II FSK 1029/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 6 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. sp. z o.o. we W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 marca 2008 r. sygn. akt I SA/Wr 121/08 w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 27 listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w następstwie wznowienia postępowania podatkowego postanawia: oddalić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE 1. Postanowieniem z 17 marca 2008 r., I SA/Wr 121/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę P. sp. z o. o. we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z 27 listopada 2007 r., nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w następstwie wznowienia postępowania podatkowego. 2. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie sąd wskazał, że skarga na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. została sporządzona i wniesiona przez pełnomocnika strony skarżącej - radcę prawnego S. M. Z uwagi na przedmiot sporu, skarga podlegała opłacie stałej, zaś wymagany w sprawie wpis stały od skargi został określony w § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, dalej: rozporządzenie) i wynosił 200 zł. Sporządzoną w sprawie skargę pełnomocnik wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej we W., w dniu 8 stycznia 2008 r., bez uiszczenia wymaganej opłaty. Opłatę pełnomocnik uiścił po terminie przewidzianym do wniesienia skargi, czyli po 10 stycznia 2008 r. (pełnomocnik dokonał wpłaty w dniu 21 lutego 2008 r.). W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny powołując się na art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wskazał, że w stanie faktycznym sprawy, z uwagi na charakter rozstrzygnięcia, które stanowiła decyzja wydana w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, wysokość wpisu została określona w § 2 ust. 5 rozporządzenia, w myśl którego, w sprawach tych - bez względu na przedmiot sprawy - pobiera się wpis stały wynoszący 200 zł. Taką też opłatę winien uiścić pełnomocnik najpóźniej do dnia upływu terminu, o jakim mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie do 10 stycznia 2008 r. nieopłacono skargi, co stanowiło podstawę jej odrzucenia. Na powyższe rozstrzygnięcie w ocenie sądu nie miała wpływu okoliczność dokonania wpłaty po terminie. 3. W skardze kasacyjnej zaskarżono powyższe postanowienie w całości zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: - art. 53 §1 p.p.s.a. przez jego błędną wykładnię polegającą na stwierdzeniu, że przepis ten reguluje termin uiszczenia opłaty stałej; - art. 53 §1 p.p.s.a. przez jego błędną wykładnię polegającą na stwierdzeniu, że przepis ten reguluje termin skutecznego wniesienia skargi; - art. 221 p.p.s.a. w związku z przepisem § 5 ust. 1 rozporządzenia przez ich błędną wykładnię polegającą na stwierdzeniu, że wyłącznie art. 221 reguluje wyczerpująco obowiązki radcy prawnego w zakresie uiszczania opłaty stałej bez wezwania: - art. 221 p.p.s.a. w związku z przepisem § 5 ust. 1 rozporządzenia przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że wyłącznie art. 221 reguluje wyczerpująco obowiązki radcy prawnego w zakresie uiszczania opłaty stałej bez wezwania, a § 5 ust. 1 rozporządzenia nie ma zastosowania do obowiązków radcy prawnego w zakresie uiszczania opłaty stałej; - art. 216 w związku z art. 231 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 5 rozporządzenia przez ich błędną wykładnię polegającą na stwierdzeniu, że sprawa dotycząca należności pieniężnej podlega opłacie stałej w wysokości 200 zł; - art. 216 w związku z art. 231 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 5 rozporządzenia przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że przepis rozporządzenia, przed ustawą reguluje wysokość wpisu sądowego jako opłaty stałej, podczas gdy sprawa dotyczy należności pieniężnej i powinna podlegać opłacie stosunkowej; - art. 231 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 5 rozporządzenia przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że przepis rozporządzenia, przed ustawą reguluje wysokość wpisu sądowego jako opłaty stałej, podczas gdy sprawa dotyczy należności pieniężnej i powinna podlegać opłacie stosunkowej; - art. 49 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na odrzuceniu skargi z powodu jej nie opłacenia, po nadaniu skardze biegu przez doręczenie skarżącemu odpisu odpowiedzi na skargę; - art. 178 ust. 1 Konstytucji RP w związku z przepisem art. 4 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie zasady niezawisłości sędziowskiej polegające na orzeczeniu na podstawie przepisów ustawy i przez to nie zastosowaniu w sprawie obowiązującego § 5 ust. 1 rozporządzenia skutkujące odrzuceniem skargi z powodu jej nie opłacenia. W związku z tak postawionymi zarzutami wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Skarga kasacyjna podlega oddaleniu. W niniejszej sprawie problem sprowadza się do ustalenia czy wnosząc skargę do sądu administracyjnego na decyzję organu podatkowego, od której należny jest wpis stały, pełnomocnik reprezentujący stronę jest zwolniony z uiszczenia wpisu stałego bez wezwania sądu z uwagi na nieznajomość sądowej sygnatury akt sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy najpierw odnieść się do zarzutów naruszenia art. 216, art. 231 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 5 rozporządzenia. Interpretacja § 2 ust. 5 rozporządzenia, który stanowi, że wpis stały w sprawach skarg dotyczących postanowienia lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany albo wygaśnięcia aktu, bez względu na przedmiot sprawy, pobiera się w wysokości 200 zł, nie pozostawia w niniejszej sprawie żadnych wątpliwości. Skarga została wniesiona na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z 27 listopada 2007 r., nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w następstwie wznowienia postępowania podatkowego. Nie jest sporne w sprawie, że decyzja ta została wydana na skutek wznowienia postępowania podatkowego zakończonego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej we W. z 24 maja 2006 r., Nr [...]. Wniesiona zatem skarga na decyzję wydaną w takim postępowaniu podlega wpisowi wynikającemu z § 2 ust. 5 rozporządzenia, niezależnie od tego jaki był przedmiot sprawy wznawianej. Dlatego w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty naruszenia art. 216, art. 231 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 5 rozporządzenia są bezzasadne. Za nie zasługujące na uwzględnienie Naczelny Sąd Administracyjny uznaje także zarzuty naruszenia art. 221 p.p.s.a. w związku z § 5 ust. 1 rozporządzenia. Dokonana bowiem przez stronę interpretacja § 5 ust. 1 rozporządzenia nie uwzględnia hierarchii źródeł prawa. Pełnomocnik utrzymuje, iż przepis rozporządzenia wyklucza możliwość zastosowania art. 221 p.p.s.a. Choć zgodzić się można ze stanowiskiem, iż treść § 5 ust. 1 rozporządzenia "jednoznacznie" wskazuje, iż niemożliwe jest spełnienie wszystkich warunków przewidzianych w tym przepisie (sygnatury akt sądowych) przed wpływem akt do sądu to nie sposób podzielić poglądu, iż tym samym niemożliwe jest uiszczenie wpisu stałego, zgodnie z wymogami stawianymi przez art. 221 p.p.s.a. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 7 marca 2006 r., SK 11/05 (Dz. U. Nr 45, poz. 322), potwierdził, że art. 221 p.p.s.a. w jednoznaczny sposób wskazuje na ciążący na adwokatach i radcach prawnych obowiązek opłacania wnoszonych pism, które podlegają opłacie stałej, bez konieczności uprzedniego wezwania do uiszczenia opłaty. Obecnie żaden przepis nie przewiduje już możliwości wzywania profesjonalnego pełnomocnika do uiszczania wpisu stałego. Przepisem takim nie może być w szczególności § 5 ust. 1 rozporządzenia, który jako przepis aktu wykonawczego nie może uchylić dyspozycji wynikającej z art. 221 p.p.s.a., wyraźnie przewidującej odrzucenie nienależycie opłaconej skargi wniesionej przez adwokata lub radcę prawnego. W przypadku istnienia kolizji między przepisami ustawowymi i wykonawczymi należy zastosować się do przepisu wyższej rangi. Zatem skarga podlegająca wpisowi stałemu winna zostać opłacona przy wniesieniu pisma, zgodnie z art. 219 § 1 p.p.s.a., nawet jeśli pełnomocnik nie ma możliwości podania sygnatury sprawy, czego wymaga od niego § 5 ust. 1 rozporządzenia (por. postanowienie NSA z 27 września 2007 r., I OSK 1331/07, Lex nr 310587). W rozpoznawanej sprawie skarga wniesiona na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z 27 listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w następstwie wznowienia postępowania podatkowego w oparciu o § 2 ust. 5 rozporządzenia podlegała wpisowi stałemu w wysokości 200 zł, który winien być wniesiony do kasy WSA w gotówce lub wpłacony na jego rachunek bez uprzedniego wezwania tegoż sądu. Skoro nie była znana sygnatura akt sądowych, wnoszony wpis należało stosownie opisać przez wskazanie skarżącego, organu administracji, który wydał zaskarżony akt oraz datę i nazwę tego aktu (por. postanowienie NSA z 16 września 2008 r. II OSK 1287/07, niepubl.). Pełnomocnik strony będący adwokatem miał więc w nowej sytuacji prawnej, zaistniałej po opublikowaniu wskazanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, obowiązek uiszczenia wpisu stałego już przy wniesieniu skargi do organu administracji, bowiem już w tym momencie następuje wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego. Z uwagi na to, że w rozpatrywanej sprawie wpis od skargi nie został uiszczony, słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę, powołując art. 221 p.p.s.a. Za bezzasadne należy uznać zarzuty skargi kasacyjnej w zakresie naruszenia art. 53 § 1 p.p.s.a. Skoro zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. termin do wniesienia skargi wynosi 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, to profesjonalny pełnomocnik winien był wiedzieć, że termin ten obowiązuje również w kwestii uiszczenia wpisu stałego od skargi. Zgodnie bowiem z art. 219 § 1 p.p.s.a. opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. W świetle powyższych rozważań za bezzasadny i całkowicie pozbawiony podstaw należy uznać zarzut naruszenia art. 178 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 4 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie zasady niezawisłości sędziowskiej polegające na orzeczeniu na podstawie przepisów ustawy i przez to nie zastosowaniu w sprawie obowiązującego przepisu § 5 ust. 1 rozporządzenia skutkujące odrzuceniem skargi z powodu jej nie opłacenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji w żaden sposób nie uchybia zasadzie niezawiłości sędziowskiej, bowiem zostało, jak wcześniej to wykazano, oparte na prawidłowym zastosowaniu przepisów proceduralnych. Na sam koniec odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 49 p.p.s.a. należy wskazać, że co prawda ma rację autor skargi kasacyjnej, że w sytuacji, gdy na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. sąd pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, sąd pierwszej instancji nie powinien był doręczać odpisu odpowiedzi na skargę stronie, co mogłoby wprowadzić stronę w błąd, iż nadana przez niego skarga otrzymała prawidłowy bieg. Jednakże uchybienie to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w świetle wcześniejszych rozważań, nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a