II OSK 857/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Bożena Walentynowicz /spr./ Sędziowie sędzia del. NSA Janusz Furmanek sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 6 października 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Naczelnej Rady Lekarskiej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 2120/08 w sprawie ze skargi P. P. na uchwałę Naczelnej Rady Lekarskiej z [...] października 2008 r. nr[...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę kasacyjną UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 2120/08, po rozpoznaniu skargi P. P. na uchwałę Naczelnej Rady Lekarskiej z [...] 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – uchylił zaskarżoną uchwałę oraz stwierdził, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, a także rozstrzygnął o kosztach. W uzasadnieniu wyroku, podano, że Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej uchwałą z [...] 2008 r. utrzymało w mocy swoją uchwałę z [...] 2008 r. dotyczącą odmowy przywrócenia terminu P. P. do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały Okręgowej Rady Lekarskiej W. Izby Lekarskiej w P. z [...] 2003 r. w przedmiocie wydania zezwolenia na prowadzenie indywidualnej praktyki lekarskiej. Organ stwierdził, że wniosek skarżącego o przywrócenie terminu wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, został złożony z uchybieniem siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. W ocenie organu, datą ustania przyczyny uchybienia terminu, jest dzień (uprawomocnienia się postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2008 r. w przedmiocie odrzucenia skargi na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej nr [...] z [...] 2007 r. w sprawie stwierdzenia niedopuszczalności wszczęcia postępowania) [...] 2008 r. Skoro więc ustawowy 7-dniowy termin upływał w dniu 2 maja 2008 r., to wniosek o przywrócenie terminu złożony w dniu 8 kwietnia 2008 r. został złożony przedwcześnie. Zdaniem organu, wniosek o przywrócenie terminu został złożony z uchybieniem terminu, nawet gdyby przyjąć, że dniem ustania przyczyny uchybienia terminu jest dzień 25 marca 2008 r. – data doręczenia stronie odpisu nieprawomocnego postanowienia sądu, gdyż wówczas siedmiodniowy termin do złożenia prośby upływał w dniu 2 kwietnia 2008 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na powyższe rozstrzygnięcie P. P., wniósł o uchylenie uchwały Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej w W., zarzucając naruszenie art. 58 § 2, art. 112 i art. 107 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Naczelna Rada Lekarska podniosła jak wyżej i wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za uzasadnioną. Sąd wskazał, że trafny jest podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez organy obu instancji art. 58 k.p.a. Sąd stwierdził, iż skarżący stosując się do błędnego pouczenia organu wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która została odrzucona z racji braku wyczerpania trybu odwoławczego przed organami. Dopiero bowiem z treści uzasadnienia postanowienia odrzucającego skargę (postanowienie w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 2185/07, doręczone w dniu 25 marca 2008 r.) dowiedział się on, że nie przysługuje środek zaskarżenia w postaci skargi lecz wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto, Sąd wskazał, że w uzasadnieniu organu, nie przytoczono jednak treści art. 58 k.p.a, a więc i nie wskazano w jakim terminie należy wnieść prośbę o przywrócenie terminu. Jeśli bieg terminu 7-dniowego, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. rozpoczął się od dnia uprawomocnienia się postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, tj. od dnia 25 kwietnia 2008 r. to złożenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności wraz z czynnością przed tą datą nie może zostać uznane za przedwczesne, a zarazem wadliwe. Zdaniem Sądu art. 58 k.p.a. nie wyklucza możliwości skutecznego złożenia prośby o przywrócenie terminu także przed ustaniem przyczyny jego uchybienia, intencją ustawodawcy było bowiem to aby prośba o przywrócenie terminu została wniesiona nie później niż w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Sąd ostatecznie uznał, że interpretacja przepisu art. 58 k.p.a. została dokonana wadliwie przez organ – co stanowiło podstawę uchylenia uchwały. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Naczelna Rada Lekarska reprezentowana przez radcę prawnego I. K.-K. Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając mu naruszenie prawa procesowego w szczególności: – art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) przez przyjęcie, że złożenie prośby o przywrócenie terminu do dokonania czynności na podstawie tego przepisu przed ustaniem przyczyny jego uchybienia nie stanowi uchybienia temu terminowi, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej uchwały. W oparciu o powyższy zarzut kasacyjny Naczelna Rada Lekarska wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi P. P., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania, 2) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Naczelna Rada Lekarska podniosła, że wniosek o przywrócenie terminu wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony przez pełnomocnika strony – P. P., został złożony z uchybieniem terminu. Termin bowiem do wniesienia tego wniosku zaczyna biec dopiero od dnia ustania przeszkody i licząc od tego dnia wynosi 7 dni. Stąd, zdaniem skarżącej, warunkiem skuteczności czynności procesowej jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania, a uchybienie temu terminowi skutkuje odmową jego przywrócenia. W odpowiedzi na skargę kasacyjną P. P., wniósł o jej oddalenie i obciążenie skarżącego kosztami postępowania kasacyjnego, stwierdzając iż zarzuty skargi kasacyjnej stanowią polemikę z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a." Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej będąc związany jej zarzutami, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki taksatywnie wylicza art. 183 § 2 p.p.s.a., a których to wystąpienia nie stwierdzono w niniejszej sprawie. Przedmiotem oceny Sądu pierwszej instancji była uchwała Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z [...] 2008 r. odmawiająca przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności uchwały nr [...] Okręgowej Rady Lekarskiej w P. z [...] 2003 r. w sprawie pozwolenia na prowadzenie indywidualnej praktyki lekarskiej udzielonego lekarzowi K. N. Skarga kasacyjna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oparta została na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. podnosząc zarzut naruszenia art. 58 § 2 k.p.a. przez przyjęcie, że złożenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności, przed ustaniem przyczyny jego uchybienia, nie stanowi uchybienia tego terminu, co skutkowało uchylenie przez Sąd zaskarżonej uchwały. Zarzut powyższy w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma usprawiedliwionych podstaw, a uzasadnienie skargi kasacyjnej sprowadza się tylko do bezzasadnej polemiki z prawidłowym stanowiskiem Sądu pierwszej instancji. Niesporny w niniejszej sprawie jest fakt, że to organ, tj. Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej wadliwie pouczył skarżącego, iż od wydanej uchwały z [...] 2008 r. służy mu skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Prawidłowo zaś winien być poinformowany, iż może złożyć wniosek w trybie art. 127 § 3 k.p.a. o ponowne rozpoznanie sprawy przez tenże organ. W konsekwencji błędnego pouczenia skarżący złożył skargę do sądu administracyjnego, który to postanowieniem z dnia 18 marca 2008 r. skargę odrzucił jako wniesioną bez wyczerpania trybu administracyjnego (art. 127 § 3 k.p.a.) co skargę kwalifikowało jako niedopuszczalną. Zauważyć więc należy, iż dopiero z doręczonego w dniu 25 marca 2008 r. postanowienia Sądu skarżący dowiedział się o błędnym pouczeniu organu (Prezydium Naczelnego Rady Lekarskiej) i o swoim obowiązku wyczerpania trybu przewidzianego art. 127 § 3 k.p.a. Jak słusznie podniósł Sąd administracyjny w swoim uzasadnieniu postanowienia, mylne pouczenie strony nie powinno jej szkodzić, gdy strona zastosowała się do tego pouczenia (art. 112 k.p.a.). Jednak trzeba też zauważyć, że błędne pouczenie nie wpływa na bieg terminu do wniesienia środka zaskarżenia, który jest terminem ustawowym i rozpoczyna się od daty określonej w przepisach (art. 129 § 2 i art. 141 § 2 k.p.a.). Wobec mylnego pouczenia organu i dostosowania się do tego pouczenia przez stronę jest oczywiste, że uchybienie terminu co do prawidłowego złożenia wniosku w trybie art. 127 § 3 k.p.a. przez skarżącego – nie było przez niego zawinione (art. 58 § 1 k.p.a.). Skarżącemu zatem służył wniosek o przywrócenie tak uchybionego terminu, który winien być złożony od dnia ustania przyczyny uchybienia. Niewątpliwie tym dniem jest data liczona od następnego dnia doręczenia mu postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi – co miało miejsce 25 marca 2008 r. Jeśli więc skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu uchybionego z ewidentnej winy organu, wskutek wadliwego pouczenia i równocześnie dopełnił czynności prawnej wnosząc o ponowne rozpoznanie sprawy przez organ – to sam fakt, iż uczynił to przed dniem uprawomocnienia się postanowienia Sądu nie może stanowić podstawy oceny, iż skarżący złożył wniosek przedwcześnie w myśl art. 58 § 2 k.p.a. Ważne jest to, że te czynności prawne skarżący dopełnił po wydaniu postanowienia Sądu odrzucającego skargę, z którego dowiedział się o obowiązku wyczerpania trybu określonego w art. 127 § 3 k.p.a. Fakt, że skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku przed uprawomocnieniem się postanowienia Sądu nie może stanowić podstawy do oceny, iż jest to wniosek przedwczesny, bowiem dowodzi tylko, że skarżący nie naruszył zasady określonej art. 58 § 2 k.p.a. Zasadnie Sąd pierwszej instancji podkreślił, że intencją ustawodawcy w takim sformułowaniu treści art. 58 k.p.a. było ustalenie warunku, iż wniosek o przywrócenie terminu uchybionego nie może być zgłoszony później niż w ciągu 7 dni od ustania przyczyny jego uchybienia. Nie wynika z niego brak możliwości skutecznego złożenia wniosku wcześniej niż 7 dni od ustania przyczyny uchybienia. Oznacza to obowiązek pozytywnego rozpoznania przez organ wniosku o przywrócenie terminu uchybionego, skoro uchybienie terminu było zawinione przez organ wskutek wadliwego pouczenia prawnego. Następnie organ winien rozpoznać sprawę ponownie w myśl art. 127 § 3 k.p.a. W świetle powyższych rozważań stwierdzić należy, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest w pełni uzasadniony. Zarzut skargi kasacyjnej pozbawiony jest słuszności, pomija w sprawie najistotniejszą okoliczność, iż to organ ponosi winę za uchybienie terminu do zgłoszenia wniosku w trybie art. 127 § 3 k.p.a. Dlatego stanowisko jakie zajął organ odmawiając przywrócenia terminu uchybionego bez winy strony, wyłączający w konsekwencji obowiązek organu ponownego rozpoznania sprawy, pozbawiłby skarżącego możliwości realizacji jego konstytucyjnego prawa do Sądu (art. 2 i 45 Konstytucji RP.) Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny z mocy art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.