V SA/Wa 659/15

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków, Sędzia WSA - Irena Jakubiec- Kudiura, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Protokolant - ref. staż. Julia Murawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary porządkowej oddala skargę UZASADNIENIE Przedmiotem rozpoznania jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...], nakładające na T. Sp. z o.o. z siedzibą w C. karę porządkową w kwocie [...]zł. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w P. (dalej: Naczelnik UC), wszczął z urzędu postępowanie wobec T. Sp. z o.o. z siedzibą w C. w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych [...]. Postanowienie zostało doręczone Stronie w dniu [...] maja 2011 r. Wezwaniem z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...] Naczelnik UC wezwał Stronę do dostarczenia w dniu [...] marca 2014 r. do godz. [...] do jednostki badającej - Izba Celna [...], ww. automatu do gier o niskich wygranych [...] w celu przeprowadzenia badań sprawdzających ww. automatu w trybie ustawy o grach hazardowych. W wezwaniu pouczono Stronę o możliwości nałożenia kary porządkowej za bezzasadną odmowę złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin lub udziału w innej czynności, w wysokości do [...] zł, stosownie do treści art. 262 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), dalej: "Ordynacja podatkowa". Przedmiotowe wezwanie doręczono Stronie w dniu [...] lutego 2014 r. Pismem z dnia [...] marca 2014 r. Strona poinformowała organ, że przedmiotowy automat nie zostanie dostarczony do jednostki badającej. Strona stwierdziła, iż jednostka badająca wskazana przez organ nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 23f ust.1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201 poz. 1540 ze zm.), dalej: "ustawa o grach hazardowych", tj. nie posiada akredytacji Polskiego Centrum Akredytacji do przeprowadzania badań automatów do gry o niskich wygranych. Ze względu na niedostarczenie automatu do jednostki badającej Naczelnik UC postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. nałożył na Spółkę karę porządkową w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że obowiązek poddania automatu do gier badaniu sprawdzającemu, nałożony na podstawie art. 23b ust.1 jest czynnością dowodową, która wymaga współdziałania strony, a odmowa wykonania powyższej czynności jest równoznaczna z odmową strony "udziału w innej czynności", o której mowa w art. 262 § 1 Ordynacji podatkowej. Pismem z dnia [...] maja 2014 r. Strona złożyła zażalenie na ww. postanowienie, wnosząc o uchylenie przedmiotowego postanowienia w całości i zarzucając organowi naruszenie art. 262 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 23b ustawy o grach hazardowych, w szczególności wskazując, iż organ nie uzasadnił adekwatności wysokości nałożonej kary pieniężnej do zarzucanych Skarżącej naruszeń obowiązków. Dyrektor Izby Celnej w W. (dalej: Dyrektor IC) postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ podkreślił, iż celem regulacji art. 262 § 1 Ordynacji podatkowej jest wyposażenie organów podatkowych w środek dyscyplinujący pozwalający wyegzekwować zachowania zgodne z prawem. Odnosząc się do zarzutów dotyczących wysokości nałożonej kary Dyrektor IC stwierdził, że zawinienie jakim jest niezastosowanie się do wezwania w celu dokonania badania sprawdzającego uniemożliwia zakończenie postępowania głównego. Biorąc pod uwagę przychody Spółki z tytułu urządzania gier na automatach o niskich wygranych, uiszczany zryczałtowany podatek od gier w wysokości [...] zł od jednego automatu, wysokość kary porządkowej ustalona przez Naczelnika UC jest adekwatna do stopnia zawinienia i powinna zdyscyplinować Stronę. Pismem z dnia 29 września 2014 r. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zarzucając organowi naruszenie art. 262 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 23b ustawy o grach hazardowych poprzez błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nastąpiła bezzasadna odmowa poddania automatu do gry o niskich wygranych badaniu sprawdzającemu podczas gdy niepoddanie automatu badaniu nie mieści się w żadnej z czynności dowodowych wymienionych w art. 262 § 1 – 3 Ordynacji podatkowej. Strona podniosła, iż Laboratorium Izby Celnej w P. nie posiada wymaganej akredytacji. Dodatkowo – jak stwierdziła Skarżąca - organ nie uzasadnił wysokości nałożonej kary porządkowej, w tym w szczególności jej adekwatności do zarzucanych Stronie naruszeń obowiązków. W odpowiedzi Dyrektor IC wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – t. j. Dz. U. z 2014 r. poz.1647, z późn.zm.). Po rozpoznaniu niniejszej sprawy Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa uzasadniającego uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarga jest niezasadna. Z akt sprawy wynika, że na podstawie art. 155 § 1, art. 189 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, Naczelnik UC - w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych - wezwał Skarżącą do dostarczenia w dniu [...] marca 2014 r. do godz. [...] automatu do gier o niskich wygranych [...], do jednostki badającej - Izby Celnej w P. [...], w celu przeprowadzenia badań sprawdzających ww. automatu w trybie art. 23b ustawy o grach hazardowych. W wezwaniu pouczono Stronę o możliwości nałożenia kary porządkowej w wysokości do [...] zł w przypadku nieuzasadnionego niezastosowania się do wezwania, stosownie do treści art. 262 § 1 Ordynacji podatkowej. Przedmiotowe wezwanie doręczono w dniu [...] lutego 2014 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie - w piśmie opatrzonym datą [...] marca 2014 r., Prezes Zarządu Spółki stwierdził, że z uwagi na to, iż wskazana jednostka badająca nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 23f ust. 1 ustawy o grach hazardowych, tj. nie posiada akredytacji Polskiego Centrum Akredytacji do przeprowadzania badań automatów do gry o niskich wygranych, wezwanie nie zostanie zrealizowane. Zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego bezzasadnie odmówili złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin lub udziału w innej czynności, mogą zostać ukarani karą porządkową do [...] zł. Regulacja ta ma na celu przede wszystkim zdyscyplinowanie strony, a w dalszym planie przymuszenie jej do wykonania niektórych poleceń organu podatkowego. Podkreślić należy, że wyrażona w art. 122 Ordynacji podatkowej zasada prawdy materialnej – obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego – nie ma charakteru nieograniczonego. Podstawowym obowiązkiem organu podatkowego jest bowiem ustalenie w sprawie prawdy materialnej, a więc uwzględnienie wszystkich dowodów w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co oznacza, że organ podatkowy nie może zrezygnować dobrowolnie z przeprowadzenia istotnego dowodu w sprawie. Z obowiązkiem ustalenia prawdy materialnej koresponduje obowiązek strony do przedstawienia odpowiednich dowodów, pozostających w jej posiadaniu, co zostało wprost wskazane w treści art. 262 Ordynacji podatkowej. Wynikający bowiem z art. 122 Ordynacji podatkowej obowiązek nie oznacza, że ciężar dowodu, czy dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego spoczywa wyłącznie na organie podatkowym (por. wyroki NSA z dnia: 6 sierpnia 2009 r., I FSK 205/0; 7 lipca 2009 r., II FSK 372/08; 4 czerwca 2009 r., II FSK 293/08; 23 grudnia 2008 r., II FSK 1327/07; 30 maja 2006 r. II FSK 835/05; oraz A. Hanusz: Strony postępowania podatkowego a ciężar dowodu, PP 2004/9/49). Poprzez instytucję wezwania strony, czy innej osoby do określonego zachowania na podstawie art. 155 Ordynacji podatkowej, realizowany jest przez organ obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W sytuacji gdy strona w ogóle nie stosuje się do wezwania organu, organ ma prawo podjąć dopuszczalne prawem kroki zmierzające do uzyskania od niej wyjaśnień, czy przedstawienia dowodu. Ocena bowiem, czy złożenie przez stronę dowodu jest niezbędne pozostaje w gestii organu, przed którym toczy się postępowanie. (por. wyroki NSA z dnia 30 listopada 2010 r., sygn.: II FSK 1270/09, II FSK 921/10 i II FSK 1691/10). Kluczową przesłanką nałożenia kary porządkowej jest zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej "bezzasadność odmowy" dokonania konkretnej czynności procesowej przez stronę. Odmowa wykonania obowiązku ma miejsce zarówno w przypadku złożenia wprost odpowiedniego oświadczenia strony, jak i zaniechania. W niniejszej sprawie pismo Skarżącej z dnia [...] marca 2014 r. świadczy o odmowie wykonania obowiązku złożenia wyjaśnień, co stanowiło przesłankę do nałożenia kary porządkowej w wysokości [...] zł. Pod pojęciem odmowy należy rozumieć odmowę nie mającą podstaw w obiektywnych okolicznościach sprawy. W kontrolowanej sprawie Skarżąca zareagowała wprawdzie na wezwanie organu, lecz z treści jej pisma nie wynika, aby przyczyną odmowy udzielenia wyjaśnień były okoliczności od niej niezależne. W takim wypadku nie może budzić wątpliwości, że działanie Spółki nosi znamiona "bezzasadnej odmowy", o której mowa art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W skardze podkreślono, że Laboratorium Izby Celnej w P., wskazane przez organ celny jako jednostka mająca zbadać legalność automatu do gier o niskich wygranych, nie posiada odpowiedniej, aktualnej akredytacji. W konsekwencji, nie jest ono jednostką badająca wskazaną w treści art. 23b ust. 1 ustawy o grach hazardowych. W opinii Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, analiza kwestii prawidłowości i ewentualnego wygaśnięcia udzielonego przez Ministra Finansów upoważnienia do wykonania badania automatów i urządzeń do gier, wykracza poza granice kontrolowanego postępowania. Jeśli Strona twierdzi, że sprawozdanie z badania spornego automatu sporządzone przez to Laboratorium nie mogłoby stanowić dowodu w sprawie powinna kwestionować ten dowód po jego przeprowadzeniu. Zgodnie bowiem z art. 23f ust. 1 ustawy o grach hazardowych – minister właściwy do spraw finansów publicznych udziela jednostce badającej, która spełnia określone prawem wymagania, upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Natomiast na etapie rozstrzygania o zasadności skargi w niniejszej sprawie, w zakresie kognicji Sądu nie mieści się uprawnienie do badania faktu posiadania, czy braku stosownej akredytacji jednostki badającej, w której automat miał być zbadany, skoro do badania takiego w ogóle nie doszło, wyłącznie wskutek odmowy przedstawienia automatu do badania przez Skarżącą. Zdaniem Sądu, podane przez Stronę powody odmowy zastosowania się do wezwania Urzędu Celnego nie znajdują potwierdzenia w obowiązujących przepisach, a tym samym nie mogą być uznane za obiektywnie uzasadnione. Kwestia oceny legalności upoważnienia dla danej jednostki organizacyjnej przez Ministra Finansów do przeprowadzenia badań automatów lub urządzeń do gier może być rozstrzygana jedynie w postępowaniu głównym dotyczącym cofnięcia rejestracji automatu (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 grudnia 2013 r., II SA/Go 952/13, pub. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Niniejsza sprawa jest natomiast jedynie sprawą incydentalną, w ramach głównego postępowania dotyczącego cofnięcia rejestracji automatu. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze dotyczących wysokości kary porządkowej Sąd stwierdza, że nałożona kara porządkowa mieści się w granicach określonych przez art. 262 § 1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowiąc, że karę porządkową można nałożyć na uczestnika postępowania w wysokości do [...] zł, nie uzależnia jej wymiaru od jakichkolwiek przesłanek. Sąd administracyjny w przypadku kontroli rozstrzygnięcia opartego na uznaniu administracyjnym, może jedynie badać, czy organ celny nie przekroczył jego granic ustawowych. W niniejszej sprawie do przekroczenia takich granic nie doszło. Organ dostatecznie uzasadnił obciążenie Skarżącej kwotą [...] zł. Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) oddalił skargę.