjąć, że nagle w ciągu ostatnich 9 miesięcy cel projektu zostanie osiągnięty. Tymczasem z powołanych przepisów umowy wynika wprost obowiązek monitorowania oraz przekazywania informacji zgodnie z obowiązującym wnioskiem o dofinansowanie o poziomie wskaźników horyzontalnych. Strona była zobowiązana zgodnie z § 10 ust. 4 do realizacji projektu na podstawie wniosku, a w przypadku dokonania zmian w projekcie – do realizacji projektu zgodnie z aktualnym wnioskiem. Co więcej spółka nie przedkładała dokumentów obrazujących realizację projektu, czym nie tylko naruszyła wynikające z umowy obowiązki, ale również uniemożliwia bieżącą ocenę stopnia realizacji projektu. Z umowy wynika obowiązek przedstawiania dokumentów/oświadczeń związanych z realizacją projektu (§ 3 ust. 5 oraz § 12 ust. 5), harmonogramów płatności (§10 ust. 10), informowania o problemach w realizacji projektu (§ 19 ust. 1), składania wniosków o płatność z wypełnioną częścią sprawozdawczą (§ 29 ust. 1 pkt 1), rozliczania pobranych środków (§ 36 ust. 2). Tym obowiązkom jednak strona nie sprostała, co jednoznacznie wynika z opisanych w części historycznej niniejszego uzasadnienia ustaleń faktycznych poczynionych przez organ. Ustalenia te Sąd w pełni podziela i przyjmuje za własne. Prawidłowości ustaleń organu nie podważa pismo strony z marca 2020 r. informujące o rozpoczęciu realizacji zadań. Stanowisko to stoi w sprzeczności z danymi ujawnionymi w systemach służących monitorowaniu postępu realizacji projektu. Strona podała, że dysponuje formularzami rejestracyjnymi 100 potencjalnych kandydatów do udziału w projekcie i rozpoczyna proces oceny zgłoszeń. Jednak na dzień złożenia szóstego wniosku o płatność nadal nie przedstawiła do rozliczenia poniesionych wydatków. Podobnie w piątym wniosku o płatność z 15 stycznia 2020 r. strona również nie rozliczyła wydatków mimo, że już w grudniu poprzedniego roku miała wybrać doradców zawodowych i coachów. Prawidłowo zatem organ poddał w wątpliwość rzeczywiste rozpoczęcie realizacji projektu, skoro strona ani nie dokumentowała poniesienia wydatków, ani nie czyniła w systemach służących monitorowaniu przebiegu realizacji zadania zapisów sugerujących postęp prac. Zresztą sama skarżąca nie przeczyła temu, że nie realizowała projektu zgodnie z zawartą umową. Na swoją obronę niejako przedstawiała wyłącznie okoliczności związane z problemami we współpracy z partnerem i z małym zainteresowaniem wśród uprawnionych mieszkańców dzielnicy miasta. Problemów tych nie sygnalizowała Instytucji Pośredniczącej utrzymując, że będzie w stanie zrealizować projekt. Dostrzegając kłopoty we współpracy z partnerem i zainteresowanie znacznie niższe niż spodziewane, strona winna o tym zawiadomić organ Nie należy jednak tracić z pola widzenia i tej okoliczności, że w szóstym okresie sprawozdawczym, organ I instancji zwrócił uwagę przede wszystkim na powielenie we wniosku [...] zapisów wniosku [...]. Jedyną różnicę pomiędzy treścią obu wniosków o płatność stanowiło wskazanie nowej proponowanej daty rozpoczęcia realizacji wszystkich form wsparcia, tj. począwszy od kwietnia 2020 r. Do końca okresu rozliczeniowego, za jaki złożono [...], tj. do dnia 31 marca 2020 r., strona postępowania nie wprowadziła do systemu informatycznego LSI WSL 2014-2020 żadnych danych osobowych uczestników projektu (formularz PEFS), ani harmonogramów realizowanych w ramach projektu form wsparcia, co oznacza, że strona nie podjęła żadnych działań w tym zakresie. Sąd nie zgadza się z zarzutem niewystarczających ustaleń w zakresie szkody w budżecie unijnym, charakteru i wagi naruszenia procedur i istnienia podstaw do obniżenia wysokość kwoty żądanej do zwrotu. Organ dokonał prawidłowej oceny stwierdzonego naruszenia przez pryzmat art. 2 pkt 36 Rozporządzenia 1303/2013. Środki unijne podlegają zwrotowi tylko wówczas, gdy wykorzystano je z naruszeniem procedur, które to naruszenie stanowi "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 36 cytowanego rozporządzenia, a więc nieprawidłowość, która ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu nieuzasadnionym wydatkiem. Nie chodzi tu zatem o spowodowanie szkody rzeczywistej, wystarczająca jest potencjalna możliwość spowodowania takiej szkody. Szkoda taka nie musi być konkretną stratą finansową, gdyż do stwierdzenia, że miała miejsce nieprawidłowość wystarczy, że istniało zagrożenie, że szkoda powstanie, a brak jest okoliczności, które wykluczyłyby wpływ uchybienia na budżet odnośnego funduszu (porównaj wyroki NSA z 18 stycznia 2017 r., sygn. akt II GSK 342/16, WSA w Krakowie z 29 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 390/20). W niniejszej sprawie zachodzi ewidentna możliwość przyszłej straty finansowej dla budżetu unijnego wynikającej z ewentualnego wydatkowania pieniędzy na program, który już jest nie do zrealizowania, a w wymiarze konkretnym na utracie pieniędzy wydatkowanych już na ten program. Organ bowiem po zawarciu umowy wypłacił stronie umówioną kwotę. W tej samej umowie strona przyjęła na siebie nie tylko obowiązek realizacji zadania, ale również obowiązki sprawozdawcze. Środki unijne są środkami publicznymi. Z jednej strony rodzi to po stronie organu szczególne obowiązki czuwania nad prawidłowym ich wydatkowaniem. Z drugiej strony beneficjent pomocy nie może ich przeznaczyć na inny, niż wynikający z procedur cel. Strona nie może zatem zaniechać obowiązków sprawozdawczych po to, by możliwe było jednoznaczne ustalenie czy i na co pieniądze publiczne zostały wydane. Jeżeli w stanie faktycznym sprawy strona nie dokumentowała wydatków, nie rozliczała pobranych pieniędzy, to słusznie organ poddał w wątpliwość prawidłowość ich wydatkowania. Słusznie też uznał, że strona nie realizuje projektu, na który te środki były przeznaczone. Wbrew stanowisku strony, organ nie zarzucił tylko wadliwie prowadzonej sprawozdawczości. Zarzucił dużo więcej – brak realizacji projektu w terminie i tak duże opóźnienie, które czyniło projekt niemożliwym wręcz do zrealizowania. Choć strona deklarowała rozpoczęcie realizacji zadań, prowadzenie rekrutacji, wyłonienie doradców zawodowych i coachów, to jej stwierdzenia nie znajdowały odzwierciedlenia nie tylko w informatycznych systemach służących monitorowaniu projektu, ale również w złożonych wnioskach o płatność. Nie czyniła tego również na wyraźne wezwania organu obwarowane zastrzeżeniem o możliwości rozwiązania przez organ umowy w przypadku zaniedbania szczegółowo opisanych obowiązków. Żądanie zwrotu całości dotychczas wypłaconego dofinansowania jest uzasadnione przede wszystkim brakiem realizacji projektu, to znaczy do osiągnięcia końcowego rezultatu, a nie za jego fragment, nie mówiąc już o tym, że stopień realizacji niniejszego projektu był znikomy (tak WSA w Gliwicach w wyroku z 30 czerwca 2022 r., sygn.. akt III SA/Gl 906/21). Podobnie WSA w Białymstoku w wyroku z 16 lutego 2022 r., sygn. akt SA/Bk 545/21 wskazał, że niewywiązanie się z określonych w umowie o dofinansowanie obowiązków w zakresie osiągnięcia co najmniej 50% założonych wskaźników, które stanowią podstawę do oceny stopnia osiągnięcia celów projektu, powoduje, że cała kwota dofinansowania podlega zwrotowi, z uwagi na nieosiągnięcie założonych celów i rezultatów projektu, a szkoda w budżecie Unii Europejskiej stanowi równowartość kwoty podlegającej zwrotowi z uwagi na nieosiągnięcie celów i rezultatów projektu nawet w 50%. Z tych względów zaszły okoliczności z art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp, zgodnie z którym w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Odnosząc się do zarzutu wadliwego poinformowania o przyczynie rozwiązania umowy poprzez podanie wyłącznie § 34 ust. 1 pkt 3 umowy i wskazanych tam trzech niezależnych podstaw wypowiedzenia umowy, zdaniem Sądu zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Jakkolwiek organ nie wskazał jednej z nich, jednak nie ma to większego znaczenia wobec faktu, że niewątpliwie zaszła jedna z tych przyczyn. Skarżąca spółka, o ile w ogóle rozpoczęła realizację projektu, to czyniła to w sposób niezgodny w umową. Dodając do tego brak wpisów w systemie monitorującym postępy realizacji projektu i brak sprawozdań z realizacji w kolejnych wnioskach o płatność, brak wywiązywania się ze szczegółowo opisanych wyżej obowiązków wynikających z umowy, nie sposób przyznać racji skarżącej. Nie ma racji skarżąca twierdząc, że uchybienia formalne w postaci nieznacznego opóźnienia w składaniu wniosków o płatność i harmonogramów płatności nie mogą przesądzać o rozwiązaniu umowy. Po pierwsze opóźnienia te nie były nieznaczne i dotyczyły każdego wniosku o płatność. Po drugie wnioski o płatność mają również część sprawozdawczą z dotychczasowego wydatkowania dofinansowania. Po trzecie stwierdzone uchybienie nie było jedynym, co szczegółowo zostało omówione w decyzji organu. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ppsa. ----------------------- 26/56