I SA/Po 1281/15

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędzia WSA Ireneusz Fornalik po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę. UZASADNIENIE Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. odmówił XA wszczęcia postępowania w zakresie umorzenia podatku dochodowego od osób fizycznych wynikającego z zeznania PIT-36 za 2014 r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podatkowy wskazał, że wnioskiem z dnia [...] marca 2015r. XA wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] o umorzenie podatku dochodowego od osób fizycznych wynikającego z PIT-36 za 2014r. w kwocie [...] zł lub rozłożenie ww. podatku na raty. Wnioskodawczyni wskazała, że dopłata jaka powstała z rozliczenia zeznania rocznego za 2014 r. była wynikiem umorzenia kredytu w wysokości [...] zł (PIT-8C). W uzasadnieniu wniosku wskazała, że dochód jakim dysponuje pozwala na bardzo skromne życie i uiszczenie podstawowych opłat związanych z utrzymaniem lokalu mieszkalnego. Odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowej organ wskazał, że termin zapłaty podatku należnego wynikającego z PIT-36 za 2014r., zgodnie z przepisem art. 45 ust. 1, ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 361 ze zm.) upływa w dniu [...] kwietnia 2015r. Na dzień złożenia wniosku tj. na dzień [...] marca 2015r. na karcie kontowej podatniczki nie figurowała zaległość podatkowa w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014r. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] zgodnie z art. 165a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2012r. poz. 749 ze zm.) zwanej dalej O.p. wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Pismem z dnia [...] marca 2015 r. podatniczka wniosła zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w[...], wskazując, że kieruje się ważnym interesem podatnika. Strona oświadczyła, że nie została przez organ podatkowy I instancji poinformowana o fakcie złożenia wniosku przed terminem zapłaty, co w rezultacie skutkowało odmową wszczęcia postępowania. Przedmiotowe postanowienie uniemożliwiające merytoryczne rozpatrzenie sprawy uważa zatem za krzywdzące, prosząc jednocześnie o ponowne jego rozpoznanie. Po zapoznaniu się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz argumentami zawartymi w zażaleniu Dyrektor Izby Skarbowej w [...] zaskarżone postanowienie organu I instancji utrzymał w mocy, nie znajdując podstaw do jego uchylenia. Organ odwoławczy podkreślił, że z zebranego materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, że na dzień złożenia przez stronę wniosku, tj. wpływ do urzędu skarbowego dnia [...] marca 2015 roku, podatniczka nie posiadała zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych. Termin zapłaty należnego podatku dochodowego wynikającego z zeznania PIT-36 za 2014 r. upływał w dniu [...] kwietnia 2015 r. Zatem na dzień złożenia wniosku tj. [...] marca 2015 r., wskazana zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych nie istniała. W związku z powyższym organ I instancji prawidłowo zastosował się do dyspozycji zawartej w art. 165 a O.p. nakazującej wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, co w konsekwencji oznacza, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. W złożonej w dniu [...] czerwca 2015r. skardze strona skarżąca powołała przesłanki "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego", które w jej ocenie w przedmiotowej sprawie mają miejsce. Strona wskazała przede wszystkim na bardzo trudną sytuację finansową, która powoduje, że nie jest w stanie zapłacić ciążącego na niej zobowiązana. Wskazując na treść wniosku z dnia [...] marca 2015 r., w którym zawarła prośbę o umorzenie bądź rozłożenie zobowiązania na względnie niskie i dogodne raty, oświadczyła, że w dniu [...] kwietnia 2015 r. uzyskała decyzję organu I instancji, rozkładającą istniejący dług na 6 rat. Nadmieniła jednak, że wysokość wspomnianych rat przekracza jej możliwości finansowe, wobec czego nie jest w stanie wywiązać się z uzyskanego układu. Wobec przytoczonych wyżej argumentów, wskazujących na trudną sytuację finansową, która nie uległa jakiejkolwiek zmianie, prosi o przychylne ustosunkowanie się do złożonej prośby, wydając pozytywne dla niej rozstrzygnięcie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w [...] podtrzymał w całości stanowisko i argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby skarbowej w [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. w kwocie [...] zł i tylko ten akt był przedmiotem badania Sądu. Na wstępie należy zaznaczyć, że sądy administracyjne stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.)- dalej p.p.s.a. wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zatem w przedmiotowej sprawie Sąd dokonał oceny, czy w świetle obowiązującego prawa organy obu instancji zgodnie z prawem odmówiły skarżącej wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowej za rok 2014. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 165a § 1 O.p., w świetle którego gdy żądanie, o którym mowa w art. 165 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten odnosi się do postępowania podatkowego wszczynanego na żądanie strony, z jakim mieliśmy do czynienie w niniejszej sprawie, ponieważ postępowanie dotyczące jakiejkolwiek ulgi podatkowej, której podstawą jest art. 67a § 1 O.p. jest postępowaniem wszczynanym na wniosek podatnika. Zwrot "z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte" oznacza, że w chwili złożenia wniosku istnieje materialnoprawna lub procesowa przeszkoda merytorycznego rozpatrzenia wniosku. W świetle powołanego wyżej art. 67a § 1 pkt 3 O.p. organ podatkowy na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. W związku z powyższym wniosek wszczynający postępowanie na podstawie art. 67 a § 1 pkt 3 O.p. musi dotyczyć zaległości podatkowych, a nie należnego podatku. W niniejszej sprawie skarżąca wniosła w dniu [...] marca 2015 r. wniosek o umorzenie zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2014 w kwocie [...] zł. Zgodnie z art. 51 § 1 O.p. zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Badając stan faktyczny sprawy Sąd podziela stanowisko organów podatkowych obu instancji, że w dniu złożenia wniosku ([...]marca 2015 r.) skarżąca nie posiadała zaległości podatkowych w zakresie podatku, o umorzenie którego wnosiła. Należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361, ze zm.) podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym, według ustalonego wzoru, zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) , w terminie do [...] kwietnia roku następującego po roku podatkowym. W tym terminie podatnicy są obowiązani wpłacić różnicę pomiędzy podatkiem należnym a sumą zaliczek wpłaconych w ciągu roku. W niniejszej sprawie termin zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych upływał [...] kwietnia 2015 r. Niezapłacenie podatku należnego w tym terminie przez podatnika powoduje powstanie zaległości podatkowej. Zatem dopiero po [...] kwietnia 2015 r. skarżąca mogła skutecznie wszcząć postępowanie w sprawie umorzenia powstałej zaległości w podatku dochodowym za rok 2014. Na marginesie należ zauważyć, że skarżąca, jeśli w całości nie uregulowała należności podatkowych w terminie, może w każdym czasie złożyć wniosek o ulgę podatkową. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż organy podatkowe odmawiając postanowieniem wszczęcia postępowania nie naruszyły obowiązującego prawa, dlatego też na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.