I OSK 13/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska (spr.) Sędziowie Irena Kamińska NSA Jacek Hyla Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 września 2006r. sygn. akt II SA/Łd 459/06 w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania do schroniska oddala skargę kasacyjną UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 5 września 2006 r. sygn. akt II SA/Łd 459/06 oddalił skargę S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie skierowania do schroniska. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy: Decyzją z dnia [...], nr [...] Kierownik Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. działając na podstawie art. 104 k.p.a w związku z art. 17 i art. 48 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) skierował S. K. do schroniska im. [...] w H. w okresie od dnia 1 kwietnia 2006 r. do dnia 31 maja 2006 r. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż sytuacja materialna, rodzinna oraz stan zdrowia, w jakim znajduje się S. K. uzasadniają przyznanie pomocy we wskazanej powyżej formie. Zważywszy zaś, że z dniem 1 kwietnia 2006 r. S. K. stracił miejsce w noclegowni w N., nie mógł znaleźć schronienia u najbliższej rodziny, a Urząd Gminy i Miasta w W. nie dysponował lokalem mieszkalnym, który mógłby przyznać skierowano S. K. do schroniska im. [...] w H. na okres od dnia 1 kwietnia 2006 r. do dnia 31 maja 2006 r. W odwołaniu od powyższej decyzji S. K. - powołując się na art. 52 i art. 53 Konstytucji RP - wskazał, iż panujący w wyznaczonym schronisku regulamin oraz obowiązek uczestniczenia w obrzędach religijnych, których nieprzestrzeganie powoduje wydalenie ze schroniska, nie odpowiada jego przekonaniom i narusza wolność sumienia i religii. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Organu I instancji wskazując, że strona spełnia warunki do przyznania tymczasowego miejsca noclegowego, a wyznaczone schronisko - wbrew twierdzeniom S. K. - przyjmuje osoby bezdomne bez względu na wyznanie religijne i nikt nie jest zmuszany do jakichkolwiek praktyk religijnych. Jedynym wymogiem pozostawania w schronisku im. [...] w H. jest zachowanie trzeźwości. Jednocześnie Organ zaznaczył, że strona do dnia 19 kwietnia 2006 r. nie stawiła się w wymienionym schronisku. W skardze na powyższą decyzję S. K. stwierdził, iż w schronisku w H. stawił się, lecz z względu na konieczność uczestniczenia w obrzędach religijnych oraz złe warunki sanitarne zmuszony był schronisko opuścić. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał, iż nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Bezspornym w rozpoznawanej sprawie jest fakt, że sytuacja materialna i rodzinna, ustalona w wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego oraz stan zdrowia, w jakim znajduje się skarżący uzasadniają przyznanie tymczasowego miejsca noclegowego, w świetle art. 48 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Wydając w tym przedmiocie decyzję organ administracji publicznej postąpił prawidłowo, kontaktując się z pracownikami najbliżej znajdujących się schronisk dla bezdomnych w celu znalezienia miejsca dla skarżącego. Zgodę na zakwaterowanie skarżącego wyraziło tylko jedno schronisko - schronisko im. [...] w H.. Odnosząc się zaś do argumentacji skarżącego w przedmiocie zasad obowiązujących w wyznaczonym schronisku, Sąd wskazał, iż skarżący - jako osoba bezdomna odwołując się od decyzji kierującej do schroniska, które wyraziło zgodę na jego zakwaterowanie, nie ma możliwości wyboru innego schroniska czy noclegowni. To organ administracji ustala miejsce zakwaterowania w schronisku, noclegowni lub innym miejscu do tego przeznaczonym, które wyrazi zgodę na zakwaterowanie. Za bezzasadne należy także uznać zarzuty dotyczące obowiązku uczestniczenia w obrzędach religijnych, ponieważ z nadesłanej przez Kierownika schroniska im. [...] w H. informacji wynika, iż do schroniska przyjmowane są osoby bezdomne bez względu na wyznanie religijne, a jedynym warunkiem pobytu w schronisku jest zachowanie trzeźwości. Stąd Sąd I instancji, nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, wniesioną skargę oddalił. S. K. złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnie przepisu art. 48 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej w związku z art. 53 ust 6 Konstytucji RP oraz art. 7 k.p.a., polegającą na przyjęciu, iż umieszczenie skarżącego w Schronisku dla bezdomnych, gdzie wbrew swoim przekonaniom, zmuszany jest do praktyk religijnych, nie narusza szeroko rozumianej praworządności w szczególności zaś przepisów Konstytucji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w myśl art. 53 ust 1 i 6 Konstytucji każdemu zapewnia się wolność sumienia i religii oraz to, iż nikt nie może być zmuszany do uczestniczenia w praktykach religijnych. Zgodnie z twierdzeniem skarżącego w schronisku, w którym przyznano mu miejsce, a które jest mu znane istnieje obowiązek uczestnictwa w praktykach religijnych pod rygorem, zdaniem Skarżącego, wydalenia ze schroniska. Skarżący poinformował o powyższych okolicznościach organ wydający przedmiotową decyzję. Organy administracji publicznej zobowiązane są w swoich działaniach do przestrzegania obowiązującego prawa, w szczególności postanowień Konstytucji RP. Dodatkowo jest to potwierdzone, nie tylko rangą tego aktu, ale również wskazanym art. 7 kpa. Dlatego organ administracyjny wiedząc, iż Skarżący jest osobą bezdomną mającą odmienne przekonania religijne niż te, które wyznawane są w przedmiotowym schronisku, co więcej wiedząc iż w schronisku istnieje obowiązek uczestniczenia w praktykach religijnych, o czym został poinformowany przez Skarżącego, powinien wskazać inne schronisko, spośród dostępnych, takie w którym na przebywających tam osobach nie ciąży takowy obowiązek. Natomiast posiadając wskazaną wiedzę i mimo tego kierując Skarżącego do przedmiotowego schroniska dopuścił się naruszenia art. 53 ust 1 i 6 Konstytucji oraz art. 7 k.p.a. Efektem bowiem decyzji wydanej przez uprawniony organ administracyjny, który nie pozostawił wyboru Skarżącemu i nie przychylił się do licznych wniosków zmiany wyznaczonego miejsca, jest de facto przymuszenie Skarżącego do uczestniczenia w praktykach religijnych, które są sprzeczne z jego przekonaniami. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy. Przede wszystkim należy zaznaczyć, że - zgodnie z art. 183 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to, że badając zaskarżony wyrok bierze pod uwagę, poza nieważnością postępowania, wyłącznie wskazane przez stronę zarzuty obejmujące naruszenie przepisów prawa, jakich w jej ocenie dopuścił się sąd I instancji. Stąd zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej, winny wskazywać - jak tego wymaga art. 174 powołanej ustawy - na naruszenia czy to przepisów prawa materialnego, czy też przepisów postępowania, których dopuścił się, zdaniem skarżącego, Sąd I instancji. W podstawach skargi kasacyjnej, strona zobowiązana jest zatem wskazać wyraźnie konkretną normę prawa materialnego, czy procesowego, której naruszenie zarzuca zaskarżonemu orzeczeniu. Tymczasem w niniejszej sprawie oparto skargę kasacyjną na podstawie naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię "art. 48 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej w związku z art. 53 ust. 6 Konstytucji oraz art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego". Nie można zatem przyjąć, że skarżący precyzyjnie wskazał normę prawną zawartą w art. 48 ustawy o pomocy społecznej, który to przepis składa się z pięciu ustępów. Bowiem prawidłowe sformułowanie zarzutu naruszenia normy prawnej zawartej w tymże art. 48 wymienionej ustawy, wymagałoby wskazania konkretnego ustępu tego przepisu. Z obowiązku tego nie zwalnia również wnoszącego skargę kasacyjną powiązanie naruszenia powołanego przepisu z normami zawartymi w innych ustawach, co nie stanowi sprecyzowania zarzutu. Naczelny Sąd Administracyjny ograniczony podstawami skargi kasacyjnej - jak zaznaczono powyżej - nie może bowiem domniemywać, naruszenie jakiej normy podnosi skarżący. Zważywszy jednak, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej powołano się na art. 48 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, należy wskazać - ustosunkowując się do argumentacji skarżącego - że przepisy te także w powiązaniu z art. 53 ust. 6 Konstytucji nie zostały naruszone przez Sąd I instancji. Stosownie bowiem do art. 48 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej osoba lub rodzina ma prawo do schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania, jeżeli jest tego pozbawiona. Udzielenie schronienia (ust. 2 art. 48) następuje przez przyznanie tymczasowego miejsca noclegowego w noclegowniach, schroniskach, domach dla bezdomnych i innych miejscach do tego przeznaczonych. W niniejszej sprawie - jak wskazał już Sąd I instancji - skarżącego na mocy powyższych przepisów skierowano na jego wniosek do schroniska im. [...], które jako jedyne wyraziło zgodę na zakwaterowanie zainteresowanego. Wbrew zaś twierdzeniom skarżącego, do schroniska tego przyjmowane są osoby bezdomne bez względu na wyznanie religijne, a jedynym warunkiem pobytu jest zachowanie trzeźwości. Potwierdził to również Kierownik tegoż schroniska, jak wynika z akt sprawy. Osoby przebywające w schronisku nie są w żadnym przypadku zmuszane do udziału w praktyka religijnych, a w istocie takie stanowisko jest zaprezentowane w skardze kasacyjnej. Stąd - biorąc również pod uwagę okoliczność, iż to organ administracji ustala miejsce zakwaterowania w schronisku - nie można uznać, aby w zaskarżonym wyroku naruszony został art. 48 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, w związku z art. 53 ust. 6 Konstytucji, zgodnie z którym nikt nie może być zmuszany do uczestniczenia ani do nieuczestniczenia w praktykach religijnych. Ustosunkowując się natomiast do zarzutu naruszenia przez Sąd art. 7 k.p.a., należy jedynie zaznaczyć, że przepis ten jest adresowany do organów administracji publicznej, a nie do sądu administracyjnego. Zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzie procedując wyłącznie na podstawie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie mógł dopuścić się jego naruszenia. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.